|
ÖZET: Danıştay kararında, engelli bir çalışanın Antalya Havalimanı otoparkından ücretsiz yararlanma talebi incelenmiştir. Başvuran, engelli olması nedeniyle daha önce ücretsiz faydalandığı otopark hizmetinin, 2019 tarifesi ile kaldırıldığını ve bu durumun ayrımcılık teşkil ettiğini iddia etmiştir. İlgili mevzuat incelendiğinde, engellilere otopark yeri ayrılması zorunluluğu bulunmasına rağmen, ücretsiz yararlanma konusunda bir düzenleme olmadığı görülmüştür. Ancak, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, engelli yolculara sınırlı süreyle ücretsiz kullanım hakkı tanırken, bu hakkın personeli kapsamadığını belirtmiştir.
Kararda, Anayasa ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde engellilerin toplum hayatına katılımı için özel tedbirler alınması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, engelli çalışanların da mevcut otopark tarifesi doğrultusunda ücretsiz yararlanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ve ilgili idarelere bu yönde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, engellilerin haklarının korunması ve ayrımcılığın önlenmesi açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10276-S.15800
BAŞVURU NO : 2019/9240
KARAR TARİHİ : 16/10/2019
TAVSİYE KARARI
DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, engelli olması sebebiyle bünyesinde çalıştığı havalimanı otoparkından ücretsiz faydalanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Antalya Havalimanında özel bir şirkette çalıştığı, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından verilen engelli otopark kartı sahibi olduğu, engelli olması sebebiyle daha önceden havalimanı otoparkından ücretsiz olarak faydalandığı, ancak Antalya Havalimanı
Başmüdürlüğü tarafından bu uygulamanın kaldırılarak kendisinden 2019 yılı otopark tarifesi uyarınca aylık 132 TL personel abonman bedeli alındığı, 2019 yılı otopark tarifesinin 48 inci sayfasında “engelli ve gazilerin belgelerini ibraz etmeleri kaydıyla kullandığı/bulunduğu araçlara (her defasında azami 15 güne kadar)” hükmü bulunmasına ve tarifede personel ya da yolcu olarak ayrıma gidilmemesine rağmen bu hükmün personel için uygulanmadığından bahisle, bu hakkın personel için de sağlanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun konuya ilişkin 08/05/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısına cevaben, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün (DHMİ) 13/05/2019 tarihli ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle, 2014-2019 yılları arasında yayımlanmış olan DHMİ
Havalimanı Otopark Ücret Tarifeleri ve ilgili yazışmalara yer verilmek suretiyle;
2.1. DHMİ tarafından işletilen otoparkların asıl amacının havalimanı terminallerini kullanan yolculara hizmet vermek olduğu, Otopark Tarifesinde belirtilen muafiyetlerin asıl amacının ise
Havalimanı Otoparkını kullanan engelli ve gazi yolculara kolaylık sağlamak olduğu, engelli yurttaşların Havalimanı İşletmeciliği kapsamında otoparklardan ücretsiz yararlandırılması kapsamında yürürlükte herhangi bir mevzuat bulunmamakla birlikte, engelli ve gazi yolcular için havalimanı otoparklarının belirli süreyle ücretsiz kullanımının sağlanmasının İdarenin ve
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının kararıyla gerçekleştirildiği,
2.2. Havalimanlarında bulunan otoparklarda kapasite durumuna göre geçmiş yıllarda abonman sistemi uygulanmakta iken, otopark kapasitelerinin etkin ve verimli kullanılması amacıyla,
2019 yılından itibaren abonman uygulamasının sadece havalimanı personeliyle
sınırlandırıldığı, Antalya Havalimanında Terminal İşletmecisine ait otoparkın yolcu otoparkı olarak, DHMİ’ye ait olan C Terminali otoparkının ise personel otoparkı olarak kullanıldığı, başvuranın ücretsiz ya da indirimli olarak faydalanabileceği başka bir otopark yerinin tahsisinin fiziki imkânlar açısından mümkün olmadığı,
2.3. Başvuranın 2019 yılı Personel Abonman Tarifesinin yürürlüğe girmesinden önce havalimanı otoparkından ücretsiz olarak yararlanmasının ilgili Havalimanı Başmüdürlüğünün sehven yaptığı bir yanlış uygulama olup düzeltildiği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “Çocuklar, yaşlılar, özü rlü ler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.”,
3.2. “Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.”,
3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin “Çalışma ve İstihdam” başlıklı 27 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Taraf Devletler engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında çalışma hakkına sahip olduğunu kabul eder. Bu hak, engellilerin, açık, bütünleştirici ve erişilebilir bir iş piyasası ve çalışma ortamında serbestçe seçtikleri bir işle hayatlarını kazanmaları fırsatını da içerir. Taraf
Devletler çalışırken engelli olanlar dahil olmak üzere tüm engellilerin çalışma hakkının yaşama geçmesini yasama çalışmalarını da içeren uygun tüm tedbirleri alarak güvence altına alır.
Taraf Devletler bunların yanısıra; (a) İşe alım ve istihdam edilme koşullarında, istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi ve sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dahil olmak üzere, istihdama ilişkin her hususta, engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklar; (b) Fırsat eşitliği, eşit değerde işe eşit ücret ilkesi, tacizden korunma ve mağduriyetin giderilmesi, güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları dahil olmak üzere diğer bireylerle eşit koşullar altında adil ve uygun çalışma koşullarının sağlanmasına ilişkin olarak engellilerin haklarını korur; (c) Engellilerin iş ve sendikal haklarını diğer bireylerle eşit koşullar altında kullana bilmelerini sağlar; (d) Engellilerin genel teknik ve mesleki rehberlik programlarına, yerleştirme hizmetlerine, mesleki ve sürekli eğitime diğer bireylerle eşit koşullar altında etkin bir şekilde erişimini sağlar; (e) İş piyasasında engellilerin istihdam olanaklarının ve kariyer gelişiminin desteklenmesine ve engellilerin iş aramasına veya işe başlamasına, çalışmaya devam etmesine ve işe geri dönmelerine yardım eder; (f) Serbest çalışma, girişimcilik, kooperatif kurma ve kendi işini kurma konusundaki fırsatları geliştirir; (g) Engellileri kamu sektöründe istihdam eder; (h) Olumlu eylem programları, teşvikler ve diğer tedbirleri de içerebilecek uygun politika ve önlemlerle, engellilerin özel sektörde istihdam edilmelerini destekler; (i) Engellilerin çalıştığı işyerlerinde makul düzenlemelerin yapılmasını sağlar; (j) Engellilerin açık iş piyasasında iş deneyimi kazanmasını temin eder; (k) Engelliler için mesleki rehabilitasyon, işte kalma ve işe dönüş programları yürütür.”,
5. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun;
5.1. “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Bu Kanun kapsamında bulunan hizmetlerin yerine getirilmesinde; a) Engellilerin insan onur ve haysiyetinin dokunulmazlığı temelinde, kendi seçimlerini yapma özgürlüğünü ve bağımsızlığını kapsayacak şekilde bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi esastır.
b) Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılamaz, ayrımcılıkla mücadele engellilere yönelik politikaların temel esasıdır.
c) Engellilerin tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması esastır.
d) Engellilerin bağımsız yaşayabilmeleri ve topluma tam ve etkin katılımları için erişilebilirliğin sağlanması esastır.
e) Engellilerin ve engelliliğin her tür istismarının önlenmesi esastır.
f) Engellilere yönelik hizmetlerin sunumunda aile bütünlüğünün korunması esastır.
g) Engeli olan çocuklara yönelik hizmetlerde çocuğun üstün yararının gözetilmesi esastır.
h) Engeli olan kadın ve kız çocuklarının çok yönlü ayrımcılığa maruz kalmaları önlenerek hak ve özgürlüklerden yararlanmalarının sağlanması esastır.
i) Engellilere yönelik politika oluşturma, karar alma ve hizmet sunumu süreçlerinde engellilerin, ailelerinin ve engellileri temsil eden sivil toplum kuruluşlarının katılımının sağlanması esastır.
j) Engellilere yönelik mevzuat düzenlemelerinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşü alınır.”,
5.2. “Ayrımcılık” başlıklı 4/A maddesinde; “Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dâhil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır.
Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır.
Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak özel tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez.”,
5.3. “Topluma dâhil olma” başlıklı 4/B maddesinde; “Engellilerin toplumdan tecrit edilmeleri ve ayrı tutulmaları önlenir.
Engellilerin diğer bireylerle eşit koşullarda bağımsız olarak toplum içinde yaşamaları esas olup, özel bir yaşama düzenine zorlanamazlar.
Engellilerin topluma dâhil olmaları ve toplum içinde yaşamaları amacıyla bireysel destek hizmetleri de dâhil olmak üzere ihtiyaç duydukları toplum temelli destek hizmetlerine erişimleri sağlanır.”,
5.4. “İstihdam” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirler alınır.
İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz.
Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz.
Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur.
Engellilik durumları sebebiyle iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engellilerin istihdam edildiği korumalı işyerlerinin statüsü ve bu işyerleriyle ilgili usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”,
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
7. 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun “İstisnalar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Aşağıda yazılı motorlu taşıtlar vergiden müstesnadır.
…
c) (Değişik: 25/12/2003-5035/22 md.) Engellilik oranı % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar.
…”,
8. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun “Diğer istisnalar” başlıklı 7 nci maddesinde; “…
2. (II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan; a) 87.03 (hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli
200.000 TL’yi aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşanlar hariç) ve 87.11
G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, engellilik oranı % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından, b) 87.03 G.T.I.P. numarasında yer alan (motor silindir hacmi 2.800 cm3 ’ü aşanlar, bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilenler, sürücü dâhil 8 kişiye kadar oturma yeri olan binek otomobilleri, yarış arabaları, arazi taşıtları hariç), yük taşımasında kullanılıp azami ağırlığı 3,5 tonu aşmayan ve yolcu taşıma kapasitesi istiap haddinin % 50’sinin altında olanlar ile sürücü dâhil 9 kişilik oturma yeri olanların engellilik durumlarının araçları bizzat kullanamayacak ve sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanmalarını gerektirecek nitelikte olduğunu ilgili mevzuat çerçevesinde alınan engelli sağlık kurulu raporuyla tevsik eden ve engellilik derecesi % 90 veya daha fazla olup tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından, c) 87.03 (hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli
200.000 TL’yi aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşanlar hariç) ve 87.11
G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler tarafından, d) Bu bendin (a), (b) ve (c) alt bentleri kapsamındaki araçların aynı alt bentlerde belirtilen malûl ve engelliler tarafından ilk iktisabından sonra deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hâle gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılmasında, bu alt bentler kapsamındaki araçları hurdaya çıkaran malûl ve engelliler tarafından, Beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı, …
Vergiden müstesnadır.
…”,
9. 3194 sayılı İmar Kanununun “Yönetmelik” başlıklı 44 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Otopark ayrılması gereken bina ve tesisler ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikte tespit edilir. Otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerin neler olduğu, otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartları ile bu ihtiyacın nasıl tespit olunup giderileceği ise, bu yönetmelikte belirtilir.”,
10. Otopark Yönetmeliğinin “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ğ) Otoparklarda, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, 3/7/2017 tarihli ve 30113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar
Hakkında Yönetmelik, 19/12/2007 tarihli ve 26735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, 15/5/1997 tarihli ve 22990 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında
Yönetmelik, 5/12/2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji
Performansı Yönetmeliği hükümlerine uyularak gereken önlemlerin alınması, engellilerin kullanımına yönelik düzenlemelerin yapılması zorunludur. Ayrıca, Türk Standartları
Enstitüsünce hazırlanan ilgili tüm standartlara uyulur. Standartların bu Yönetmelikte belirlenen ölçü ve miktarlardan daha az olması halinde bu Yönetmelik hükümleri geçerlidir.
Bu düzenin sağlanmasından ve yürütülmesinden belediyeler ve valilikler sorumludur.
…
ı) Umumi bina ve bölge otoparkları ile genel otoparkların giriş-çıkış ve asansörlerine en yakın yerlerinde birden az olmamak şartıyla, her 20 park yerinden birinin engelli işareti konularak engelliler için ayrılması zorunludur. Yol üstü otoparklarda engelliler için yapılacak düzenlemeler, trafik güvenliği esas alınarak yapılır.
…
o) Yol üstü araç park yeri için ayrılması gereken alanın ölçüleri en az 2,5×5,50 metredir.
Engelli araçları için 1/30 oranında park yeri ayrılır.
…”,
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12. Başvuran, yukarıda 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere; engelli olduğu gerekçesiyle, bünyesinde çalışmakta olduğu Antalya Havalimanı otoparkından engelli yolcularla aynı koşullarda ücretsiz faydalanma talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
13. Konuya ilişkin mevzuat hükümleri incelendiğinde; engelliler için otopark yeri ayrılma zorunluluğu bulunmakla birlikte, engellilerin otoparklardan ücretsiz yararlanmasına yönelik olarak herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Uygulamada ise; Belediye
Başkanlıkları ya da Belediye Şirketlerine bağlı açık/kapalı otoparklar ile havalimanları, tren garı ve otobüs terminallerine ait otoparkların sınırlı süreli de olsa engelli vatandaşlarca ücretsiz kullanımına imkân tanınmaktadır.
14. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün başvuru konusuna yönelik açıklamalarında; engelli ve gazi yolculara her defasında azami 15 güne kadar ücretsiz kullanım hakkı tanınmakla birlikte bu hakkın personeli kapsamadığı belirtilmektedir. 2014-2019 yılları arasındaki DHMİ Otopark Tarifeleri incelendiğinde ise, engelli ve gazilerin belgelerini ibraz etmeleri kaydıyla kullandığı/bulunduğu araçlar (her defasında azami 15 güne kadar) ve DHMİ ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü personelinin kullandığı araçlara otopark tarifesinin uygulanmayacağı yönünde düzenlemeye gidildiği görülmektedir. Başvuranın beyanından ise havalimanı bünyesinde özel bir şirkette çalıştığı anlaşıldığından, personele yönelik hükmün başvurana uygulanamadığı anlaşılmakla, başvuran tarafından da engelli olması sebebiyle engellilere yönelik düzenlemeden faydalanma talebinde bulunulmaktadır.
15. İlgili mevzuat kısmında yer verildiği üzere, başta Anayasamız ve gerek ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, gerekse de ulusal mevzuatımız ile; engellilerin toplum hayatına katılması ve istihdam edilmelerine yönelik özel tedbirler ve bu tedbirlerin ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Motorlu taşıt kullanımının bu amaca hizmet edeceği öngörüldüğünden; motorlu taşıtın satın alınma ve kullanım aşamasındaki vergilerinde bazı engellilere muafiyet tanınmış, otopark düzenlemeleri ile de engellilere belli miktarda otopark yeri ayrılma zorunluluğu getirilmiştir. Ancak yukarıda da değinildiği üzere engellilerin otopark ücretlerine yönelik genel bir düzenlemeye gidilmemiş, ilgili İdareler kendi yetki alanları çerçevesinde bu konuda tarifelerini yürürlüğe koymuştur.
16. Bilindiği üzere; Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de “belirlilik”tir. Anayasa Mahkemesinin 17/04/2008 tarih ve 2005/5 Esas, 2008/93 Karar sayılı ilamında da açıkça vurgulanan belirlilik ilkesine göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup, bireyler belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi şekilde müdahale yetkisi verdiğini bilmelidir.
Ancak bu durumda kişiler kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.
17. Somut olay özelinde ise; DHMİ tarafından yürürlüğe konulan Otopark Tarifesinde yolcu ya da çalışan ayrımına gidilmemesine rağmen, başvuran yolcu değil çalışan olduğu için ücretsiz tarifeden yararlandırılmadığı görülmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar göz önüne alındığında, engellilerin istihdamına ve toplum hayatına katılmalarına yönelik tedbirlerin alınmasında İdarenin de yükümlülüğünün bulunması ve lehe bir düzenleme de hâlihazırda mevcut olduğundan; yürürlükteki otopark tarifesi uyarınca engelli çalışanların da ücretsiz otopark hakkından faydalandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.
18. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; DHMİ Otopark Tarifesinin mevcut hükmü doğrultusunda engelli çalışanların da ücretsiz otopark hakkından faydalandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, İdarenin; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Antalya
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
DHMİ Otopark Tarifesinin mevcut hükmü doğrultusunda engelli çalışanların da ücretsiz otopark hakkından faydalandırılması hususunda ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI ile DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE,
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI ile DEVLET HAVA
MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi