TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20003-20003 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/8009 2018/ 8009
KARAR TARİHİ : 30/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gençlik ve Spor Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Engellilik mazereti sebebiyle yer değişikliği talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12/06/2018 12.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 2015/ 1 EKPSS ile Çukurova Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında Genel İdari Hizmetler kadrosuna yerleştirildiğini, göreve başladığı 23 Haziran 2015 tarihinden bu yana ilgili daireye bağlı Kayıkhane Restoran
Yöneticiliğinde birim sorumlusu olarak görev yaptığını, 16 Ağustos 2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 11. maddesine (engelli memur tayini ek madde 3)
istinaden Spor Genel Müdürlüğü Teşkilatı Çanakkale İl Müdürlüğünde kadrosuna uygun bir göreve naklen tayininin yapılabilmesi için 04/ 01/ 2018 tarihli dilekçesi ile Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor
Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığına başvuruda bulunduğunu ancak yaklaşık beş ay süre geçmesine rağmen menfi ya da müspet bir yanıt alamadığını iddia ederek, engelli bir kamu personeli olarak nakil talebinin değerlendirilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Gençlik ve
Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 27/ 06/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında,
1 / 5kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar
çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür .” ifadesi bulunmakla birlikte, kamu kurumlarının mazeretler nedeniyle diğer kurum personellerinin nakil taleplerini kesin olarak karşılaması gerektiği hususunda herhangi bir hüküm bulunma dığı, 2.2. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır .” hükmüne amir olduğunu, 2.3. Yıl içerisinde kurumlar arası naklen atanmak suretiyle Kuruma geçme talebinde bulunan personel sayısının çok fazla olması, ilgilinin talep ettiği İl Müdürlüğünde personel ihtiyacının bulunmaması ve başvuranın mazeret durumu nedeniyle tayin isteyebileceği birçok kamu kurum ve kuruluşu bulunması nedeniyle başvuran hakkında herhangi bir işlem yapılamadığı, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir .”, 3.3. “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği” başlıklı 123’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur .” 3.4. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin birinci fıkrasında; “… kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur .”, 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, 5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin beşinci fıkrasında, “İlgili
2 / 5mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, … engelli olan memurların engellilik durumundan
kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır .” 5.2. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 74 üncü maddesinde, “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür .
…” 6. 25/ 6/ 1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı
Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir .”, 6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “ a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, … ifade eder .” 6.3. “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde, “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar … engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir .
Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır . … ” 7. 10/ 12/ 2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun, 12 nci maddesinde, “… Özel bütçe, bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenen ve bu Kanuna ekli (II)
sayılı cetvelde yer alan her bir kamu idaresinin bütçesidir .
…” 8. 21/ 5/ 1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, (Değişik : 24/ 1/ 1989-KHK- 356/ 7 md.; Aynen kabul : 14/ 3/ 1991- 3703/ 8 md.)
“Bu Kanunun amacı, Gençlik ve Spor Bakanlığında tüzel kişiliğe sahip (…) taşrada (…) özel bütçeli
Gençlik Hizmetleri ve Spor İl ve İlçe Müdürlüklerinin kurulmasına, teşkilat, görev ve yetkilerine ait esas ve usulleri düzenlemektir . ” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
3 / 5V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. 2015/ 1 EKPSS ile Çukurova Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında Genel İdari
Hizmetler kadrosuna yerleştirilen ve 23 Haziran 2015 tarihinde görevine başlayan engelli başvuran, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek 3 üncü maddesinden yararlanarak Spor Genel Müdürlüğü Teşkilatı Çanakkale İl Müdürlüğünde kadrosuna uygun bir göreve naklen tayininin yapılmasını talep etmektedir .
11. 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde, ilgili mevzuat uyarınca verilecek rapora göre kendisi engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı öngörülmüş, bu doğrultuda, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin Ek 3 üncü maddesi ile ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceği ve bu kapsamdaki taleplerin söz konusu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı düzenlemesi getirilmiştir .
12. Ancak söz konusu Yönetmeliğin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi ve “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi birlikte değerlendirildiğinde, 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ve buna dayanılarak çıkarılan söz konusu Yönetmeliğin zorunlu yer değiştirmeye tabi
Devlet memurlarının aynı kurum içinde yer değişikliği suretiyle atanmalarını düzenlediği görülmektedir .
13. Bilindiği üzere, Anayasanın 130 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Üniversiteler, kamu tüzelkişiliğine sahip ve 5018 sayılı Kanununun, 12 nci maddesinde tanımlanan özel bütçeli idarelerdir . Gençlik ve Spor Bakanlığı Çanakkale Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü ise 3289 sayılı Kanunun 1 nci maddesi uyarınca tüzelkişiliğe sahip taşrada yer alan özel bütçeli bir idaredir .
Bu kapsamda, ayrı kamu tüzelkişiliklerine sahip bu iki farklı özel bütçeli idarenin bir önceki paragrafta sözü edilen aynı kurum içinde yer değişikliği suretiyle atanmayı konu edinen Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik kapsamında aynı kurum olarak değerlendirmeye imkan bulunmamaktadır .
14. Yukarıda anlatılan mevzuat hükümleri kapsamında, Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; 657 sayılı Kanun 72 nci maddesi ve bu hükme dayanılarak çıkarılan Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesi ile engellilik durumuna bağlı yer değişikliği hükmünden yararlanılabilmesi için öngörülen “aynı kurum içinde yer değişikliği” şartını sağlamayan başvuranın, naklen tayin talebinin Gençlik ve Spor
Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı tarafından reddi yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler
4 / 5yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin
işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği tespit edilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA, GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi