Engelli başvuranın lojman ikamet süresinin uzatılması talebi ve Konut Prosedürü çerçevesinde idarenin değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/9507-S.22.14618

BAŞVURU NO : 2022/3697

KARAR TARİHİ : 29/07/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Lojman ikamet süresinin uzatılması talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 08/03/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 15/3/2017 tarihinde taşındığı lojmanda 5 yıl olan ikamet süresinin 14/03/2022 tarihinde sona ereceğini, engelli olması sebebiyle ikamet süresinin uzatılmasını talep ettiğini, ancak talebinin reddedildiğini belirterek; lojman ikamet süresinin uzatılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel

Müdürlüğünün 22/03/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Kızıltoprak PTT Hizmet binası B blok no.lu sıra tahsisli lojmanda ikamet eden Kepez Posta ve

Kargo Dağıtım Müdürlüğünde hizmetli olarak çalışan başvuranın 5 yıllık oturma süresinin 15/03/2022 tarihinde sona erdiği, 2.2. Başvuranın engelli durumu ve maddi durumundan kaynaklı lojmanda ikamet süresinin uzatılması hususundaki dilekçesinin Başmüdürlükçe incelendiği, yapılan değerlendirmede Konut Prosedürü hükümlerine göre personelin süre uzatım talebinin uygun görülmediği, 2.3. Başmüdürlüklerine bağlı lojmanların tahsis işlemlerinin PTT A.Ş Konut Prosedürü hükümleri ile Genel

Müdürlük tebliğlerine göre yerine getirildiği; lojman tahsisinin, lojman geri alma ve şartlı tahsis işlemlerinin buna göre yerine getirildiği, 2.4. Konut prosedürünün 5.2.8.2. maddesinde, “Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır.”; 5.2.8.3. maddesinde, “Sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin tamamlanmasından sonra, boş konut olması veya sırada bekleyen talepli personel bulunmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin şartlı olarak konutta

oturmasına izin verilebilir.”; 5.2.9. Şartlı tahsis ve boş kalan konutların değerlendirilmesi maddesinde, “5.2.9.1. Boş konut bulunması, sıra ve görev tahsisli konut talebinde bulunan personel bulunmaması halinde öncelikle daha önce konutta oturmuş olsa bile Şirket personeline, Şirket personeli olmaması halinde ise

PTT A.Ş. İştiraklerinde çalışanlara, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu sermayeli şirketlerde çalışan personele, PTT emeklilerine konut şartlı olarak tahsis edilebilir. Ancak bu tahsis süresi hiçbir zaman on iki aydan az olamaz.”; 5.5.1.10. maddesinde, “Konutu boşaltması gerektiği tarihten en az bir ay önce konutu boşaltamayacağına ilişkin geçerli bir mazeret belirterek uzatma isteyen personele, mazeretinin kabul edilmesi durumunda bir defaya mahsus ilk altı ayı Konut Tahsis Komisyonu, bundan sonraki üç ay Genel

Müdür, son üç ay ise Yönetim Kurulu kararı ile bir yıl daha süre uzatımı verilebilir.” denildiği, 2.5. Bu bilgiler ışığında adı geçen personelin lojmanda 5 yıllık oturma süresini tamamlaması ve 2022 yılı lojman müracaatları kapsamında bir örneği ekte görüleceği üzere Kızıltoprak PTT hizmet binasında yer alan lojmanlara çokça müracaatçı personel bulunması sebebiyle, müracaat eden personellerin de hak kaybına uğramaması göz önüne alındığında, başvuranın süre uzatım talebine ilişkin geçerli bir mazerette bulunmadığı düşünüldüğü ve yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda uzatma talebinin uygun görülmediği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 2/11/2018 tarihli Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Konut Prosedürünün, 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu prosedürün amacı, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim

Şirketi’ne ait konutların; edinilmesi, tahsis şekli, oturma süresi ve tahliyesi ile kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin hususları düzenlemektir.” 5.2. Konutlarda oturma süreleri başlıklı 5.2.8. maddesinde; “5.2.8.1. Görev tahsisli konutlarda, tahsise esas olan görevin devamı süresince oturulabilir.”

“5.2.8.2. Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır.”

“5.2.8.3. Sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin tamamlanmasından sonra, boş konut olması veya sırada bekleyen talepli personel bulunmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin şartlı olarak konutta oturmasına izin verilebilir.”

“5.2.8.4. Konutu talep eden bulunduğu takdirde, beş yıllık süresi dolmasına rağmen oturmaya devam edenlerden oturma süresi en fazla olandan başlamak üzere, tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde konut boşalttırılır.” 5.3. Şartlı tahsis ve boş kalan konutların değerlendirilmesi başlıklı 5.2.9. maddesinde; “5.2.9.1. Boş konut bulunması, sıra ve görev tahsisli konut talebinde bulunan personel bulunmaması halinde öncelikle daha önce konutta oturmuş olsa bile Şirket personeline, Şirket personeli olmaması halinde ise PTT A.Ş. İştiraklerinde çalışanlara, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu sermayeli şirketlerde çalışan personele, PTT emeklilerine konut şartlı olarak tahsis edilebilir. Ancak bu tahsis süresi hiçbir zaman on iki aydan az olamaz.”

“5.2.9.2. Konuta girmek için müracaatta bulunan personel olduğu takdirde şartlı olarak konutta oturanlardan diğer kurum personelinden ve oturma süresi en fazla olandan başlamak üzere, tebliğ tarihinden itibaren en geç bir ay içinde konut boşalttırılır.” 5.4. Konuttan Çıkma, Çıkarılma ve Konutların Yönetimi başlıklı 5.5. maddesinde; 5.5.1. Konuttan çıkma

“5.5.1.1. Sıra tahsisli konutlarda oturanlar, beş yıllık oturma süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde …

Konutları boşaltmak ve anahtarlarını, yetkili birime vermek zorundadır.”

“5.5.1.10. Konutu boşaltması gerektiği tarihten en az bir ay önce konutu boşaltamayacağına ilişkin geçerli bir mazeret belirterek uzatma isteyen personele, mazeretinin kabul edilmesi durumunda bir defaya mahsus ilk altı ayı Konut Tahsis Komisyonu, bundan sonraki üç ay Genel Müdür, son üç ay ise Yönetim Kurulu kararı ile bir yıl daha süre uzatımı verilebilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın lojman ikamet süresinin uzatılması talebinin reddedilmesi işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 15/03/2017 tarihinde taşındığı lojmanda 5 yıl olan ikamet süresinin 14/03/2022 tarihinde sona ereceğini, engelli olması sebebiyle ikamet süresinin uzatılmasını talep ettiğini, ancak talebinin reddedildiğini belirterek; lojman ikamet süresinin uzatılmasını talep etmektedir.

8. Başvuruya ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; sıra tahsisli lojmanda ikamet eden başvuranın 5 yıllık oturma süresinin 15/03/2022 tarihinde sona erdiği; engellilik ve maddi durumuna ilişkin mazeretleriyle lojmanda ikamet süresinin uzatılması hususundaki talebinin Konut Prosedürü hükümleri kapsamında değerlendirilmesi neticesinde süre uzatım talebinin uygun görülmediği anlaşılmıştır.

9. Söz konusu İdareye bağlı lojmanların tahsis işlemlerinin PTT A.Ş Konut Prosedürü hükümleri ile Genel

Müdürlük tebliğlerine göre yerine getirildiği; lojman tahsisinin, lojman geri alma ve şartlı tahsis

işlemlerinin buna göre yerine getirildiği anlaşılmaktadır. Buna ilişkin Konut Prosedürü kapsamında, sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin beş yıl olduğuna; sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin tamamlanmasından sonra, boş konut olması veya sırada bekleyen talepli personel bulunmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin şartlı olarak konutta oturmasına izin verilebileceğine; şartlı tahsis ve boş kalan konutların değerlendirilmesine ilişkin hükmünde, boş konut bulunması, sıra ve görev tahsisli konut talebinde bulunan personel bulunmaması halinde öncelikle daha önce konutta oturmuş olsa bile Şirket personeline, Şirket personeli olmaması halinde ise PTT A.Ş. İştiraklerinde çalışanlara, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu sermayeli şirketlerde çalışan personele, PTT emeklilerine konut şartlı olarak tahsis edilebileceğine; konutu boşaltması gerektiği tarihten en az bir ay önce konutu boşaltamayacağına ilişkin geçerli bir mazeret belirterek uzatma isteyen personele, mazeretinin kabul edilmesi durumunda bir defaya mahsus ilk altı ayı Konut Tahsis Komisyonu, bundan sonraki üç ay Genel Müdür, son üç ay ise Yönetim

Kurulu kararı ile bir yıl daha süre uzatımı verilebileceğine hükmedilmiştir.

10. Anılan düzenlemeler kapsamında başvuranın lojmanda 5 yıllık oturma süresini tamamlaması ve 2022 yılı lojman müracaatları kapsamında söz konusu PTT hizmet binasında yer alan lojmanlara çokça müracaatçı personel bulunması sebebiyle, müracaat eden personellerin de hak kaybına uğramaması göz önüne alındığında, başvuranın süre uzatım talebine ilişkin geçerli bir mazerette bulunmadığı değerlendirilerek anılan hükümler doğrultusunda uzatma talebinin uygun görülmediği anlaşılmıştır.

11. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuru konusuna ilişkin ilgili mevzuat hükümleri kapsamında sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin beş yıl olduğu, sıra tahsisli konutlarda oturma süresinin tamamlanmasından sonra boş konut olması veya sırada bekleyen talepli personel bulunmaması halinde belli bir süre verilmeksizin şartlı olarak konutta oturmasına izin verilebileceği öngörülmekle birlikte; İdareden temin edilen bilgilerden, 2022 yılı lojman müracaatları kapsamında söz konusu PTT hizmet binasında yer alan lojmanlara çokça müracaatçı personel bulunması ve diğer personelin de eşitlik ve hakkaniyet ilkesi kapsamında söz konusu haklardan yararlanabilmesinin önemli olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda; İdarenin ilgili mevzuat hükümleri ve hizmet ihtiyaçları çerçevesinde yaptığı değerlendirme sonucunda kullandığı takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu anlaşıldığından; başvuranın lojman ikamet süresinin uzatılması talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Antalya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi