|
ÖZET: Bu Yargıtay kararı, hizmet alım sözleşmesi kapsamında engelli işçilere yönelik Hazine tarafından sağlanan sigorta prim teşvikinin hakedişlerden kesilmesi üzerine bir uyuşmazlıkla ilgilidir. Davacı, sözleşme şartlarına aykırı olarak yapılan kesintilerin haksız olduğunu iddia ederek alacak talep etmiştir. Davalı ise kesintilerin sözleşme ve idari şartnameye uygun olduğunu savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davanın reddine karar vermiştir.
Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi, davacının istinaf başvurusunu kabul ederek davanın kabulüne karar vermiştir. Ancak Yargıtay, sözleşme serbestisi ilkesine dayanarak, tarafların imzaladıkları sözleşme hükümlerinin geçerliliğini vurgulamış ve engelli işçilere yönelik Hazine yardımının hakedişlerden kesileceğine dair düzenlemenin üst hukuk normlarıyla engellenmediğini belirtmiştir. Bu nedenle, davacının talebinin haksız olduğu sonucuna vararak, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını bozmuştur. Sonuç olarak, Yargıtay, sözleşme hükümlerinin geçerliliğini ve tarafların yükümlülüklerini dikkate alarak davanın reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, kamu ihale sözleşmelerinde tarafların yükümlülüklerinin ve sözleşme şartlarının önemini ortaya koymaktadır. |
6. Hukuk Dairesi 2023/993 E. , 2024/4454 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/508 E., 2020/74 K.
Davacı vekili, davalı ile “Hastane Temizlik ve Destek Hizmeti Alımı”na ilişkin ihale sözleşmesi imzalandığını, işin ifası sırasında davalı idarenin sözleşme şartlarına aykırı olarak 16.04.2014 tarihli Kamu İhale Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümlerini gerekçe göstererek müvekkili şirketin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30 uncu maddesine uygun olarak engelli personel çalıştırma nedeniyle yararlandığı teşvikleri kesmeye başladığını, yapılan kesintinin haksız olduğunu beyan ederek, toplam 173.724,80 TL’nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, idari şartnamenin 46. maddesinin 3. fıkrası ve sözleşme taslağı ile ihale sonrası kurum ile yüklenici firmanın imzaladığı sözleşmenin 14. maddesinin 3. fıkrası gereğince davacının talebinin haksız olduğunu, tarafların bu hususu bilerek sözleşmeyi imzaladığını, yapılan kesintilerin tamamen sözleşme ve şartname doğrultusunda yapılmış olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesince, davalı tarafından usulüne uygun şekilde ihtirazi kayıtla hakedişler imzalanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; yüklenici şirketin hakediş raporlarına ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin hak edişleri kabul etmesinin, söz konusu uygulamaya itiraz etme hakkını ortadan kaldırmayacağı gerekçesiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bu kararına karşı davalı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilen engelli işçilere Hazine tarafından verilen sigorta prim teşvikinin hakedişlerden kesilmesi nedeniyle doğan alacağın tahsili istemine ilişkin olup, İdari Şartnamenin 46/3 maddesinde ve sözleşme taslağı ile ihale sonrası davalı kurum ile yüklenici firmanın imzaladığı sözleşmenin 14/3 maddesinde; “25.12.2013 tarih, 28862 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 3. maddesi gereği; istekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanununun ilgili maddelerine düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, İdare yüklenicinin hakedişinden kesilecektir” düzenlemesinin yer aldığı, engelli işçiler için yapılan hazine yardımının hakedişlerden kesileceğine ilişkin düzenlemenin idari şartname veya sözleşmede yer alması durumunun üst hukuk normlarıyla engellenmediği gözetildiğinde, taraflar arasındaki eldeki uyuşmazlığın çözümünde sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca tarafların imzaladıkları hizmet alım sözleşmelerinin esas alınması gerektiği, bu nedenle davacı yüklenicinin engelli işçilere yönelik sigorta prim farkını talep edemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında verdiği karar usul ve yasaya aykırı görüldüğünden BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, HMK’nın 373/2. maddesi gereğince dosyanın Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 28.11.2024 gününde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.