TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4250-4250
BAŞVURU NO : 2018/13148
KARAR TARİHİ : 21/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, engellilik durumuna bağlı olarak il içi yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/10/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Çukurova Dr. Aşkım Tüfekçi Devlet Hastanesinin 29.09.2014 tarih ve …sayılı
Özürlü Sağlık Kurulu Raporuna istinaden %40 oranında engelli olduğunu, EKPSS sonucunda
2015 yılında atanmış olduğu Adana Adliyesi Ek-2 Hizmet Binasının Ön Bürosunda 3,5 yıldan
fazla bir süredir … sicil numarası ile engelli kadrosunda memur olarak görev yapmakta olduğunu, Adana Bölge Adliye Mahkemesinin fiziki koşullarının engeline ve konumunun ikamet adresine yakın olduğunu öğrendiğini, bunun üzerine 27/08/2018 tarihinde Adalet
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne gönderilmek üzere Adana Adliyesi Adli Yargı İlk
Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına; engellilik durumuna bağlı olarak naklinin
Adana Bölge Adliye Mahkemesi’ne yapılması için başvuruda bulunduğunu, başvurusunun reddedildiğini, sosyal devlet ilkesi gereğince kurumların iş yerlerini engellilerin çalışma hayatına uygun hale getirmek ve hazırladıkları yönetmeliklerinde bu hususlara dikkat etmek zorunda olduğunu belirterek engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin Adana Bölge Adliye
Mahkemesi’ne yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı Personel Genel Genel Müdürlüğü’nün 22/11/2018 tarihli … sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 04.09.2018 tarih ve
… sayılı kararı ile engelli kadrosunda memur olarak görev yapan başvuranın halen Adana ilinde ikamet ettiği ve tayin istediği yer Adliyesinin de Adana Bölge Adliyesi olması nedeniyle naklen atanmasına muvafakat verilmediği, 2.2. İş ve kadro durumu nedeniyle başvuranın talebine muvafakat verilmemesine dair Adana
Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 04.09.2018 tarih ve …
sayılı kararının Bakanlıkça uygun görüldüğü, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle
İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı
124 üncü maddesinde; “Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını
ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Kanunun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde;
“İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”, 6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
Ek 3 üncü maddesinde; “ İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılmaz.(Danıştay 16. Dairesinin 2/7/2015 tarih ve Esas No: 2015/10808 sayılı Kararı ile bu maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresinin yürürlüğü durdurulmuştur.)”söz konusu yürütmeyi durdurma kararının esastan görüşüldüğü Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarih ve E: 2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararında “bir defadan fazla
“ibaresinin iptaline karar verilmiştir.), Hükümlerine yer verilmiştir. IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Adana Adliyesinde engelli kadrosunda memur olarak görev yapan başvuran tarafından, Çukurova Dr. Aşkım Tüfekçi Devlet Hastanesinin 29.09.2014 tarih ve … sayılı Özürlü Sağlık
Kurulu Raporuna istinaden %40 oranında engelli olduğu, Adana Bölge Adliye Mahkemesinin fiziki koşullarının engeline ve konumunun ikamet adresine yakın olduğu belirtilerek engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin Adana Bölge Adliye Mahkemesi’ne yapılması talep edilmektedir.
9. Bilindiği üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72 nci maddesinde; kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı kuralı yer almaktadır. Söz konusu kurala istinaden Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik
Yapılamasına Dair Yönetmeliğin 11. Maddesinin Ek-3 maddesinde bir defaya mahsus olmak üzere engelli memurun bu mazeretine binaen yer değişikliği talebinde bulunabileceği düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların, engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceği ve bu taleplerin Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı belirtilmiştir.
10. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın Adana Adliyesinde engelli kadrosunda memur olarak görev yapmakta iken, engellilik durumuna bağlı olarak Adana Bölge
Adliye Mahkemesi’ne atamasının yapılmasını talep ettiği, Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi
Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 04.09.2018 tarih ve … sayılı kararı ile engelli kadrosunda memur olarak görev yapan başvuranın halen Adana ilinde ikamet ettiği ve tayin istediği yer
Adliyesinin de Adana Bölge Adliyesi olması nedeniyle naklen atanmasına muvafakat verilmediği ve anılan kararın Bakanlıkça uygun görülerek başvuranın talebinin reddedilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
11. Başvuru konusu hakkında yapılan inceleme kapsamında, başvuranın, görev yerinin ikamet adresine uzak olmasının 4 vasıta değiştirmesine neden olduğunu, bu durumun ise engelliği nedeniyle kendisini zorladığını ifade ettiği görülmektedir. Bununla birlikte
Kurumumuz ile Adana Minibüsçüler Odası ve Adana Büyükşehir Belediyesi yetkilileri arasında yapılan görüşmelerde, başvuranın ikamet adresinden çalıştığı yere tek vasıta ile ulaşabileceği ifade edilmiştir. Hal böyle iken başvuranın yer değişikliği talebinin kabul edilebilmesi için engellilik durumundan kaynaklanan geçerli bir gerekçe sunamadığı anlaşıldığından, başvuranın yer değişikliği talebinin kabul edilmesinin mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvuru kapsamında idarelerin başvuran ile ilgili işlemlerinde karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
13. Diğer taraftan başvuranın hâlihazırda görev yapmakta olduğu binada; asansörlerin aşırı yoğun olduğu, engelliler için ayrı bir asansör bulunmadığı ve zemin katta bulunan lavaboların halka açık olmasından dolayı yetersiz kaldığı, hijyen şartlarının uygun olmadığı yönündeki şikayetleri hakkında, idareden; başvuranın karşılaşmış olduğu söz konusu engellerin kaldırılması noktasında gerekli tedbirleri alması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi