Engelli aylığı talebinde hane gelirinin muhtaçlık sınırını aşması başvurunun reddine neden olur mu (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, Silvan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 2019 yılında yapılan hane ziyareti sonrası engelli aylığının kesildiğini ve bu işlemin gerçeğe aykırı olduğunu iddia ederek, aylığının yeniden bağlanmasını talep etmiştir. İdare, başvuranın babasıyla birlikte yaşadığını ve maddi durumunun iyi olduğunu belirterek, engelli aylığı talebinin “muhtaç olmama” gerekçesiyle reddedildiğini ifade etmiştir.

Yapılan incelemelerde, başvuranın babasının çiftçilik ve hayvancılıkla geçimini sağladığı, hane gelirinin kişi başına düşen miktarının muhtaçlık sınırının üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuranın tedavi gördüğü ve çalışamadığı bilgisi de dikkate alınmıştır. Ancak, başvuranın maddi durumunun iyi olduğu ve babasının malvarlığından faydalandığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde verilen karar, ilgili mevzuat hükümleri ve yapılan hane incelemeleri doğrultusunda hukuka uygun bulunmuştur. İlgili idarenin başvuranın engelli aylığı talebini reddetmesi işlemi, hukuka ve hakkaniyete aykırılık taşımamaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/16908-S.21.27076

BAŞVURU NO : 2021/10592

KARAR TARİHİ : 01/12/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SİLVAN SOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKFI

BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : 2022 sayılı Kanun kapsamında “Engelli Aylığı” talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 10/06/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza gönderilmiş olan şikâyet başvurusunda; adı geçen, 2019 yılında Silvan SYD Vakfı tarafından hanesine yapılan ziyaret sonrasında engelli aylığının kesildiğini, yapılan incelemede kendisinin babası ile birlikte yaşadığı gerekçe gösterilerek gerçeğe aykırı işlem yapıldığını, babası ile birlikte yaşamadığını, kendisinin farklı bir adreste ikamet ettiğini ve anılan Vakfa durumunu iletmesine rağmen hanesine incelemeci gönderilmediğini iddia etmiş olup, usulsüz bir şekilde kesilen engelli aylığının yeniden bağlanması için gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvurucu tarafından bahse konu talep hakkında, ilk olarak 12.04.2021 tarihinde Kamu Denetçiliği

Kurumuna başvurulduğu, başvuru hakkında Silvan Kaymakamlığına – sayılı

“Gönderme Kararı” verildiği, Karara istinaden Silvan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının

31.05.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında ise özetle; Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Bilgi

Sisteminde müracaatçı hakkında yapılan inceleme neticesinde şahsın muhtar olan babası ile beraber yaşadığı, babasının emekli aylığının olduğu, babası adına John Deere POO2/AD34-2015 Marka Traktör, Citroen F Berlingo 2016 Model Otomobil, 405463,36 m2 gayri menkul, ayrıca hayvan çiftliği olduğu ve çifliğinde Suriyeli vatandaşları çalıştırdığı tespit edildiğinden oğlu ’ın engelli aylığı talebinin 02.08.2019 tarihli ve 18 sayılı Vakıf Mütevvelli Heyeti toplantısında muhtaç olmama sebebiyle uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

3. Akabinde adı geçenin 10.06.2021 tarihinde aynı şikâyet konusu ile tekrar Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurması üzerine Silvan Kaymakamlığı ile yeniden iletişime geçilmiş olup, gerekli tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir.

4. Kurumumuzun talebine istinaden başvuruya konu iddialar hakkında Silvan Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri

Bilgi Sisteminde yer alan “Hane Özeti” bilgilerine göre, başvurucunun Mahallesindeki evine

25.07.2019 tarihinde hane ziyareti yapıldığı, şahsın ailesiyle ve babasıyla birlikte aynı evde yaşadığı, ev

nüfusunun 6 kişi olduğu, oturdukları evin babasına ait olduğu ve kira ödemediği, şahsın öncesinde öğretmenlik yaptığı, ancak şizofren hastası olduğu için hali hazırda çalışamadığı, sürekli tedavi gördüğü, babası ’ın geçimini köy muhtarı ve çiftçilik yaparak sağladığı, maddi durumunun çok iyi olduğu, babasının adına 422 dönüm arazi ve 431 dönüm ÇKS geliri, 3500 TL emekli maaşı, 2.000 TL. 431 dönüm arazi, ÇKS Geliri 7.455 TL. 422 dönüm arazi geliri 4.835 TL. 2 adet araç ve diğer gelirlerinden 2.000 TL, 69 büyükbaş hayvan olmak üzere hane toplam gelirinin aylık 20.790 TL olduğu, hane kişi başı gelirinin ise 3.465 TL. olduğu belirtilmiştir.

5. Ancak, anılan SYD Vakfı tarafından başvurucu hakkında en son yapılan hane incelemesinin 2019 yılına ait olduğu ve güncel olmadığı anlaşıldığından ilgili Vakıf ile iletişime geçilerek söz konusu iddialara istinaden başvurucu ve ailesi hakkında yeniden hane incelemesi yapılması ve inceleme sonrasında düzenlenecek raporların Kurumumuza iletilmesi istenmiştir.

6. Kurumumuzun talebine istinaden başvuruya konu iddialar hakkında Silvan Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; adı geçenin ikametgahına en son

19.10.2021 tarihinde hane ziyareti yapıldığı, yapılan görüşmeler ve incelemeler neticesinde, şahsın evli ve

iki çocuk sahibi olduğu, ailesi ile birlikte eski köy okulunda kaldıkları, psikiyatri hastası olduğu, ilaç tedavisi gördüğü, daha öncesinde ücretli öğretmenlik yaptığı, ancak psikolojisi bozulduğu için öğretmenliği bıraktığı, hali hazırda çalışmadığı, geçimlerinin ise babası tarafından sağlandığının anlaşıldığı, baba ’ın çiftçilik ve hayvancılık yaptığı, biri kız biri erkek ( ) iki çocuğunun olduğu, genel durumunun çok iyi olduğu, 2.793 TL.

emekli aylığı, adına kayıtlı 2015 Model John Deere POO2/AD34 Marka Traktör, 2016 Model Citroen F

Berlingo Marka Otomobil, 415,752 dönüm tarla, 431 dönüm ÇKS geliri, 40 adet küçükbaş hayvan olduğu, eşi ’ın adına ise 10289.38 m2 gayrimenkul bulunduğu (2014 kaydı), babasının malvarlığından faydalandığının tespit edildiği, başvurucu ’ın tahmini gelirinin

4.000 TL olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.

7. Akabinde Silvan Kaymakamlığı ile yapılan görüşmeye istinaden Kurumumuza gönderilen 23.11.2021 tarihli nolu Mütevelli Heyeti kararında da ’ın engelli aylığı talebinin uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

8. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 8.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,

8.2. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket zorundadırlar.”, 8.3. “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir.”, 8.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 9. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun; 9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmetlerinin işleyişinde bağımsız ve etkin bir şikâyet mekanizması oluşturmak suretiyle, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve önerilerde bulunmak üzere Kamu Denetçiliği Kurumunu oluşturmaktır.”, 9.2. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 10. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık

Bağlanması Hakkında Kanunun; 10.1. 1 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birisinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar, nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanlar veya 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu hükümlerine göre harçlık ödenenler hariç olmak kaydıyla, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (4.387) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.

Birinci fıkra kapsamına girenlerden, her ne nam altında olursa olsun kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilemez ve kendilerine aylık bağlanamaz.”, 10.2. 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrasında; “İlgili mevzuatı çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporu ile engelli olduklarını kanıtlayan, 18 yaşını dolduran ve talebine rağmen Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilememiş olan Türk vatandaşlarından; sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden her ne nam altında olursa olsun bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları açısından zorunlu olarak sigortalı olunması gereken bir işte çalışanlar veya nafaka bağlanmış ya da nafaka bağlanması mümkün olanlar hariç olmak üzere, Sosyal

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda, aylık bağlanır.

Birinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamına giren engellilerden veya ikinci fıkra gereğince aylık bağlanacak engelli yakınlarından, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’ünden fazla olanlar ile aynı tutardan fazla gelir sağlaması mümkün olan kimseler muhtaç kabul edilemez ve kendilerine aylık bağlanamaz. Ayrıca, 2828 sayılı Kanun hükümlerine göre harçlık ödenenler de muhtaç olarak kabul edilemez ve kendilerine bu

Kanun hükümlerine göre aylık bağlanamaz.”, 11. 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları İle Engelli ve Muhtaç

Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin; 10.1. “Değerlendirme” başlıklı 7 inci maddesinde; “…sistem üzerinden yapılan sorgulamalar ve sosyal incelemeden elde edilen verilere göre; …Herhangi bir şekilde kişi başına düşen gelir tutarı,asgari ücretin aylık net tutarının 1/3’üneeşit veya üzerinde olanlar ile aynı tutara eşit veya üzerinde gelir sağlaması mümkün olanlar,…aylığa hak kazanamaz…;Engelli aylıklarında, aylığa hak kazanma durumları uygun olanların muhtaçlığı; gelir, servet ve harcamalar esas alınarak aşağıdaki şekilde belirlenir…;Değerlendirmeler sonucu (…) kişi başına düşen geliri muhtaçlık sınırının altında olanlara aylık bağlanır.”, 11.2. “Karar sonrası işlemler” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Her yıl yapılacak olan sosyal inceleme ve merkezi veri tabanlarından elde edilen bilgiler doğrultusunda durumu değiştiği tespit edilenlerin muhtaçlığı Mütevelli Heyetince tekrar değerlendirilir. Değerlendirme sonucu durumları bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı tespit edilenlerin aylıkları kesilir”, 11.3. “Aylıkların durdurulması ve kesilmesi” başlıklı 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ …

engelli aylıkları, aşağıda belirtilen hallerde kesilir… h) Nafaka alabilecek olması ya da muhtaçlık sınırına eşit veya üzerinde kişi başına düşen gelir elde edebilecek olması ya da başka sebeplerle muhtaçlık halinin ortadan kalktığının tespit edilmesi.”, 11.4. “Muhtaçlık ve bakım ilişkisinin kontrolü” başlıklı 17 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “İnceleme neticesinde muhtaç olmadıkları anlaşılanlara aylık bağlanmaz ve varsa bağlanmış aylık ödemesi durdurulur…”, Hükümlerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Bahse konu şikâyet başvurusunda özetle; adı geçen, 2019 yılında Silvan SYD Vakfı tarafından hanesine yapılan ziyaret sonrasında engelli aylığının kesildiğini, yapılan incelemede kendisinin babası ile birlikte yaşadığı gerekçe gösterilerek gerçeğe aykırı işlem yapıldığını, babası ile birlikte yaşamadığını, kendisinin farklı bir adreste ikamet ettiğini ve anılan Vakfa durumunu iletmesine rağmen hanesine incelemeci gönderilmediğini iddia etmiş olup, usulsüz bir şekilde kesilen engelli aylığının yeniden bağlanması için gereğinin yapılmasını talep etmiştir.

14. Bilindiği üzere; Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de

“belirlilik”tir. Anayasa Mahkemesinin 17/04/2008 tarih ve 2005/5 Esas, 2008/93 Karar sayılı ilamında da açıkça vurgulanan belirlilik ilkesine göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup, bireyler belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi şekilde müdahale yetkisi verdiğini bilmelidir. Ancak bu durumda kişiler kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.

15. Özellikle son yıllarda çeşitli toplum kesimleri gibi “engellilere” yönelik uluslararası metinler de artmakta olup, bunların bir bölümü ilke kararı, tavsiye kararı ve bildirge gibi yol gösterici ve tavsiye niteliğindeki metinler, bir bölümü ise altında imzası bulunan ülkeleri bağlayıcı ve o ülkelerin uymak zorunda oldukları hukuk normları şeklinde yapılan düzenlemelerdir. Bu kapsamda T.C. Anayasasının 5,

10 ve 61. maddeleri ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun,

2022 sayılı Kanun, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu ve bu kanunların uygulanmasına dair

yönetmeliklerde yer alan pek çok maddede “engelli hakları” güvence altına alınacak şekilde düzenlemeler yapılmıştır.

16. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması

Hakkında Kanunun 2 nci maddesinde kimlerin “muhtaç” olarak kabul edilip engelli aylığı bağlanabileceği ile aynı Kanuna dayanılarak çıkarılan 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz

Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin

7 inci maddesinde engelli aylıklarında, aylığa hak kazanma durumları uygun olanların muhtaçlığının;

gelir, servet ve harcamalar esas alınarak nasıl belirleneceği, değerlendirme sonucunda kişi başına düşen hane geliri muhtaçlık sınırının altında olanlara ise ne şekilde aylık bağlanacağı ayrıntılı şekilde hüküm altına alınmıştır.

17. Somut başvuru ile ilgili olarak yapılan ön inceleme neticesinde; adı geçenin bahse konu talebi hakkında ilk olarak 12.04.2021 tarihinde Kurumumuza başvurduğu, başvurusu hakkında Silvan

Kaymakamlığına “Gönderme Kararı” verildiği, Karara istinaden Silvan Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının cevabi yazısına göre Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Bilgi Sisteminde müracaatçı hakkında yapılan inceleme neticesinde şahsın engelli aylığı talebinin “muhtaç olmama” gerekçesiyle uygun bulunmadığının belirtildiği, akabinde adı geçenin 10.06.2021 tarihinde aynı şikâyet konusu ile tekrar Kurumumuza başvurması üzerine Silvan Kaymakamlığı ile yeniden iletişime geçilerek, gerekli tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi talep edilmiştir.

18. Kurumumuzun talebine istinaden başvuruya konu iddialar hakkında Silvan Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri

Bilgi Sisteminde yer alan “Hane Özeti” bilgilerine göre, başvurucunun Mahallesindeki evine

25.07.2019 tarihinde hane ziyareti yapıldığı, şahsın ailesiyle ve babasıyla birlikte aynı evde yaşadığı, ev

nüfusunun 6 kişi olduğu, oturdukları evin babasına ait olduğu ve kira ödemediği, şahsın öncesinde öğretmenlik yaptığı, ancak şizofren hastası olduğu için hali hazırda çalışamadığı, sürekli tedavi gördüğü, babası ’ın geçimini köy muhtarı ve çiftçilik yaparak sağladığı, maddi durumunun çok iyi olduğu, babasının adına 422 dönüm arazi ve 431 dönüm ÇKS geliri, 3500 TL emekli

maaşı, 2.000 TL. 431 dönüm arazi, ÇKS Geliri 7.455 TL. 422 dönüm arazi geliri 4.835 TL. 2 adet araç ve diğer gelirlerinden 2.000 TL, 69 büyükbaş hayvan olmak üzere hane toplam gelirinin aylık 20.790 TL olduğu, hane kişi başı gelirinin ise 3.465 TL. olduğu belirtilmiştir.

19. Ancak, anılan SYD Vakfı tarafından başvurucu hakkında en son yapılan hane incelemesinin 2019 yılına ait olduğu ve güncel olmadığı anlaşıldığından ilgili Vakıf ile iletişime geçilerek söz konusu iddialara istinaden başvurucu ve ailesi hakkında yeniden hane incelemesi (güncel) yapılması ve inceleme sonrasında düzenlenecek raporların Kurumumuza iletilmesi istenmiş olup, Silvan Sosyal Yardımlaşma ve

Dayanışma Vakfının sayılı cevabi yazısı ve eklerinde ise özetle; adı geçenin ikametgahına

19.10.2021 tarihinde yeniden hane ziyareti yapıldığı, yapılan görüşmeler ve incelemeler neticesinde

şahsın evli ve iki çocuk sahibi olduğu, ailesi ile birlikte eski köy okulunda kaldıkları, psikiyatri hastası olduğu, ilaç tedavisi gördüğü, daha öncesinde ücretli öğretmenlik yaptığı, ancak psikolojisi bozulduğu için öğretmenliği bıraktığı, hali hazırda çalışmadığı, geçimlerinin ise babası tarafından sağlandığının anlaşıldığı, baba ’ın çiftçilik ve hayvancılık yaptığı, biri kız biri erkek ( ) iki çocuğunun olduğu, maddi durumunun çok iyi olduğu, 2.793 TL.

emekli aylığı aldığı, adına kayıtlı 2015 Model John Deere POO2/AD34 Marka Traktör, 2016 Model

Citroen F Berlingo Marka Otomobil, 415,752 dönüm tarla, 431 dönüm ÇKS geliri, 40 adet küçükbaş hayvan olduğu, eşi ’ın adına ise 10289.38 m2 gayrimenkul bulunduğu (2014 kaydı), başvurucunun babasının malvarlığından faydalandığının tespit edildiği, başvurucunun tahmini gelirinin ise 4.000 TL olduğu açıklamalarına yer verilmiştir. Akabinde Silvan Kaymakamlığı ile yapılan görüşmeye istinaden Kurumumuza iletilen 23.11.2021 tarihli nolu Mütevelli Heyeti kararında da yapılan incelemeler neticesinde başvurucunun engelli aylığı talebinin uygun bulunmadığı belirtilmiştir.

20. Bu itibarla, hem ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda hem de Kurumumuz talebine istinaden yapılan hane ziyaretleri sonrasında düzenlenen İnceleme Raporları ile adı geçen ve ailesine ait Bütünleşik

Sosyal Yardım Hizmetleri Bilgi Sisteminde yer alan “Hane Özeti” bilgileri birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar adı geçen babasından ayrı ikamet ettiğini ve tüm yasal koşulları taşımasına rağmen engelli aylığı talebinin usulsüz bir şekilde reddedildiğini iddia etmiş ise de yapılan görüşmeler ve düzenlenen inceleme raporlarında adı geçen ve ailesinin geçiminin baba tarafından sağlandığı, maddi durumu oldukça iyi olan ve muhtar olarak görev yapan baba ’ın ise çiftçilik ve hayvancılıkla uğraştığı, adına kayıtlı 415,752 dönüm tarla, 431 dönüm ÇKS geliri, 40 adet küçükbaş hayvan, Traktör ve Otomobil olduğu, 2.793 TL. emekli maaşı aldığı, ayrıca eşi ’ın adına kayıtlı 10289.38 m2 gayrimenkulun bulunduğu, başvurucunun tahmini gelirinin de 4.000 TL olduğu, bununla birlikte Vakıf yetkilileri ile yapılan görüşmelerde Muhtar olan babanın ailevi sorunlar sebebiyle başvurucu oğlu ve ailesini eski köy okuluna yerleştirdiği, ancak geçimlerini temin etmeye devam ettiği, kaldı ki bu durumun başvurucunun eşi ile yapılan görüşmede de teyit edildiği, ayrıca 2022 sayılı Kanun ve dayanak Yönetmelikte yer alan hesaplama yöntemine göre 2021 yılına ait hanede kişi başına düşen muhtaçlık sınırı da nazara alındığında ilgili idarenin başvurucunun engelli aylığı talebini reddetmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, daha önce benzer taleplerle ilgili olarak da Kurumumuza yapılan şikayet başvurularında verilmiş emsal kararlar(09.07.2020 tarihli ve 2020/3687 başvuru nolu Ret Kararı, 24.11.2020 tarihli ve 2020/67206 sayılı Ret Kararı, 04.01.2021 tarihli ve 2020/91021 başvuru nolu Ret Kararı, 13.04.2021 tarihli ve 2020/101496 başvuru nolu Ret Kararı,vb.) bulunmaktadır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak

Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Diyarbakır İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın, BAŞVURUCU ile SİLVAN KAYMAKAMLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Sadettin KALKAN

Kamu Başdenetçisi V.