TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20373-20373 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9926 2018/ 9926
KARAR TARİHİ : 06/12/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Emniyet Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Trabzon iline atamanın yapılması veya başka bir ile yapılmak üzere tercih hakkının verilmesi talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2018 4.8.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 06.06.2009 ile 27.06.2011 tarihlerinde İstanbul ilinde göreve başladığını, zorunlu bölgede hizmet süresini tamamladıktan sonra tercihinde olmamasına rağmen tercih dışı İstanbul ilinde 30.06.2014 tarihinden bu yana görev yapmakta olduğunu, eşinin İstanbul’a uyum sağlayamadığını, eşinin uzakta bulunan ve kanser olan babasıyla ilgilenmek istemesi nedeniyle şahsının daha verimli olması ve sağlık durumuna bağlı aile bütünlüğünün sağlanması için tayininin
Trabzon iline yapılması talebinde bulunduğunu ve İstanbul iline tercih dışı atandığından hizmet süresinin tamamlanması şeklinde şart konulmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmekte olup atamasının Trabzon iline yapılmasını veya başka bir ile yapılmak üzere tercih hakkının verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Emniyet Genel
Müdürlüğünün bila tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 62.1. Başvuranın 25.01.2018 ve 06.04.2018 tarihli dilekçelerinin, Emniyet
Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği gereğince olumsuz değerlendirildiği, 2.2. Başvuranın eşinin babasına ait Özel Koru Hastanesi Üroloji Kliniğince düzenlenen hasta epikrizi ile ilgili olarak sunulan belgenin sağlık kurulu raporu olmaması, özel hastane tarafından düzenlenmesi, ilgilinin kendisi, eşi veya çocuğuyla ilgili olmaması sebebiyle ilgili yönetmelik hükmünde belirtilen şartları taşımadığı, hasta epikirizinin üroloji kliniğince düzenlendiği ve hastanın hayati fonksiyonlarına etkisi olmadığının değerlendirildiği, 2.3. Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin sağlık nedeniyle yer değiştirme yapabilmesi kendisi, eşi ve çocuklarıyla sınırlandırılmış olup bu kapsam dışında kalan taleplerle yapılan atamaların personel planlamasını olumsuz olarak etkileyeceğinden, ilgilinin eşinin babasının sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği yapamayacağı, 2.4. Başvuranın zorunlu 2. Bölge 1. Görev hizmetini tamamlayarak 2014 yılı genel atama döneminde tercih dışı İstanbul iline atandığı, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Atama Tercih Formlarının Gönderilmesi” başlıklı 17 nci maddesinde yer alan hüküm göz önüne alındığında idarenin tercih formuna bağlı kalma zorunluğunun olmadığı, tercih dışı atanma durumunda atama talebinde bulunulması hususu ile ilgili mevzuat hükmü bulunmadığı, 2.5. Danıştay Beşinci Dairesinin 05/ 06/ 2018 tarih ve E :2016 / 7430-K :2018 / 14806 sayılı kararı ile
14.06.2013 gün ve E :2012 / 2094 – K:2013 / 5136 sayılı kararında da yer verildiği üzere, emniyet
hizmetlerinde memurların görev ve görev yerlerinin değiştirilmesi hususunda devletin daha geniş yetkilere sahip olmasının olağan olduğunun vurgulandığı, belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde, “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 6bir sistem içinde yapılır…
Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir . Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet
Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar .” hükmü yer almaktadır .
6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Sağlık
Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinde, “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir .
Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir .” hükmüne yer verilmiştir .
7. Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 7.1. “Atama Tercih Formlarının Gönderilmesi” başlıklı 17 nci maddesinde, “Bölgelerdeki hizmet süresini doldurarak genel atamaya tabi olan personelin atama tercih formları, bağlı bulunduğu birim tarafından usulüne uygun şekilde hazırlanarak Genel Müdürlüğe gönderilir . Genel
Müdürlük atama tercih formundaki taleple bağlı değildir .
Zamandışı ve mazeret atamalarına esas belgeler bir ay içerisinde Genel Müdürlükte olacak şekilde gönderilir . Zamandışı atama kapsamındaki personelin durumu Genel Müdürlükçe öncelikle değerlendirilir .”, 7.2. “Mazeret Atamaları” başlıklı 18 inci maddesinde, “Mazeret atamaları aşağıdaki hallerde talep edilebilir .
a) Personelin veya eş ve çocuklarının hastalığı nedeniyle bulunduğu yerde görev yapamayacağının tam teşekküllü Devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden, özel üniversite hastanesi hariç, alınan sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi”, 7.3. “Zamandışı Atama” başlıklı 19 uncu maddesinde, “Aynı il içerisindeki farklı birimler arasında, birimlerin kendi içinde veya aşağıdaki yazılı hallerde genel atama zamanına bağlı kalınmaksızın her zaman atama ve yer değiştirme yapılabilir . a) Emniyet ve asayişe ilişkin sebepler .
b) Birimlerin kuruluşu, değişikliği veya kaldırılması .
c) Personelin gördüğü kurs veya öğrenimle ilgili kadrolara atanma zorunluluğu .
d) Personelin eşinin veya çocuğunun vefatı .
e) 34 üncü veya 35 inci maddelerdeki şartların ortaya çıkması .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 6f) Deprem, heyelan ve sel baskını gibi tabii bir afet sebebiyle hizmet yaptığı bölgede evi yıkılan
personelin kendi isteği üzerine . g) Mevzuat değişikliği .
h) Personelin can güvenliği sebebiyle çalıştığı birimde hizmet görme imkânını kaybettiği-nin en üst birim amirince tespit edilmesi .”, 7.4. “Sağlık Sebepleriyle Yer Değiştirme” başlıklı 37 nci maddesinde, “Personelden, görevli bulunduğu bölgede kalmasının kendisini veya eşini ya da çocuklarından birinin sağlık durumunu tehlikeye sokacağını, tam teşekküllü bir devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden, özel üniversite hastanesi hariç, alınacak sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler yer değiştirme istediğinde bulunabilirler .
Başka sağlık müesselerinden alınan raporlar geçerli sayılmaz ve işleme konulmaz .
Bu raporlar Genel Müdürlük Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığının uygun görüşü alındıktan sonra, raporda “acil” kaydı olanların en kısa sürede, “acil” kaydı olmayanların ise bu Yönetmelikte belirtilen atama dönemlerinde yer değişimi yapılır . Bu yer değişiminde öncelikle, aynı bölgede rapora uygun bir alt bölge seçilir . Bu bölge içinde raporda belirtilen sağlık şartlarına uygun alt bölge bulunmadığı takdirde, personel diğer bölgeye atanır .” hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, tercih dışı olarak İstanbul’a atamasının yapıldığını, eşinin İstanbul’a uyum sağlayamaması ve eşinin kanser olan babasıyla ilgilenmek istemesi nedeniyle sağlık durumuna bağlı aile bütünlüğünün ve çalışma motivasyonunun sağlanabilmesi için atamasının Trabzon iline yapılmasını veya başka bir ile yapılmak üzere tercih hakkının verilmesini talep etmektedir .
10. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir . (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 611. Başvuruya konu olaya ilişkin mevzuat hükümleri gereğince, 657 sayılı Kanunda düzenlenen yer
değiştirme suretiyle atanma kapsamında yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik memurun kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme suretiyle atamasının yapılabileceğinin öngörüldüğü, bu kapsamda da Emniyet Hizmetleri Sınıfı
Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde de mazeret atamaları kapsamında sağlık mazeretine yer verildiği ancak bu düzenleme ile personelin kendisinin veya eş ve çocuklarının hastalığı nedeniyle bulunduğu yerde görev yapamayacağının tam teşekküllü Devlet hastanesinden veya üniversite hastanesinden, özel üniversite hastanesi hariç, alınan sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi halinde atamasının yapılabileceği düzenlenmiş olup, anne, baba ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığı hallerine ilgili Yönetmelik kapsamında yer verilmediği tespit edilmektedir .
12. Bu hükümler kapsamında, başvuranın sağlık mazereti nedeniyle yer değişikliği talebine ilişkin olarak ilgili idare tarafından da belirtildiği üzere mevcut Yönetmelik kapsamında anne ve babanın hastalık haline yer verilmediği, bunlara yer verilmiş olsa dahi sağlık durumunun tespiti amacıyla idareye usulüne uygun sağlık raporunun sunulmadığı anlaşıldığından başvuranın sağlık mazeretine dayalı yer değişikliği talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır .
13. Ayrıca, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile bölgelerdeki hizmet süresini doldurarak genel atamaya tabi olanların tercih formunda yer alan taleplerle bağlı olunmaksızın atamalarının sağlandığı, atama dönemi haricinde yapılması öngörülen yer değişikliği hallerinin de ayriyeten sayıldığı görülmekte olup, başvuranın tercih dışı atamasının yapıldığı İstanbul ili dışında Trabzon iline veya başka bir ile atamasının yapılması talebinin zamandışı atama yapılmasını gerektiren hallerden birini teşkil etmemesi ve tercih dışı ataması yapılanların yeniden atama talebinin karşılanacağına ilişkin bir hükme de yer verilmediği anlaşıldığından söz konusu talebin de reddedilmesinde hukuka aykırılığın bulunmadığı değerlendirilmiştir .
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından tercih dışı ataması yapılan başvuranın sağlık mazereti nedeniyle Trabzon iline veya başka bir ile atamasının yapılması yönündeki talebinin reddi yönündeki işlemin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
5 / 6bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiğinden “kararların gerekçeli olması”,
“hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE
BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi