|
ÖZET: Başvuru, İstanbul’da bir enerji bağlantısı talebine ilişkindir. Başvuran, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. üzerinden enerji almak için gerekli olan bağlantı anlaşmasını 2020 yılında imzalamış, ancak bağlantının sağlanması için gereken süre içerisinde enerji verilmemiştir. Başvuran, mevcut trafo merkezinin (TM) kendilerine yaklaşık 250-300 metre mesafede olduğunu ve bu noktadan enerji alımının mümkün olduğunu iddia etmiştir. Ancak, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş., talebin reddedilmesine gerekçe olarak, mesafenin 350 metreyi aşması ve kadastral yolun bulunmaması gibi teknik sorunları göstermiştir.
İlgili idareler, başvuranın enerji talebinin karşılanması için gerekli çalışmaların yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, mevcut trafo merkezinin aşırı yüklenmesi ve enerji kalitesinin bozulması gibi nedenlerle yeni bir trafo tesisinin gerekliliği vurgulanmıştır. Başvuru, kısmen kabul edilip kısmen reddedilmiştir; başvuranın enerji talebinin karşılanması için ilgili idarelerin hızlı bir şekilde hareket etmesi gerektiği ifade edilmiştir. Karar, başvuran ve ilgili idarelere tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6898-S.24.10799
BAŞVURU NO : 2024/78
KARAR TARİHİ : 02.07.2024
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
,TCKN:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
Adres:
BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
EYÜPSULTAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
BAKANLIĞI
Başvuranın numaralı trafo merkezinden enerji
BAŞVURUNUN KONUSU :
verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 03.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. adına vekaleten tarafından yapılan tarihli başvuruda, başvuran özetle; İstanbul ili, ilçesi, Mahallesi, Sokak, No: / adresine enerji bağlantı talebinde bulunduğunu, 25/09/2019 tarihli ve sayılı dağıtım bağlantı görüşünün düzenlendiğini, 24/07/2020 tarihli bağlantı anlaşmasının imzalandığını, bağlantı anlaşmasının yapılmasından sonra 6 ay içinde enerji talebinin karşılanması gerekirken aylar geçmesine rağmen halen enerji taleplerinin karşılanmadığını, BEDAŞ tarafından bulundukları yere yaklaşık 250 – 300 metre mesafede nolu trafo merkezinin (TM) tesis edildiğini, enerji talebinin bu TM’den karşılanabileceğini, ancak ayrımcılık yapılarak karşılanmadığını, idareye 28/01/2022 – 31/08/2023 tarihleri arasında defaatle başvuruda bulunduğunu, idarenin nihayet 24/09/2023 tarihli ve sayılı cevabi
/
yazısı ile gecikmenin TEDAŞ nezdinde yürütülen kamulaştırma işlemlerinden kaynaklandığı, iddialarının mesnetsiz olduğunu yönünde yanıt verildiğini, no’lu TM’den enerji talebinin dilekçesinde yer alan hesaplamaya göre gerilim düşümü ve akım kontrol hesabına göre teknik olarak uygun olduğunu, trafonun yük durumunu sorduğunu, ancak bu bilginin BEDAŞ tarafından gizli tutulduğunu, bunun şeffaflık ilkesine aykırı olduğunu, müsait durumda TM varken ısrarla yeni TM yapılmak istenmesinin kaynakların israf edilmesi anlamına geldiğini, diğer yandan kamulaştırma işlemlerinin durumuna ilişkin TEDAŞ’a yaptığı 12/09/2023 tarihli başvuruya TEDAŞ tarafından gerekli yazışmaların sürmekte olduğu yönünde baştan savma yanıt verildiğini, idarelerin ihmali ve gecikmelerden dolayı enerji talebinin sürüncemede bırakıldığını ileri sürerek kamulaştırma işlemlerinin gecikeceği anlaşıldığından daha fazla mağduriyet yaşanmaması için TM’den enerji talebinin karşılanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. Yatırım
Direktörlüğünün 11/03/2024 tarihli ve bila sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. referans no ile İstanbul İli, İlçesi, Mahallesi, Sokak, No: (
Parsel) adresi için (Ticarethane) Hiz.Nok. nolu tesisatın mevcut 5 kW olan gücüne 150 kW güç ilave ile toplam: 155 kW enerji talebi için istek yerin yaklaşık olarak 350 m mesafenin üzerinde olması ve istekli adrese ulaşımın sağlanamadığı, kadastral yolun bulunmadığı belirlenmiş olması sebebiyle nolu TM’ye olan mesafesi göz önüne alındığında AG dağıtım şebekemizin güç kalitesini etkileyecek ve gerilim düşümlerine sebebiyet verecek olmasından dolayı Dağıtım Trafolu Bağlantı Görüşü ayrıca yine ait İlçesi, Mahallesi, Sokak, No: / adresi için de referans no, belge numaralı Yapı Kayıt Belgesi ile başvuruda bulunulmuş olup, 11/04/2023 tarihinde bağlantı görüşü tanzim edildiği, 2.2. Fakat İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün 05.06.2023 tarih, E sayılı yazısı ile 06.06.2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslara ilişkin tebliği hükümleri doğrultusunda yapının, 31.12.2017 tarihinden sonra yapıldığı tespit edilmiş olması sebebiyle 17.06.2019 düzenleme tarihli ve belge numaralı Yapı Kayıt Belgesi iptal edildiğinden elektrik aboneliği işlemlerinin gerçekleştirilmemesi veya iptal edilmesi talep edildiğinden Bağlantı görüşü 06/06/2023 tarih, sayılı yazı ile iptal edildiği, 2.3. Şikayete söz konusu dilekçe de belirtilen İlçesi, Mahallesi adresinde yapılmış olan başvurular incelendiğinde; bölgede birçok enerji talebi başvurusu olduğu tespit edildiği, bu başvurulardan bir kısmı enerji kalite kriterlerini sağlayarak karşılama noktasında mevcut şebekeden değerlendirilerek AG
Bağlantı görüşü tanzim edilmiş olup, başvuruların bir kısmına ise mevcut trafo merkezi ve bölgede yeni tesis edilmiş olan nolu trafo merkezinden karşılama noktasında Trafo Merkezlerinin aşırı yüklenecek olmasından ve istek yere olan mesafelerinin uzak olmasından dolayı AG Dağıtım şebekemizin güç kalitesini bozacağı ve gerilim düşümüne sebebiyet verecek olması nedeniyle TEDAŞ lehine trafo yeri irtifakı verilmesi koşulu ile Şirketince istek yerde dağıtım Trafo Merkezi tesis edilerek istek güçlerin yeni tesis edilecek Dağıtım Trafosunun AG Barasından karşılanmasına yönelik Dağıtım Bağlantı Görüşleri tanzim edildiği, 2.4. Söz konusu bölgedeki yeni yapılacak Dağıtım trafosuna bağlı tanzim edilmiş olan AG Bağlantı
Görüşleri incelendiğinde istek bölgede enerji talebi haricinde yaklaşık 900 kW enerji talebi için bağlantı görüşleri oluşturulduğu, yine bu bölgede ile benzer güçte ve uzaklıkta bulunan enerji talepleri de yeni bir Dağıtım Trafo tesisi sonrası karşılanabilmesine yönelik bağlantı görüşleri
/
oluşturulduğu, bağlantı görüşleri oluşturulurken şahıs, kurum ayrımı yapılmadan eşitlik ilkesi gözetilerek değerlendirildiği, 2.5. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin Bağlantı Görüşü başlıklı 10/A.
maddesinin (5) paragrafının “a-3) Yeni dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda 6 (altı) ay içinde karşılanması esastır.” ve “c) Bağlantı için gerekli olan dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezinin tesis edilebileceği uygun yerin mevcut olmaması halinde (a) bendindeki ilgili süreye 6 (altı) ay ilave edilir. Ancak gerekli yerin kullanıcı tarafından tahsis edilmesi halinde bu süre ilavesi yapılmaz.” bendi uyarınca belirtilen süreler dahilinde istek gücün karşılanmasına yönelik Şirketlerince tesisi zorunluluk arz eden Trafo Postasının yer tahsisi yapılmaması sebebiyle tesis edilemediği, 2.6. Yukarıda izaha çalışılan sebeplerle Dağıtım Transformatörü tesisi gerçekleştirilemediğinden dolayı
Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmenliğinin Bağlantı ve Sistem Kullanım Hakları başlıklı 4. maddesinin (3) paragrafının “a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması,” bendi uyarınca yeni tesis edilmesi gereken trafoya bağlı AG Bağlantı Görüşleri düzenlendiği, bağlantı görüşünde belirtilen söz konusu yeni trafo merkezinin yapımı ile ilgili olarak; trafo merkezi için uygun yer bulunamaması dolayısıyla, yer tespit ve yer devir işlemleri yapılamamış olduğundan tesisin yapımına başlanamamış ve enerji talebi karşılanamamış olduğu, 2.7. Şirketlerince bağlantı görüşü verilme aşamasında yer tespit ve yer devir işlemleri hazır olan trafo merkezleri ivedilikle yapılmakta, yer tespit ve yer devir işlemleri devam eden veya hazır olmayan işlere başlanılamadığı, ilgili bölgeden yapılan enerji talepleri başvuruları incelendiğinde çoğunluğunun mülk sahiplerinin kiraya vermiş olduğu firmalar tarafından geldiğinin görüldüğü, söz konusu enerji taleplerinin geldiği lokasyon olan Ada, parselin 98.250 m² bir alana sahip olduğu, istek yerin bulunduğu
İlçesi mahallesinde imara aykırı olarak çarpık yerleşmelerin olması ve ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında trafo merkezi yerlerinin tahsisli olmaması sebebiyle trafo yeri iktisap edilemediği, ayrıca mevcut uygulama imar planı ile zemindeki yol, park, yeşil alan v.b gibi yerlerin uyumsuzluğu trafo yeri bulmada ve kablo/ENH tesislerinin inşaasında sıkıntılar yaşanmasına sebep olduğu, 2.8. Sahada yapılan tespitler sonucunda mülkiyeti maliye hazinesine ait olup niteliği orman olan
İlçesi, Mahallesi, parselin 42,92 m2 lik bölümü trafo yer devri için 2942 sayılı kamulaştırma kanunun 30.maddesi kapsamında TEDAŞ Genel Müdürlüğü adına devir alınması için çalışmalara başlanmış ve kamulaştırma planı tasdik için 20.05.2021 tarihinde Eyüp Kadastro birimine gönderilmiş olduğu, kamulaştırma planları onaylatılarak 06.07.2021 tarihinde kamulaştırma kararı için TEDAŞ Genel
Müdürlüğüne gönderildiği, 15.02.2022 tarihinde TEDAŞ Genel Müdürlüğü kamulaştırma kararının tarafına iletildiği, ancak anılan yer orman niteliği taşıdığından orman izni için ildeki altyapı kurumlarına
06.04.2022 tarihinde görüş yazısı yazıldığı, orman görüşlerinin tamamlanmasının ardından 13.06.2023
tarihinde Orman Bölge Müdürlüğünden trafo yeri için red cevabı geldiği, başvurunun tekrar değerlendirilmesi talep edildiği, 31.08.2023 tarihinde tekrar red cevabı geldiği, alternatif trafo yeri için aynı bölgede bulunan ada parsel numaralı, Mera vasıf niteliğindeki taşınmaz için trafo yeri çalışmalarına başlanmış ve 18.10.2022 tarihinde mera vasıf değişikliği için TEDAŞ Genel Müdürlüğüne yazı yazılmış olduğu, 10.10.2023 tarihinde TEDAŞ Genel Müdürlüğünden gelen yazıda ilgili Kurum tarafından herhangi bir dönüş sağlanmadığının bildirildiği, sonuç olarak TEDAŞ Genel Müdürlüğü vasıtasıyla İlgili Kurum tarafından mera vasıf değişikliği yapılması ve trafo yerinin kazandırılması çalışmaları devam etmekte olup, bölgede talep edilen enerji başvurularının karşılanabilme sürelerini uzattığı, 2.9. İlgili ada/parsel de mal sahipleri veya ilgili Kurumlar tarafından trafo yeri kazandırılması halinde söz konusu enerji taleplerinin en kısa sürede karşılanacağı bildirilmiştir.
3. Belediye Başkanlığının 22/05/2024 tarihli ve – / -S. sayılı cevabi yazısında özetle; İlçesi, Mahallesi, Sokak No: / açık adresli taşınmaz ve çevresini kapsayan alan ile alakalı muhtelif belgelerin ekte gönderildiği, bahse konu taşınmazın Mahallesi ada parsel sınırı içinde yer aldığı, 23/06/2022 t.t.’li 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama
Mahallesi Rezerv Yapı Alanı Revizyon İlave İmar Planında E:1.40 Yençok=5 Kat yapılaşma Koşullu
Konut Alanı lejantında kaldığı, alana yönelik 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan pafta örneği plan notu ve plan raporu yazısının ekinde yer aldığı, söz konusu plan Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylandığından Belediye Meclis veya Encümen kararı bulunmadığı, 1/1000 ölçekli plan örneği üzerinde trafo alanlarının ve söz konusu taşınmazın işaretlendiği bilgi paftası yazı ilişiğine eklendiği, alana yönelik planların güncel ve meri olup plan gelişimine yönelik çalışmaların her daim devam ettiği, ayrıca ihtiyaca yönelik her türlü talepte bulunulmasında veya plan değişikliği teklifi sunulmasında (belediye meclis kararı ile sonuca bağlanır) kanunen her hangi bir sakınca bulunmadığı, Yürürlükte İmar Planları analiz aşamasında tüm kurum ve kuruluş görüşleri alınmış olup plan çalışması ilgi görüşler doğrultusunda şekillendirildiği bildirilmiştir.
4. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 07/06/2024 tarihli ve E- – – sayılı cevabi yazısında özetle; 4.1. tarafından hiçbir ilave bilgi veya belge sunulmadan defaatle başvuru yapılmakta olması nedeniyle, bu başvuruların Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (Şirket) iletildiği ve Şirket tarafından konuya ilişkin cevabın nihai olarak taraflarına ve Kuruma iletilmiş olduğu, söz konusu yazıda başvuru sahibinin iddialarının mesnetsiz olduğuna ilişkin herhangi bir ifade yer almamakta olup genel itibariyla başvuru sahibi tarafından, yazılarında belirtilen hususlar çerçevesinde gerekli hassasiyetin gösterilerek, başvurularının kamu kaynaklarının ve işgücünün verimsiz ve amacı dışında kullanılmaması ilkesi gözetilerek yapılması hususunda bilgilendirme yapıldığı, 4.2. Yönetmeliğin “Bağlantı görüşü” başlıklı 10/A maddesi hükümleri çerçevesinde elektrik dağıtım şirketlerinin işletme hakkına sahip oldukları dağıtım varlıklarının yük durumlarını, oluşturulan bağlantı görüşlerinde belirtme yükümlülüğü bulunmamak ile birlikte söz konusu bilginin talep eden kişiler ile paylaşılabileceğine ilişkin düzenleme de bulunmadığı, 4.3. Diğer taraftan; başvuru sahibi tarafından numaralı transformatör merkezi üzerinden yapmış olduğu çok sayıda bağlantı talebine ilişkin Kurumlarına yapmış olduğu başvurular hakkında yürütülen işlemler sürecince ait bağlantı talebinin karşılanacağı tarihin açıkça ve kesin olarak belirtilerek bağlantı talebinin ivedilikle karşılanması ve talebin karşılanmamasına ilişkin teknik ve hukuki gerekçelerini de içeren detaylı açıklamaların başvuru sahibine ve Kurumumuza bildirilmesinin istendiği, 4.4. Şirketin istenen açıklamaları ve bağlantı talebinin numaralı transformatör merkezinden karşılanamamasına ilişkin açıklamalarını Kurumlarına ve başvuru sahibine ilettiği, nihai olarak başvuru sahibi tarafından aynı konuya ilişkin tekrar başvuru yapılmış olup söz konusu başvurunun Şirkete iletildiği, 4.5. Kurumlarının elektrik piyasası açısından tüketici şikayetlerini sonuçlandırmak gibi bir görevi bulunmamakta olup görev ve yetkisinin tüketici şikayetlerinin incelenmesine ilişkin çalışmaları yürütmek olduğu, Kanun’un “Dağıtım faaliyeti” başlıklı 9 uncu maddesi uyarınca ilgili dağıtım şirketi nezdindeki işlemlerin başlatılması amacıyla şikayeti ilgili tüzel kişiye iletmekte olup bu işlemlerin yürütülmesi zarfında gerek ilgili dağıtım şirketi gerekse şikayet sahibi tarafından mevzuata aykırı ya da mevzuatta yeri olmayan bir uygulamada bulunulması ya da talep edilmesi halinde süreç içerisinde gerekli incelemelerin yapılması
/
ile yetkili olduğu, bu kapsamda; elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuat çerçevesinde tüketici şikayetlerine ilişkin olarak belirlenen süre ve süreçler, ilgili süreçleri yürütmek ile sorumlu olan elektrik dağıtım şirketler açından bağlayıcı olup bu çerçevede Kurumlarına yapılan tüketici şikayetlerinin cevaplanmak üzere elektrik dağıtım şirketlerine iletilmekte ve daha önce de belirtildiği üzere mevzuata aykırı ya da mevzuatta yeri olmayan bir uygulamada bulunulması halinde işlem tesis edildiği, 4.6. Yönetmeliğin “Bağlantı görüşü” başlıklı 10/A maddesinin (a) bendinin (3) üncü alt bendi, (b), (c) ve (d) bendleri çerçevesinde bağlantının karşılanması gereken sürenin kazı yasakları ve kamu idarelerinde geçen süreler hariç olmak üzere bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren 18 (onsekiz) ay olduğu, bu süreç zarfında diğer kamu kurum ve kuruluşları nezdinde yürütülen iş ve işlemlere müdahale edilmesinin mümkün olmadığı, bilindiği üzere bağlantı görüşlerinin ilgili elektrik dağıtım şirketleri tarafından, işletmekte oldukları şebekenin Yönetmelikte de belirtilen teknik özelliklerine ve bağlantının gerçekleştirilmesi halinde tüketiciye ulaştırılacak elektrik enerjisinin teknik kalitesinin düzeyine bağlı olarak oluşturulmakta olup söz konusu bağlantı görüşleri Yönetmeliğin 10/A maddesine aykırı olarak oluşturulmadığı sürece bu görüşlere müdahale edilmesinin mümkün olmadığı, 4.7. 5 kW olan gücüne 150 kW ilave güç ile Toplam:155 kW güç talebi için 25/09/2019 tarih, sayı bağlantı görüşünün verildiği, Nolu TM’den verilebileceği, ilgili kullanıcının Nolu TM’den enerji sağlanması için azami mesafenin 350 m üzerinde olması kadastral yolun olmaması, şirketin AG dağıtım şebekesinin güç kalitesini etkileyecek ve gerilim düşümlerine sebebiyet verecek olmasından mütevellit Dağıtım Trafolu Bağlantı Görüşü tanzim edildiği, ilgili şahsa olumsuz dönüş yapıldığı, istekli şahsın Yapı Kayıt Belgesi’nin İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce iptal edildiği, buna binaen bağlantı görüşünün de iptal edildiği, ilgili iş ve işlemlerle ilgili yazışmalar şirketin
Trafo Bilgi Sistemi, Coğrafi Bilgi Sistemi, mevcut trafoların yük durumları Nolu ve Nolu TM merkezlerine ait mevcut ve yeni bağlantı hatlarında Şirket tarafından ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde iş ve işlemlerin tesis edildiği bildirilmiştir.
5. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü’nün 12/06/2024 tarihli ve E- – – sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 5.1. Elektrik dağıtım şirketlerinin denetimlerinin, 02.12.2017 tarih ve 30258 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği kapsamında, Bakanlık tarafından yapılan yetki devrine istinaden Teşekkülleri tarafından yeline getirilmekte ve denetimler sonucunda hazırlanan raporların sonuçlandırılmak üzere Bakanlığa gönderilmekte olduğu, 5.2. EPDK tarafından iletilen 01.01.2024 tarih ve sayılı yazı eklerinde yer alan şikayet başvurularının incelenmesi/denetlenmesi amacı ile Denetim Dairesi Başkanlığı ve Bölge Müdürlüğü personelinin katılımı ile kısmi denetim heyeti oluşturulduğu ve 29.01.2024-01.02.2024 tarihleri arasında
Boğaziçi EDAŞ (Şirket) görev bölgesinde Şirketin yaptığı iş ve işlemlerin denetlendiği, 5.3. 01.01.2024 tarih ve sayılı yazı eklerinde yer alan ve kısmi denetim kapsamında incelenerek denetim rapora konu olan / ‘e ait şikayet başvurularının, EPDK’ya atfen
14.12.2023 tarih sayılı şikâyet dilekçesi, CİMER’e atfen 06.11.2023 tarih
sayılı şikâyet dilekçesi, CİMER’e atfen 31.10.2023 tarih sayılı şikâyet dilekçesi, EPDK’ya atfen 05.10.2023 tarih ve sayılı ait şikâyet dilekçesi, EPDK’ya atfen 21.07.2023 tarih ve sayılı ait şikâyet dilekçesi olduğu,
5.4. İncelenen şikâyet başvurularından 21.07.2023 tarih ve sayılı ait şikâyet başvurusunun adına vekaleten tarafından yürütülen iş olduğu, hazırlanan raporda söz konusu şikayet başvurusuna ilişkin olarak “İlgili husus hakkında Şirketin yaptığ iş ve işlemler incelendiğinde; 5 kW olan gücüne 150 kW ilave güç ile toplam 155 kW güç talebi için
25.09.2019 tarih sayı bağlantı görüşünün verildiği, Şirketin enerji müsaadesinde Nolıı
TM’den enerji verilebileceğini bildirdiği, Talep sahibinin Nolu TM’den enerji sağlanması için
25.01.2022 tarihinde Şirkete başvuru yaptığı, Şirket tarafından yapılan değerlendirmede azami mesafe
olan 350 m’nin üzerinde olması, kadastral yolun olmaması, Şirketin AG dağıtım şebekesinin güç kalitesini etkileyecek ve gerilim düşümlerine sebebiyet verebileceği gerekçesi ile dağıtım trafolu bağlantı görüşü tanzim ettiği, Ayrıca ‘m yapı kayıt belgesinin İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünce 05.06.2023 tarih, sayılı yazısı ile iptal edildiği ve buna binaen bağlantı görüşünün de Şirket tarafından 06.06.2023 tarih yazı ile iptal edildiği, İlgili iş ve işlemlerle ilgili yazışmalar Şirketin trafo bilgi sistemi, coğrafi bilgi sistemi, mevcut trafoların yük durumları 28907
Nolu ve Nolu TM merkezlerine ait mevcut ve yeni bağlantı hatları kontrol edildiğinde, Şirket tarafından ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde iş ve işlemlerin tesis edildiği.. ifadelerine yer verildiği, kısmi denetim heyeti tarafından hazırlanan raporun, 25.04.2024 tarih ve sayılı yazımız ile sonuçlandırılmak üzere Bakanlığa gönderildiği, 5.5. Bölge Müdürlüğünce yapılan incelemelerde; İlçesi Mahallesi, Parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin Maliye Hazinesi olduğu, Genel Müdürlüğümüzden temin edilen 10.02.2022 talih, 7-300 sayılı Yönetim Kurulu Kararına istinaden ilgili mevzuat kapsamında irtifak hakkı tesisi için Avrupa
Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığına ve Dağıtım Şirketine yazıldığı, söz konusu taşınmazın ormanlık alanda kalmasından ötürü Orman Bölge Müdürlüğüne gerekli izin başvurularının yapılmasına karşın ormanlık alana trafo merkezi kurulmasının zaruret teşkil etmemesi nedeniyle Orman Bölge Müdürlüğünce taleplerinin reddedildiği ve bu hususun Dağıtım Şirketine bildirildiği, İlçesi, Mahallesi, Parsel sayılı taşınmaz vasfının “Mera” olması nedeniyle vasıf değişikliği için İstanbul İl Tanın ve
Omıan Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu ancak talebin değerlendirmeye alınamadığı hususunda ilgili
Kurumdan cevabi yazının geldiği, tüm bu hususlar çerçevesinde adı geçen taşınmazlarda Dağıtım Tesisi yeri için kamulaştırmaya yönelik yapılacak herhangi bir işlem kalmadığının anlaşıldığı bildirilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
6. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının 24/06/2024 tarihli ve sayılı yazısında özetle; 6.1. Başvuruya konu alan İlçesi, Mahallesi, ada parselin 23/06/2022 tarihli
Rezerv Yapı Alanı Revizyon İlave Nazım İmar Planında “Konut Alanı” ve 23/06/2022 tarihli Rezerv Yapı Alanı Revizyon İlave Uygulama İmar Planında Emsal:1.40
Yençok:5 kat yapılaşma koşuluyla “Konut Alanı” lejantında kaldığı, söz konusu talep hakkında BEDAŞ tarafından, trafo merkezinin aşırı yüklenecek olması ve istek yere olan mesafenin uzaklığı sebebiyle alçak gerilim (AG) dağıtım şebekesinin güç kalitesini bozacağı ve gerilim düşümüne sebebiyet vereceği gerekçeleriyle yeni trafo merkezi tesis edilmesi gerektiğini belirtmesi üzerine yapılan incelemede 23/06/2022 tarihli Rezerv Yapı Alanı Revizyon İlave Uygulama İmar Planında söz konusu Sokak, / nolu taşınmaza yaklaşık 300-350 metre uzaklıkta “Trafo Alanı” fonksiyonu olduğunun tespit edildiği, 300 metre uzaklıkta güneyde yer alan trafo alanı fonksiyonunun bulunduğu alan mevcutta konut yerleşimlerinin yer aldığı, 350 metre uzaklıkta batıda yer alan trafo alanı fonksiyonunun bulunduğu alanın ise mevcutta boş alan olduğunun tespit edildiği,
6.2. Plan notlarında trafo yapıları ile ilgili olarak “Kamu alanlarında ilgili idarelerce uygun görülmesi, özel ve tüzel nitelikli alanlarda ise ilgililerin muvafakatı ve ilgili kurum kuruluşlarca belirlenecek güvenlik mesafesinin bırakılması halinde; trafo, doğalgaz bölge regülatörü, vana odası vb. yapılar yapılabilir.”, “Park Alanları: Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır.
Bu alanlarda; açık spor ve oyun alanları, umumi hela, 1 katı, h=4,50 metreyi ve taban alanı kat sayısı toplamda 0,03’ü geçmemek, sökülüp takılabilir malzemeden yapılmak kaydıyla; açık çay bahçesi, büfe, pergole, kameriye, muhtarlık, güvenlik kulübesi, sporcu soyunma kabinleri, taksi durağı, trafo gibi tesisler yapılabilir. Park alanlarında İSKİ İçmesuyu Havzaları Yönetmeliği koşullarına uygun olmak şartıyla; 1000 m2 ve üzeri parklarda; ahşap veya hafif yapı malzemelerinden yapılmak, kat adedi 1’i, yüksekliği 4.50 metreyi ve açık alanları dahil taban alanları toplamda %3’ü, her birinin alanı 15 m2’yi geçmemek kaydıyla çay bahçesi, büfe, muhtarlık, güvenlik kulübesi ile oyun alanlarına en az 10 metre mesafede olmak ve etrafı çit ve benzeri ile kapatılmak koşuluyla trafo yapılabilir.” denilmekte olduğu, 6.3. Ayrıca söz konusu alanın 6292 sayılı Kanunun 8′ inci maddesi uyarınca Mülga Çevre ve Şehircilik
Bakanlık Makamının 25.06.2012 tarih ve sayılı Olur’ları ile Özel Proje Alanı; Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlık Makamının 16.05.2022 tarih ve sayılı Olur’u ile Rezerv Yapı Alanı ilan edildiği, 6306 Sayılı Kanunun Uygulanması Yönetmeliği 18. Maddesine göre Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığının her tür ve ölçekteki planı resen yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya yetkili olduğu bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
7. T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 8. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 9. 14/3/2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Dağıtım faaliyeti” başlıklı 9’uncu
maddesi:
“Dağıtım faaliyeti, lisansı kapsamında, dağıtım şirketi tarafından lisansında belirlenen bölgede yürütülür.
Dağıtım şirketi, lisansında belirlenen bölgede sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur… Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür. Dağıtım şirketi, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamakla yükümlüdür… Dağıtım şirketi, dağıtım bölgesinde, genel aydınlatmadan ve bunlara ait gerekli ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur.”
/
10. 28/1/2014 tarihli ve 28896 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası
Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri:
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; […] v) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini, […] cc) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini, […] ifade eder. […].
Bağlantı ve sistem kullanım hakları
MADDE 4 – (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanır.
[…] (3) Gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından işletilmekte olan iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında; a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması, b) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak 28/5/2014 tarihli ve
29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta
yer alan standartların sağlanamaması, c) Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi, ç) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu, d) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu, e) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu, hariç olumsuz görüş verilemez.
(4) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüşlerinin gerekçelendirilmesi zorunludur. Sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüş gerekçelerinin Kurum tarafından yapılan veya yaptırılan inceleme sonucunda Kurul tarafından uygun
bulunmaması halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi, başvuru sahibi ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamakla yükümlüdür.
(5) Sisteme bağlantının, bağlantı yapılması talep edilen nokta itibarıyla bu maddede yer alan koşullardan herhangi biri nedeniyle mümkün olmaması durumunda, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebilir.
(6) İletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından kendilerine iletim veya dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanımı konusunda; a) Adil koşulların teklif edilmediği, b) Ayrımcılık yapıldığı, c) Gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu, gibi hususlardaki itirazları Kurum tarafından incelenerek, başvuru tarihinden itibaren azami altmış gün içerisinde sonuca bağlanır. Üretim tesislerine ilişkin itirazlar Kurul kararıyla sonuçlandırılır.
[…].
Bağlantı görüşü
MADDE 10/A –
(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu
Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.
(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.
[…] (5) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır: […] g) Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal faaliyet haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri AG’den karşılanır. Bu fıkra kapsamında mesken haricindeki bağlantı talepleri, başvuru sahibinin OG seviyesinden enerji talebine ilişkin yazılı başvurusu olması kaydıyla OG’den karşılanabilir.
ğ) (g) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir.
[…].
Anlaşma gücü
MADDE 14 – […]
/
(6) Tüketici, anlaşma gücünü artırmak veya azaltmak üzere bağlantı anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Talep edilen yeni anlaşma gücünün ilgili tüketicinin mevcut bağlantı anlaşmasındaki kurulu gücünde artış gerektirmesi halinde tüketici başvuru sırasında bir tadilat projesi sunar. Dağıtım şirketi, tüketicinin talebini inceler ve inceleme sonuçları ile uygulamaya esas cevabını, on beş iş günü içerisinde kullanıcıya yazılı olarak veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirir. Bu kapsamdaki güç artış taleplerine ilişkin işlemler, bu Yönetmelikteki yeni bağlantı talebine ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür. Anlaşma gücünde değişiklik yapılmasının uygun bulunması halinde, bağlantı anlaşması yapılan işlemleri içerecek şekilde tadil edilir. Bir takvim yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı yapılabilir. […].
hükümlerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen ret kısmen kabulü gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuru, İstanbul ili, ilçesi, Mahallesi, Sokak, No: / adresine numaralı trafo merkezinden enerji verilmesi talebi hakkındadır.
13. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde; başvuranın referans no ile İstanbul
İli, İlçesi, Mahallesi, Sokak, No: ( Parsel) adresi için
(Ticarethane) hizmet noktası numaralı tesisatının mevcut 5 kW olan gücüne 150 kW güç ilave ile toplam:
155 kW enerji talebinde bulunduğu, başvuranın numaralı trafo merkezinden enerji verilmesi
talebinin Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından istek yerin yaklaşık olarak 350 metre mesafenin üzerinde olması ve istekli adrese ulaşımın sağlanamadığı, kadastral yolun bulunmadığı belirlenmiş olması sebebiyle numaralı trafo merkezine olan mesafesi göz önüne alındığında AG dağıtım şebekesinin güç kalitesini etkileyecek ve gerilim düşümlerine sebebiyet verecek olmasından dolayı reddedildiği görülmüştür.
14. İlgili mevzuata bakıldığında, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde, i. Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması, ii. Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak 28/5/2014 tarihli ve
29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta
yer alan standartların sağlanamaması, iii. Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi, iv. Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu, /
v. Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu, vi. Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu, koşullarından herhangi biri nedeniyle bağlantı ve sistem kullanımının mümkün olmaması durumunda, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebileceği, iletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından kendilerine iletim veya dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanımı konusunda; a) Adil koşulların teklif edilmediği, b) Ayrımcılık yapıldığı, c) Gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu gibi hususlardaki itirazlarının inceleneceği düzenlenmiştir.
15. Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından; İlçesi, Mahallesi adresinde yapılmış birçok enerji talebi başvurusu olduğunun tespit edildiği, bu başvurulardan bir kısmının enerji kalite kriterlerini sağlayarak karşılama noktasında mevcut şebekeden değerlendirilerek AG Bağlantı görüşü tanzim edildiği, başvuruların bir kısmına ise mevcut trafo merkezi ve bölgede yeni tesis edilmiş olan nolu trafo merkezinden karşılama noktasında Trafo Merkezlerinin aşırı yüklenecek olmasından ve istek yere olan mesafelerinin uzak olmasından dolayı AG Dağıtım şebekesinin güç kalitesini bozacağı ve gerilim düşümüne sebebiyet verecek olması nedeniyle TEDAŞ lehine trafo yeri irtifakı verilmesi koşulu ile
Şirketince istek yerde dağıtım Trafo Merkezi tesis edilerek istek güçlerin yeni tesis edilecek Dağıtım
Trafosunun AG Barasından karşılanmasına yönelik Dağıtım Bağlantı Görüşleri tanzim edildiği açıklanmıştır.
16. Başvuranın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ve CİMER aracılığıyla defaatle yapmış olduğu şikâyet başvuruları üzerine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel
Müdürlüğü tarafından kısmi denetim gerçekleştirilmiş olup yapılan denetim neticesinde, “5 kW olan gücüne 150 kW ilave güç ile toplam 155 kW güç talebi için 25.09.2019 tarih sayı bağlantı görüşünün verildiği, Şirketin enerji müsaadesinde Nolu TM’den enerji verilebileceğini bildirdiği, talep sahibinin Nolu TM’den enerji sağlanması için 25.01.2022 tarihinde Şirkete başvuru yaptığı, Şirket tarafından yapılan değerlendirmede azami mesafe olan 350 m’nin üzerinde olması, kadastral yolun olmaması, Şirketin AG dağıtım şebekesinin güç kalitesini etkileyecek ve gerilim düşümlerine sebebiyet verebileceği gerekçesi ile dağıtım trafolu bağlantı görüşü tanzim ettiği, ilgili iş ve işlemlerle ilgili yazışmalar Şirketin trafo bilgi sistemi, coğrafi bilgi sistemi, mevcut trafoların yük durumları Nolu ve Nolu TM merkezlerine ait mevcut ve yeni bağlantı hatları kontrol edildiğinde, Şirket tarafından ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde iş ve işlemlerin tesis edildiği” raporlanmıştır.
17. Yukarıda yer verilen açıklamalar ile Boğaziçi Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi
Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın numaralı trafo merkezinden enerji verilmesi talebinin trafo merkezinin aşırı yüklenecek olması ve istek yere olan mesafenin uzak olması, AG Dağıtım şebekesinin güç kalitesini bozacağı ve gerilim düşümüne sebebiyet verecek olması gerekçesiyle reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
18. Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği, “dağıtım” faaliyeti açısından ele alındığında, 6446 sayılı
Kanun, dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırım yatırımlarını yapma, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistem
kullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı ve bağlantı hizmeti sunma yükümlülüğü getirmiştir. Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde, “dağıtım’’ faaliyetini yerine getirecek işletmelerin uyması gereken yükümlülükler açıkça düzenlenmiştir. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetin aksamasına yol açacak niteliktedir.
19. Yargıtay 13’üncü Hukuk Dairesinin 12/12/2006 tarih ve 2006/11648 Esas, 2006/16248 Karar sayılı ilamına göre, “İdare, objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetler konusunda icabının fert tarafından kabulü halinde sözleşme yapmak ve hizmeti ferde ulaştırmakla görevli olmakla birlikte idarenin sözleşme yapma zorunluluğu, hizmetten yararlanmak isteyen ferdin gerekli koşulları haiz olması ve hizmetin götürülmesinde yasal ve teknik olanaksızlıkların bulunmaması ile sınırlıdır. Davalı idarenin objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetlerin yapılması için genel ve devamlı nitelik arz eden icabının, fert tarafından kabulü halinde idare, iltihaki nitelikteki sözleşmeyi, herhangi bir yasal ya da teknik sakınca yoksa yapmakla ve hizmeti ferde ulaştırmakla görevlidir. Ancak, idarenin bu şekildeki hizmetler konusunda sözleşme yapma zorunluluğu, hizmetten yararlanmak isteyen ferdin gerekli koşulları haiz olması ve hizmetin götürülmesinde yasal ve teknik olanaksızlıkların bulunmaması ile sınırlıdır.” Yine diğer bir Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında; “İşin esasına gelince; idarenin objektif koşullarla ilan ettiği ve tekel durumundaki hizmetlerin yapılması için genel ve devamlı bir nitelik arzeden (icabın) fert tarafından kabulü halinde idare iltihaki sözleşmeyi her hangi bir yasa ya da teknik sakınca yoksa hizmeti ferde ulaştırmakla görevlidir.” gerekçelerine yer verilmiştir (13/05/1977 tarih ve 1976/1976 Esas, 1977/480 Karar).
20. Buna göre başvuruya konu bölgede, başvuru sahibi gibi birden fazla enerji talebinin olduğu, mevcut trafo merkezlerinin söz konusu enerji taleplerini karşılamada yetersiz olduğu, trafonun kapasitesinin üzerinde olduğundan yeni bir trafo merkezine ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır. İlave trafo tesisi için hem
Orman Genel Müdürlüğü hem de İl Tarım ve Orman Müdürlüğü nezdinde yer tahsis taleplerinin neticelenmediği ve enerji taleplerinin çözülemediği görülmektedir.
21. Başvuruya konu yerleşim bölgesiyle ilgili olarak hızlı şehirleşme ve sanayileşmeye bağlı olarak artan elektrik talebi doğrultusunda dağıtım şirketleri, dağıtım şebekesini işletmek ve sürdürülebilirliğini sağlamak, arıza bakım ve onarım yapmak, bağlantı taleplerini karşılamak, gerekli şebeke yatırımlarını gerçekleştirmek ve tüm sistem kullanıcılarına ayrım gözetmeyen elektrik dağıtım ve bağlantı hizmetleri sunmakla görevlidir. Elektrik piyasası kanunu, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasını amaçlar. Hızla artan elektrik enerjisi talebinin sürekli, güvenilir, kaliteli ve ekonomik bir şekilde karşılanabilmesi için elektrik enerjisi üretim ve iletim gelişim planlamalarının yapılması ve uygulanması ülke ekonomisi açısından büyük önem taşımaktadır. Yaşamın her anına ve alanına nüfuz eden enerji, toplumların kalkınmasında ve refah seviyesinin yükselmesinde önemli rol oynamaktadır. Yeterli, güvenli ve temiz enerji sağlamak, ekonomik ve sosyal hayatın temel hedefleri arasında ilk sırada yer almaktadır.
22. Dağıtım şirketlerinin artan enerji talebinin karşılamasında kesintisiz, kaliteli, güvenli ve sürekli elektrik sunmak amacıyla dağıtım altyapısının geliştirilmesi ve güçlendirilmesi için yatırımlarının zamanında yapılması elzemdir. Elektrik dağıtım sektöründe yapılan yatırımlar hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir. Ancak ilgili kurumların izin ve onay süreçleri enerji tesisi yatırımlarının gecikmesine sebep olmaktadır. Bu durumun enerji taleplerinin karşılanmasında olumsuz etkileri olmakla birlikte tüketicilerin kaliteli ve sürekli elektrik hizmetinden gereği gibi yararlanamadığı ortaya çıkmaktadır.
23. Artan hızlı şehirleşme ile birlikte imar planlarında trafo tesisi gibi enerji tesis yatırımlarına yeterli bir alan tahsis edilmemesi, tüketicilerin enerji bağlantı taleplerinin karşılanmasında gecikmeye yol açmaktadır.
Ayrıca, özel mülkiyete konu taşınmazların kamulaştırılması için trafo tesisi yeri tahsisinde yeterli kaynak
aktarımı idarelerin sorumluluğundadır. Mevcut şebeke ile tahmini talep yüklerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu tespit edilecek trafo yerleri için imar tadilatı yapılmak üzere belediyeler ile elektrik dağıtım şirketlerinin işbirliği yapması önemlidir. Elektrik enerjisinin üretildiği noktadan tüketime sunulduğu en uzak aboneye kadar sağlıklı, kaliteli ve kesintisiz olarak ulaşması üretim-iletim-dağıtım zincirinin bir sistem ve bütünlük içerisinde çalışması idarelerin sorumluluğundadır. Bununla ilgili olarak mevcut trafoların yükleri, besleme alanları, tahmini yükler ve bölgelerin imar ve yapılaşma durumu dikkate alınarak yeni trafo tesis merkezlerinin yerinin öngörülmesi gerekmektedir.
24. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nde, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, bağlantı görüşleri ile ilgili belirtilen süreler azami süreler olup dağıtım şirketlerinin söz konusu sürelerin dolmasını beklemeden artan enerji talebi için ivedi bir şekilde tedbir alarak tüketicilerin enerji taleplerinin çözülmesi beklenmektedir.
25. Tüm bu açıklamalar ve dosya kapsamına göre Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; her ne kadar başvuranın numaralı trafo merkezine bağlantı talebinin reddinde hukuka aykırılık görülmemişse de, elektrik dağıtım şirketlerinin mevcut ve yeni aboneleri beslemek için enerji temin etmek zorunda olduğu, ihtiyaç duyulan enerjinin karşılanabilmesi, enerji alınmak istenen noktada yeterli gücü sağlayacak şebekenin olup olmaması ile ilintili olup bununla ilgili artan enerji ihtiyacının karşılanması için hem imar planlarıyla hem de yer tahsis edilerek trafo merkezi yerlerinin öngörülmesinin gerektiği, elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olduğu, dolayısıyla, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım
Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca başvuranın enerji talebinin karşılanması gerektiği değerlendirilmiş olup başvuranın enerji talebinin karşılanması için en kısa sürede ilgili idareler nezdinde gerekli çalışmaların yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede İstanbul Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, başvurunun KISMEN REDDİ ve KISMEN
KABULÜNE,
Başvuranın (Ticarethane) hizmet numaralı tesisatına numaralı trafo merkezinden enerji verilmesi talebinin REDDİNE, Başvuranın bağlantı talebi için öngörülen trafo tesis çalışmasının tamamlanması ve elektrik bağlantısının ivedi olarak sağlanması adına ilgili idareler nezdinde gerekli çalışmaların yapılması hususunda
BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE, TÜRKİYE ELEKTRİK
DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE, EYÜPSULTAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, TÜRKİYE ELEKTRİK
DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, EYÜPSULTAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA, BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE,
TÜRKİYE ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE, EYÜPSULTAN BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA ve İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Ayrıca kararın bir örneğinin ilgisi nedeniyle ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
BAKANLIĞINA gönderilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi