|
ÖZET: Danıştay kararında, Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az yirmi lisanslı sporcunun” şartının, engelli spor kulüplerinin ödüllendirilmesini neredeyse imkansız hale getirdiği vurgulanmıştır. Başvuranlar, bu düzenlemenin engelli spor kulüplerinin mağduriyetini giderecek şekilde değiştirilmesini talep etmişlerdir. Anayasa’nın 59. maddesi gereği, devletin sporun kitlelere yayılmasını teşvik etmesi gerektiği belirtilerek, mevcut düzenlemenin engelli spor kulüpleri için eşitlik ilkesine aykırı olduğu ifade edilmiştir.
Karar, engelli spor kulüplerinin ödüllendirilmesi için ayrı bir düzenleme yapılması gerektiğini ve bu düzenlemenin hukuka ve hakkaniyete uygun olacağını ortaya koymaktadır. Ayrıca, engelli spor kulüplerinin sporcu sayısının diğer kulüplerle kıyaslandığında düşük olduğu, bu nedenle farklı kuralların uygulanmasının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10157-10157 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/1394 2017/ 1394
KARAR TARİHİ : 24/08/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gençlik ve Spor Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün
Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi
Hakkındaki Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b)
bendinde değişiklik yapılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 24/02/2017 24.2.2017
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranlar, Yenimahalle Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneği ve Çankaya
Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneği; sporcuları da bulunduğu Bayan Goalball Milli Takımının 2016 Rio Paralimpik Olimpiyat
Oyunlarında altın madalya kazandığını, sporculardan ise 2016 Rio Paralimpik
Olimpiyat Oyunlarında atletizm dalında bronz madalya kazandığını ve 2014- 2016 Avrupa
Şampiyonu olduğunu, Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi
Hakkında Yönetmelik gereği, sporcuların ve antrenörlerin Gençlik ve Spor Bakanlığınca ödüllendirildiğini, ancak sporcuların ve antrenörlerin bağlı olduğu spor kulüplerinin bahsedilen
Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendindeki “ Spor kulübünün ilgili branşta en az yirmi lisanslı sporcusunun son bir yıl içerisinde il veya federasyon faaliyetlerine fiilen katılması,” şartı gerekçe gösterilerek ödül taleplerinin reddedildiğini, amatör liglerde takım branşlarında da
1 / 9bireysel spor branşlarında da 20 lisanslı sporcunun faaliyetlere katılmasının mümkün olmadığını ve
çoğu zaman da fiilen imkansız olduğunu belirterek, söz konusu yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde mevcut mağduriyetleri de çözecek şekilde düzenlenme yapılması, 20 lisanslı sporcu sayısında ve amatör spor kulüplerinin faaliyetlerine ilişkin şartlarda değişiklik yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuşlardır .
2. 28/ 3/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrasında aynı sebep ve konuya ilişkin benzer nitelikteki şikâyet başvurularının birleştirilerek incelenebileceği düzenlenmiştir . Söz konusu şikâyet başvurularının sebep ve konu yönünden aynı olduğu ve biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığından, numaralı şikâyet kaydının kapatılarak numaralı şikâyet dosyasında birleştirilmesine ve inceleme ve araştırmanın bu dosya üzerinden yürütülmesine adı geçen Yönetmeliğin 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 06/ 04/ 2017 tarihinde karar verilmiştir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere Gençlik ve Spor Bakanlığı, Ankara
Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü, ayrıca Türkiye Görme Engelliler Federasyonu
Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur .
4. Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 26/ 05/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 4.1. Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında
Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemenin, spor kulüplerinin ödül alabilecek bir sporcuyu bünyesine katmak suretiyle elde edeceği sportif başarıdan dolayı ödül almasının önüne geçme ve kulüpleri uluslararası müsabakalarda ülkemizi temsil edecek ve derece elde edecek sporcular yetiştirmeye teşvik etme amacıyla getirildiği, bu kural sayesinde spor kulüplerinin daha fazla başarılı sporcu yetiştirme veya bünyelerine katma konusunda çaba sarf ettikleri, Yönetmelik maddesinde belirtilen kuralın objektif olup, bütün kulüplere eşit olarak uygulandığı, kaldı ki anılan hükmün önceden beri Yönetmelikte yer aldığı, 4.2. Bahse konu Yönetmelik hazırlanırken; sporun tabana yayılması, kulüplerin güçlendirilmesi, kulüplerin bünyesindeki sporcu sayılarının artırılması, fiziksel yeterliliği olmayan kulüpler ile tabela kulüpleri yerine her türlü donanımı olan sportif katılım ve başarıya endeksli kulüp sisteminin hedeflendiği ve Yönetmeliğin; ulusal ve uluslararası spor hizmet ve faaliyetlerinde üstün başarı gösteren sporculara, spor kulüplerine, teknik direktör ve antrenörlere başarıya dayalı olarak ödül verilmesini amaçladığı, 4.3. Spor kulüplerine yardıma ilişkin usul ve esasların 08/ 07/ 2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Kulüpleri Yönetmeliğinin 34, 35, 36 ve 37’nci maddelerinde düzenlendiği, bu Yönetmelik uyarınca spor kulüplerine her yıl genel bütçede öngörülen miktarda yardım yapıldığı, bu kapsamda Genel Müdürlük bütçesinden 23/ 12/ 2016 tarihinde Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübüne 4.000,00 TL, Yenimahalle Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübüne ise 2.500,00 TL yardım yapıldığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
2 / 95. Ankara Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilmiş
olan 06/ 07/ 2017 tarih ve sayılı ve 10/ 07/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazılar ve eklerinde özetle; 5.1. Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğine ve Yenimahalle Belediyesi
Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğine, Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı
Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 14’üncü maddesinde öngörülen şartları taşımamaları sebebiyle ödeme yapılamadığı, 5.2. Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğinin; 95 erkek, 32 kız olmak üzere toplamda 127 lisanslı, 36 erkek 10 kız olmak üzere toplamda 46 faal sporcusunun Yenimahalle
Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğinin ise; 103 erkek, 39 kız olmak üzere toplamda
142 lisanslı, 44 erkek, 20 kız olmak üzere toplamda 64 faal sporcusunun bulunduğu,
belirtilmiştir .
6. Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu Başkanlığı (GESF) tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 10/ 07/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 6.1. Federasyonun 5 branşta paralimpik (olimpik) olmak üzere toplamda 8 branşta faaliyet gösterdiği, amatör spor kulüplerini desteklemek ve teşvik etmek amacıyla yayınlanmış olan Spor
Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin, Spor Genel Müdürlüğüne bağlı 62 federasyonun tamamını kapsadığı, ancak engelli federasyonlarına yönelik herhangi bir pozitif ayrıcalığın olmadığı, tüm sporcu ve kulüpleri kapsar şekilde engelli-engelsiz ayırımı yapılmadan düzenlemeye gidildiği, bu nedenle engelli sporcu ve kulüplerin mağdur olduğu, 6.2. Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü ve Yenimahalle Belediyesi Görme
Engelliler Spor Kulübünün kurumsal yapıya sahip oldukları, son beş yıl içinde federasyonun faaliyetleri kapsamında olan takım ve ferdi sporların sekizine katıldıkları, ulusal müsabakalardaki dereceleri ve uluslararası müsabakalara katılan milli takımlara en fazla sporcu yetiştiren kulüplerin ilk ikisi olduğu, 6.3. Bahse konu Yönetmeliğin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan 20 lisanslı sporcu sayısına ilişkin düzenlemenin tek branşlı spor yapan federasyonların kulüplerini kapsadığı, Oysaki GESF’de 8 branşın bulunduğu ve bu branşların 5 tanesinin paralimpik olduğu, engelsiz spor federasyonlarındaki sporcular tek branşta yarışmakta iken GESF’e bağlı sporcuların iki ayrı branşta yarışabildikleri, ayrıca GESF’de diğer federasyonlarda olduğu gibi branşa özgü yıldızlar, ümitler ve gençler kategorilerinin bulunmadığı, iki faaliyete katılan sporcuların ayrı ayrı lisans çıkarmadıkları, aynı lisansla iki branşta yarışabildikleri, 6.4. Yönetmelikte bulunan 20 lisanslı sporcu bulunması halinde ödülden yararlanılacağına ilişkin düzenlemenin branş branş değerlendirilip GESF lisansının esas alınması gerektiği, çünkü goalball branşında sadece bir turnuvanın yapıldığı, kulüplerden de en fazla altışar sporcu ile turnuvaya katılımın sağlandığı, bu nedenlerle bahse konu Yönetmeliğin ilgili hükmü gereğince, GESF lisansının tek branş olarak bütün faaliyetlerde değerlendirilmesi ve bu doğrultuda adı geçen kulüplerin GESF’de 20 lisanslı sporcusunun olup olmadığına bakılarak değerlendirilmesinin ödüllerin daha hakkaniyetli bir şekilde verilmesini sağlayacağı , açıklamalarına yer verilmiştir .
3 / 9III. İLGİLİ MEVZUAT
7. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C Anayasasının; 7.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında;
“Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir .
…
Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz .” 7.2. “Sporun geliştirilmesi ve tahkim” başlıklı 59 uncu maddesinde; “Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder…” 7.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 8. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 9. 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Ödül ve sponsorluk” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “Ulusal ve uluslararası yarışmalarda üstün başarı göstermiş sporcular ve kulüpler ile bu başarıya emeği geçen kişi, kurum ve kuruluşlara (futbol branşı dahil) ayni ve/veya nakdi ödül verilir . Bu ödüller Spor Genel Müdürlüğü bütçesinde bu amaçla kullanılmak üzere açılacak tertiplerden karşılanır . Bu gelirin yeterli olmaması durumunda eksik kalan miktar 24/ 3/ 1988 tarihli ve 3418 sayılı Kanunda öngörülen gelirlerden karşılanır .
Verilecek ödüllerin miktarı, kimlere verileceğine ilişkin usul ve esaslar, spordan sorumlu Bakanın teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine, Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir .” 10. Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında
Yönetmeliğin “ Spor kulüplerine verilecek ödüller” başlıklı 14 üncü maddesinde; “( 1) Bu
Yönetmelik kapsamında ferdi veya takım sporlarında ödül alan sporcuların mensubu olduğu spor kulübüne, sporcuya verilenin en fazla %10’u oranında ödül verilebilir .
( 2) Söz konusu spor kulübüne ödül verilebilmesi için; a) Ferdi spor dallarında ödüle hak kazanan sporcunun ödüle hak kazandığı müsabakanın yapıldığı tarihten geriye dönük olarak bir yıl içinde en fazla süreyle lisanslı kalması, b) Spor kulübünün ilgili branşta en az yirmi lisanslı sporcusunun son bir yıl içerisinde il veya federasyon faaliyetlerine fiilen katılması ,
4 / 9c) Yarışmanın yapıldığı tarihten geriye doğru ilgili branşta en az bir yıl süreyle sosyal güvenlik
mevzuatına tabi olarak çalıştırılan en az bir antrenörünün bulunması, şarttır .”
Düzenlemeleri bulunmaktadır .
11. Uluslararası Görme Engelliler Federasyonunun (ISBA) kuruluş amacı; “… hedeflerine ulaşması için, görme özürlülerin ve görme engelli kişilerin farklı spor ve fiziksel etkinliklere katılmalarını desteklemek, görme engelli bir atletin okul sporlarından başlayarak Paralimpik
Oyunları da içeren elit düzey şampiyonalarına kadar uzanan yarışmalara katılımlarını sağlamak .” ( http : //www .ibsasport .org / )
12. Görme Engelli Spor Kulüplerinin bağlı olduğu Türkiye Görme Engelliler Federasyonunun (GESF) kuruluş amacı; Sorumluluğu altında olan spor dallarının geliştirilmesini sağlamak, bu yolda çeşitli
çalışmalar yaparak her türlü önlemi almak, Görme engelli vatandaşlarımızı spora kanalize ederek, moral ve motivasyonlarını yükseltmek, Uluslararası alanda ülkemizi en üst düzeyde temsil etmek ve bu alanda sporcu ve spor yöneticilerini yetiştirmek, Bünyesinde bulunan branşların teknik yönetimi ve denetimini yapmak, Başarılı sporcuları ödüllendirmek, Görme Engellilerin yapabileceği spor branşlarını geliştirip yayılmasını sağlamak, Ülke genelinde Kulüp sayısını arttırarak, Lisanslı sporcu sayısını arttırmak, Gelişim ve Eğitim kampları açmak, Görme Engellilerin spor bilincini geliştirmek, Görme Engellilerde sporu tabana yayarak, alt yapıya önem vermek, 81 İlde Görme Engelli Spor Faaliyetleri yaptırabilmek, Avrupa da dünya da ve paralimpiklerde en iyi dereceyi elde etmektir .” ilkeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Başvuranların iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 14. Başvuranlar, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün
Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının
5 / 9(b) bendinde düzenlemeye gidilmesi, 20 lisanslı sporcu sayısında ve amatör spor kulüplerinin
faaliyetlerine ilişkin şartlarda değişiklik yapılmasını talep etmişlerdir .
15. Anayasanın 59 uncu maddesinde, Devletin, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alacağı ve sporun kitlelere yayılmasını teşvik edeceği düzenlenmiştir .
Sporun ve sporcunun teşvik edilmesi yollarından biri ve hatta en önemlisi hiç şüphesiz kazanılan başarılar sonrasında bu başarıda payı olanların ödüllendirilmesidir . Ülkemizde de bu kapsamda başarılı olan sporcular, spor kulüpleri, teknik direktör ve antrenörlerin ödüllendirilmesi hususu Spor
Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiş olup, bu Yönetmelikte öngörülen hükümler çerçevesinde ödüllendirmeler yapılmaktadır .
16. Bahse konu Yönetmelikte sporcular, spor kulüpleri, teknik direktör ve antrenörlerin her birinin ödüllendirilmesinde uygulanacak olan usul ve esaslar, ayrıca her kategori için aranacak olan şartlar ayrı ayrı maddelerde öngörülmüştür . Spor kulüplerinin ödüllendirilmesine ilişkin esaslar
Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde düzenleme altına alınmıştır . Söz konusu maddede, spor kulüplerinin taşıması gereken şartlar üç bent halinde sayılmış ve bu şartların bir arada gerçekleşmesi gerektiği öngörülmüştür . Bu şartlardan biri de başvuru konusu olan; spor kulübünün ödüllendirilmesi için, sporcunun ödül kazandığı branşta kulübünün en az yirmi lisanslı sporcusunun son bir yıl içerisinde il veya federasyon faaliyetlerine fiilen katılması şartıdır . Ancak hemen belirtmek gerekir ki söz konusu hüküm tüm spor kulüplerini kapsar şekilde düzenlenmiş olup engelli ya da engelsiz spor kulübü ayrımı yapılmamıştır .
Bu durum aşağıdaki tabloda daha net olarak anlaşılacaktır .
Federasyon Bayan Sporcu Erkek Sporcu Toplam Sporcu
Türkiye Görme 848 3.018 3.866
Engelliler Spor
Federasyonu
Türkiye İşitme Engelliler 1.486 7.896 9.382
Spor Federasyonu
Türkiye Bedensel 621 3.826 4.447
Engelliler Federasyonu
Türkiye Futbol 6.202 613.529 619.731
Federasyonu (TFF)
Türkiye Yüzme 39.575 59.508 99.083
Federasyonu
Türkiye Atletizm 56.536 102.048 158.584
Federasyonu
Türkiye Satranç 95.531 238.176 333.707
Federasyonu
Türkiye Judo 17.730 41.852 59.582
Federasyonu
Türkiye Halter 1.187 6.525 7.712
Federasyonu ( http : //sgm .gsb.gov .tr/ )
Sporcu sayılarını gösteren tablo incelendiğinde, Federasyonlara bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren engelli spor kulüpleri ile diğer spor kulüpleri arasında sporcu sayıları bakımından ciddi bir fark
6 / 9bulunmaktadır . Engelli spor kulüplerinin sadece belirli branşlarda faaliyetinin olması bu spor
kulüplerinin ayrı bir kategoride sınıflandırılmasının gerekliliğini ortaya koymasının yanında, söz konusu hassas gruplar olarak değerlendirilen engelli spor kulüplerine yönelik bir düzenlemenin yapılması hukuka aykırı bir durum yaratmayacağı gibi hakkaniyete de uygun bir düzenleme olacağını göstermektedir .
17. Başvuru sahibi Spor Kulüpleri Türkiye Görme Engelliler Spor Federasyonu (GESF) bünyesinde faaliyet göstermektedir . 6 numaralı paragrafta ayrıntılarıyla yer verildiği üzere GESF 8 ayrı branşta faaliyet göstermektedir . GESF’e kayıtlı 848 kız, 3.018 erkek olmak üzere toplamda 3.866 sporcu bulunmaktadır . Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğinin; 95 erkek, 32 kız olmak üzere toplamda 127 lisanslı, 36 erkek 10 kız olmak üzere toplamda 46 faal sporcusunun, Yenimahalle Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübü Derneğinin ise; 103 erkek, 39 kız olmak üzere toplamda 142 lisanslı, 44 erkek, 20 kız olmak üzere toplamda 64 faal sporcusu mevcuttur .
GESF bünyesindeki kulüplerin 8 branşta faaliyet gösterdiği hususu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu spor kulüplerinin sporcu sayılarının oldukça düşük olduğu, engelsiz federasyonların ise her branş için ayrı ayrı faaliyet gösterdiği ve sporcu sayılarının GESF ile kıyaslanamayacak kadar fazla olduğu görülmektedir .
18. Çankaya Belediyesi Görme Engelliler Spor Kulübünün iki sporcusu goalball branşında ödül almıştır . Dolayısıyla ilgili Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince, söz konusu Spor Kulübünün de ödüllendirilmesi için kulübün en az yirmi lisanslı sporcusunun goalball branşında son bir yıl içerisinde il veya federasyon faaliyetlerine fiilen katılmış olması gerekmektedir . Ancak goalball branşında yılda sadece bir turnuvanın yapıldığı, kulüplerden de en fazla altışar sporcu ile turnuvaya katılımın sağlandığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, goalball sadece görme engellilere yönelik bir oyun olmasına rağmen, ilgili Spor
Kulübünün bu branşta ödüllendirilmesinin imkansız olduğu anlaşılmaktadır .
19. Mutlak eşitlik kanunların herkese eşit olarak uygulanmasıdır . Nispî eşitlik ise, aynı durumda bulunan kişilerin aynı işleme tâbi tutulmasıdır . Bu da farklı durumlarda bulunan kişilerin, farklı işlemlere tâbi tutulabilecekleri anlamına gelmektedir . Başka bir ifadeyle, nispî eşitlik anlayışına göre, eşit olmayanlara farklı kuralların uygulanması eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyecektir .
Anayasa Mahkemesi de değişik tarihlerde verdiği kararlarında “nispi eşitlik” anlayışını benimsemiştir .( Kemal GÖZLER, Türk Anayasa Hukuku Dersleri, Bursa, Ekin Kitabevi
Yayınları, Yedinci Baskı, Ağustos 2009, s.109 ) Anayasa Mahkemesi, “(Eşitlik ilkesi), herkesin her yönden aynı hükümlere bağlı olması gerektiği anlamına gelmez . Bu ilke ile güdülen amaç, benzer koşullar içinde olan, özdeş nitelikte bulunan durumların yasalarca aynı işleme uyruk tutulmasını sağlamaktır .” ( 13 Nisan 1976 tarih ve K.1976/ 23 sayılı Karar) , başka bir kararda : “Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi, ‘yasa önünde eşitlik’ olup herkesin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması anlamında değildir . Eşitlik her yönüyle aynı hukukî durumda olanlar arasında söz konusudur . Hukuk felsefesine girmiş bir deyimle, ‘eşitlerin eşitliği’ anlamındadır . Farklı durumlarda olanlara, yani eşit olmayanlara, farklı kurallar uygulanması, yani ‘eşit olmayanların eşitsizliği’ eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmaz” ( 27 Eylül 1988 tarih ve K.1988/ 27 sayılı Karar), “Yasa önünde eşitlik ilkesi’ hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur . Bu ilke ile hukuksal eşitlik öngörülmektedir .
Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere yasa karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir . Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır . Durum ve konumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları gerekli kılabilir . Özelliklere, ayrılıklara dayandığı için haklı olan nedenler, ayrı düzenlemeyi eşitlik ilkesine aykırı değil, geçerli kılar . Anayasa’nın amaçladığı eylemli değil, hukuksal eşitliktir . Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı
7 / 9tutulursa Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz . Kişisel nitelikleri ve durumları
özdeş olanlar için yasalarla değişik kurallar konulamaz” ( 11 Mayıs 1999 tarih ve K.1999/ 15 sayılı
Karar)
20. Kaldı ki Anayasanın eşitlik ilkesi başlıklı 10 uncu maddesinde; “ çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz .” denilmek suretiyle bazı gruplar için pozitif ayırımcılık öngörülmüş olup, bu kapsamda yapılacak olan düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği belirtilmiştir .
İlgili maddede sayılan gruplardan biri de engellilerdir . Dolayısıyla bu konuda yapılacak olan yeni düzenleme eşitlik ilkesine aykırı bir durum da yaratmayacaktır .
21. Spor kulüplerinin, sporcuların yetiştirilmesi ve geliştirilmesi hususundaki katkıları yadsınamaz bir gerçektir . Nitekim spor kulüpleri sporculara belli çalışma koşulları sağlamakta, branşında uzman hocalar gözetiminde faaliyetlere hazırlamakta, en önemlisi de aynı branşta başka sporcularla bir araya gelerek sporcular arasındaki rekabet ortamını gerçekleştirmektedir . Adı geçen Yönetmelik hükmünde spor kulüplerine sporcuya verilenin en fazla %10’u oranında ödül verilebileceği, ayrıca bu ödül için bazı şartların da gerçekleşmesi öngörülmüştür . Ödül verilmesinin bu denli zor şartlara bağlanması engelli spor kulüplerinin ödüllendirilmesini neredeyse imkansız hale getirmektedir .
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranların Spor Hizmet ve
Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde mevcut mağduriyetleri de çözecek şekilde düzenlemeye gidilmesi, 20 lisanslı sporcu sayısında ve amatör spor kulüplerinin faaliyetlerine ilişkin şartlarda değişiklik yapılması talebinin yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, dosyadaki bilgi ve belgeler, bahsedilen mevzuat hükümleri ve tüm dosya içeriği göz önünde bulundurulduğunda, sporcuların ve antrenörlerin ödüllendirildiği durumda sporcu ve antrenörlerin bağlı olduğu spor kulüplerinin ödüllendirilmesinde şartların daha da zorlaştırılmasının, engelli spor kulüpleri ile diğer spor kulüplerinin ödüllendirilmesi noktasında aynı düzenlemeye dahil edilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuz tarafından idareden istenilen bilgi ve belgelerin eksik bir şekilde ve ancak tekit yazısından sonra Kurumumuza gönderildiği anlaşıldığından, idarenin “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup; idarenin bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre işlemeye devam edecek olup ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştayda yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
8 / 9Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkındaki
Yönetmelikte engelli spor kulüplerinin mağduriyetini giderecek şekilde ayrı bir düzenlemeye gidilmesi hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Gençlik ve Spor
Bakanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANLARA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi