|
ÖZET: Başvuru sahibinin engelli öğretmen atama sürecinde ön başvurusunun engellenmesi, Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS) ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik’in 14. maddesinin beşinci fıkrasına dayandırılmıştır. Bu fıkrada, EKPSS ve kura sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen adayların, geçerliliği devam eden aynı eğitim düzeyine ait EKPSS puanı ile daha sonra yapılacak yerleştirmelere başvuru yapamayacakları belirtilmektedir. Dolayısıyla, başvuranın 2016 yılı EKPSS puanının geçerliliği devam ederken, 2020 yılı atama sürecinde ön başvuru yapmasının engellenmesi hukuka uygun bulunmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirirken, ilgili mevzuatın amacını ve engelli bireylerin istihdam hakkını koruma gerekliliğini göz önünde bulundurmuştur. Başvuranın, 2018 yılı EKPSS puanını kullanma talebi, mevcut 2016 puanının geçerliliği nedeniyle reddedilmiştir. Bu durum, mevzuatın öngördüğü düzenlemelerin, engelli bireylerin istihdam haklarının etkin bir şekilde korunmasına yönelik olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, başvuranın ön başvurusunun engellenmesi, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup, bu bağlamda hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. Başvuru, bu gerekçelerle reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/8182-S.20.12731
BAŞVURU NO : 2020/3570
KARAR TARİHİ : 29/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ilan edilen Ocak 2020
BAŞVURUNUN KONUSU :
engelli öğretmen atamalarına ön başvuru yapmasının sağlanması talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 21/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 21.02.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla tarafından
yapılan başvuruda özetle;
1.1) Başvuranın, Türkiye Cumhuriyeti Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
(ÖSYM) tarafından düzenlenen 2014 yılı lise düzeyi Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesine hizmetli unvanı ile atandığı, 2016 yılı
EKPSS ile lisans düzeyinde sınava girerek MEB bünyesinde memur kadrosuna yerleştiği, 2018 yılında tekrar EKPSS’ye girerek puanını yükselttiği, MEB tarafından yayınlanan engelli öğretmen alımlarına başvurduğu ve puan üstünlüğü dolayısıyla atanamadığı, ancak 2020
EKPSS ile bu zamana kadar uygulanmayan farklı bir yol izlenerek ön başvuruda bulunmasının engellendiği, bu uygulama dolayısıyla mağdur olduğu ifade edilmekte ve anılan hususun düzeltilerek ön başvuruda bulunmasının sağlanması talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 17.03.2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep
yazısına istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 25.03.2020 tarihli ve sayılı yazısında özetle;
2.1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Engelli personel çalıştırma yükümlülüğü”
başlıklı 53 üncü maddesi gereğince kurum ve kuruluşların bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli personel çalıştırmak zorunda oldukları,
2.2) 07.02.2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Engelli Kamu Personel
Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin
“Yerleştirme” başlıklı 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca engelli adayların öğretmen kadrolarına yerleştirilme işlemlerinin EKPSS sonuçları kullanılarak Millî Eğitim
Bakanlığınca yapıldığı,
2.3) 17.04.2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Atama usulleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de engellilerin atamasının bir atama usulü olarak düzenlendiği,
2.4) Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca atama işlemlerinin EKPSS puanı ve kura sonucuna göre iki ayrı usulle yapılmakta olduğu, EKPSS puan türleri için ortaöğretim, ön lisans ve lisans düzeyi olmak üzere üç ayrı düzey belirlendiği ve aynı Yönetmeliğin “EKPSS’nin geçerlik süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde de EKPSS sonuçlarının sınavın yapıldığı tarihten itibaren dört yıl geçerli olduğunun hükme bağlandığı, ayrıca Geçici 1 inci maddesiyle de 2016 yılında yapılan EKPSS sonuçlarının dört yıl geçerli sayıldığı,
2.5) Diğer yandan anılan Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki düzenleme
ile EKPSS ve kura sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen engelli bireylerin belli bir zaman geçmeden farklı bir yerleştirme işlemine başvurmasının önüne geçildiği, söz konusu düzenlemenin daha çok engelli bireyin istihdam hakkından yararlanılmasının sağlanmasına yönelik olduğu,
2.6) Ayrıca Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenlemenin
hâlihazırda EKPSS puanı ile atanmayanlara ilişkin bir hüküm olduğu, başvuranın bu hüküm kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
2.7) Bu bağlamda Ocak 2020 Engelli Öğretmen Atama Duyurusu ile EKPSS Lisans düzeyi
puanı ile 750 (yedi yüz elli) kontenjana engelli öğretmen atamak üzere başvurular alınarak atama işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirildiği ifade edilmiş,
2.8) Sonuç olarak, 2016 EKPSS Lisans düzeyi puanıyla 2018 yılında MEB bünyesinde
memur olarak atanan başvuranın, Ocak 2020 Engelli Öğretmen Atama Duyurusuna ilişkin takvim dönemi içerisinde 2016 EKPSS Lisans düzeyi puanının geçerliliğini koruduğu dikkate alındığında, başvurusunun kabul edilmesinin mümkün olmadığı ve bu hususun da hukuka aykırı bir durum oluşturmadığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Engelli personel çalıştırma
yükümlülüğü” başlıklı 53 üncü maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır.”,
6) 07.02.2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Engelli Kamu
Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında
Yönetmelik’in;
6.1) “EKPSS’nin geçerlilik süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde; “EKPSS sonuçları
sınavın yapıldığı tarihten itibaren dört yıl geçerlidir. Ancak bu süre içinde yeni bir sınavın yapılamaması durumunda sınav sonuçları, bir sonraki sınava kadar geçerli olmaya devam eder.”,
6.2) “Yerleştirme” başlıklı 13 üncü maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında;
“Engelli adayların öğretmen kadrolarına yerleştirilme işlemleri, EKPSS sonuçları kullanılarak
Millî Eğitim Bakanlığınca yapılır. … Adaylarda, yerleştirme işlemine son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan genel ve özel şartlarla birlikte atanacakları kadro için Tercih Kılavuzunda ilan edilen diğer şartlar aranır.”,
6.3) “Yerleştirme ve atama yapılmayacak haller” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci
ve beşinci fıkralarında; “Halen memur olarak çalışmakta olanlar, başka hizmet sınıfı kapsamındaki kadrolar ile bulundukları kadrolardan farklı olmak kaydıyla mezunu oldukları eğitim programları itibarıyla ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolar hariç olmak üzere bu Yönetmelik kapsamında yerleştirme işlemlerine başvuramaz, yerleştirilseler dahi atamaları yapılamaz. … Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde EKPSS ve kura sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen adaylar daha sonra yapılacak yerleştirmelere geçerliliği devam eden aynı eğitim düzeyine ait EKPSS puanı veya kura kaydıyla başvuru yapamaz.”,
6.4) Geçici 1 inci maddesinde; “2016 yılında yapılan EKPSS sonuçları ile kura kayıtları
yapıldığı tarihten itibaren dört yıl geçerlidir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun
reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 no.lu paragrafta yer verildiği üzere, ÖSYM Başkanlığı tarafından
düzenlenen 2016 yılı EKPSS ile lisans düzeyinde sınava girerek MEB bünyesinde memur kadrosuna yerleştiğini, 2018 yılı EKPSS ile tekrar sınava girdiği ve puanını yükselttiğini, MEB tarafından yayınlanan engelli öğretmen alımlarına başvurduğunu ve puan üstünlüğü dolayısıyla atanamadığını, ancak 2020 yılı EKPSS ile bu zamana kadar uygulanmayan farklı bir yol izlenerek ön başvuruda bulunmasının engellendiğini, bu uygulama dolayısıyla mağdur olduğunu belirterek anılan hususun düzeltilmesi ile ön başvuruda bulunmasının sağlanmasını talep etmektedir.
9) Dosya kapsamında yapılan incelemede;
9.1) Başvuranın ÖSYM tarafından düzenlenen 2014 yılı lise düzeyi EKPSS ile MEB
bünyesine hizmetli unvanı ile atandığı, 2016 yılı EKPSS ile lisans düzeyinde sınava girerek
MEB bünyesinde memur kadrosuna yerleştiği, 2018 yılı EKPSS ile tekrar sınava girdiği ve puanını yükselttiği, MEB tarafından yayınlanan engelli öğretmen alımlarına başvurduğu ve puan üstünlüğü dolayısıyla atanamadığı,
9.2) MEB tarafından Ocak 2020 Engelli Öğretmen Atama Duyurusu ile EKPSS Lisans
düzeyi puanı ile 750 (yedi yüz elli) kontenjana engelli öğretmen atamasının yapılacağının ilan edildiği,
9.3) Başvuranın söz konusu ilana başvurmak istemesine rağmen ön başvuruda bulunmasının
engellendiği, zira anılan ilanda “07.02.2014 tarihli ve 28906 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna
Alınmaları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde EKPSS sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen adaylar bu duyuru kapsamında yapılacak yerleştirmelere geçerliliği devam eden aynı eğitim düzeyine ait EKPSS puanı ile başvuru yapamayacaktır.” ifadelerine yer verildiği,
9.4) Kurumumuzun bilgi belge talep yazısına cevaben MEB Personel Genel Müdürlüğü
tarafından gönderilen yazıda, ilanda yer alan koşulların mevzuata uygun olduğunun, mevzuatta yer alan düzenleme ile EKPSS ve kura sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen engelli bireylerin belli bir zaman geçmeden farklı bir yerleştirme işlemine başvurmasının önüne geçildiğinin ve söz konusu düzenlemenin daha çok engelli bireyin istihdam hakkından yararlanılmasının sağlanmasına yönelik olduğunun ifade edildiği
tespit edilmiştir.
10) Konuyla ilgili 6 no.lu paragrafta yer verilmiş olan mevzuata bakıldığında; EKPSS
puanları kullanılarak MEB tarafından yapılacak öğretmen atamalarında birtakım kriterlerin belirlendiği görülmektedir. Bu kapsamda, MEB tarafından yayınlanan Ocak 2020 Engelli
Öğretmen Atama Duyurusu kapsamında yapılacak olan başvurularda da anılan kriterlerin dikkate alındığı, anılan kriterlerin başvuran dışında diğer kişilere de uygulandığı anlaşılmıştır.
11) Bu çerçevede başvuruya konu somut olayda; başvuran tarafından her ne kadar 2018 yılı
EKPSS puanı ile Ocak 2020 Engelli Öğretmen Atama Duyurusu kapsamında yapılacak olan atamalara ön başvuru yapmasının hukuka aykırı şekilde engellendiği iddia edilmekte ise de
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmelik’in 14 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “Bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde EKPSS ve kura sonucuna göre herhangi bir kadroya yerleştirilen adaylar daha sonra yapılacak yerleştirmelere geçerliliği devam eden aynı eğitim düzeyine ait
EKPSS puanı veya kura kaydıyla başvuru yapamaz.” hükmü göz önünde bulundurulduğunda başvuranın ön başvuru yapmasının engellenmesinin söz konusu mevzuat hükmüne uygun olduğu değerlendirilmiştir. Diğer yandan başvuranın söz konusu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında başvuru yapmasının mümkün olmamasının ise başvuranın hâlihazırda engelli kadrosuna atanmış olmasından kaynaklandığı, anılan düzenlemenin engelli kadrosuna yerleştirilenler dışındaki memurları veya yerleştirme işleminden sonra engel durumu ortaya çıkanları kapsadığı anlaşılmaktadır.
12) Bu kapsamda; başvuranın 2016 yılı EKPSS puanı ile memur kadrosuna atanmış olduğu,
söz konusu puanın 2020 Ocak engelli öğretmen atamalarına ilişkin başvuruların alınması esnasında 4 yıl olan geçerlilik süresini doldurmamış olduğu, dolayısıyla 2020 Ocak engelli öğretmen atamalarına ön başvuru yapmasının sağlanması halinde aynı puanla iki defa tercih yapmış olacağı ve mevzuat uyarınca bu hususun mümkün olmadığı, diğer yandan başvuranın
2018 EKPSS puanını kullanmak istediği iddiası kapsamında ise geçerliliği devam eden 2016
EKPSS puanının mevcudiyeti karşısında 2018 EKPSS puanını kullanamayacağı, zira mevzuatta yer alan düzenlemenin çok sayıda engellinin istihdamının sağlanmasına yönelik olduğu, başvuranın talebinin karşılanması halinde düzenlemenin amacına uygun işlem tesis edilmemesi sonucunun ortaya çıkacağı, dolayısıyla başvuranın iddialarının aksine MEB’in başvuranın ön başvuru yapmasının engellendiğine ilişkin itirazının reddinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; MEB tarafından tesis edilen,
başvuranın Ocak 2020 Engelli Öğretmen Atama Duyurusu kapsamında ön başvuru yapmasının engellendiğine ilişkin itirazının reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin, MEB tarafından süresinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın Başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi