|
ÖZET: Başvuru, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (BEDAŞ) üzerinden 100 kW’lık enerji talebinin AG seviyesinden karşılanması ve mevcut 1000 KVA (OG) elektrik aboneliğinin iptal edilmesi yönündeydi. Başvuran, İstanbul’daki bir işletme adına, OG aboneliğinin gereksiz hale geldiğini ve bu durumun ek maliyetler doğurduğunu belirtti. BEDAŞ, başvuruyu değerlendirerek, talebin uygun görülmediğini ve mevcut enerji ihtiyacının OG seviyesinden karşılanması gerektiğini ifade etti.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun hukuka uygunluğunu inceledi ve BEDAŞ’ın kararının gerekçelerini dikkate alarak, başvurunun reddedilmesi yönünde bir öneri sundu. İlgili mevzuat çerçevesinde, yalnızca mevcut bağlantı anlaşmasında güç artırımı taleplerinin değerlendirilebileceği sonucuna varıldı. Ayrıca, başvurunun reddedilmesi durumunda, dava açma süresinin ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı belirtildi. Sonuç olarak, başvuru, gerekçeleriyle birlikte reddedildi ve karar, başvurana ve BEDAŞ’a tebliğ edildi. Kamu Başdenetçisi Şeref Malkoç tarafından onaylanan bu karar, enerji talepleri ve bağlantı süreçleri açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5819-S.24.9154
BAŞVURU NO : 2023/20990
KARAR TARİHİ : 28.05.2024
RET KARARI
Adres:
UL
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Enerji talebinin AG seviyesinden karşılanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İstanbul ili, ilçesi, Mahallesi, Caddesi, No: adresindeki San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı hizmet numaralı mevcut abonelik kapsamında olan 1000 KVA (OG) elektrik gücüne ihtiyaç kalmaması sebebiyle OG aboneliğinin iptal edilmesini ve ihtiyaç dâhilinde 100 kW’lık enerjinin binada mevcut bulunan Boğaziçi Elektrik Dağıtım
A.Ş.’ye (BEDAŞ) ait üzerinden ve AG seviyesinden karşılanmasını talep ettiklerini; BEDAŞ’ın başvuruya istinaden düzenlediği 10.10.2023 tarihli ve sayılı bağlantı görüşünde, enerji talebinin yine OG (YG) seviyesinden verileceğinin beyan edildiğini; konu ile ilgili olarak BEDAŞ ve Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumuna (EPDK) yaptıkları başvurulardan sonuç alamadıklarını; 1000 KVA trafonun bakımı, işletme giderleri ve kapladığı alan nedeniyle ekstra maliyete sebep olduğunu; bahse konu yerde imalat faaliyetlerinin de sonlandırılması sebebiyle 1000 KVA elektrik gücüne ihtiyaç kalmadığını; Elektrik
Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Bağlantı görüşü” başlıklı 10/A maddesinin 5’inci fıkrasının (g) bendinde düzenlenen “Meskûn mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü
160 kW’a kadar olan tarımsal faaliyet haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri AG’den
karşılanır. Bu fıkra kapsamında mesken haricindeki bağlantı talepleri, başvuru sahibinin OG seviyesinden enerji talebine ilişkin yazılı başvurusu olması kaydıyla OG’den karşılanabilir.” hükmü kapsamında işlem
yapılması gerektiğini ifade etmiş ve bu kapsamda YG (OG) aboneliklerinin iptal edilmesini; 100 kW’lık enerji taleplerinin mevzuata göre AG seviyesinden karşılanması için gereğinin yapılmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiş olup İdareden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin Kurumumuza iletmiş olduğu 06.03.2024 tarihli cevap yazısında özetle; yapılan inceleme neticesinde, hâlihazırda uzun yıllardır kullanılmakta olduğu tespit edilen no’lu SM’nin iptal edilmesi ve 100 kW enerji ihtiyacının no’lu TM’den karşılanması talebinin uygun görülmediği; keza Şirket sorumluluğundaki no’lu TM’nin mevcut yük durumu ve yük aktarımı sonrası yeni durumdaki yüklenmesinin artacak olması hususları göz önüne alındığında, teknik aksaklıkların meydana gelebileceği, gerilim düşümleri gibi problemlerin oluşacağı ve bu durumun civar bölgede enerji ihtiyaçlarının karşılanmasında önem arz edeceği, dolayısıyla mevcut no’lu Satış Merkezi üzerinden enerji talebinin karşılanmasının uygun görüldüğü ifade edilmiş ve talep edilen diğer belgeler anılan yazı ekinde Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri uyarınca:
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; […] v) AG: Etkin şiddeti 1000 Volt ve altındaki gerilim seviyesini, […] cc) OG: Etkin şiddeti 1000 Voltun üstünden 36 kV’a kadar olan (36 kV dahil) gerilim seviyesini, […] ifade eder. […].
Bağlantı ve sistem kullanım hakları
MADDE 4 – (1) Gerçek veya tüzel kişilerin, iletim ve dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanım talepleri, TEİAŞ ve dağıtım şirketi tarafından eşit taraflar arasında ayrım gözetilmeksizin karşılanır.
[…] (3) Gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından işletilmekte olan iletim veya dağıtım sistemlerine bağlantısı ve sistem kullanımı hakkında;
a) Bağlantı yapılması öngörülen tarihte, bağlantı yapılmak istenen noktada şebekenin teknik özelliklerinin yetersiz olması, b) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesinde, sisteme bağlantıyla ilgili olarak 28/5/2014 tarihli ve
29013 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Şebeke Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuatta
yer alan standartların sağlanamaması, c) Yapılması istenilen bağlantı ve elektrik enerjisi nakil işleminin kamu hizmeti yükümlülüklerini engellediğinin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından gerekçeleriyle belgelenmesi, ç) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin projesi için gerekli olması durumunda, gerilim düşümü, harmonik, elektromanyetik girişim, fliker seviyesi gibi değerlerin, şebekeye giriş veya çıkış noktasında ve iletim ve dağıtım kademelerinde, ilgili mevzuatta belirlenen sınırları karşılamaması durumu, d) Bağlantı yapılması öngörülen tesisin, sistem elektrik enerjisinin kalitesini, ilgili mevzuatta yer alan standartların dışına çıkarması durumu, e) Rüzgar veya güneş enerjisine dayalı üretim tesisi bağlantı taleplerinde, talep edilen bağlantı noktasına oranla ekonomik açıdan daha uygun ve daha düşük sistem kaybı sağlayan bağlantı noktasının varlığı durumu, hariç olumsuz görüş verilemez.
(4) TEİAŞ ve dağıtım şirketinin sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüşlerinin gerekçelendirilmesi zorunludur. Sisteme bağlantı ve sistem kullanımı hakkındaki olumsuz görüş gerekçelerinin Kurum tarafından yapılan veya yaptırılan inceleme sonucunda Kurul tarafından uygun bulunmaması halinde, TEİAŞ veya dağıtım şirketi, başvuru sahibi ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmalarını imzalamakla yükümlüdür.
(5) Sisteme bağlantının, bağlantı yapılması talep edilen nokta itibarıyla bu maddede yer alan koşullardan herhangi biri nedeniyle mümkün olmaması durumunda, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından bir başka bağlantı noktası teklif edilebilir.
(6) İletim veya dağıtım sistemine bağlantı yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, TEİAŞ veya dağıtım şirketi tarafından kendilerine iletim veya dağıtım sistemine bağlantı ve sistem kullanımı konusunda; a) Adil koşulların teklif edilmediği, b) Ayrımcılık yapıldığı, c) Gösterilen gerekçelerin yetersiz olduğu, gibi hususlardaki itirazları Kurum tarafından incelenerek, başvuru tarihinden itibaren azami altmış gün içerisinde sonuca bağlanır. Üretim tesislerine ilişkin itirazlar Kurul kararıyla sonuçlandırılır.
[…].
Bağlantı görüşü
MADDE 10/A –
(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu
Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.
(2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir.
[…] (5) Tüketici niteliğindeki başvuru sahibinin bağlantı talebi aşağıdaki şartlar dahilinde karşılanır: […] g) Meskun mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal faaliyet haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri AG’den karşılanır. Bu fıkra kapsamında mesken haricindeki bağlantı talepleri, başvuru sahibinin OG seviyesinden enerji talebine ilişkin yazılı başvurusu olması kaydıyla OG’den karşılanabilir.
ğ) (g) bendi kapsamı dışındaki diğer durumlarda bağlantı yapılacak gerilim seviyesi mevcut şebeke koşulları ve planlamalara göre dağıtım şirketi tarafından belirlenir.
[…].
Anlaşma gücü
MADDE 14 – […]
(6) Tüketici, anlaşma gücünü artırmak veya azaltmak üzere bağlantı anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Talep edilen yeni anlaşma gücünün ilgili tüketicinin mevcut bağlantı anlaşmasındaki kurulu gücünde artış gerektirmesi halinde tüketici başvuru sırasında bir tadilat projesi sunar. Dağıtım şirketi, tüketicinin talebini inceler ve inceleme sonuçları ile uygulamaya esas cevabını, on beş iş günü içerisinde kullanıcıya yazılı olarak veya kullanıcının talep etmesi halinde elektronik olarak bildirir. Bu kapsamdaki güç artış taleplerine ilişkin işlemler, bu Yönetmelikteki yeni bağlantı talebine ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür. Anlaşma gücünde değişiklik yapılmasının uygun bulunması halinde, bağlantı anlaşması yapılan işlemleri içerecek şekilde tadil edilir. Bir takvim yılı içerisinde en fazla üç defa güç artışı yapılabilir. […].
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, hizmet numaralı mevcut abonelik kapsamında olan 1000 KVA (OG) elektrik gücüne ihtiyaç kalmaması sebebiyle OG aboneliğinin iptal edilmesi ve ihtiyaç dâhilinde 100 kW’lık enerjinin binada mevcut bulunan BEDAŞ’a ait TM üzerinden ve AG seviyesinden karşılanması yönündeki istemlerinin, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin (Yönetmelik)
“Bağlantı görüşü” başlıklı 10/A maddesinin 5’inci fıkrasının (g) bendi kapsamında karşılanması gerektiğini iddia ve talep etmiştir.
9. Yeni bağlantı taleplerine ilişkin düzenleme ihtiva eden söz konusu fıkra bendinin birinci cümlesinde, meskûn mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal faaliyet haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı taleplerinin AG’den karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in “Anlaşma gücü” başlıklı 14’üncü maddesinin altınca fıkrasında ise “Tüketici, anlaşma gücünü artırmak veya azaltmak üzere bağlantı anlaşmasında değişiklik yapılmasını talep edebilir. Talep edilen yeni anlaşma gücünün ilgili tüketicinin mevcut bağlantı anlaşmasındaki kurulu gücünde artış gerektirmesi halinde […] Dağıtım şirketi, tüketicinin talebini inceler ve inceleme sonuçları ile uygulamaya
esas cevabını, on beş iş günü içerisinde […] bildirir. Bu kapsamdaki güç artış taleplerine ilişkin işlemler, bu Yönetmelikteki yeni bağlantı talebine ilişkin hükümler çerçevesinde yürütülür. […].” hükmü düzenleme altına alınmıştır.
10. Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, yalnızca mevcut bağlantı anlaşmasında kurulu gücün artırılması yönündeki talep ve işlemlerin Yönetmelik’in 10/A maddesi kapsamında değerlendirilebileceği sonucu ortaya çıkmaktadır. Keza, Başvuranın 19.10.2023 tarihli ve 501 sayılı dilekçesi üzerine EPDK tarafından verilen cevap yazısında da bu durum açıklanarak, ilgili dağıtım şirketi tarafından tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
11. Yukarıda yer verilen açıklamalar ile BEDAŞ tarafından Kurumumuza iletilen, başvuranın talebinin karşılanması halinde teknik aksaklıkların meydana gelebileceği; gerilim düşümleri gibi problemlerin oluşacağı ve bu durumun civar bölgede enerji ihtiyaçlarının karşılanmasında önem arz edeceği yönündeki gerekçeli değerlendirme göz önüne alındığında; başvuru konusu kapsamında yürütülen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
13. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdare tarafından “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı tespit edildiğinden bundan sonraki işlemlerde söz konusu ilkeye uyulması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
15. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
İstanbul Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi