TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1105-S.1670
BAŞVURU NO : 2018/13545
KARAR TARİHİ : 18/04/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU : ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
İDARE
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, engellilik durumuna bağlı il içi yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/11/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Adana Yüreğir Devlet Hastanesinde olarak görev yaptığını, 16/07/2018 tarihinde Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği talebinde bulunduğunu, ancak Adana İl Sağlık Müdürlüğünün 27/07/2018 tarihli cevap yazısında çalıştığı hastanenin ihtiyacı gerekçe gösterilerek tayin talebinin reddedildiğini ifade etmektedir. Başvuran ayrıca, Kronik İdiopatik Trombositopenik Purpura, Toxoplazma
Korioretinit ve Makülopati, İdiopatik Osteoporoz, Vertebra T10 omurga kırığı ve Splenektomi hastalıklarının bulunduğunu, görev yaptığı Adana Yüreğir Devlet Hastanesinin ikinci basamak sağlık kuruluşu olması nedeniyle adı geçen hastanede kronik hastalıklarının tedavisinin yapılamadığını açıklayarak, hastalıklarının tedavi ve kontrollerini de yaptırabileceği üçüncü basamak sağlık kuruluşu olan Adana Şehir Hastanesine engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adana İl Sağlık Müdürlüğünün bilgi ve belge talep yazımıza istinaden gönderdiği 11/02/2019 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın unvanının , görev yaptığı birimin Yüreğir
Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu olduğunu ve engellilik durumunun Özürlü Sağlık Kurulu
Raporuna göre %40 olarak belirlendiği, Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin iller arası nakli düzenlediği, 2.2. EKPSS 2017 yerleştirme sonucuna göre Milli Eğitim Bakanlığı Adana Yüreğir
Karacaoğlan İlkokulundan il emrine atanmasında; başvuranın 16/04/2018 tarihli dilekçesinde de görülebileceği üzere Adana Devlet Hastanesini (yeni adı ile Yüreğir Devlet Hastanesi)
kendisinin talep ettiği ve engelli olması da göz önüne alınarak bir defaya mahsus olmak üzere atamasının kişinin talebi üzerine 03/05/2018 tarihinde Yüreğir Devlet Hastanesine yapıldığını, ancak ikinci bir tayin yapılmasına dair bir hükmün bulunmadığı, 2.3. (Mülga) Sağlık Personelinin İl İçi Yer Değişikliği Usul ve Esaslarına İlişkin Yönergenin 8 inci maddesinde “Kendisinin veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu eş, anne, baba veya çocuklarından birinin sağlık durumunun, bulunduğu yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi halinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler; döneme bağlı kalmaksızın il içerisinde yer değiştirebilirler.” hükmünün yer aldığı, ancak ilgili yönergenin yürürlükte olmaması nedeniyle uygulanamayacağı, 2.4. Ayrıca adı geçen personelin kadro görev yeri olan Yüreğir Devlet Hastanesinin, tayin talebinde bulunduğu üçüncü basamak sağlık hizmetleri veren Adana Şehir Eğitim ve Araştırma
Hastanesine 3,4 km ve yine üçüncü basamak sağlık hizmetleri veren Çukurova Üniversitesi Tıp
Fakültesi Balcalı Hastanesine 6,5 km uzaklıkta olduğu, tedavi gerektiren durumlarda kişiye gerekli kolaylıkların sağlandığı, dolayısıyla Yüreğir Devlet Hastanesinde görev yapmasında
“sağlık durumunun, bulunduğu yerde tehlikeye girdiğini” gösteren bir bulgunun mevcut olmadığı, 2.5. Yüreğir Devlet Hastanesinde kadrosunda 19 kişinin çalıştığı ve 16.07.2018 tarihinden sonra 1 (bir) Sağlık Memurunun tayininin Kozan Devlet Hastanesine yapıldığı, bu tayinin Sağlık Bakanlığı ve Bağlı
Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmü doğrultusunda yapıldığı, 2.6. Başvuranın ikinci basamak sağlık hizmeti veren hastanesinde tedavisinin yapılamaması durumunda hekim kararıyla bir üst basamak hastaneye sevk edilebildiği, Adana’da hastanın sevk edilebileceği üçüncü basamak sağlık hizmeti veren kamu kuruluşlarının mevcut olduğu, tedavi gerektiren durumlarda kişiye gerekli kolaylıkların sağlandığı, bu nedenle çalıştığı yerde tedavisine engel bir durum oluşmadığı, ayrıca görev yaptığı kurum olan Yüreğir Devlet
Hastanesinin Engelli Sağlık Kurulu Raporu ve Sağlık Kurulu Raporu vermeye yetkili tam teşekküllü bir sağlık kuruluşu olduğu, 2.7. Adı geçen personelin tayin talebi ile ilgili olarak Yüreğir Devlet Hastanesinin ihtiyaç belirtir yazısının olması ve Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin yeterli sayıda personelinin olması (Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde toplamda 98
görev yapmaktadır.) nedeniyle de tayininin yapılamayacağını, ancak Müdürlüklerince açıldığı takdirde il içi dönem tayinine başvurması halinde kişinin talebinin yeniden değerlendirilebileceği, açıklanmaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”, 3.2. “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde; “Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler…”, 3.3. “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında “Genel ilkeler” kenar başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinin beşinci fıkrasında; “İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…” 6. 25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının
Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılmaz. (Danıştay 2.
Dairesinin 21/03/2018 tarih ve E: 2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararında “bir defadan fazla “ibaresinin iptaline karar verilmiştir.)
7. 26/03/2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 7.1. “İsteğe bağlı yer değiştirme” başlıklı 16 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında;
“(1) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) (Değişik cümle:RG-9/2/2019-30681) İller arası atama dönemleri Ocak, Haziran ve Eylül ayıdır. Bakanlık açık olan ve doldurulmasına ihtiyaç duyulan kadroları ilan eder. Bu kadrolara atanmak isteyen personel, tercih yaparak müracaatta bulunur. Bakanlık tercih sırasına bakmaksızın hizmet puanına göre atamaları tamamlar. (Değişik cümle: RG-9/2/2019-30681) Hizmet puanlarının eşit olması halinde çalışma süresi esas alınır, çalışma süresinin de eşit olması halinde kura ile yerleştirme işlemleri yapılır. (2) Standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın; a) Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli olduğunu belgelendirmesi halinde engelli yakınının ikamet ettiği yere, kendisinin engelli olduğunu belgelendirmesi halinde ise talep ettiği yere,(…) bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
7.2. “Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Personelin kendisinin, eşinin, annesinin, babasının, bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi hâlinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde tedavinin yapılabileceği bir sağlık kurum veya kuruluşunun bulunduğu veya sağlığının olumsuz etkilenmeyeceği bir ilin münhal kadrolarına sağlık mazereti değerlendirme komisyonu kararı doğrultusunda atanır.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; engellilere yönelik düzenlemeler çerçevesinde başvuranın talebinin reddinin hukuka aykırı olduğundan bahisle başvurunun kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere, görev yaptığı hastanenin ikinci basamak sağlık kuruluşu olması nedeniyle kronik hastalıklarının tedavisinin burada yapılamadığını belirterek üçüncü basamak sağlık kuruluşu olan ve hastalıklarının tedavi ile kontrollerini
yaptırabileceği Adana Şehir Hastanesine, engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talep etmektedir.
10. Bu kapsamda talebe konu husus engele bağlı yer değişikliği olup başvurana uygulanacak olan hükmün tespiti önem arz etmektedir. Başvuranın Sağlık Bakanlığı bünyesinde görev yaptığı gözetildiğinde, ilk olarak 7 numaralı paragrafta yer verilen Sağlık Bakanlığı Atama ve
Yer Değiştirme Yönetmeliği (ilgili Yönetmeliğin adı ‘’Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’’ iken 02/03/2018 tarihli ve 30348 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile
“Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği” olarak değiştirilmiştir) hükümlerinin incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
11. Adı geçen Yönetmeliğin 16 ncı maddesi “isteğe bağlı yer değişikliği”ni düzenlemekte olup anılan maddenin ikinci fıkrasında, kendisinin engelli olduğunu belgelendiren kimsenin talep ettiği yere bir defaya mahsus olmak üzere atanabileceğinin hüküm altına alındığı görülmüştür.
Bununla birlikte aynı maddenin birinci fıkrasının “İller arası atama dönemleri…” ifadesiyle başladığı, ikinci fıkrasında da çeşitli durumlara yer verilerek bu durumların varlığı halinde
Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalınmayacağının ifade edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, ilgili maddenin “iller arası” atamaya ilişkin olduğu, başvuranın ise
Adana ili sınırları içinde başka bir hastaneye nakil talep ettiği gözetildiğinde, ilgili maddenin uygulanamayacağı açıktır.
12. Bu durumda, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmelik hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Mezkûr Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesinde yer alan düzenlemeye göre, ilgili sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar yer değiştirme talebinde bulunabilmekte ve bu kapsamdaki talepler Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmadan kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanmaktadır.
13. İlgili düzenleme kapsamında başvuran için değerlendirmede bulunmadan önce ifade edilmelidir ki anılan Yönetmelik maddesindeki “…bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz.” hükmü Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarih ve E: 2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde yer alan “…bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.” hükmünün ve buna bağlı olarak başvuranın hâlihazırda bir defa bu haktan yararlanarak Kurumlarına atanmış olması nedeniyle ikinci bir defa bu haktan yararlanamayacağına ilişkin yapılan açıklamanın hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
14. Başvuranın ileri sürmüş olduğu mazeretin Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesine dönülecek olunursa, dosyaya sunulan sağlık kurulu raporundan, başvuranın engel oranının %40 olduğu ve anılan maddede aranan şartın başvuran tarafından karşılandığı anlaşılmıştır. Bununla
birlikte aynı maddede, talebin kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanabileceği hüküm altına alındığından, somut olayda bu konuya ilişkin de değerlendirmede bulunulması gerekmektedir.
15. İdare tarafında Kurumumuza ulaştırılan cevabi yazıda, Hastanelerinde kadrosunda hâlihazırda 18 kişinin bulunduğu, başvuranın naklini talep ettiği üçüncü basamak sağlık kuruluşunda ise toplam 98 görev yaptığı, başvuranın talebinin ihtiyaca binaen gerçekleştirilemediği belirtilmiştir.
16. İlaveten dosya kapsamından, başvuranın hâlihazırda çalışmakta olduğu hastanenin tam teşekküllü bir ikinci basamak sağlık kuruluşu olduğu, başvuranın bu hastanede kontrol ve tedavilerinin yapılamaması durumunda hekim kararıyla üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına sevk edilebildiği, başvuranın görev yapmakta olduğu hastane ile sevk edilebileceği diğer hastaneler arasında 3-6.5 km uzaklık bulunduğu anlaşılmıştır.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; kadro imkanı ve idarenin ihtiyacı doğrultusunda başvuranın anılan talebinin karşılanamadığı görüldüğünden, idarece talebin reddinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir. Diğer taraftan, idare tarafından Kurumumuza ulaştırılan cevabi yazıda, tedavi gerektiren durumlarda başvurana gerekli kolaylığın sağlandığının ifade edildiği görülmüş olup, belirtilen hassasiyetin idare tarafından bundan sonra da devam ettirilmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA, ADANA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE ve bilgileri için
SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi