|
ÖZET: Başvuran, Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliği Programı mezunu olarak, 3795 sayılı Kanun kapsamında teknik öğretmen unvanı almasına rağmen mühendislik tamamlama programına dahil edilmediğini ileri sürerek Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) başvuruda bulunmuştur. YÖK, başvuranın mezun olduğu programın teknik öğretmen unvanını kazanmak için yeterli olmadığını ve mühendislik tamamlama programına katılma hakkı tanınamayacağını belirtmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, teknik öğretmen unvanının yalnızca mesleki eğitim fakültelerinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara verildiği, bu nedenle başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. YÖK’ün kararları doğrultusunda, başvuranın mühendislik tamamlama programına katılma talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5521-S.8292
BAŞVURU NO : 2019/9163
KARAR TARİHİ : 12/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Mühendislik tamamlama programından faydalanma talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30/04/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda başvuran, Gazi Üniversitesi Endüstriyel
Sanatlar Eğitim Fakültesi Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliği Programından 2013 yılında mezun olduğunu, 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi
Hakkında Kanun kapsamında kendisine teknik öğretmen unvanı verildiğinin Yükseköğretim
Kurulu (YÖK) Başkanlığı yazısıyla kendisine bildirildiğini ifade etmektedir. Başvuran, teknik öğretmenlere tanınan mühendislik tamamlama programında Endüstriyel Teknoloji
Öğretmenliği Programı’nın bulunmadığını, YÖK Başkanlığına yaptığı başvurusuna bu bölümden mezun olanların teknik öğretmen olarak adlandırılamayacakları, Mesleki Eğitim
Fakültesi Teknoloji Eğitimi müfredatının mühendislik programından uzak olduğu yönünde cevap verildiğini belirterek 3795 sayılı Kanun kapsamında teknik öğretmen sayılan Endüstriyel
Teknoloji Öğretmenliğinin eğitimde fırsat eşitliği çerçevesinde 2019 yılında açılacak mühendislik tamamlama programına dahil edilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının 30/05/2019 tarihli ve E…. sayılı yazısında; 2.1. Mühendislik tamamlama programlarının 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte
Mezunlarına Unvan Verilmesi hakkında Kanun ile Teknik Öğretmenler için Düzenlenecek
Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği hükümlerince uygulandığı, 2.2. Mesleki Eğitim Fakültesi “Teknoloji Eğitimi” bölümünden mezun olanlara mühendislik lisans tamamlama yaptırılması yönündeki talepler üzerine, konunun Mühendislik Tamamlama
Programları Müfredat Çalışma Komisyonu’nun belirlediği alt komisyon tarafından incelendiği, Komisyon’un bu bölümden mezun olanların Teknik Öğretmen olarak adlandırılamayacakları,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Teknoloji Eğitimi müfredatının mühendislik programından uzak oluğu ve dolayısıyla mühendislik tamamlama yapamayacakları yönündeki görüşü dikkate alınarak Mesleki Eğitim
Fakültesi Teknoloji Eğitimi Bölümü’nden mezun olanlara mühendislik lisans tamamlama yaptırılmasının uygun olmadığına Yükseköğretim Yürütme Kurulu’nun 20/01/2016 tarihli toplantısında karar verildiği, 2.3. Endüstriyel Sanatlar Yüksek Öğretmen Okulu, Mesleki Eğitim Fakültesi, Endüstriyel
Sanatlar Eğitim Fakültesi (Teknoloji Eğitim Bölüm İş ve Teknik Anabilim Dalı) bölümlerinden mezun olanlara mühendislik tamamlama yaptırılmasına ilişkin yeni taleplerin Teknik
Öğretmenler için Düzenlenecek olan Mühendislik Tamamlama Programları Müfredat Çalışma
Komisyonu tarafından yeniden incelendiği ve söz konusu hususun uygun bulunmadığının mütalaa edildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 3795 sayılı Bazı Lise, Oku ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında
Kanun’un “Unvanlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (d) fıkrasında; “Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara ‘teknik öğretmen’ unvanı verilir”, 6764 sayılı Kanun’un 50 inci maddesiyle değişik (e) fıkrasında; “Teknik öğretmen unvanını kazananlar için
Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında
‘mühendis’ unvanı verilir” 6. 07/8/1992 tarihli ve 21308 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Teknik Öğretmenler için
Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve Usulleri Yönetmeliği’nin
“Kapsam ve dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “3795 sayılı Kanun’un 4. maddesi gereğince hazırlanmış olan bu Yönetmelik, lise üstü dört yıl süreyle yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve yüksek öğretmen okulu ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olarak “teknik öğretmen” unvanını kazanmış olanları kapsar.”, “Tamamlama programlarının belirlenmesi” başlıklı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3 ncü maddesinde; “Teknik öğretmen unvanını kazanmış olanlar için hangi mühendislik
dallarında tamamlama programlarının açılabileceğine ve bu programlara hangi dallardan mezun olan teknik öğretmenlerin katılabileceğine Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak
Yükseköğretim Genel Kurulunca karar verilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Endüstriyel Teknoloji
Öğretmenliği Programından mezun olduğunu, 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte
Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında kendisine teknik öğretmen unvanı verildiğini, teknik öğretmenlere tanınan mühendislik tamamlama programında Endüstriyel
Teknoloji Öğretmenliği Programı’nın bulunmadığını, YÖK Başkanlığına yaptığı başvurusuna bu bölümden mezun olanların teknik öğretmen olarak adlandırılamayacakları ile Mesleki
Eğitim Fakültesi Teknoloji Eğitimi müfredatının mühendislik programından uzak olduğu yönünde cevap verildiğini belirterek 3795 sayılı Kanun kapsamında teknik öğretmen sayılan
Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliğinin eğitimde fırsat eşitliği çerçevesinde 2019 yılında açılacak mühendislik tamamlama programına dahil edilmesini Kurumumuzdan talep etmektedir.
9. 3795 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri incelendiğinde, mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen” unvanının, bu unvanı kazananlar için mühendislik eğitimi tamamlama programını bitirenlere dallarında “mühendis” unvanının verilmesinin hüküm altına alındığı görülmektedir. Benzer şekilde, “teknik öğretmen” unvanını kazanmış olanların “mühendis” unvanını alabilmeleri için düzenlenecek tamamlama programlarının uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen
Teknik Öğretmenler için Düzenlenecek Mühendislik Programlarının Uygulama Esas ve
Usulleri Yönetmeliği’nde de teknik öğretmen unvanını kazanmış olanlara hangi mühendislik dallarında tamamlama programlarının açılabileceğine ve bu programlara hangi dallardan mezun olan teknik öğretmenlerin katılabileceğine Üniversitelerarası Kurulun görüşü alınarak
Yükseköğretim Genel Kurulunca karar verileceği düzenlenmiştir.
10. Kurumumuzca yapılan incelemede de teknik öğretmenin, teknik lise, okul ve fakülte mezunlarının alabileceği bir öğretmenlik unvanı olduğu, Mimarlık ve Mühendislik Fakülteleri mezunları haricinde teknik çalışanların eğitim düzeylerine göre alabileceği unvana teknik öğretmen dendiği, bu unvanının kazanılması için mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olmak gerektiği belirlenmiştir. Bezer şekilde, YÖK Başkanlığının 19/10/2015 tarihli ve 56945 sayılı yazısında, 3795 sayılı Kanun uyarınca “teknik öğretmen”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
unvanı alabilmek için “teknik” eğitim veren bir yüksekokuldan mezun olma şartı arandığının, bu çerçevede eğitim fakültelerinin sosyal bilim tabanlı eğitim veren bilimler olduğu için bu fakültelerden mezun olanların “teknik öğretmen” unvanı almasının uygun olmadığının, eğitim fakültesinin teknik eğitim fakültesine denk olmadığının ifade edildiği görülmektedir. Buraya kadarki açıklamalardan, İdarenin teknik eğitim veren programlarla mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren programları arasında bir ayrım yaptığı, mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren programlarından mezun olanların ‘teknik öğretmen’ unvanına sahip olabileceklerini düzenlediği görülmektedir.
11. Başvuru konusu olayda da, YÖK Başkanlığının başvurana gönderdiği 05/08/2013 tarihli ve … sayılı yazıda başvurana mezunu olduğu programın teknik eğitim veren bir program olduğunu belirttiği, 16/04/2019 tarihli ve … sayılı yazıda ise YÖK Başkanlığı Mühendislik
Tamamlama Programları Müfredat Çalışma Komisyonu’nun Alt Komisyonu tarafından
Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Eğitimi Bölümü’nden mezun olanların teknik öğretmen olarak adlandırılamayacakları, teknoloji eğitimi müfredatının mühendislik programından uzak olduğu, bu itibarla mühendislik tamamlama yapamayacaklarını bildirdiği tespit edilmiştir.
YÖK Yürütme Kurulu’nun 20/01/2016 tarihli toplantısında Komisyon’un görüşleri doğrultusunda Mesleki Eğitim Fakültesi Teknoloji Eğitim Bölümünden mezun olanlara mühendislik lisans tamamlama yaptırılmamasına karar verildiği görülmektedir.
12. İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden, Endüstriyel Sanatlar Yüksek
Öğretmen Okulu, Mesleki Eğitim Fakültesi, Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi bölümlerinden mezun olanlara lisans tamamlama yaptırılmasına ilişkin yeni taleplerin Çalışma
Komisyonu tarafından değerlendirildiği ve bu hususun uygun olmadığının mütalaa edildiği görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kararın Başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.