|
ÖZET: Engelli çocuğu bulunan zabıta personelinin nöbet tutamaması durumunda, bu personele maktu fazla çalışma ücreti ödenemeyeceği belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde, zabıta hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi gerektiği ve fazla mesai ücretinin belirli şartlara bağlı olduğu vurgulanmıştır. Zabıta personelinin çalışma süreleri, hizmetin gereklilikleri doğrultusunda düzenlenmekte olup, bu kapsamda engelli çocuğu olan personelin nöbet tutamaması, maktu fazla çalışma ücreti alabilmesi için gerekli şartları sağlamadığı tespit edilmiştir.
Ayrıca, 2010/02 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca, kamu çalışanlarının bakmakla yükümlü olduğu engelli aile bireylerinin bakımında kolaylık sağlanmakta ve bu durumdaki personel, mesai saatleri dışındaki nöbet görevlerinden muaf tutulmaktadır. Ancak, bu muafiyet, maktu fazla çalışma ücreti alabilmek için gerekli olan fiili çalışma şartını etkilememektedir. Dolayısıyla, engelli çocuğu bulunan zabıta personelinin, nöbet tutamaması nedeniyle bu ücreti alması mümkün değildir. |
NOT: Engelli çocuğundan dolayı nöbet tutamayan zabıta personeline maktu fazla çalışma ücreti ödenemeyeceği hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-11941861 14/03/2025
Konu: Görüş (Engelli Çocuğundan Dolayı Nöbet Tutamayan
Zabıta Personeline Maktu Fazla Çalışma Ücreti Ödenemeyeceği)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazı.
Başkanlığınız zabıta müdürlüğü bünyesinde zabıta memuru kadrosunda fiilen çalışmakta olan bir personelin, engelli çocuğu olduğundan dolayı nöbet tutmayarak 08.00-17.00 saatleri arası çalıştığından bahisle aylık maktu fazla çalışma ücreti alıp alamayacağına ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 99 uncu maddesinde, “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanununun 51 inci maddesinde, “…
Zabıta hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir.” hükmü bulunmaktadır.
Öte yandan, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Çalışma düzeni” başlıklı 9 uncu maddesi, “(1) Belediye zabıta hizmetleri resmi tatil günleri de dâhil olmak üzere, günün 24 saati aksatılmadan sürdürülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde 657 sayılı Kanunun 101 inci maddesine göre belediye zabıta teşkilatı birim amirinin teklifi ve belediye başkanının onayı ile tespit olunur. Fazla çalışma ücretleri ile ilgili olarak 5393 sayılı Kanunda yer alan hükümler uygulanır.
(2) Zabıta personelinin çalışma saatleri vardiyalar halinde görevin gereğine göre 24 saat iş 48 saat istirahat veya 12 saat iş 24 saat istirahat şeklinde düzenlenebilir. Belediye zabıta memurlarının haftalık olağan çalışma saatleri en fazla 48 saat olacak şekilde düzenlenir. Ancak, personel sayısı az olan zabıta teşkilatlarında 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde düzenleme yapılabilir. Hizmetin sürekliliğini aksatmamak kaydıyla ve bir sıra dâhilinde personele 657 sayılı Kanunun 99 uncu maddesi göz önünde bulundurularak ayrıca haftada iki gün izin verilebilir.” hükmünü içermektedir.
Yine 7535 sayılı 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki (K) Cetvelinde, “B)Aylık Maktu Fazla Çalışma Ücreti:
Belediyeler ile bunlara bağlı müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarda (iktisadi işletmeler hariç), görevlerinin niteliği gereği 657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta ve itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürüten personel hariç), belediye meclisi kararı ile tespit edilen tutar, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödenir. Ancak, bunlara ödenecek aylık fazla çalışma ücreti en son yapılan resmi nüfus sayımına göre belediye nüfusu;
– 10.000’e kadar olanlar için 1.689 Türk Lirasını,
– 10.001’den 50.000’e kadar olanlar için 1.807 Türk Lirasını,
– 50.001’den 100.000’e kadar olanlar için 1.995 Türk Lirasını,
– 100.001’den 250.000’e kadar olanlar için 2.255 Türk Lirasını,
– 250.001’den 1.000.000’a kadar olanlar için 2.692 Türk Lirasını,
– 1.000.001’den fazla olanlar için 3.129 Türk Lirasını,
– Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediyeleri dışındaki diğer büyükşehirlerin belediye sınırları içerisindekiler için 3.129 Türk Lirasını,
– Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehirler belediye sınırları içerisindekiler için 4.155 Türk Lirasını, geçemez.
Aylık maktu fazla çalışma ücreti alanlara, her ne ad altında olursa olsun ayrıca fazla çalışmaya yönelik olarak başkaca bir ödeme yapılmaz.
Yukarıdaki hükümlere göre ödenecek aylık maktu fazla çalışma ücretleri;
Görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı yaralanma ve sakatlanma hallerinde tedavi süresince,
Bir yılda toplamı 30 günü geçmeyen hastalık izni sürelerinde,
İtfaiye hizmetlerinde çalışan personel için görevin yapılması sırasında veya görevden dolayı hastalanma hallerinde tedavi süresince,
ç) Yurt içinde yapılacak hizmet içi eğitime katılma ve geçici görevli olarak bulunma durumlarında,
ödenmeye devam olunur. Diğer hallerde ise, fiilen çalışıldığı sürece ve bu süre ile orantılı olarak ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 2010/02 sayılı Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler hakkında Başbakanlık Genelgesinde, “Kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli özürlü sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; özürlü aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacak ve personel mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacaktır.” denilmiştir.
Bu itibarla, aylık maktu fazla çalışma ücretinden yararlanabilmenin temel şartlarından biri “657 sayılı Kanunda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın zabıta hizmetlerinde fiilen çalışma (destek hizmeti yürüten personel hariç)” olup özürlü aile bireyi dikkate alınarak 2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi nedeniyle nöbet tutamayan personele bu şartı sağlamadığı için aylık maktu fazla çalışma ücreti ödenmesinin mümkün bulunmadığı mütalaa edilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü