|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın engelli sürücü olur raporuna itirazı incelenmiştir. Başvuran, 2018 yılında aldığı engelli raporunun süresinin dolması üzerine 2021 yılında normal sürücü olur raporu almış, ancak itirazı üzerine iki farklı sağlık komisyonu da “2. grup sürücü olur” kararı vermiştir. Kocaeli ve Sakarya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından oluşturulan komisyonların kararları arasında çelişki bulunmadığı, bu nedenle itiraz sürecinin tamamlandığı ve kararın kesinleştiği belirtilmiştir.
Kararda, engelli bireylerin araç kullanma yetkinliğinin uzmanlar tarafından değerlendirilmesinin önemine vurgu yapılmış, sağlık raporlarının düzenlenmesi ve itiraz süreçlerinin mevzuata uygun yürütüldüğü ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve kararın hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, engelli bireylerin haklarının korunması ile trafik güvenliğinin sağlanması arasında bir denge kurulması gerekliliğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/4581-S.22.6962
BAŞVURU NO : 2021/18009
KARAR TARİHİ : 05/04/2022
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAKARYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
KOCAELİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, “2.grup sürücü olur” kararına itirazı.
BAŞVURU TARİHİ : 22/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 23/08/2021 tarihinde başvuru yapan özetle: 2018 yılında engelli sürücü olur raporu aldığını, raporun süreli olduğunu, 2021 yılında yeniden başvuru yaptığında normal sürücü olur raporu verildiğini, itiraz ettiği halde ikinci hastanenin de ilk hastanenin kararına uyarak raporu değiştirmediğini, sağ elinden parmaklarının bir kısmı kaybetmiş bir insana 2018 yılında verilen rapor ile 2021 yılında verilen rapor arasında nasıl fark olabildiğini belirterek; başka bir hastanede yeniden kontrolden geçmeyi talep etmiştir. Bu başvuru 15/09/2021 tarih ve S. sayılı Gönderme
Kararımız ekinde Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğüne iletilmiştir. Bu tarihe kadar Gönderme Kararına herhangi bir cevap verilmemiştir. Başvuran tarafından aynı taleple tarihinde Kurumumuza tekrar başvuru yapıldığı görülmüştür.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 26/11/2021 tarihli ve S sayısı yazısı ile Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü ve
Sakarya İl Sağlık Müdürlüğünden bilgi ve belge talep edilmiş olup, 2.1. Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğünün 02/12/2021 tarihli ve E sayılı cevabi yazısında özetle; 03/04/2018 tarihli müracaatına istinaden İçişleri Bakanlığı 29/12/2015 tarih ve 29577 sayılı Sürücü Adayları Ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle
Muayenelerine Dair Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesini sekizinci fıkrasına göre
Kocaeli Gebze İlçe Sağlık Müdürlüğünde oluşturulan Engelli Sürücü Tertibat Komisyonunda değerlendirildiği, şahıs hakkındaki 16/04/2018 tarih ve sayılı raporla “47.(iki tekerlekli araç kullanamaz, 78.(sadece otomatik vitesli araç kullanabilir), 102.(Ticari araç, resmi araç, ambulans
kullanamaz), 10.02.(otomatik vites), 35.03.(Direksiyondan sol eli çekmeden kullanılabilen kontrol cihazları), 103.03.(Yılda bir sağlık kontrolü)” kararlı verildiği ve oluşturulan raporun Gebze ilçe Sağlık
Müdürlüğü tarafından kişiye teslim edildiği, ilgili kişinin 01/03/2021 tarihinde yeni bir sürücü sağlık raporu komisyon müracaatıyla Engelli Sürücü Tertibat Komisyonu için 03/03/2021 tarihinde Gebze
İlçe Sağlık Müdürlüğü komisyonuna müracaatı neticesinde 24/03/2021 – sayılı rapor ile “2.Grup Sürücü olur” kararı verildiği, ancak şahsın bu karara 26/03/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile itirazı neticesinde 20/10/2020 tarih ve sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin 37’inci maddesinin yedinci fıkrasına istinaden Müdürlükleri tarafından 31/03/2021 tarih sayılı yazı ile Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü Engelli Sürücü Tertibat Komisyonuna sevkinin neticesinde 27/04/2021 – c referans nolu rapor ile kişi hakkında Sakarya İl sağlık
Müdürlüğü Komisyonu tarafından “2.grup sürücü olur” kararının oluşması sonucunda 20/10/2020 tarih ve sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları
Usul ve Esasları hakkında Yönergenin 37’inci maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “(7) Özel tertibatlı motorlu araç kullanması gerekli görülen kişiler için özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesinin alınabileceğine karar veren il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarına (Rapor IV. Kısım) itirazlar için; en yakın il sağlık müdürlüğüne kişi sevk edilir.
Sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise karar kesinleşir” hükmüne istinaden Gebze İlçe Sağlık Müdürlüğü ile aynı karar oluştuğundan itiraz sürecinin tamamlandığı ve karar kesinleştiği, 2.2. Sakarya İl Sağlık Müdürlüğünün 02/12/2021 tarihli ve E sayılı cevabi yazısında özetle; ’in müracaatına istinaden, Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından oluşturulan “2. Grup Sürücü Olur” kararlı raporuna itirazı neticesinde illeri Özel Tertibatlı Araç
Komisyonuna sevkinin gerçekleştirildiği, İçişleri Bakanlığının 29/12/2015 tarih ve 29577 Sayılı
Sürücü Adayları Ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinin sekizinci fıkrası ve 20/10/2020 tarih ve sayılı Makam Oluru ile aynı tarihte yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları hakkında Yönergenin 37, maddesinin yedinci fıkrasına istinaden, illerinde kurulan Özel Tertibatlı Araç
Komisyonunda 27/04/2021 tarihinde değerlendirilerek referans nolu rapor ile kişiye “2.grup sürücü olur” kararı verilerek e-rapor üzerinden rapor düzenlendiği, bahse konu
Yönergenin 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “İl sağlık müdürü veya görevlendireceği il sağlık müdürlüğü görevlisinin başkanlığında Ortopedi ve Travmatoloji, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Nöroloji uzmanları ve valilikçe kamu kurum/kuruluşlarından veya ilgili meslek odalarından görevlendirilecek bir makine mühendisinden oluşan komisyon tarafından belirlenecek özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği aynı sağlık raporunun ilgili bölümüne yazılır.
İhtiyaç duyulması halinde komisyona İç Hastalıkları, Ruh Sağlığı Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz uzman hekimleri ve elektrik mühendisi dâhil edilir. Komisyon sürücü/sürücü adayının özel tertibat olmaksızın araç kullanabileceğine veya sürücü olamayacağına karar verebilir. Komisyon aracın tadil edilmesini müteakip sürücünün aracı kullanıp kullanamadığını kontrol edebilir.” ve anılan yönergenin 37’nci maddesinin yedinci fıkrasında ise “Özel tertibatlı motorlu araç kullanması gerekli görülen kişiler için özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesinin alınabileceğine karar veren il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarına . (Rapor IV. Kısım) itirazlar için; en yakın il sağlık müdürlüğüne kişi sevk edilir. Sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise karar kesinleşir” hükmü gereği, kişiye düzenlenen “2. Grup Sürücü Olur” kararlı raporun kesinleştiği, bildirilmiştir.
/
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Milletlerarası antlaşmaları uygun bulma” başlıklı 90 ıncı maddesinin dördüncü fıkrasında; “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında
Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7.5.2004-5170/7 md.)
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.” 3.3. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.”, 3.4. “Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler” başlıklı 61 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır. Yaşlılar, Devletçe korunur, Yaşlılara Devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar kanunla düzenlenir.” 4. BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin; 4.1. “Erişebilirlik” başlığını taşıyan 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “1. Taraf Devletler, engellilerin bağımsız yaşamalarının ve toplumun tüm alanlarına tam katılımının sağlanması ve engellilerin diğerleriyle eşit bir şekilde fiziksel çevreye, ulaşıma, bilgi ve iletişim teknolojisi ve sistemi dâhil bilgiye ve iletişime, hem kırsal hem de kentsel bölgelerde halka açık olan veya halka sunulan diğer tesislere ve hizmetlere erişiminin sağlanması için uygun tedbirleri almalıdır. Bu tedbirler erişime yönelik engellerin tespitini ve ortadan kaldırılmasını da içermelidir. Bu tedbirler aşağıda belirtilen yerler ve hizmetler bakımından da geçerlidir: (a) Binalar, yollar, ulaşım araçları ve okullar, evler, sağlık tesisleri ve işyerleri dâhil diğer kapalı ve açık tesisler; (b) Elektronik hizmetler ve acil hizmetler de dâhil olmak üzere, bilgi ve iletişim araçları ve diğer hizmetler.” 4.2. “Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dâhil Olma” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İşbu Sözleşmeye
Taraf Devletler tüm engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında toplum içinde yaşama hakkına sahip olduğunu kabul eder ve engellilerin bu haktan eksiksiz yararlanabilmeleri ve topluma tam katılımlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri etkin bir şekilde alır. Bu çerçevede aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir..” 5. 04/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Sürücü adaylarında aranacak şartlar” başlıklı 41 nci maddesinde; “(Değişik: 12/7/2013-6495/17 md.) Sürücü belgesi alacakların;
a) Yönetmelikte belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımaları, b) Öğrenim durumu itibarıyla en az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmaları, c) İçişleri ve Sağlık Bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, d) Sürücü kurslarında teorik ve uygulamalı eğitimini tamamlayıp sürücü sınavlarını başararak, motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmaları, e) Adli sicilinde, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188, 190 ve 191 inci maddeleri, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin ikinci ve takip eden fıkralarında belirtilen suçlardan hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması, f) Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, g) Başka sınıf sürücü belgesi alabilmek için, daha önce verilmiş ancak geri alınmış olan sürücü belgesinin bu Kanunda öngörülen şartlar yerine getirildiği için sahibine iade edilmiş olması, zorunludur.
Sürücüler ile sürücü adaylarının hangi şartlarda ve hangi sınıf sürücü belgesi alabilecekleri ile bunların araç kullanma şartları, kullanılabilecek araçların niteliklerine ve sağlık şartlarına dair usul ve esaslar İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
(Değişik fıkra:6/12/2019-7196/40 md.) Bu maddede aranan şartlardan herhangi biri mevcut olmadan veya hileli yollarla temin edilmiş olduğunun anlaşılması hâlinde, sürücü belgesi vermeye yetkili kurumca iptal edilir. Bu kişilere, bu madde hükümlerine uygun olarak yeniden sürücü sertifikası alınması hâlinde yeniden sürücü belgesi verilir.
Sürücü belgesi alındıktan sonra bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen suçlardan biri ile mahkûmiyet hâlinde bu kişilerin sürücü belgeleri, bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler tarafından bu maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen şartlar sağlanıncaya kadar geri alınır.
Bu Kanunun 48 inci madde hükümleri saklıdır.” 7. 18/07/1997 tarihli ve 23053 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 7.1. “Sürücü belgelerinin geçerlilik süresi ve yenilenmesi” başlıklı 87 nci maddesinde; “(Başlığı ile birlikte değişik: RG-17/4/2015-29329*)
M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri ise 5 yıl geçerlidir.
Belgelerin yenilenmesi işlemleri belge sahibinin herhangi bir trafik tescil kuruluşuna veya dış temsilciliklerimize müracaat etmesi suretiyle yapılır. Müracaat sırasında; a) Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları, b) Bu Yönetmeliğin 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen hükümlülükle ilgili şartları taşımaları, c) Herhangi bir nedenle sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış ise iade edilme şartlarının gerçekleşmiş olması gereklidir. Bu şekilde yenilenen sürücü belgeleri için harç alınmaz.
Yenileme müracaatı sırasında eski sürücü belgesi geri alınır. Müracaatı tamamlananlara sürücü belgeleri teslim edilinceye kadar araç kullanabilmeleri için 15 gün süreyle geçerli olmak üzere “Sürücü
Belgesi Yerine Geçen Geçici Belge” (Ek-50) verilebilir. Sürücü belgesinin ilgilisine teslim edilmesi ile birlikte geçici belge hükümsüz sayılır.” 7.2. Geçici Madde 10’da; “ (Ek:RG-17/4/2015-29329*)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren; a) A1 sınıfı sürücü belgeleri M ve A1 sınıfı sürücü belgesi, b) A2 sınıfı sürücü belgeleri M, A1, A2, A ve B1 sınıfı sürücü belgesi, c) B sınıfı sürücü belgeleri M, B1, B, D1 ve F sınıfı sürücü belgesi, ç) C sınıfı sürücü belgeleri M, B1, B, D1, C1, C ve F sınıfı sürücü belgesi, d) D sınıfı sürücü belgeleri M, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E ve F sınıfı sürücü belgesi, e) E sınıfı sürücü belgeleri (28/4/1997 tarihinden önce alınanlar) M, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve F sınıfı sürücü belgesi, f) E sınıfı sürücü belgeleri (28/4/1997 tarihinden sonra alınanlar) M, B1, B, C1, C, D1, D ve F sınıfı sürücü belgesi, g) F sınıfı sürücü belgeleri M ve F sınıfı sürücü belgesi, ğ) G sınıfı sürücü belgeleri M ve G sınıfı sürücü belgesi olarak değiştirilirler.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış ve sahibine römork takarak araç kullanma yetkisi veren sürücü belgeleri veya sürücü sertifikaları yeni sınıf sürücü belgeleri ile değiştirilirken yeni sınıfına ilave olarak “E” ibaresi eklenir. Sürücü kursuna kayıt yaptırmış olanlar için de bu fıkra hükmü uygulanır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce motorlu taşıt sürücü sertifikası sahibi olanlar ile sürücü kurslarına kayıt yaptırmış olanlar için de yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce sürücü belgesi sahibi olanlar, sürücü belgelerini belirlenen süre içerisinde değiştirinceye kadar, sahip oldukları sürücü belgesi sınıfının birinci fıkrada belirtilen karşılığı olan sınıf ile kullanılan araçları sürmeye yetkilidir.
“H” sınıfı sürücü belgeleri, engellinin kullanmaya yetkili olduğu araç cinsine göre “A” veya “B” sınıfı sürücü belgesi ile değiştirilir. Değiştirme işlemi sırasında sağlık raporu istenir. Engelli kişinin kullanacağı araçta bulunması gereken özel tertibat, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık
Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmeliğe göre hazırlanan listeden belirlenerek kodu ile birlikte sağlık raporuna yazılır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan ve 2918 sayılı Kanuna göre değiştirilmesi zorunlu olan sürücü belgelerinin değiştirme işlemleri beş yıl içerisinde tamamlanır. Gerekmesi halinde bu süre İçişleri Bakanlığınca uzatılabilir.
Sürücü belgelerinin değiştirilebilmesi için; a) İlgililerin Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair
Yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımaları,
b) İlgililerin bu Yönetmeliğin 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirtilen hükümlülükle ilgili şartları taşımaları, c) Herhangi bir nedenle sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış ise iade edilme şartlarının gerçekleşmiş olması gereklidir.
Bu madde kapsamında yapılacak değiştirme işlemlerinden harç alınmaz. Ancak indirimli değerli kâğıt bedeli olarak 13 Türk Lirası ve 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesinin son fıkrası kapsamında da 2
Türk Lirası bedel ödenir.
Belirlenen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri geçersiz sayılır. Ancak, ilgililerin başvuruları halinde, gerekli harçlar ve indirimsiz değerli kâğıt bedeli ödendikten sonra kendilerine geçersiz sayılan sürücü belgesinin karşılığı olan yeni sürücü belgeleri verilir. Ancak, sürücü belgeleri çeşitli nedenlerle geri alınmış olanlar ile mücbir sebeplerle sürücü belgelerini bu madde kapsamında belirlenen sürelerde değiştirmeyenlerden de belgelerinin değiştirilmesi sırasında harç alınmaz.
Değiştirilen eski tip sürücü belgelerinin geri alınması, saklanması ve imhası ile değerli kağıt bedellerinin zimmet kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.” (*) (7/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin bazı maddeleri 1/1/2016 tarihinde yürürlüğe girer.)
8. 26/9/2006 tarihli ve 26301 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan Sürücü Adayları ve Sürücülerde
Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmeliğin; 8.1. “Sürücü adaylarının ve sürücülerin sahip olmaları gereken sağlık şartlarına ve muayenelerine ilişkin genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1)Sürücü ve sürücü adaylarının muayeneleri; Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı sağlık tesisleri, aile sağlığı merkezleri ve Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılan (Ek ibare:RG-13/6/2020-
31154) muayenehane hariç özel sağlık kuruluşlarında görevli tabip veya uzman tabip tarafından bu
Yönetmelik hükümlerine göre yapılır ve sağlık raporu düzenlenir…
(2) Tabip tarafından, sürücü veya sürücü adayının yapılan genel muayenesinde; a) İşitme kaybı, b) Günlük hayatı kısıtlayan denge problemi, baş dönmesi nedeni olabilecek bir hastalık, c) Uyku bozukluğu (Obstrüktif uyku apnesi sendromu, gündüz aşırı uyuklama hali), ç) Malign tümör hikâyesi, d) Eklem hareketlerinde kısıtlama, e) Ekstremite noksanlığı, f) Kas, tendon ve bağ lezyonları, … olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılır.
(3) (Değişik:RG-13/6/2020-31154) Tabip tarafından, sürücü/sürücü adayının genel sağlık durumuna ilişkin yazılı beyanı alınarak ikinci fıkrada tanımlanan durumlarının olup olmadığı yönünde ilk muayenesi yapılır. Bu Yönetmeliğe göre sürücülüğe engel hali olmayanlara muayeneyi yapan tabip tarafından uygun rapor verilir. Yapılan muayene sonucunda, sürücülüğe engel hali tespit edilen veya ikinci fıkrada tanımlanan durumlardan bir veya birkaçının olması veya hakkında karar verilemeyen
sürücü/sürücü adayının muayene bulguları ve sevke neden olan uzmanlık muayenesi hariç sürücü belgesi alabileceği sağlık raporunda belirtilir ve ilgili uzman tabip/tabiplere gönderilir. İlgili uzman tabip/tabipler tarafından sürücü/sürücü adayının muayenesi yapılarak sağlık raporu verilir. Bu durumda, ilk muayene sonucunu gösteren sağlık raporu ve uzman tabip/tabipler tarafından düzenlenecek sağlık raporu birlikte geçerlidir. Ancak kişinin özel tertibatlı araç kullanması gerektiği durumlarda ilgili uzman tabip/tabipler tarafından sekizinci fıkraya göre işlem yapılır.
(4) 2918 sayılı Kanunun 45 inci maddesi kapsamında il sağlık müdürlüğüne sevk edilen sürücüler il sağlık müdürlüğü tarafından; sürücünün bedensel değişikliğinin ortopedik olması halinde; ortopedi ve travmatoloji uzmanı, diğer durumların tespiti halinde ise ilgili branşta uzmanın bulunduğu hastaneye sevk edilir. İlgili uzman tabip/tabipler tarafından yapılan muayene sonucunda sağlık raporu düzenlenir. Bu sağlık raporu, gerek görülmesi halinde ilgili diğer uzman tabip/tabiplerle birlikte muayene ve değerlendirme yapılarak düzenlenir.
(5) (Değişik:RG-13/6/2020-31154) Kişinin, adına düzenlenen rapora itiraz hakkı vardır. Raporlara itiraz usulleri Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
(6) Bütün branşlarda yapılacak muayene açısından sürücü belgesi sınıfları aşağıda belirtildiği şekilde
iki gruba ayrılır:
a) Birinci grup: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları, b) İkinci grup: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları.
(7) Sürücü adayı veya sürücünün sağlık şartları nedeniyle araç kullanması belirli şartlara bağlanmış ise bu şart kod numarası ile birlikte sağlık raporuna yazılır.
(8) (Değişik:RG-13/6/2020-31154) Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda düzenlenen sağlık raporuna; tanı, sürücü belgesi alabileceği ve özel tertibatlı araç kullanabileceği belirtilerek kod ve sürücü belgesi sınıfı yazılmadan il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak komisyona sevk edilir. Komisyon valilik tarafından görevlendirilecek il sağlık müdürlüğü görevlisinin başkanlığında kişinin sağlık raporunda belirtilen tanı ile ilgili branş uzmanı/uzmanları, ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji uzmanları ve valilikçe kamu kurum/kuruluşlarından veya ilgili meslek odalarından görevlendirilecek bir makine mühendisinden oluşur. İl sağlık müdürlüğü tarafından ihtiyaç duyulması halinde bu Komisyona iç hastalıkları, ruh sağlığı hastalıkları, kulak burun boğaz uzman hekimleri ve elektrik mühendisi dâhil edilebilir.
Komisyon valilik tarafından uygun görülen ilçelerde de oluşturulabilir. Komisyon uygun göreceği özel tertibat kod numaralarını, hangi sınıf sürücü belgesi alınabileceğini veya sürücü olunup olunamayacağını sağlık raporunun ilgili bölümünde belirtir. Komisyon tarafından, aracın tadil edilmesini müteakip sürücünün aracı kullanıp kullanamadığı kontrol edilebilir. Komisyon başvuru olması halinde en az ayda bir kere toplanır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde komisyon başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanır.” 8.2. “Kas iskelet sistemi muayenesine ilişkin esaslar” başlıklı “ (Başlığı ile birlikte Değişik:RG29/12/2015-29577) 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde; “Bir elin başparmak veya başparmak dışında iki parmak noksanlığı veya noksan sayılacak şekilde fonksiyon kaybı olanlarda, ortopedi uzmanının ve/veya fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanının görüşleri doğrultusunda birinci grup sürücü belgesi sınıfları verilebilir. Her iki el başparmak noksanlığında ve/veya ileri derece fonksiyon kaybı olanlara sadece F sınıfı sürücü belgesi verilebilir.” 9. 30/09/2019 tarihinde yürürlüğe konulan Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin; 9.1. “Raporların düzenlenmesine ilişkin açıklamalar” başlıklı 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumlarda özel tertibat kodunu ve sürücü belgesi
sınıfını belirleme yetkisi il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyona aittir. Bu sebeple ÖTV istisnasına esas işlemlerde kişi adına düzenlenmiş Engellilik Sağlık Kurulu Raporu, sürücü belgesinde veya Sürücü Adayı/Sürücü Sağlık Raporunda (IV. Kısım) belirtilen tertibat kodları birlikte değerlendirilir. Ancak bu kodların, Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda belirtilen engel durumu ile uyumlu olması gerekir. 01.01.2016 tarihinden önce H Sınıfı Sürücü Belgesi sahibi olan kişiler, Sürücü
Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları İle Muayenelerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre yeni Sürücü Adayları ve Sürücü Sağlık Raporu düzenlenmesi amacı ile sağlık hizmet sunucularına yönlendirilir.” 9.2. “Genel hükümler” başlıklı 11 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Sürücü belgesi sınıfları aşağıdaki şekilde gruplandırılmıştır; a) Birinci grup: M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları, b) İkinci grup: C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları.” 9.3. “Sürücü ve sürücü adayları sağlık raporları üçüncü kısım” başlıklı 15 nci maddesinin beşinci fıkrasında; “Uzman hekim/hekimlerce sürücü/sürücü adayının özel tertibatlı araç kullanmasına karar verilmesi halinde hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği ve kod tablosunda belirtilen kodlar yazılmadan
“Komisyona sevk” kutucuğu işaretlenerek il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyona gönderilir. (20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Komisyona sevk edilen kişiler en geç 30 (otuz)
gün içinde komisyona başvurmak zorundadır.” 9.4. “Sürücü ve sürücü adayları sağlık raporları dördüncü kısım” başlıklı 16 ncı maddesinde; (1) Özel tertibatlı motorlu araç kullanılması gereken durumda il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde kurulan komisyon tarafından doldurulacak kısımdır.
(2) İl sağlık müdürü veya görevlendireceği il sağlık müdürlüğü görevlisinin başkanlığında Ortopedi ve Travmatoloji, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Nöroloji uzmanları ve valilikçe kamu kurum/kuruluşlarından veya ilgili meslek odalarından görevlendirilecek bir makine mühendisinden oluşan komisyon tarafından belirlenecek özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği aynı sağlık raporunun ilgili bölümüne yazılır. İhtiyaç duyulması halinde komisyona İç
Hastalıkları, Ruh Sağlığı Hastalıkları, Kulak Burun Boğaz uzman hekimleri ve elektrik mühendisi dâhil edilir. Komisyon sürücü/sürücü adayının özel tertibat olmaksızın araç kullanabileceğine veya sürücü olamayacağına karar verebilir. Komisyon aracın tadil edilmesini müteakip sürücünün aracı kullanıp kullanamadığını kontrol edebilir.
(3) Komisyon tarafından belirlenecek özel tertibat kodlarının, engellilik sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile uyumlu olması gerekir.
(4) Komisyon tarafından kişinin özel tertibat olmaksızın araç kullanabileceğine karar verilmesi halinde rapora “özel tertibat olmadan araç kullanabilir.” ibaresi yazılır, hangi sınıf sürücü belgesi alabileceği belirtilerek rapor tanzim edilir.
(5) Komisyon otomatik vitesli araçları başkaca hareket ettirici tertibat olmaksızın kullanabilecek kişiler için 10.02 otomatik vites kodunu rapora yazar. Bu durumda komisyonun 10.02 otomatik vites kodundan başka bir özel tertibat kodunu rapora eklemesi zorunlu değildir. Ancak komisyon uygun görmesi halinde bu kişiler için kod tablosunda kısıt kodu belirleyebilir.
(6) Komisyon başvuru olması halinde en az ayda bir kere toplanır. Komisyon kararları oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliğinde halinde komisyon başkanının kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanır.
(7) Sürücü ve araçlara ilişkin kod tablosu İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Bilim Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığınca belirlenmiş olup Ek-8’ de yer almaktadır. 1’den 100’e kadar olan kod numaraları Avrupa Birliği Mevzuatındaki şekliyle, 100 ve üzerindeki kod numaraları ise sadece ülkemizde kullanılacak yerel kod numaralarıdır.
(8) Rapor talep eden kişiler, Kişiye Ait Bilgi Formunu e-Devlet üzerinden dolduracaktır. 18 yaşından küçükler için beyan formunun doldurulması zorunlu değildir. Pratisyen hekimin/aile hekiminin gerekli görmesi halinde 18 yaşından küçükler için veli ya da vasisi tarafından beyan formu manuel yazılı olarak doldurulur. Pratisyen hekim/aile hekimi tarafından beyan formu incelenerek sürücü/sürücü adayının muayenesini yapar, muayene bulgusuna göre sağlık raporunun II. Kısmını doldurup sağlık raporunu tanzim ederek kişiye teslim eder. Başvurun kişiler muayene edildikten sonra kişilerin beyan ettiği ya da fizik muayene ile saptanan hastalık veya rahatsızlıkların ileri tetkik ve tedavi gerektirmesi durumunda kişiler ilgili uzman hekime/hekimlere sevk edilir.” 9.5. “Sürücü raporlarına itiraz” başlıklı 38 nci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Raporlara; adına rapor düzenlenen kişi, velisi, vasisi veya raporu isteyen kurum tarafından itiraz edilebilir. Rapora itiraz, raporun verildiği sağlık hizmet sunucusunun bulunduğu ya da adına rapor düzenlenen kişinin ikametgâhının bulunduğu ilin il sağlık müdürlüğüne yapılır.
(2) Aile hekimleri muayene neticesinde sürücülüğe engel hali tespit edilen veya hakkında karar verilemeyen sürücü/sürücü adayını ilgili uzman tabip/tabiplere gönderebilir. Aile hekimlerinin bu kararına itiraz edilemez.
(3) (20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Raporun 3’üncü kısmına itiraz halinde il sağlık müdürlüğü kişiyi, raporun olumsuz olmasına neden olan tek branş olması durumunda ilgili branştan üç uzmanın bulunduğu, raporun olumsuz olmasına neden olan birden fazla branş olması durumunda ilgili branşlarda birer uzmanın bulunduğu Yönerge eki Ek-12 Hakem Hastane Listesinde yer alan aynı veya üst roldeki en yakın sağlık hizmet sunucusuna sevk eder. Tek branş kararlarına itirazda o branştan üç hekimin katılımı ile birden fazla branş kararlarına itirazda ise itiraz edilen branşlardan en az birer hekimin yer aldığı en az beş uzman hekimin katılımı ile oluşturulan sağlık kurulunca karar verilir.
(4) Raporun 3’üncü kısmında uzman hekim/hekimlerin “komisyona sevk” kararlarına itiraz edilemez.
(5) İtiraza konu sürücü raporunu ilk düzenleyen hastane aynı zamanda Yönerge eki Ek12 Hakem
Hastane Listesinde yer alıyor ise kişi listede yer alan aynı veya üst roldeki diğer en yakın hastaneye sevk edilir.
(6) İlk sağlık kurulu raporu ile itiraz sonrasında tayin edilen hakem hastanece düzenlenen ikinci sağlık raporu arasında çelişki olması halinde; Ek-13 Bölge Hakem Hastaneler Listesi’nde yer alan, itiraza konu ilgili branş/branşların eğitim kliniğinin bulunduğu en yakın hastanelerden birine, il sağlık müdürlüğü kanalıyla gönderilir. Bölge hakem hastanesince verilen karar kesin olup kişinin bu karara itiraz hakkı yoktur.
(7) Özel tertibatlı motorlu araç kullanması gerekli görülen kişiler için özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesinin alınabileceğine karar veren il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarına (Rapor IV. Kısım) itirazlar için; en yakın il sağlık müdürlüğüne kişi sevk edilir. Sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise karar kesinleşir.
(8) Kararlar arası çelişki olması halinde, Marmara Bölgesi için İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, Ege
Bölgesinde İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, İç Anadolu Bölgesinde Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, Akdeniz
Bölgesinde Antalya İl Sağlık Müdürlüğü, Karadeniz Bölgesinde Samsun İl Sağlık Müdürlüğü,
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, Doğu Anadolu Bölgesinde Malatya
İl Sağlık Müdürlüğü, hakem olarak tayin edilmiştir. Hakem tayin edilmiş il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararları kesindir, itiraz edilemez. Bölge hakem il sağlık müdürlüklerine sevkler son komisyon kararının verildiği ilin il sağlık müdürlüğünce yapılır.
(9) (20/10/2020/4959 Yürürlük: 20/10/2020) Hakem tayin edilen il sağlık müdürlükleri bünyesinde oluşturulan komisyonun ilk başvuru yapılan komisyon olması ve bu komisyon kararına itiraz edilmesi halinde, kişi öncelikle en yakın il sağlık müdürlüğüne sevk edilir. Sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise karar kesinleşir.
Kararlar arası çelişki olması halinde kişi diğer bölgedeki hakem olarak belirlenmiş il sağlık müdürlüğüne gönderilir. Hakem tayin edilmiş il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararları kesindir, itiraz edilemez.
(10) Yazım hataları, imza eksikliği, doldurulması gereken alanların doldurulmaması, kişi bilgilerinin hatalı olması gibi (karar hükmü hariç) eksikliklerin veya usul hatalarının bulunduğu durumlarda, raporu talep eden kişi veya kurum tarafından raporu tanzim eden sağlık hizmet sunucusuna, rapor iade edilir. İlgili sağlık hizmet sunucusu, rapor iadesinin nedenlerini (karar hükmü hariç)
değerlendirir, bir yanlışlık yapıldığını tespit ederse gereken düzeltmeyi yapar. Bu durumlar rapora itiraza ilişkin başvuru sayısına dâhil edilmez.” 9.6. “Ortak hükümler” başlıklı 44 üncü maddenin ikinci fıkrasında; “Sağlık kurulu raporlarında hekimlerce veya ilgili mevzuatında aksine bir tarih belirtilmediği durumlarda raporlar 2 (iki) yıl geçerlidir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ile tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle: sağ elinden parmaklarının bir kısmı kaybetmiş olduğunu, 2018 yılında engelli sürücü olur raporu aldığını, engelli raporunu süreli olması nedeniyle 2021 yılında yeniden başvuru yaptığında normal sürücü olur raporu verildiğini, itirazı üzerine de kararın değişmediğini belirterek; başka bir hastanede yeniden kontrolden geçmeyi talep etmiştir.
12. Başvuru konusuyla ilgili olarak Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü ve Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar ve yazı ekinde sunulan belgelerden özetle; 12.1. Başvurana Gebze İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından 16/04/2018 tarihinde “47.(iki tekerlekli araç kullanamaz, 78.(sadece otomatik vitesli araç kullanabilir), 102.(Ticari araç, resmi araç, ambulans kullanamaz), 10.02.(otomatik vites), 35.03.(Direksiyondan sol eli çekmeden kullanılabilen kontrol cihazları), 103.03.(Yılda bir sağlık kontrolü)” kararlı raporun düzenlendiği, 12.2. Başvuranın “sürücü olur” raporu almak için 01/03/2021 tarihinde Kocaeli Gebze Nolu Aile
Hekimliği Birimine başvurduğu; iç hastalıkları, kulak burun boğaz hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji hastalıkları branşlarındaki uzman hekimlere muayene edilmesine karar verildiği,
12.3. Bunun üzerine 03/03/2021 tarihinde Gebze Fatih Devlet Hastanesine başvurduğu; kulak burun boğaz hastalıkları uzman hekimi ve iç hastalıkları uzman hekimi tarafından “2. Grup sürücü olur” kararı verildiği, ortopedi ve travmatoloji hastalıkları uzman hekimince de “ekstremitenin kazanılmış yokluğu” tanısıyla “sağ el 2.parmak dif eklem ankiloze 3. parmak orta falanks poroksimal seviyeden ampute 4.parmak orta falanks poroksimal seviyede ampute 5.parmakdistal falanks distal seviyeden ampute” açıklamasıyla komisyona sevk edildiği, 12.4. Kocaeli Gebze İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan -bir başkan ve bir makine mühendisi ile kulak burun boğaz hastalıkları, fizik tedavi ve rehabilitasyon, göz hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji, nöroloji uzmanlarının bulunduğu- Engelli Sürücü Tertibat Komisyonda 24/03/2021 tarihli rapor ile “2.Grup Sürücü olur” kararı verildiği, 12.5. Başvuranın karara itirazı üzerine Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü Engelli Sürücü Tertibat
Komisyonuna sevk edildiği, 12.6. Sakarya İl Sağlık Müdürlüğü bünyesinde oluşturulan -bir başkan ve bir makine mühendisi ile nöroloji, ortopedi ve travmatoloji, fizik tedavi ve rehabilitasyon, kulak burun boğaz hastalıkları, ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının bulunduğu- Engelli Sürücü Tertibat Komisyonu tarafından da 27/04/2021 tarihli “2.grup sürücü olur” kararının verildiği, 12.7. Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergenin 37’inci maddesinin yedinci fıkrasına istinaden sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde olduğu için itiraz sürecinin tamamlandığı ve kararın kesinleştiği, Anlaşılmıştır.
13. Anayasamızın 61 nci maddesinde ifade edildiği üzere engellilerin toplum hayatına intibaklarının sağlanması devlet güvencesindedir. Yine BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin 19 ncu maddesi, sözleşmeye taraf ülkelerin, engellilerin topluma tam katılımını kolaylaştırmak, bağımsız yaşayabilmelerini ve topluma dahil olabilmelerini sağlamak üzere etkin tedbirler alacağı hüküm altına almıştır.
14. Her ne kadar engelli bireylerin hak ve özgürlüklerini ilgilendirebilecek yasal, idari ve diğer düzenlemelerde temel hareket noktası; engellilerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmek olmalıysa da, kişinin hak ve özgürlüklerinin sınırı toplum sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde düzenlenmelidir. Bu bakımdan, kişinin araç kullanma becerisine sahip olup olmadığı, trafikte yer alan diğer araç kullanıcılarını ve yayaların güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde uzman kişilerce değerlendirilmelidir. Bilimsel kriterlere uygun yapılacak değerlendirme, engelli bireylerin araç kullanmaya yetkin olup olmadığını belirleyecek ve bu durum engellilerin erişim hakkı ve bağımsız yaşama hakkına müdahale anlamına gelmeyecektir. Trafik güvenliği açısından sürücü adaylarının ve sürücülerin sahip olmaları gereken sağlık şartları ve uzman hekim muayeneleri hayati öneme haiz olup başvuru konusu durum göz önünde bulundurularak incelenmiştir.
15. Sürücü belgesi talep eden kişilerin, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile
Muayenelerine Dair Yönetmelikte belirtilen şartları taşımaları gerekmekte olup, bu yönetmelikte kişinin özel tertibatlı araç kullanması gerektiği durumlarda sağlık şartlarının tespiti için ilgili uzman tabip/tabipler tarafından il sağlık müdürlüğü bünyesinde valilik tarafından görevlendirilecek il sağlık müdürlüğü görevlisinin başkanlığında kişinin sağlık raporunda belirtilen tanı ile ilgili branş uzmanı/uzmanları, ortopedi ve travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji uzmanları ile valilikçe kamu kurum/kuruluşlarından veya ilgili meslek odalarından görevlendirilecek bir makine mühendisinden oluşturulan ve ihtiyaç duyulması halinde iç hastalıkları, ruh sağlığı hastalıkları, kulak burun boğaz uzman hekimleri ile elektrik mühendisi dâhil edilebilen komisyona sevk edileceğine ilişkin hükümler yer almıştır.
16. Yine Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönergede de benzer hükümlere yer verilmiş olup 38 nci maddesinde özel tertibatlı motorlu araç kullanması gerekli görülen kişiler için özel tertibat kod numarası ile hangi sınıf sürücü belgesinin alınabileceğine karar veren il/ilçe sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarına itirazlar için; en yakın il sağlık müdürlüğüne kişinin sevk edileceği, sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise kararın kesinleşeceği, kararlar arası çelişki olması halinde, Marmara Bölgesi için
İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün, Ege Bölgesinde İzmir İl Sağlık Müdürlüğünün, İç Anadolu
Bölgesinde Ankara İl Sağlık Müdürlüğünün, Akdeniz Bölgesinde Antalya İl Sağlık Müdürlüğünün, Karadeniz Bölgesinde Samsun İl Sağlık Müdürlüğünün, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Gaziantep İl
Sağlık Müdürlüğünün, Doğu Anadolu Bölgesinde Malatya İl Sağlık Müdürlüğünün hakem olarak tayin edildiği, hakem tayin edilmiş il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarının ise kesin olduğu ve itiraz edilemeyeceği, bölge hakem il sağlık müdürlüklerine sevklerin son komisyon kararının verildiği ilin il sağlık müdürlüğünce yapılacağı, hakem tayin edilen il sağlık müdürlükleri bünyesinde oluşturulan komisyonun ilk başvuru yapılan komisyon olması ve bu komisyon kararına itiraz edilmesi halinde ise kişinin öncelikle en yakın il sağlık müdürlüğüne sevk edileceği, sevk edilen il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararı ile ilk komisyon kararı aynı yönde ise kararın kesinleşeceği, kararlar arası çelişki olması halinde kişinin diğer bölgedeki hakem olarak belirlenmiş il sağlık müdürlüğüne gönderileceği, hakem tayin edilmiş il sağlık müdürlüğü bünyesinde oluşturulan komisyon kararlarının kesin olduğu ve itiraz edilemeyeceği düzenlenmiştir.
17. Dolayısıyla, bir kişinin özel tertibatlı araç kullanması gerektiği durumlarda sağlık şartlarının tespiti için içerisinde makine mühendisinin bulunduğu ve ihtiyaç duyulması halinde elektrik mühendisinin dâhil edilebildiği en az dört uzman hekimden oluşan komisyon tarafından karar verilmekte, karara itiraz olduğunda yine aynı niteliklere haiz bir komisyonlarca değerlendirilmektedir.
18. Sonuç olarak idarelerin açıklamaları ile ilgili mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde; Kocaeli Gebze İlçe Sağlık Müdürlüğü Engelli Sürücü Tertibat Komisyonu kararı ile Sakarya İl Sağlık
Müdürlüğü Engelli Sürücü Tertibat Komisyonu kararının aynı yönde olması nedeniyle kararın kesinleştiği (bu iki karar arasında çelişki olsaydı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün hakem olarak tayin edilmesinin mümkün olacağı), bu sebeplerle “Sürücü Adayları ve Sürücüler İçin Sağlık Raporu” düzenlenmesi ve bu rapora itiraz sürecinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütüldüğü değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar.” hükmüne yer verilmiş olup, dosya kapsamında ilgili idarelerce bahse konu ilkelere aykırı davranıldığına dair herhangi bir tespit yapılmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Sakarya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE; Kararın BAŞVURAN ile KOCAELİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ve SAKARYA İL SAĞLIK
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi