TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 19462-19462 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/6646 2018/ 6646
KARAR TARİHİ : 21/11/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tarım ve Orman Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Tayin talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 17/05/2018 17.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, %46 oranında engelli olduğunu, sağ gözüyle hiç göremediğini, yaklaşık %95 görme kaybının olduğunu, bu rahatsızlığının psikolojik soruna sebep olduğunu, bulunduğu birimde iş yoğunluğunun fazla olduğunu, eşinin boşanma davası açtığını, şu anda çalıştığı yere ulaşımının da zor olduğunu belirterek, Defne ilçesine atamasının yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 15/ 08/ 2018 tarih ve . sayılı cevabi yazısında özetle;
Reyhanlı İlçe Müdürlüğü tarafından 14/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazıda ilgilinin yerine personel verilesi durumunda atamanın yapılacağı, adı geçen Defne İlçe müdürlüğünde norm kadro fazlası olduğu belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
1 / 5Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri
inceler .”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
“Yer Değiştirme Suretiyle Atama” başlıklı 72 nci maddesinin birinci fıkrasında “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır .”, “Karşılıklı Olarak Yer Değiştirme” 73 üncü maddesinde “Aynı Kurumun başka başka yerlerde bulunan aynı sınıftaki memurları, karşılıklı olarak yer değiştirme suretiyle atanmalarını isteyebilirler .
Bu isteğin yerine getirilmesi atamaya yetkili amirlerince uygun bulunmasına bağlıdır .”, 5. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı EK 3’üncü maddesinde;
“Ek Madde 3 – (Ek : 30/ 6/ 2014- 2014/ 6578 K.) İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir . Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz . …” hükmüne, Mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Kurum içi yer değiştirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;
“( 1) Personelin il içi ve iller arası atanması aşağıdaki esaslara göre gerçekleştirilecektir .
e) (Değişik bend : 25.03.2016 – 29664 s. R.G. Yön./ 2. md .) İl içerisindeki ilçeler arası ve ilçelerden il merkezine, il merkezinden ilçelere yapılacak yer değişiklikleri;
1) İhtiyaca ve norm kadroya göre il müdürlükleri tarafından ilan edilen kadrolara belirlenen dönem,
usul ve şartlar çerçevesinde başvuru yapan personelin puan ve tercihlerine göre yerleştirilmesiyle gerçekleştirilir . Buna göre il içi yer değişiklikleri Ağustos-Eylül ve Ocak-Şubat dönemlerinde ilgili valilikler tarafından ilan edilen norm kadrosu uygun birimlere/ilçelere yapılan başvurular sonucunda, personelin hizmet puanı ve tercihleri doğrultusunda yapılır . Valiliklerce her yıl bu yönde karar verilmesi halinde sadece bir dönem için atama gerçekleştirilebilir . Bu şekilde gerçekleştirilen yerleştirmeler, yerleştirmeyi takip eden bir hafta içerisinde Bakanlığa bildirilir . Bu yerleştirmeler sonucu yapılan atamalar da takip eden bir hafta içerisinde Bakanlığa bildirilir . Ancak, il merkezinde bulunanlar hariç bulunduğu ilçede en az bir yıl çalışmayan personel, diğer ilçelere il içi dönem tayininde atanma talebinde bulunamaz . İl içerisindeki ilçelerden il merkezine il içi dönem tayininde atanma talebinde bulunmak için o ilde en az iki yıl çalışmış olmak şarttır .
2 / 52) İl müdürlüğünden ilçelere, il merkezindeki ilçelerden il merkezindeki diğer ilçelere ve il
müdürlüğüne, normu uygun olmak kaydı ile ihtiyaç halinde Valiliklerce her zaman atama yapılabilir .
Unvan itibariyle norm fazlalığı olan ilçelerde çalışanlar ise normu uygun olmak kaydıyla, il merkezi dışındaki diğer ilçelere dönem ve puana bağlı olmaksızın Valiliklerce atanabilirler . İhtiyaç halinde il müdürlüğündeki şubeler arası yer değişiklikleri ise il müdürlükleri tarafından yapılır .
3) İlçe müdürlüklerinde gıda, mera, bitki koruma, toprak koruma, arazi kullanımı ve toplulaştırma
gibi konularda uzmanlaşmış, eğitim almış ve belli bir tecrübeye sahip personel, ihtiyaç duyulması ve norm kadronun uygun olması kaydıyla il müdürlüğündeki diğer birimlere dönem ve puana bağlı olmaksızın Valiliklerce her zaman atanabilir .
4) Bulunduğu ilçede en az bir yıl çalışmak, aynı il içinde olmak, atanacağı yerin norm kadrosunun
uygun olması ve doluluk oranı aynı veya yüksek olandan düşük olan ilçelere doğru atanmak kaydıyla dönem tayini ve hizmet puanına bağlı olmaksızın her zaman için atama yapılabilir .
5) İl içerisinde çalışanlardan, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri ile Genel Yönetmelikte belirlenen
mazeret durumlarına istinaden il içi atama talebinde bulunanların başvuruları, ulaşım şartları, uzaklık ve hizmet ihtiyaçları gibi kriterler doğrultusunda il müdürlükleri tarafından değerlendirilir ve uygun görülenler hakkında işlem yapılarak Genel Müdürlüğe bildirilir .
6) 20 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile Bakanlık veya Valilik tarafından; her türlü tarım
işletmelerinden/üreticilerinden sorumlu personel ile kontrol ve denetim faaliyeti yürüten personelin; sorumlu oldukları veya kontrol ve denetim faaliyeti yürüttükleri aynı ilçede bulunan tarımsal işletmelerdeki/üreticilerindeki görevleri beş yıldan fazla olmamak kaydıyla değiştirilebilir . Bu şekilde çalıştırılacak personelin mezun olduğu bölümler de dikkate alınarak ihtiyaç halinde il müdürlüğünden ilçelere, ilçelerden de diğer ilçelere veya il müdürlüğüne görev yeri değiştirilebilir .”
Hükümleri mevcuttur .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde maksat unsuru açısından hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından Tavsiye yönündeki karar önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, % 46 oranında engelli olduğundan ve bulunduğu yerde iş yükünün fazla olduğundan bahisle Defne İlçesine atamasının yapılmasını talep etmektedir .
8. Devlet Memurları kanununun 73’üncü maddesinde karşılıklı yer değiştirme talebinin karşılanması hususunda idareye takdir yetkisi verilmiştir . Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı EK 3’üncü maddesinde ise bu takdir yetkisi sınırlandırılarak en az % 40 düzeyinde engellilik durumu bulunan kamu personeline yer değişikliği hakkı tanınmış, bu hakkın kadro imkanları dikkate alınarak karşılanacağı hüküm altına alınmıştır . Ayrıca mülga Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra
3 / 5Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Kurum içi yer
değiştirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; … il müdürlüğünden ilçelere, il merkezindeki ilçelerden il merkezindeki diğer ilçelere ve il müdürlüğüne, normu uygun olmak kaydı ile ihtiyaç halinde Valiliklerce her zaman atama yapılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir . Bu düzenlemeler doğrultusunda en az % 40 düzeyinde engellilik durumu bulunan personelinin yer değişikliği taleplerinin idare tarafından kadro imkanları dikkate alınarak karşılanması zorunluluğu bulunmaktadır .
9. Somut başvuru kapsamında başvuranın % 46 oranında engelli raporu bulunması sebebiyle engellilik durumuna bağlı yer değişikliği hakkına sahip olduğu ancak atanmak istediği Defne ilçesinde norm kadro durumunun uygun olmadığı anlaşılmaktadır . Başvuranın yer değişikliği talebinin reddedilmesi işlemi mevzuat hükümlerine uygun görünmekle birlikte idarenin gönderdiği belgelerden ziraat mühendisliği alanında Defne ilçesine 5 kişilik kadro verilmesine rağmen mevcutta
10 adet personelin görev yaptığı, ilgilinin görev yaptığı Reyhanlı ilçesinde ise 20 kişilik kadro
verilmesine rağmen 8 personelin bulunduğu, dolayısıyla idarenin personel görevlendirmelerinde norm kadro durumuna uygun hareket etmediği tespit edilmiştir .
10. Yukarıda açıklanan bütün hususlar çerçevesinde; personel görevlendirmelerinin norm kadro durumuna uygun olarak kullanılmamasının başvurana pozitif ayrımcılık kapsamında tanınan haktan yararlanılamaması sonucuna yol açtığı değerlendirilerek başvuranın talebinin karşılanması hususunda gerekli işlemlerin yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili İdarenin bahse konu ilkelere aykırı davranışta bulunduğu tespit edilememiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Hatay İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın engellik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin yerine getirilmesini teminen gerekli işlemlerin yapılması hususunda TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna;
4 / 5Kararın, BAŞVURANA ile TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi