TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 20372-20372 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9887 2018/ 9887
KARAR TARİHİ : 06/12/2018 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Diyanet İşleri Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Engelli olarak yerleştirildiği müzezzin-kayyım kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 01/08/2018 1.8.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, ÖSYM nin 2018 E-KPSS sonuçlarına göre kadro kodu ile İstanbul iline açıktan müezzin-kayyım olarak yerleştirildiğini, başvurusu esnasında imam-hatip okulundan mezun olarak ilgili koddan başvuru yapmasına rağmen atama sonucunda İHL+hafız kontenjanından başvurulmuş olarak değerlendirildiğini, bu nedenle kendisinden hafızlık belgesinin talep edildiğini, ancak söz konusu belgeyi ibraz edememesi nedeniyle atamasının yapılmadığını, ÖSYM yerleştirilmesinde nitelik kodlarında 2049 nitelik koduna yer verildiğini ancak 7233 nitelik koduna yer verilmediğini, tercihlerde bölümünün de bulunmadığını, kendisinin işaretleme yaptığında imam hatip mezunu olabilir yada hafız olabilir anlamında işaretleme yaptığını, konuya ilişkin olarak tarafına sunulan yazıda, Kur ’an Kursu Öğretici olarak yerleştirmesinin yapıldığı ancak hafız olduğuna dair belgeyi ibraz etmediği, İHL+Hafız kontenjan grubundan başvuru yaptığını, bu nedenle atamasının yapılamadığı ifade edilmiş olmakla birlikte, kendisinin müezzin-kayyım olarak yerleştirmesinin yapıldığını, söz konusu yazının yanlış olduğunu, ayrıca daha önceki atamalarda orta öğretimden görme engeliler için hafızlık belgesine ilişkin bir şartın aranmadığını, görme engelli biri açısından söz konusu şartın haksızlık doğurduğunu belirterek engelli olarak yerleştirildiği
.
1 / 7müezzin-kayyım kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden 2.1. Diyanet İşleri Başkanlığının 4/ 10/ 2018 tarihli ve E. sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, başvuranın “ 2018 EKPSS/KURA İLE ENGELLİ MEMUR YERLEŞTİRME” başlığı altındaki “Özel Koşullar” alt başlığında tahsil gruplarına göre belirlenen “Nitelik Kodlan” şartlarında yer alan hafızlık belgesini ibraz edememesi nedeniyle kendisine görev verilemediği, 2018 yılı
EKPSS sonuçlarına göre ÖSYM tarafından açıktan Aday Müezzin Kayyım olarak İstanbul İline yerleştirilmesi yapılan başvuranın hafız olduğuna dair belgeyi ibraz etmediği halde sınav için İHL +
Hafız kontenjan grubundan başvurması nedeniyle Müezzin Kayyım yazılması gerekirken sehven
Aday Kur ’an Kursu Öğreticisi olarak İstanbul İline yerleştirildiği şeklinde yazıldığı, 2018 yılı
EKPSS alımlarından itibaren din görevliliği vazifesinin hassasiyeti ve diğer hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak hafızlık şartının arandığı, “ 2018 EKPSS/KURA İLE ENGELLİ MEMUR
YERLEŞTİRME” başlığı altındaki Ortaöğretim Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterilebilecek
Kadroların tercih işlemlerinde İmam Hatip Din Hizmetleri Sınıfında 7233 (İHL + Hafızlık) nitelik koduna yer verildiği, 2.2. Ölçme, Seçme ve yerleştirme Merkezi Başkanlığının 22/ 10/ 2018 tarihli ve E. sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle, 2018 Engelli Kamu Personel Yerleştirme Tercih Kılavuzu, Devlet
Personel Başkanlığının (DPB) 01.03.2018 tarihli ve 61100223- 902.00-E .1454 sayılı yazısına (Ek- 1)
ekli CD içinde verilen bilgiler doğrultusunda hazırlanarak 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere Başkanlık internet sayfasında 8 Mart 2018 tarihinde yayımlandığı, Kılavuzda adayların yerleştirme sürecindeki niteliklerine ilişkin beyanlarından kaynaklı hatalar nedeniyle hak iddia edemeyecekleri ve bilgilerde gerçeğe uymayan hususlar tespit edildiği takdirde, yerleştirme yapılsa bile ilgili kurum tarafından atamalarının yapılmayacağı hususunda adaylara gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı, Tercih Kılavuzunu dikkatle incelemeleri gerektiği hususunda adaylara gerekli hatırlatmada bulunulduğu, EKPSS Tercih
Kılavuzunda, başvuranın yerleştirildiği 190311657 kodlu Diyanet İşleri Başkanlığı Müezzin-Kayyım (İstanbul) kadrosunun karşısında; 1101 Cinsiyeti erkek olmak, 2049 Ortaöğretim Kurumlarının
İmam Hatip Alanı ve Dallarından mezun olmak, 7233 Diyanet İşleri Başkanlığından “Hafızlık
Belgesi Sahibi Olmak” koşulları yer almakta olup, (Ek- 3) başvuranın Başkanlıkça yapılan yerleştirmede 190311657 kodlu kadro için 7233 nitelik koduna yer verilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığı belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
2 / 74. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
5. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “İlk defa Devlet memurluğuna atanacak personel için uygulanacak hükümler” başlıklı 8 inci maddesinde, “( 1)
Bu Yönetmelikte sayılan kadrolara ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için bu Yönetmelik ile 23/ 12/ 2011 tarihli ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur ’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer
Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği, 26/ 10/ 2011 tarihli ve 28096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği, 18/ 3/ 2002 tarihli ve 2002/ 3975 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin
Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır .” hükmü yer almaktadır .
6. Vaizlik, Kur ’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına
Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin 6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “( 1) Bu Yönetmelikte geçen; ..
m) Müezzin-kayyım : Cami ve mescitlerde din hizmetlerini yürüten ve dinî konularda toplumu bilgilendiren, gerektiğinde Kur ’an-ı Kerim öğretiminde görevlendirilen ve imam hatibe yardımcı olan personeli, .. ifade eder .”, 6.2. “Genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde, “( 1) Bu Yönetmelikte yer alan kadrolara
atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır :
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendindeki genel şartları taşımak, b) 25/ 10/ 2011 tarihli ve 28095 sayılı mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri
Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde belirtilen ortak niteliği taşımak .”, 6.3. “Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar” başlıklı 13 üncü maddesinde, “( 1) Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için; a) Lise veya dengi okul mezunu olmak, b) Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak, c) Hafız olmak (İmam hatip lisesi mezunları için bu şart aranmaz.), ç) KPSS’den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, şartları aranır…
( 3) Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi şartı aranabilir .” 6.4. “Giriş sınavı” başlıklı 15 inci maddesinde, “( 1) Başkanlık teşkilatında, (Ek ibare : RG- 8/ 2/ 2014- 28907)( 1) vaiz, Kur ’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım
3 / 7unvanlarına ilk defa atanacaklar, giriş sınavı ile alınırlar…
( 3)İlk defa açıktan atama ile Başkanlık teşkilatında Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım olarak görev almak isteyenler için yapılacak giriş sınavı, KPSS sonuçlarına göre alımı yapılacak her bir unvan için ilan edilen kadro sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar için Başkanlıkça yapılacak sözlü sınavdan oluşur .” hükmüne yer verilmiştir .
7. Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları
Hakkında Yönetmeliğin 7.1. “Kadroların bildirilmesi” başlıklı 11 inci maddesinde, “( 1) Kamu kurum ve kuruluşları bir sonraki yıl için engelli memur alımı yapacakları münhal kadrolarını; Başkanlığın internet sitesindeki “DPB e-Uygulama” kısmında yer alan bilgi alanlarını Nitelik-Kod Kılavuzu ile
Başkanlığın öngördüğü koşullara göre tam ve eksiksiz olarak doldurmak suretiyle, ilgili yılın Ekim ayı sonuna kadar elektronik ortamda Başkanlığa bildirir . Bildirimi yapılan ve Başkanlıkça da uygun görülen kadrolara ilişkin cetveller ayrıca yazılı olarak Başkanlığa gönderilir .
(2) Kamu kurum ve kuruluşları, yerleştirme için Nitelik-Kod Kılavuzunda belirtilenler dışında ayrıca özel nitelik belirleyemez .
(3) Kamu kurum ve kuruluşları, ilgili mevzuatında yer alan özel hükümler haricinde, yerleştirme yapılmasını talep edecekleri kadrolar için üst yaş sınırı tespit edemez .
( 4)Yerleştirmenin Başkanlık adına Merkezce yapılması halinde, Başkanlık bu bildirimleri, öngörülen koşullara ve Nitelik-Kod Kılavuzunda yer alan hususlara uygunluk yönünden inceleyerek sonucu elektronik ortamda Merkeze bildirir .”, 7.2. “Tercih Kılavuzunun hazırlanması” başlıklı 12 nci maddesinde, “( 1) Yerleştirme işlemi için
Başkanlıkça bir Tercih Kılavuzu hazırlanır . Yerleştirmenin Başkanlık adına Merkezce yapılması halinde ise bu Kılavuz Başkanlık ve Merkezce müştereken hazırlanır .
( 2) Yerleştirmeye ilişkin bilgiler, Tercih Kılavuzunda yer alır .”, 7.3. “Yerleştirme” başlıklı 13 üncü maddesinde, “( 1) Engelli adayların memur kadrolarına yerleştirilmelerinde EKPSS ve kura sonucuna göre yerleştirme yöntemleri uygulanır… ( 2)
Yerleştirmede adayların başvuru belgesi ve tercih formundaki beyanları esas alınır .
…
( 5) Adaylarda, yerleştirme işlemine son başvuru tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan genel ve özel şartlarla birlikte atanacakları kadro için Tercih Kılavuzunda ilan edilen diğer şartlar aranır .” 7.4. “Yerleştirme ve atama yapılmayacak haller” başlıklı 14 üncü maddesinde, “( 3) EKPSS veya kura sonucuna göre yerleştirildiği halde atama için aranılan koşulları taşımayan veya istenilen belgeleri süresi içerisinde getirmeyen adayların atamaları yapılamaz .
( 4) EKPSS ve kura sonucuna göre yerleştirilmiş olmak bu maddede sayılanlar için herhangi bir hak teşkil etmez .”, 7.5. “Adayların başvurmaları ve atanmaları” başlıklı 15 inci maddesinde, “( 1) Adaylar, .
4 / 7yerleştirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarına, Tercih Kılavuzunda istenilen belgeler ile birlikte
süresi içinde başvurur .
( 2) Kamu kurum ve kuruluşları, yerleştirmeye ilişkin olarak atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir değerlendirme komisyonu kurar . Bu komisyon, atanmak üzere başvuran adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif eder .
Bu adaylar, kamu kurum ve kuruluşlarınca başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın atanır .” hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 2018 E-KPSS sonuçlarına göre müezzin-kayyım olarak yerleştirildiğini, başvurusu esnasında imam-hatip okulundan mezun olarak başvuru yapmasına rağmen atama sonucunda
İHL+hafızlık kontenjanından başvurulmuş olarak değerlendirildiğini, bu nedenle hafızlık belgesinin talep edildiğini, ancak söz konusu belgeyi ibraz edememesi nedeniyle atamasının yapılmadığını, ÖSYM yerleştirilmesinde nitelik kodlarında hafızlık belgesine ilişkin nitelik koduna yer verilmediğini, daha önceki atamalarda ortaöğretim için hafızlık belgesine ilişkin bir şartın aranmadığını, görme engelli biri açısından söz konusu şartın haksızlık doğurduğunu belirterek engelli olarak yerleştirildiği müezzin-kayyım kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
10. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir . İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez . İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır . İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır . (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
11. Başvuru konusu sınava ilişkin ÖSYM tarafından hazırlanan ve ilana çıkılan 2018 EKPSS/Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunda, 190311657 kurum kodu ile Diyanet
İşleri Başkanlığı İstanbul ili Müezzin-Kayyım kadrosuna yer verildiği, söz konusu kadro için öğrenim alanı ile özel şartlara ilişkin nitelik kodlarının 1101-Cinsiyeti erkek olmak, 2049-Ortaöğretim Kurumlarının İmam Hatip Alanı ve Dallarından Mezun Olmak ve 7233-Diyanet
İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesi Sahibi Olmak olarak belirlendiği, söz konusu nitelik kodlarına ilişkin bilgilere Kılavuz eki cetvellerde de yer verildiği, Vaizlik, Kur ’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer
.
5 / 7Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği gereğince müezzin-kayyım unvanı için aranması öngörülen
şartlara uygun olarak söz konusu nitelik kodlarının belirlendiği, ayrıca Engelli Kamu Personel
Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak yerleştirme ve atama yapılmayacak hallere ilişkin açıklamaların da yer aldığı tespit edilmiştir .
12. Başvuru konusu olaya ilişkin sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın 2016-EKPSS puanı ile
2018 EKPSS/Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirmeleri için başvuruda bulunduğu, başvuru
sonrası onaylanan Başvuru Kayıt Belgesinde başvuruda bulunduğu 30 adet kadro için aranan niteliklere yer verildiği, bunların arasında da 7233 nitelik kodunun da bulunduğu anlaşılmış olup, başvuranın yalnızca imam hatip lisesi mezunu olarak başvuruda bulunduğu ve Kılavuzda 7233 nitelik koduna yer verilmediği iddiasının yerinde olmadığı, bu kapsamda gerek ilgili Yönetmelik hükümleri gerek bahsi geçen Kılavuz açıklamaları kapsamında EKPSS sonucuna göre yerleştirildiği halde hafızlık belgesi sunulamadığından atama için aranılan koşulları taşımayan veya istenilen belgeleri süresi içerisinde getirmeyen başvuranın atamasının yapılmamasında hukuka aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır .
13. Ayrıca, başvuran daha önceki atamalarda ortaöğretim mezunu engelliler için hafızlık belgesine ilişkin bir şartın aranmadığını ve görme engelli biri açısından söz konusu şartın haksızlık doğurduğunu iddia etmektedir . Yapılan incelemede, Diyanet İşleri Başkanlığının müezzin-kayyım unvanına engelli atamalarına ilişkin 2014 ve 2016 yıllarındaki yerleştirme işlemlerinde de bazı illerde istihdam edilecek müezzin-kayyım kadroları için hafızlık belgesinin talep edildiği, 2018 yılında yapılan yerleştirmede ise ilana çıkılan tüm müezzin-kayyım kadroları için söz konusu şartın arandığını, buna ilişkin olarak ise din görevliliği vazifesinin hassasiyeti ve diğer hizmet gerekleri göz önünde bulundurulduğu gerekçesinin sunulduğu tespit edilmiş, başvuru konusu özel şartın belirlenmesine ilişkin ilgili idarenin takdir yetkisinin bulunduğu açık olup, gerekli şartları taşıyan engelli adayların kamu kurum ve kuruluşlarınca başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın yerleştirme sonucuna atamalarının yapılacağı da dikkate alındığında başvuru konusunun hakkaniyet ilkelerine aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir .
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; müezzin-kayyım kadrosu için aranan hafızlık belgesini sunmayan başvuranın, yerleştirmesinin yapıldığı kadroya atamasının yapılmaması yönündeki işlemin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiğinden “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının
.
6 / 7gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması
beklenmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE , BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi