Engelli çocuğun tedavisi için yer değişikliği talebinde sağlık kurulu raporunun önemi ve idarenin değerlendirme kriterleri (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/69537-S.20.75855

BAŞVURU NO : 2020/70942

KARAR TARİHİ : 31/08/2020

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Engellilik durumuna bağlı atanma talebi hk

BAŞVURU TARİHİ : 15/06/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yaptığı başvuruda başvuran, 2018 yılında Diyarbakır’dan atandığını, 2019 yılı Ocak ayı tarihli, oğlunun %40’ı aşan özürlü raporu kapsamında tayin talep ettiğini belirtmektedir. Talebinin raporun geçici ve eğitim için olup tayin için düzenlemediği gerekçesiyle reddedildiğini belirten başvuran, ilgili yönetmelik kapsamında raporun geçiciliğinin talebinin reddedilmesini gerektirmediği ile hastalık seyri ile farklı özür oranlarıyla raporun 18 yaşa kadar yenilendiğini yazılı olarak bildirdiğini, yönetmeliğin hastalık bitimi ve mazeretin kalkmasıyla eski görev yerine dönmesine cevaz verdiğini ifade etmektedir.

03/06/2020 tarihli heyet raporuna göre çocuğunun rahatsızlığı devam ettiği için tekrar tayin talep ettiğini ancak bir geri bildirim alamadığını belirten başvuran, doktorunun çocuğun yer değiştirmesine karşı çıktığını, iki şehir arasında sürekli gidip gelmenin iş hayatına da olumsuz etkilediğini açıklamaktadır. Başvuran, ayrıca Savcılık makamına yaptığı şikâyeti geri çekmesi karşılığında tayin talebinin yerine getirileceğinin bildirildiğini belirtmektedir. Bu çerçevede başvuran Kurumumuzdan mazeret tayin talebinin gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 14/07/2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; 2.1. Başvuranın Diyarbakır Müdürü olarak görev yapmakta iken, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucu 2/09/2017 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı, Genel Müdürlük

Makamının 10/4/2018 tarihli Oluru ile göreve iade edildiği ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 4/12/2017 tarihli ve sayılı yazısı ekindeki Raporundaki önerisi doğrultusunda 30/04/2018 tarihli Makam Oluru ile çocuğunun hastalığı da dikkate alınarak ilinde çocuğunun tedavisine imkân sağlayan Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinin bulunması sebebiyle Tapu ve Kadastro X. ( Bölge Müdürlüğü emrine mühendis olarak atandığı, 2.2. Başvuranın çocuğunun sağlık mazeretine bağlı olarak Adana ve Gaziantep illerine atanma talebinde bulunduğu, sunduğu sağlık kurulu raporunun refakat raporundan ibaret olduğu ve engelli sağlık kurulu raporunda ağır engelli ibaresinin bulunmadığı gibi sürekli olmadığı ve bir yıl süreliğine verilmiş olduğu, raporun Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle

Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in 13 üncü ve Ek-3’üncü maddeleri hükümlerine uygun olmaması nedeniyle başvuranın talebinin uygun görülmediği, bu durumun başvurana 11/04/2019 tarihli ve E. sayılı yazı ile bildirildiği, 2.3. Başvuranın görev yeri olan ilindeki tam teşekküllü bir hastaneden alacağı ve

“çocuğunun hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin çocuğun sağlık durumunu tehlikeye düşüreceği” ibaresini taşıyan, yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu ibraz etmesi halinde talebinin yeniden değerlendirileceği, 2.4. Başvuranın Savcılık Makamına yaptığı şikâyet hakkında kendilerine ulaşan bir bilgi veya belge olmadığı, 2.5. Başvuranın 16/06/2020 tarihinde Adana iline tekrar atanma talebinde bulunduğu, sunduğu

Engelli Sağlık Kurulu Raporuna göre çocuğunun ağır engelli olmadığı, 19/12/2018 tarihli raporun bir yıl geçerli olduğu, dolayısıyla raporun geçerliliğinin 19/12/2019 tarihinde sona erdiği ve yenilendiğine dair herhangi bir ibareye rastlanmadığı, raporda Yönetmelikte belirtilen

“hastalığın görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceği” ifadesine yer verilmediği, bu sebeplerle başvuranın talebinin 29/06/2020 tarihli ve E. yazı ile reddedildiği, 2.6. Başvuranın Diyarbakır Müdürlüğünden Bölge Müdürlüğüne atanma işleminin iptali istemiyle açılan davada Diyarbakır 2 nci İdare Mahkemesince davanın reddine hükmedildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 5. 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının

Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in “Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir.”

“Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği” başlıklı ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KANLKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan

Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, çocuğunun engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir.

8. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre sağlık mazeretine bağlı olarak yer değişikliği talebinde bulunulabilmesi için bakmakla yükümlü olunan çocukların görev yapılan yerde tedavisinin mümkün olmadığının veya görev yapılan yerin çocukların sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir. Engellilik durumuna bağlı olarak yer değişikliği için, memurun kendisi için böyle bir talep bulunması halinde, ilgili mevzuatına göre alınmış sağlık kurulu raporunda memurun en az %40 oranında engeli olduğunun belirtilmesi zorunludur.

Memurların, eşleri veya bakmakla yükümlü oldukları birinci dereceden kan hısımlarının engellilik durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunabilmeleri içinse ilgili mevzuatına uygun bir şekilde ağır engelli raporu alınması gerekmektedir.

9. Başvuru konusu olayda 07/12/2018 tarihli ve tarihli sağlık kurulu raporunda, başvuranın oğlunun ruh sağlığı merkezi bulunan bir yerde ikamet etmesinin uygun olacağı belirtilmekte olup başvuranın ikamet ettiği ilde oğlunun tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin bir değerlendirmede bulunulmamıştır. 19/12/2018 tarihli ve sayılı engelli sağlık kurulu raporunda, başvuranın oğlunun ağır engelli olduğuna yer verilmediği görülmektedir. Her ne kadar rapor başvuranın görev yaptığı ilindeki bir eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesi tarafından düzenlenmemiş olsa da, raporda başvuranın görev yaptığı yerde oğlunun tedavisinin mümkün olmadığına veya bu yerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğine de değinilmemiştir. 05/09/2018 tarihli ve sayılı; 12/02/2019 tarihli ve sayılı sağlık kurulu raporlarında ise oğlunun okula gidebilmesinin sağlanması ve uyumuna yardımcı olmak üzere başvuranın 3 ay süreyle refakat izni kullanılmasının uygun olduğunun konu edildiği, bu itibarla anılan raporların ilgili mevzuatında sağlık mazeretine/engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebi için gerekli nitelikleri haiz raporlar olmadıkları görülmüştür. Dolayısıyla, başvuranın 07/01/2019 tarihinde yapmış olduğu engellilik durumu/sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı belirlenmiştir.

10. Başvuranın 16/06/2020 tarihinde yaptığı engellilik durumu/sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği talebi için sunduğu raporların da, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde çocuğunun ağır engelli olduğu veya görev yaptığı ilinde tedavisinin mümkün olmadığı veya sağlık durumunu tehlikeye düşüreceği hususlarını içermediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın 16/06/2020 tarihinde yapmış olduğu yer değişikliği talebinin reddedilmesinin de hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı belirlenmiştir.

11. Başvuranın Diyarbakır Müdürlüğünden Bölge Müdürlüğüne atanma işleminde de İdarenin, başvuranın çocuğunun sağlık durumunu gözeterek tedavisinin mümkün olabileceği ilinde görevlendirilmesini uygun bulduğu görülmüştür.

12. Başvuran Savcılık Makamına yaptığı şikâyeti geri çekmesi karşılığında yer değiştirme talebinin kabul edileceğini iddia etmekte ise de, bu şikâyet ve içeriği hakkında Kurumumuza gerek başvuran gerekse ilgili İdare tarafından bilgi ve belge sunulmamış olup Kurumumuzca bu yönde bir değerlendirme yapılamamıştır.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana

tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın başvurana ve TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi