|
ÖZET: Başvuran, Atatürk Üniversitesi Açıktan ve Uzaktan Eğitim Fakültesi’nde engelli öğrenci olarak eğitim görmekte ve 2024 yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi için sağlık raporunun dikkate alınmasını talep etmektedir. Engelli raporunun süresi 05.01.2024 tarihinde sona ermiş olup, Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli yazısında tüm engelli raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edileceği belirtilmiştir. Ancak, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü, bu yazının yalnızca “sağlık raporu” için geçerli olduğunu ve engellilik sağlık kurulu raporunu kapsamadığını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü’ne, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için ilgili yazının dikkate alınarak işlem yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye, başvuranın eğitim hakkının korunması ve engelli bireylerin eğitim süreçlerine katılımının sağlanması açısından önem taşımaktadır. Kararın, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 30 gün içinde uygulanması gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3926-S.24.6184
BAŞVURU NO : 2024/2716
KARAR TARİHİ : 05.04.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, 2024 yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi ve mağduriyetine sebebiyet verilmemesi için sağlık raporunun dikkate alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza (T.C Kimlik No: ) tarafından yapılan şikayet başvurusunda başvuran özetle; Atatürk Üniversitesi Açıktan ve Uzaktan Eğitim Fakültesinde engelli öğrenci kapsamında sosyal hizmet okuduğunu, Engelli Raporu süresinin 05.01.2024 tarihinde bittiği için raporunu yenilemek amacıyla hastaneye gittiğinde Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazısının 1. maddesine istinaden tüm engelli raporlarının
30.06.2024 tarihine uzatıldığının belirtildiği ve raporun yenilenmesine yönelik işlem tesis edilmediği, 2024
yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi ve mağduriyete sebebiyet verilmemesi için Sağlık
Bakanlığı’nın ilgili yazısının 1. maddesine istinaden işlem yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 22.02.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Atatürk Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Hukuk Müşavirliği tarafından Kurumumuza gönderilen 29.02.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Fakülte ücret iade işlemlerinin 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari
Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine
Dair Karar kapsamında yapıldığı,
2.2 Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu
yazısının 1. Maddesinde; “Geçerlilik süresi 01.01.2020 tarihinden sonra sona ermiş/erecek süreli sağlık raporu bulunan ve yeniden rapor düzenlenmemiş olan kişilerin raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesinin,” ifadesi geçtiğini, burada belirtilenin “Sağlık Raporudur” olduğunu, materyal ücret muafiyetinin “Engellilik Sağlık Kurul Raporuna” göre yapıldığını, Sağlık
Raporu ve Engellilik Sağlık Kurul Raporunun farklı raporlar olup belirtilen ibarenin Engellilik Sağlık Kurul
Raporunu kapsamadığı; ilgili yazıda Engellilik Sağlık Kurul Raporunun da süresinin 30.06.2024 tarihine kadar uzatıldığı bilgisinin yer almadığını, ilgili yazının üçüncü maddesinde “Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin, uygun olacağı değerlendirilmiştir.” ifadesi geçtiği, burada kurum sevki ile talep edilen ibaresinin değil Maluliyet Tespiti ibaresinin önemli olduğu, fakülte tarafından herhangi bir öğrenci için sevk işlemi yapılmadığını,
2.3 İlgili öğrencinin Engellilik Sağlık Kurul Raporunun Süresi sona erdiği için ücret muafiyet işlemi
yapılmadığını, ilgili öğrencinin yeni tarihli alacağı Engellilik Sağlık Kurul Raporunu Fakülteye ulaştırdığı taktirde ücret muafiyet işlemi yapılacağı belirtilmiştir.
3. Kurumumuzun 11.03.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Sağlık Bakanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 25.03.2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1 Sağlık raporlarının düzenlenme usul esasları, sağlık kurullarının oluşturulması, raporların formatları
10.9.1982 tarihli ve 8/5319 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Yataklı Tedavi Kurumları
İşletme Yönetmeliği ve 30.09.2019 tarih ve 23642684-010.04-1618 sayılı Makam Olur’u ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul Ve Esasları Hakkında Yönerge ile ve varsa düzenlenecek rapor türüne özgü mevzuat hükümleri ile belirlendiği,
3.2 Engelli sağlık kurulu raporlarının 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’un 5 inci maddesine
dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, mevcut durumda 18 yaş üstü bireylerin engellilik değerlendirmesi ve 18 yaş ve altı bireylerin özel gereksinim değerlendirmesinin 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Erişkinler İçin Engellilik
Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında
Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği,
3.3 08.12.2023 tarihli dağıtımlı yazıda geçen “sağlık raporu” tabirinin, durum bildirir tek hekim raporu,
durum bildirir sağlık kurulu raporu, erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu, çocuklar için özel gereksinim raporu, ilaç raporları, tıbbi malzeme raporları gibi tüm sağlık raporlarını kapsadığı,
3.4 08.12.2023 tarihli dağıtımlı yazının ikinci maddesinde usulüne uygun olarak yapılan her türlü ilk rapor,
rapor yenileme ve yasal süresi içinde yapılan rapor itiraz başvurularının karşılanmaya devam edilmesi gerektiği vurgulanmış olup hastanenin rapor düzenlemekten imtina etmesinin uygun olmadığı,
3.5 Engelli sağlık kurulu raporlarının, dağıtımlı yazı kapsamında olup Bakanlıkça 30.06.2024 tarihine kadar
geçerli kabul edilmeye devam edildiği, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin
10 unucu maddesinin 1 inci fıkrasında “Bireyin elde edeceği sosyal haklar, hizmetler veya kazanımlar
raporlar dikkate alınarak ilgili kurumlarca ayrıca belirlenir. Raporlar, tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez. İlgili mevzuata göre diğer şartların da ayrıca sağlanması zorunludur.” hükmü yer
almakta olup rapor sahiplerinin edeceği sosyal haklar, hizmetler veya kazanımların Bakanlık uhdesinde bulunmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
4.1 “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2. maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî
dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir”
4.2 “Yürütme yetkisi ve görevi” başlıklı 8. maddesinde; “Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı
(1)
(…) tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir.”
4.3 “I. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12. maddesinde; “ Herkes, kişiliğine bağlı,
dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir. Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.”
4.4 “II: Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler,
özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”
4.5 “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde; “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak
suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir…”
4.6 “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 48. maddesinde; “ Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından
yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tesbit edilir ve düzenlenir…”
4.7 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve
dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
5. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme Ek Protokol No.1, “Eğitim
Hakkı” başlıklı 2. maddesinde; “Hiç kimse eğitim hakkından yoksun bırakılamaz…”
6. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin;
6.1“Genel İlkeler” başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; “Engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması Sözleşme’nin dayandığı ilkeler arasında sayılmıştır.”
6.2 “Genel Yü kümlü lü kler” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasında; “Taraf Devletler engelliliğe
dayalı herhangi bir ayrımcılığa izin vermeksizin tü m engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinin eksiksiz olarak yaşama geçirilmesini sağlamak ve engellilerin hak ve özgürlü klerini gü çlendirmekle yü kü mlü dü r.
Bu amaç doğrultusunda Taraf Devletler; (a) Bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması için gerekli
̈ tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almayı; (b) Yürurlükte mevcut, engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil
eden yasalar, düzenlemeler, gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli
̈ ̈ olan, yasama faaliyetleri dâhil uygun tum tedbirleri almayı; (c) Tum politika ve programlarda engellilerin
̈ insan haklarının korunmasını ve guçlendirilmesini dikkate almayı; (d) Bu Sözleşme’ yle bağdaşmayan eylemler veya uygulamalardan kaçınmayı ve kamu kurum ve kuruluşlarının bu Sözleşme’ye uygun davranmalarını sağlamayı; (e) Kişiler, örgütler veya özel teşebbü slerin engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarını engellemek için gerekli tü m uygun tedbirleri almayı; [… ]taahhü t eder.”
6.3 “Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik” başlıklı 5. maddesinde; “[…] 2. Taraf Devletler engelliliğe
dayalı her türlü ayrımcılığı yasaklar ve engellilerin herhangi bir nedene dayalı ayrımcılığa karşı eşit ve etkin bir şekilde korunmasını gü vence altına alır.3. Taraf Devletler eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak ü zere engellilere yönelik makul dü zenlemelerin yapılması için gerekli tü m adımları atar. 4.
Engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak veya sağlamak için gerekli özel tedbirler işbu Sözleşme amaçları doğrultusunda ayrımcılık olarak nitelendirilmez.”
7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir….”
8. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
8.1 “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43. Maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda
belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir…”
8.2 “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” başlıklı 45. Maddesinde; “Yükseköğretime giriş ve
yerleştirme aşağıdaki şekilde yapılır: a. Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır…”
8.3 “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri:” başlıklı 46.
Maddesinde; “…b. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir…”
9. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun;
9.1 “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde; “(Değişik:6/2/2014-6518/62 md.) Bu Kanunun amacı; engellilerin
temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.”
9.2 “Ayrımcılık” başlıklı 4/A Maddesinde; “…Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere
engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak özel tedbirler ayrımcılık
olarak değerlendirilemez.”
9.3 “Eğitim ve öğretim” başlıklı 15. Maddesinde; “(Değişik:6/2/2014-6518/73 md.) Hiçbir gerekçeyle
engellilerin eğitim alması engellenemez. Engelliler, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, yaşadıkları çevrede bütünleştirilmiş ortamlarda, eşitlik temelinde, hayat boyu eğitim imkânından ayrımcılık yapılmaksızın yararlandırılır. Genel eğitim sistemi içinde engellilerin her seviyede eğitim almasını sağlayacak bütünleştirici planlamalara yer verilir. Örgün eğitim programlarına farklı nedenlerle geç başlamış engellilerin bu eğitime dâhil edilmesi için gerekli tedbirler alınır. Üniversite öğrencilerinden engelli olanların öğrenime etkin katılımlarını sağlamak amacıyla Yükseköğretim Kurulu koordinasyonunda, yükseköğretim kurumları bünyesinde, engellilere uygun araç-gereç ve ders materyallerinin, uygun eğitim, araştırma ve barınma ortamlarının temini ile eğitim süreçlerinde yaşadıkları sorunların çözümü gibi konularda çalışma yapmak üzere Engelliler Danışma ve Koordinasyon
Merkezleri kurulur. Engelliler Danışma ve Koordinasyon Merkezinin çalışma usul ve esasları Aile ve
Sosyal Politikalar Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulunca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. İşitme engellilerin eğitim ve iletişimlerinin sağlanması amacıyla Türk işaret dili sistemi oluşturulur. Bu sistemin oluşturulmasına, geliştirilmesine ve uygulanmasına yönelik çalışmaların esas ve usulleri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının koordinatörlüğünde, Millî Eğitim Bakanlığı ve Türk
Dil Kurumu Başkanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Engellilerin her türlü eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kabartma yazılı, sesli, elektronik kitap; alt yazılı, işaret dili tercümeli ve sesli betimlemeli film ve benzeri materyal temin edilmesine ilişkin gerekli işlemler Millî
Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülür.”
10. 14.07.2023 tarihli ve 31905 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında
Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı
Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın;
10.1 “Merkezi Yerleştirme Esaslarına Göre Yükseköğretim Kurumlarına Yerleştirilen Öğrencilerin
Öğrenci Katkı Payı ve Öğrenim Ücretleri” başlıklı 1. Maddesinde; “…Yükseköğretim programlarına kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile 20/2/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi
Hakkında Yönetmelik uyarınca engelli olduğuna dair raporu ilgili yükseköğretim kurumuna sunan öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücreti tutarlarından, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın engellilik oranı kadar indirim yapılır. Bu fıkra kapsamında olup birinci öğretim ve açık öğretim programlarına devam eden veya yeni kayıt yaptıran öğrencilerden program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı alınmaz. Engelli olduğu halde, 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılına ilişkin kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında engelli olduğuna dair raporu ibraz edemeyen öğrencilere, ilgili belgeyi ibraz ettiği tarihte, bu Eğitim-Öğretim Yılına ait ödemiş oldukları öğrenim ücretlerinden engellilik oranı kadar yapılacak indirim tutarı veya öğrenci katkı payı tutarı ret ve iadeler kaleminden iade edilir…”
11. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin;
11.1 “Amaç” başlıklı 1. Maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu
Raporu ile Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun alınışı, geçerliliği, değerlendirilmesi ve bu raporu verebilecek yetkili sağlık kurum ve kuruluşlarının tespiti ile ilgili usul ve esasları belirlemek; engellilerle ilgili derecelendirmelere, sınıflandırmalara ve tanımlamalara gereksinim duyulan alanlarda ortak bir uygulama geliştirmek ve uluslararası sınıflandırma ve ölçütlerin kullanımının yaygınlaştırılmasını sağlamaktır”
11.2 “Tanımlar” başlıklı 4. Maddesinde; “Bu Yönetmelikte geçen;… f) Erişkinler İçin Sağlık Kurulu
Raporu: Engellilik sağlık kurulu tarafından hazırlanan kişilerin engel ve sağlık durumlarını belirten belgeyi…h) Kontrol muayenesi: Kurumlarca ilgili mevzuat gereğince verilen hizmetin sürdürülmesini teminen bireyin fonksiyon kaybının yeniden değerlendirilmesi amacıyla istenen muayeneyi…”
11.3 “Raporların geçerlilik süresi” başlıklı 11. Maddesinde; “(1)Rapor sürekli veya süreli olarak
düzenlenir, raporda geçerlilik süresi mutlaka belirtilir… (5)Kurumların ilgili mevzuatları gereğince, gerekçesi belirtilerek yazılı kontrol muayenesi talebinde bulunulması durumunda sağlık kuruluşunca yeniden rapor düzenlenir.
11.4 “Vergi indirimine esas raporlar” başlıklı 13. Maddesinde; “(1) 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
hükümlerine göre, engellilik indirimine esas olmak üzere düzenlenen raporlarda, raporu düzenleyen sağlık kurum ve kuruluşu tarafından işverenin bulunduğu yerdeki İl Vergi Dairesi Başkanlığına, Vergi Dairesi olmayan illerde ise İl Defterdarlığına gönderilen rapor esas alınır.”
12. Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin “Engelli Sağlık Kurulu Raporları
Raporların düzenlenmesine ilişkin açıklamalar” başlıklı 7. Maddesinde; “ (1) Engelli raporları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Çocuklar İçin Özel Gereksinim
Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenir. (2) Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda özel tertibat kodunu ve 4 Sağlık Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar sürücü belgesi sınıfını belirleme yetkisi il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyona aittir. Bu sebeple ÖTV istisnasına esas işlemlerde kişi adına düzenlenmiş Engellilik Sağlık Kurulu Raporu, sürücü belgesinde veya Sürücü Adayı/Sürücü Sağlık Raporunda (IV. Kısım) belirtilen tertibat kodları birlikte değerlendirilir. Ancak bu kodların, Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda belirtilen engel durumu ile uyumlu olması gerekir. 01.01.2016 tarihinden önce H Sınıfı Sürücü Belgesi sahibi olan kişiler, Sürücü Adayları ve
Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre yeni Sürücü
Adayları ve Sürücü Sağlık Raporu düzenlenmesi amacı ile sağlık hizmet sunucularına yönlendirilir. (3)
ÖTV istisnasından yararlanarak araç alımına yönelik Engellilik Sağlık Kurulu Raporlarında aşağıdaki hususlara dikkat edilir. a) Hem alt, hem üst ekstremitede veya her iki alt veya her iki üst ekstremitede aynı veya farklı tür engelin bulunduğu durumlarda, ekstremitenin türü (alt/üst) ve yönü (sağ/sol) itibarıyla, her bir engel durumu ve buna karşılık gelen engel oranları ayrı ayrı belirtilir. b) Raporun açıklama kısmına manuel vitesli bir taşıtın hareket ettirici aksamında (gaz, fren, debriyaj pedalı ve vites kolu) özel tertibat yaptırmadan taşıt kullanamayacak durumda olan engelliler için “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir.”, özel tertibat yaptırmadan kullanabilecek durumda olan engelliler için ise “özel tertibatlı araç kullanmasına ihtiyaç yoktur” ibarelerinden biri mutlaka yazılır. Bu iki ibare dışında, “özel tertibatlı araç kullanabilir”, “otomatik vitesli araç kullanabilir”, “otomatik vitesli araç kullanması uygundur” gibi bir zorunluluğu değil, tercihi veya olasılığı ifade eden değerlendirmelere raporda yer verilmez. c) Engellinin sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanmasının gerektiği durumlarda raporun açıklama kısmına, “Sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanması gerekir” açıklaması yazılır. ç) Raporun Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar bölümünde engelli puanı verilen kişilerde konulan tanılara açıklama olarak “vasi tayininin gerekip gerekmediği” ayrıca belirtilir. d)
Engelli raporlarına sürücü belge sınıfı, özel tertibat kodu, sürücü olunup olunamayacağına dair bir hüküm kesinlikle yazılmaz. e) Terör, kaza, maluliyet raporları hariç olmak üzere 3 (üç) aydan kısa süreli hastanede yatarak tedavisi devam eden kişiler ile yoğun bakımda tedavisi devam eden kişiler için engelli sağlık raporu düzenlenmez. Ancak yatarak tedavisi sonrası taburculuğu planlanan hastalara taburculuk öncesinde talep halinde engelli sağlık kurulu raporu düzenlenir.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER ’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; 2024 yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi ve mağduriyete sebebiyet verilmemesi için Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yazısının 1. maddesine istinaden işlem yapılmasını talep etmektedir.
15. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesinde hiç kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağı düzenleme altına almıştır.
16. Anayasa’nın 42. maddesinin birinci fıkrasında da AİHS Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. Maddesindeki düzenlemeye benzer bir düzenlemeye yer verilerek; kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı ve öğrenim hakkının kapsamının kanunla belirleneceği düzenlenmiştir.
17. Anayasası’nın 42. maddesinde vatandaş yahut yabancı ayrımı gözetilmeksizin “kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı” güvence altına alınmış olup; Türk hukukunda temel hak ve hürriyetler bakımından kabul edilen vatandaşla yabancının eşitliği ilkesi çerçevesinde, yabancıların da vatandaşlar gibi eğitim ve öğretim hakkı koruma altına alınmıştır. Bununla birlikte, yabancıların eğitim ve öğretim hakkına bazı kısıtlama veya yasaklamaların getirilmesi de mümkündür. Yabancıların Türkiye’de öğrenim haklarını kullanmalarında özellikle de öğretim kurumu türleri bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekmektedir. Örneğin; ilk ve ortaöğretim kurumları herhangi bir şart aranmaksızın herkesin yararlanmasına açıkken; yükseköğretim konusunda daha çok kişisel yetenekler ön plana çıkmaktadır.
Uluslararası sözleşmeler de, yabancıların yükseköğretim kurumlarında öğrenim hakkından bahsederken, kişinin yetenekleri doğrultusunda fırsat eşitliği çerçevesinde bu haktan yararlanabileceğini düzenlemektedir. (Saliha Halıcı, Türkiye’de Yabancıların Eğitim Ve Öğretim Hakkı, Selçuk Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Özel Hukuk Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Konya
– 2017)
18. AİHM’de, eğitimin toplum için taşıdığı öneme karşın, birçok temel hak ve özgürlükte olduğu gibi eğitim hakkının da mutlak ve sınırsız bir hak olmadığını, niteliği gereği devlet tarafından düzenleme yapılmasını gerektirdiğinden bazı kısıtlamalara tabi tutulmasının da doğal olduğunu, eğitim kurumlarını düzenleyen kuralların, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has özelliklerine göre, zaman ve mekân içinde değişiklik gösterebileceğini, bu nedenle, devletlerin bu konuda yapacakları düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alanına sahip olduklarını, devletin bu takdir alanının, eğitim kurumunun seviyesinin yükseldikçe arttığını (AİHM, Ponomaryovi/Bulgaristan, 5335/05, 21.06.2011), ancak, hiçbir kısıtlamanın söz konusu hakkı, esasına halel getirecek ve etkililiğini ortadan kaldıracak ölçüde engellememesi gerektiğini, söz konusu kısıtlamaların, ilgililerce öngörülebilir olması ve AİHS 1 No’lu
Protokol’ün 2. maddesi uyarınca meşru bir amaç izlemesi gerektiğini (AİHM, Leyla Şahin /Turkey, 44774/98, 10.11.2005) belirtmektedir.
19. Bütün bunların yanında; başta Anayasa ve ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat hükümleri; engellilerin toplum hayatına katılması, bu doğrultuda engelli bireylerin, mesleki teknik eğitim, yükseköğrenim ve yaygın eğitimin tüm aşamalarında sunulan hizmetlerden yararlanmaları; diğer bir ifadeyle, özel durumlarının ve farklılıklarının dikkate alınarak kamu hizmetlerinden yararlanırken ihtiyaç duyulan desteklerden yararlanabilmelerine ve istihdam edilmelerine yönelik özel tedbirler alınması gerektiğini ve bu özel tedbirlerin ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceğini düzenlemiştir. Engelli bireylerin eğitim hakkına erişim sorunları, ekonomik yoksunluk gibi sorunları da beraberinde getirdiği için engelli bireylerin toplumla bütünleşmelerine ilişkin mevcut sorunların çözümünde, engelli bireylerin eğitim
süreçlerinin tüm aşamalarında, eğitim haklarının özel önlemlerle desteklenmesi gerekmektedir. (Bkz:
Kamu Denetçiliği Kurumunun 2023/6224 Başvuru Numaralı ve 27.10.2023 tarihli Tavsiye Kararı)
20. Somut olayda; idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
20.1 Başvuranın, Atatürk Üniversitesi Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesi Sosyal Hizmetler Lisans
Programında engelli öğrenci statüsünde okuduğu,
20.2 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci
Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1. maddesi gereğince; harç muafiyetinden yararlandığı,
20.3 Engelli raporunun süresinin 05.01.2024 tarihinde sona erdiği, raporunu yenilemek amacıyla hastaneye
gittiğinde, Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazısına istinaden tüm engelli raporlarının 30.06.2024 tarihine uzatıldığının belirtildiği,
20.4 İdare tarafından; Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik
süreleri” konulu yazısının 1. Maddesinde; “Geçerlilik süresi 01.01.2020 tarihinden sonra sona ermiş/erecek süreli sağlık raporu bulunan ve yeniden rapor düzenlenmemiş olan kişilerin raporlarının
30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesinin,” ifadesi geçtiğini, burada belirtilenin
“Sağlık Raporu” olduğunu, materyal ücret muafiyetinin “Engellilik Sağlık Kurul Raporuna” göre yapıldığını, Sağlık Raporu ve Engellilik Sağlık Kurul Raporunun farklı raporlar olup belirtilen ibarenin
Engellilik Sağlık Kurul Raporunu kapsamadığı; ilgili yazıda Engellilik Sağlık Kurul Raporunun süresinin
30.06.2024 tarihine kadar uzatıldığı bilgisinin yer almadığı, ayrıca ilgili yazının üçüncü maddesinde
“Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin, uygun olacağı değerlendirilmiştir.” ifadesi geçtiği ve bu kapsamda değerlendirme yapılması gerektiğinden bahisle ilgili öğrencinin yeni tarihli alacağı
Engellilik Sağlık Kurul Raporunu Fakülteye ulaştırdığı taktirde ücret muafiyet işlemi yapılacağı gerekçesiyle ret işlemi tesis edildiği anlaşılmıştır.
21. Başvuranın; “Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazısının 1. maddesine istinaden işlem yapılması” talebine ilişkin olarak;
21.1 Yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst
kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemek amacıyla
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çıkarılmıştır.
21.2 2547 sayılı Kanunun; 43. maddesinde; yükseköğretimin, harca tabi olup kanunda belirlenen amaç ve
ana ilkelere göre düzenleneceği, 46. Maddesinde ise; Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan
öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanınca belirleneceği, öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacakların Cumhurbaşkanı kararıyla belirleneceği düzenlenmiştir.
21.3 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci
Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1. maddesi gereğince; Yükseköğretim programlarına kayıt yaptırma veya kayıt yenileme sırasında 1/7/2005 tarihli ve
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile 20/2/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca engelli olduğuna dair raporu ilgili yükseköğretim kurumuna sunan öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücreti tutarlarından, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın engellilik oranı kadar indirim yapılacağı, Bu fıkra kapsamında olup birinci öğretim ve açık öğretim programlarına devam eden veya yeni kayıt yaptıran öğrencilerden program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın öğrenci katkı payı alınmayacağı düzenlenmiştir.
21.4 Somut olayda; başvuranın Atatürk Üniversitesi Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesi Sosyal Hizmetler
Lisans Programında engelli öğrenci statüsünde okuduğu ve harç muafiyetinden yararlandığı, yeni dönem kayıt yenileme sürecinde idareye sunmuş olduğu engelli raporu süresinin sona erdiğinden bahisle ücret muafiyet işlemi yapılmadığı bu nedenle de kaydının yenilenmediği anlaşılmıştır.
21.5 Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların
geçerlilik süreleri” konulu yazıda; “ COVID-19 salgını ile mücadele kapsamında salgın sürecinin başlangıcından itibaren Bakanlığımızca çeşitli tedbirler ortaya konulmuş, sağlık raporlarına ilişkin nihai olarak da 01.0l.2020 tarihinden sonra sona ermiş ve yenilenmemiş tüm süreli raporların 31.12.2023 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesi İlgi yazımız ile duyurulmuştur. Gelinen noktada, yenilenmemiş/yenilenmesi gereken rapor sayılarının hala ciddi düzeyde olduğu gözlemlenmiş Olup rapor yenileme taleplerine bağlı olarak sağlık hizmet sunucularında yaşanan yoğunluğun azaltılması ve mevsim koşullarına bağlı olarak artan sağlık hizmeti talebinin karşılanmasının öncelenmesi amacıyla, raporlara ilişkin tedbirlerin aşağıdaki şekilde uygulanmaya devam olunması gerekli bulunmuştur.
1-Geçerlilik süresi 01.01.2020 tarihinden sonra sona ermiş/erecek süreli sağlık raporu bulunan ve yeniden rapor düzenlenmemiş olan kişilerin raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesinin, 2-Usulüne uygun olarak yapılan her türlü ilk rapor, rapor yenileme ve yasal süresi içinde yapılan rapor itiraz başvurularının karşılanmasının, 3-Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin, uygun olacağı değerlendirilmiştir.
30.06.2024 tarihinden sonraki süreçte mağduriyet oluşmaması ve sağlık hizmet sunucularında raporların
yenilenmesine bağlı yoğunluğa sebebiyet verilmemesi için, sağlık raporuna bağlı hak ve hizmetlerden yararlananlara, hak ve hizmet sağlayıcı Kurumlar tarafından bu tarihe kadar raporlarını yeniletmeleri gerektiğinin hatırlatılması, yukarıda belirtilen hususlarda kurumlar arası iş birliğinin sağlanarak gerekli iş ve işlemlerin yerine getirilmesi…” hususları belirtilmiş olup; Kural olarak; durum bildirir tek hekim raporu, durum bildirir sağlık kurulu raporu, erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu, çocuklar için özel gereksinim raporu, ilaç raporları, tıbbi malzeme raporları gibi tüm sağlık raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edileceği, maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin ise olağan şekilde sürdürüleceği anlaşılmıştır.
21.6 Somut olayda idare tarafından Kurumumuza gönderilen yazıda; Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023
tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazısının 1. Maddesinde; “Geçerlilik süresi 01.01.2020 tarihinden sonra sona ermiş/erecek süreli sağlık raporu bulunan ve yeniden rapor düzenlenmemiş olan kişilerin raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesinin,” ifadesi geçtiği, burada belirtilenin “Sağlık Raporu” olduğunu, materyal ücret muafiyetinin
“Engellilik Sağlık Kurul Raporuna” göre yapıldığını, Sağlık Raporu ve Engellilik Sağlık Kurul Raporunun farklı raporlar olup belirtilen ibarenin Engellilik Sağlık Kurul Raporunu kapsamadığı ilgili yazıda Engellilik
Sağlık Kurul Raporunun da süresinin 30.06.2024 tarihine kadar uzatıldığı bilgisinin yer almadığı belirtilmiştir.
21.7 Bahse konu hususun aydınlatılması amacıyla; Kurumumuzun 11.03.2024 tarihli ve sayılı
yazısı ile Sağlık Bakanlığından görüş talep edilmiş olup; Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 25.03.2024 tarihli ve sayılı görüş yazısında; 08.12.2023 tarihli dağıtımlı yazıda geçen “sağlık raporu” tabirinin erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu dahil tüm sağlık raporlarını kapsadığı ve engelli sağlık kurulu raporlarının, dağıtımlı yazı kapsamında olup Bakanlıkça 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edildiği belirtilmiştir.
21.8 Somut olayda idare tarafından Kurumumuza gönderilen yazıda; Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023
tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazısının üçüncü maddesinde
“Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin, uygun olacağı değerlendirilmiştir.” ifadesi geçtiği ve başvuranın harç muafiyeti işleminin de bu kapsamda kaldığı ve ilgili öğrencinin yeni tarihli alacağı Engellilik Sağlık Kurul Raporunu Fakülteye ulaştırdığı taktirde kayıt yenileneceği ve ücret muafiyet işlemi yapılacağı belirtilmiştir.
21.9 Sağlık Bakanlığı’nın 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu
yazısında; “sağlık raporu” tabirinin erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu dahil tüm sağlık raporlarını kapsadığı ve raporların 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edildiği, üçüncü maddesinde belirtilen “Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin, uygun olacağı değerlendirilmiştir.” Hususları ise; maluliyet tespiti, vergi indiriminde dikkate alınacak raporlarda olağan şekilde rapor işlemlerinin sürdürülmesinin ancak kurumların sevki ile talep edilmesi halinde mümkün olacağı anlaşılmaktadır.
22. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
22.1 Başvuranın; “2024 yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi ve mağduriyete sebebiyet
verilmemesi için Sağlık Bakanlığı’nın “Raporların geçerlilik süreleri” yazısına istinaden işlem yapılması” talebine ilişkin olarak; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. maddesinde hiç kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağının düzenleme altına alındığı, başta Anayasa ve ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ile ulusal mevzuat hükümleri; engellilerin toplum hayatına katılması, bu doğrultuda engelli bireylerin, mesleki teknik eğitim, yükseköğrenim ve yaygın eğitimin tüm aşamalarında sunulan hizmetlerden yararlanırken ihtiyaç duyulan desteklerden yararlanabilmelerine ve istihdam edilmelerine yönelik özel tedbirler alınması gerektiği ve bu özel tedbirlerin ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceği, bu kapsamda ülkemizde; 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim
Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim
Ücretlerinin Tespitine Dair Kararın 1. maddesi gereğince; engelli öğrenci statüsünde bulunan bireylerin
harç muafiyetinden yararlandırıldığı,
22.2 Sağlık Bakanlığı tarafından COVID-19 salgını ile mücadele sürecinde çeşitli tedbirler ortaya
konulduğu ve sağlık raporlarına ilişkin olarak da 01.0l.2020 tarihinden sonra sona ermiş ve yenilenmemiş tüm süreli raporların 31.12.2023 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edilmesi kararlaştırıldığı, gelinen noktada, yenilenmemiş/yenilenmesi gereken rapor sayılarının hala ciddi düzeyde olduğu dikkate alınarak rapor yenileme taleplerine bağlı olarak sağlık hizmet sunucularında yaşanan yoğunluğun azaltılması ve mevsim koşullarına bağlı olarak artan sağlık hizmeti talebinin karşılanmasının öncelenmesi amacıyla 08.12.2023 tarihli ve sayılı “Raporların geçerlilik süreleri” konulu yazı yayınlanmış ve kural olarak; durum bildirir tek hekim raporu, durum bildirir sağlık kurulu raporu, erişkinler için engellilik sağlık kurulu raporu, çocuklar için özel gereksinim raporu, ilaç raporları, tıbbi malzeme raporları gibi tüm sağlık raporlarının 30.06.2024 tarihine kadar geçerli kabul edilmeye devam edileceğinin belirtildiği ve bu hususta kurumlar arası iş birliğinin sağlanarak gerekli iş ve işlemlerin yerine getirilmesinin talep edildiği,
22.3 Başvuranın “engelli raporunun süresinin, Sağlık Bakanlığının 08/12/2023 tarihli yazısına istinaden
30/06/2024 tarihi olarak kabul edilerek mağduriyetinin giderilmesi” talebinin, idare tarafından; “Sağlık
Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün yayınlamış olduğu 08.12.2023 tarihli “Sağlık
Raporlarının Geçerlilik Süreleri” duyurusunun 3. maddesinde yer alan “Maluliyet tespiti, vergi indirimi nedenleri ile kurumların sevki ile talep edilen kontrol muayenesi ve maluliyet rapor işlemlerinin olağan şekilde sürdürülmesinin” ibaresi gereği süresi biten raporlara Fakültemiz tarafından işlem yapılmamaktadır. 05.01.2022 tarihinde almış olduğunuz engellilik sağlık kurulu raporunuzun süresi
05.01.2024 tarihinde sona erdiği için ücret muafiyet talebiniz işleme alınamadığı” şeklinde
gerekçelendirilerek reddedildiği, söz konusu yazının 3. maddesinin “maluliyet tespiti nedeni ile Kurumca sevki talep edilen maluliyet rapor işlemleri” ni kapsadığı, ancak somut olayda “kurumun sevki ile talep edilme” şartının gerçekleşmediği değerlendirilmiş olup; idarenin başvuranın yeni dönem kayıt yenileme sürecinde idareye sunmuş olduğu engelli raporunun süresinin sona erdiğinden bahisle gerçekleştirdiği ret işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu
Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın, 2024 yılı bahar dönemi kaydının pasif duruma düşmemesi ve mağduriyete sebebiyet verilmemesi için Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yazısının 1. maddesine istinaden makul sürede işlem yapılması hususunda ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın, BAŞVURANA ve ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi