|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Adıyaman Bölge Müdürlüğü’nde Muhasebe Servis Görevlisi olarak çalışmakta ve Down Sendromlu çocuğunun tedavi ve eğitim ihtiyaçları nedeniyle kurum içi yer değişikliği talep etmektedir. Çocuğunun sağlık sorunları nedeniyle Adana’daki daha iyi imkanlardan yararlanmak amacıyla, iki kez Üretim Operatör Yardımcısı kadrosuna geçiş için başvuruda bulunmuş, ancak “üretim ünitesinde ihtiyaç bulunmadığı” gerekçesiyle talepleri reddedilmiştir. Başvuran, başka personelin benzer pozisyonlara atanmasını da dikkate alarak, yer değişikliği talebinin kabul edilmesini istemektedir.
TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü, başvuranın geçmişteki yer değişikliği taleplerinin karşılandığını belirtmiş ve mevcut koşullarda Adana’daki Paşaoğlu Doğalgaz Üretim Sahası’na nakil talebinin uygun olmadığını ifade etmiştir. Ayrıca, başvuranın çocuğunun tedavi ve eğitim imkanlarının daha iyi olduğu Ankara veya Trakya Bölge Müdürlüğü’ne nakil olabileceği önerilmiştir. Ancak başvuran, ailevi nedenlerle bu teklifi kabul etmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine yönelik hukuka aykırılık tespit edilmediğini belirtmiştir. İdarenin, engelli yakını bulunan işçilerin yer değişikliği taleplerini kadro imkanları ve teşkilat yapısı çerçevesinde değerlendirdiği, ancak başvuranın özel sebeplerle sunulan alternatifleri kabul etmediği anlaşılmaktadır. Başvuranın, TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü’nün kararına karşı yargı yolunun açık olduğu da ifade edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2511-2511 |sayi|53878609-101.07.05-E.53878609-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/10989 2017/ 10989
KARAR TARİHİ : 21/02/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO)
Adıyaman Bölge Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, ağır engelli çocuğunun tedavi ve eğitimleri için çalıştığı kurum içinde yer değişikliği talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 21/08/2017 21.8.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü’nde Muhasebe Servis Görevlisi-A kadrosunda çalıştığını, çocuğunun Down Sendromlu olduğunu, bu hastalığa bağlı olarak işitme kaybı, yürüyememe gibi pek çok sağlık sorunu yaşadığını, sonuç olarak %97 oranında engelli olduğunu, bulunduğu ilde sağlık ve eğitim imkânları sınırlı olduğundan, çocuğunun tedavisi için sürekli il dışındaki tıp fakültelerine gittiğini, Adana ilinde sağlık ve eğitim olanakları daha iyi olduğundan kurum içi yer değişikliği ile Üretim Müdürlüğüne, Üretim Operatör yardımcısı kadrosuna geçmek için iki kere müracaatta bulunduğunu, ancak “üretim ünitesinde ihtiyaç bulunmadığı” gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, bununla birlikte talep ettiği birime başka personellerin mazeretleri olmadığı halde görevlendirildiğini ifadeyle, çocuğunun engelli olması sebebiyle kurum içi yer değişikliği talebinin kabul edilmesini talep etmektedir .
1.1. Başvuranın Kurumumuza gönderdiği 05/ 12/ 2017 tarihli ek dilekçesinde Adıyaman İl Sağlık
Müdürlüğü’nün 04/ 12/ 2017 tarihli ve E . sayılı yazısını ilettiği; başvuranın anılan Müdürlüğe dilekçesine cevaben verilen sözkonusu yazıda “… Müdürlüğe bağlı faaliyet gösteren Sağlık
Tesislerinde Çocuk Kardiyolojisi, Robotik Fizik Tedavisi ve Dil Terapisi Branşlarının ve
1 / 6Hekimlerinin bulunmadığı” bilgisinin verildiği görülmüştür .
1.2. Başvuranın Kurumumuza gönderdiği 24/ 01/ 2018 tarihli ek dilekçesinde ise Adıyaman İl Milli
Eğitim Müdürlüğü’nün 15/ 12/ 2017 tarihli ve E . sayılı yazısını ilettiği; başvuranın anılan
Müdürlüğe dilekçesine cevaben verilen sözkonusu yazıda “…Adıyaman’da resmi ve özel, özel eğitim kurumları nezdinde görev yapan Dil Terapisti bulunmadığı” bilgisinin verildiği görülmüştür .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü İnsan Kaynakları Müdürlüğü’nün konuya ilişkin 03/ 11/ 2017 tarih ve E . sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın 01/ 07/ 1998 tarihinde Batman Bölge Müdürlüğü (BM) Savunma Uzmanlığı emrinde
Güvenlik Görevlisi olarak ilk defa işe girdiği, işe girdiği tarihten itibaren başvuranın talebi doğrultusunda kurum içi yer değişiklik taleplerinin gerçekleştirildiği, 2.2. Buna göre; 2004 tarihinde Batman Bölge Müdürlüğü Sondaj Müdürlüğü’nde Sondaj İşçisi,
2006 tarihinde Adıyaman Bölge Müdürlüğü Sondaj Müdürlüğü’nde Sondaj İşçisi, 2007 tarihinde
aynı Bölge Müdürlüğü, İkmal Başmühendisliği, Stok Kontrol Şefliği’nde Memur, 2008’de Kuyu
Tamamlama Hizmetleri Müdürlüğü, Etüd Proje ve Planlama Servis Şefliği’nde Operasyon İşçisi,
2009 yılında aynı Müdürlükte Malzeme Eksperi, 2010 yılında Muhasebe Müdürlüğü Sabit Kıymetler
ve Yatırımlar Servis Şefliği’nde Memur, 2011 tarihinde aynı Şeflikte Muhasebe Servis Görevlisi-B ve
2013 yılında aynı birimde Muhasebe Servis Görevlisi-A olarak görev yaptığı,
2.3. Bölge Müdürlüğü Üretim Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren 270 civarında üretim sahasının olduğu, Adana ili sınırları içerisinde bulunan Paşaoğlu Doğalgaz Üretim sahasının geçici bir saha olduğu, daimi bir saha olmadığı, işletme olarak faaliyet göstermediğinden gönderilen personelin geçici teknik personel olarak gönderildiği, Paşaoğlu Doğalgaz Üretim Sahası faaliyetlerinin sonlaması halinde geçici görevli teknik personel olarak gönderilen personelin
Adıyaman Bölge Müdürlüğü bünyesine geri alındığı, başvuranın Paşaoğlu Doğalgaz Üretim
Sahası’na Üretim Operatörü veya Üretim Operatör Yardımcısı olarak nakil talebine mevcut koşullarda ihtiyaç olmadığı, ihtiyaç olması halinde başvuranın talebinin karşılanabileceği, 2.4. Başvuranın çocuğunun tedavisi bakımından Adıyaman’da 400 yataklı Eğitim ve Araştırma
Hastanesi kurulduğu, 2.5. Ayrıca, talep etmesi halinde tedavi ve eğitim imkanlarının daha iyi olduğu Ankara’daki Merkez
Teşkilat (Genel Müdürlük) ya da Trakya Bölge Müdürlüğü emrine nakil işlemlerinin karşılanabileceği, 2.6. Başvuranın iddia ettiği üzere talep ettiği pozisyonlara mazereti olmayan personel atamasının yapılmadığı, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Toplu iş sözleşmesi hakkı” başlıklı 53’üncü maddesinin üçüncü fıkrası;
“İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını
2 / 6düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler . Toplu iş sözleşmesinin nasıl
yapılacağı kanunla düzenlenir…” 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“Herkes bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 4. BM Engelli Hakları Sözleşmesinin Giriş kısmının x fıkrası;
“Ailenin toplumun doğal ve temel birimi olduğu ve toplum ve devlet tarafından korunması gerektiğinin ve engellilerin tüm insan haklarından tam ve eşit ölçüde yararlanabilmesinin sağlanabilmesi için engelliler ile aile bireylerinin gerekli koruma ve desteği alması gerektiği…” 4.1. Sözleşmenin 28 inci maddesinin 1 inci fıkrası;
“… engellilerin yiyecek, giysi ve barınma dahil kendileri ve aileleri için yeterli yaşam standardı hakkını ve yaşam koşullarının sürekli olarak iyileştirilmesi…” 5. Avrupa Sosyal Şartı’nın “Ailevi sorumlulukları olan çalışanların fırsat eşitliği ve eşit muamele görme hakkı” başlıklı 27 inci maddesi;
“Ailevi sorumlulukları olan ve çalışan ya da çalışmak isteyen herkes, herhangi bir ayrımcılığa maruz kalmadan ve ailevi sorumluluklarıyla çalışması arasında, olabildiğince, uyuşmazlık olmadan bunu gerçekleştirme hakkına sahiptir .” 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 7. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun 6 ncı maddesi;
“Engellilerin öncelikle bulundukları ortamda bağımsız yaşayabilmeleri için durumlarına uygun olarak gerekli psikososyal destek ve bakım hizmetleri sunulur . Destek ve bakım hizmetlerinin sunumunda kişinin biyolojik, fiziksel, psikolojik, sosyal, kültürel ve manevi ihtiyaçları ailesi de gözetilerek dikkate alınır .” 8. 5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonlarında Çalışanların Sürekli İşçi Kadrolarına veya
Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun Ek 2 inci maddesinin; 8.1. Birinci fıkrası “Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda görev yapan ve ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen işçiler ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçiler, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak kurum içinde yer değiştirme talebinde bulunabilir .” 8.2. İkinci fıkrası “ Bu kapsamdaki talepler kamu kurum ve kuruluşlarının kadro imkânları ve
3 / 6teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır .”
8.3. Üçüncü fıkrası “İşçinin kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle kurum içinde yer değişikliği talep etmesi hâlinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, işçinin ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır .” 8.4. Dördüncü fıkrası “Engellilik durumu devam ettiği sürece kurum ve kuruluşlarca isteği dışında işçinin görev yeri değiştirilmez . Engellilik durumu ortadan kalkan işçiler hakkında genel hükümler hakkında genel hükümler çerçevesinde işlem yapılır .” 9. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun “ Toplu iş sözleşmesi ve çerçeve sözleşmenin içeriği” başlıklı 33 üncü maddesinin; 9.1. Birinci fıkrası “Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hükümleri içerir .” 9.2. İkinci fıkrası “Toplu iş sözleşmesi, tarafların karşılıklı hak ve borçları ile sözleşmenin uygulanması ve denetimini ve uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümleri de içerebilir .” 9.3. Beşinci fıkrası “Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez .” 10. Kamu İşletmeleri İşverenleri Sendikası (Kamu-İş) ile Türkiye Petrol, Kimya, Lastik İşçileri
Sendikası (Petrol-İş) Arasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü ve Bağlı
İşyerleri İçin Aktedilen İşletme Toplu İş Sözleşmesinin ( 01.01.2017- 31.12.2018) 26/A sayılı maddesi “İşçilerin meslekleri ile ilgili olmak kaydıyla; aynı işyerinde ünite içinde veya üniteler arasındaki işe tertipleri, her işyerinin yetkili amirleri veya onun namına yetki verilen kimseler tarafından yapılır .” hükümlerini amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından; şikayet konusu hakkında ilgili idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmaması nedeniyle başvurunun reddi yönündeki önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 12. Başvuran , TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü’nde Muhasebe Servis Görevlisi-A kadrosunda çalışmakta olup, Down Sendromu olan çocuğunun tedavisi için sağlık ve eğitim olanaklarının daha iyi olduğu Adana ilindeki üretim sahasında çalışmak üzere, TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü
Üretim Müdürlüğü Birimine geçerek, “Üretim Operatör Yardımcısı” kadrosunda görevlendirilmeyi talep etmektedir .
13. Başvuran Türkiye Petrol, Kimya, Lastik İşçileri Sendikası (Petrol-İş) üyesi olup, nakil talebi
4 / 6(Kamu-İş) ile (Petrol-İş) Arasında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü ve Bağlı
İşyerleri İçin Aktedilen İşletme Toplu İş Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir .
Ancak, yapılan incelenmeden anılan Toplu İş Sözleşmesinde “engelli yakını bulunan işçiler için” herhangi bir düzenlemeye gidilmediği görülmüştür . Bu sebeple, başvuran için 5620 sayılı Kanunun
Ek- 2 nci maddesinde yer alan mevzuatın amir hüküm olarak uygulaması gerektiği ortaya çıkmaktadır .
14. Bahsekonu Kanun hükmünde; “Kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosunda görev yapan ve … ağır engelli raporlu … bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan işçilerin, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak kurum içinde yer değiştirme talebinde bulunabileceğinin” belirtildiği; ancak “bu taleplerin kamu kurum ve kuruluşlarının kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak” karşılanacağının belirtildiği görülmektedir .
15. Buna göre, başvuranın engelli oğlunun tedavi ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda kurum içi yer değişikliği talebi ilgili idare tarafından kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak değerlendirilmelidir .
16. TPAO Adıyaman Bölge Müdürlüğü ile yapılan yazışmalarda “ Bölge Müdürlüğü Üretim
Müdürlüğü bünyesinde Adana ili sınırları içerisinde bulunan Paşaoğlu Doğalgaz Üretim sahasının geçici bir saha olduğu, daimi bir saha olmadığı, işletme olarak faaliyet göstermediğinden gönderilen personelin geçici teknik personel olarak gönderildiği, başvuranın anılan Sahaya nakil talebine mevcut koşullarda ihtiyaç olmadığı, ihtiyaç olması halinde başvuranın talebinin karşılanabileceği ” belirtilmiştir .
17. Öte yandan, başvuranın talebinin engelli yakını bulunan işçilerle ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat hükümleri çerçevesinde de değerlendirildiği ve başvurana Kurumumuza iletilen yazı vasıtasıyla tedavi ve eğitim imkanlarının daha iyi olduğu Ankara’daki Merkez Teşkilat (Genel
Müdürlük) ya da Trakya Bölge Müdürlüğü’ne nakil imkanlarının sunulduğu görülmüştür .
18. Bölge Müdürlüğü’nün bu teklifi Kurumumuzca başvurana iletilmiş, ancak başvuran ailevi gerekçelerle sunulan teklifleri olumlu olarak değerlendiremeyeceğini beyan etmiştir .
19. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; idarenin engelli yakını bulunan işçilerin kurum içi yer değişikliklerine ilişkin mevzuat kapsamında başvuranın talebini değerlendirdiği, buna göre kadro imkânları ve teşkilat yapısının elvermemesi sebebiyle talebin karşılanmasını uygun görmediği, buna karşılık başvuranın engelli çocuğu için sağlık ve eğitim imkânlarının daha iyi olduğu bölgelere nakil imkanı sunduğu, ancak başvuranın özel sebeplerle bu teklifleri kabul edemediği anlaşıldığından; başvuruya konu idari işlemde hukuka aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
5 / 6VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren TPAO Adıyaman
Bölge Müdürlüğü’nün işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adıyaman İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve TPAO ADIYAMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi