|
ÖZET: Başvuran, sağlık sorunları ve %68 oranında engelli olması nedeniyle İskenderun İlçe Müftülüğüne tayin talep etmiştir. Ancak Diyanet İşleri Başkanlığı, İskenderun’da münhal kadro bulunmadığı gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 39. maddesi uyarınca, engellilik durumuna bağlı yer değiştirme taleplerinin, kurumun kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, başvuranın tayin talebinin reddinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat, engellilik durumuna bağlı yer değişikliği taleplerinin karşılanabilmesi için kadro imkânlarının uygun olmasını şart koşmaktadır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddi, mevzuat hükümlerine uygun bir işlem olarak değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65045-S.20.70572
BAŞVURU NO : 2020/51783
KARAR TARİHİ : 17/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın engellilik durumu dolayısıyla Hatay İli
İskenderun İlçesine tayin talebinin kabul edilmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 21/05/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 21.05.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla tarafından
yapılan başvuruda;
1.1) Başvuran özetle; 2000 yılında geçirdiği trafik kazası sonrası ortopedik, kardiyolojik ve
ileus açısından sağlık sorunları olan ve %50 oranında ortopedik daha sonra gelişen ek hastalıklar nedeniyle de yenilenen raporla %68 oranında engelli bir birey olduğunu, EKPSS ile
2019 yılı Aralık ayı atamasında kamuya olarak atandığını, 15.04.2020 tarihinde Hatay
İli Dörtyol çalışmaya başladığını, sağlık sorunları nedeniyle İskenderun’a geliş gidiş yapmak zorunda olmasından, kardiyolojik rahatsızlığının olası bir atakta hayati risk teşkil etmesinden ve ortopedik engeline bağlı bazı kişisel gereksinimlerini yerine getiremediğinden aile bireylerinin ikametinin ve aylık takiplerini yapan hekimlerin bulunduğu
İskenderun tayin için 04.05.2020 tarihinde başvurduğunu, ancak 11.05.2020 tarihinde Hatay tarafından boş kadro olmadığı gerekçesiyle tayin başvurusunun reddedildiğini, günlük hayatında ciddi şekilde zorlandığını ifade etmekte ve İskenderun atanma talebinin kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 05.06.2020 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge
talebine istinaden T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından gönderilen 16.06.2020 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın Hatay İli Dörtyol aday unvanı ile görev yaptığı,
2.2) Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 39 uncu maddesi
ikinci fıkrasında yer alan “Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın Başkanlığın kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır.” hükmü uyarınca İskenderun münhal kadrosu bulunmadığından başvuranın tayin talebinin karşılanmadığı
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5
inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 25.06.1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in;
5.1) “Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci
maddesinde; “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”,
5.2) “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28 inci maddesinde; “Kurumlar bu Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini
Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz.”,
5.3) “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “İlgili
mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır. Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.”,
6) 15.04.2015 tarihli ve 29327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri
Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;
6.1) “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği” başlıklı 39 uncu maddesinde; “(1) İlgili
mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. (2) Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın Başkanlığın kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır. (3) Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır. (4) Engellilik durumu devam ettiği sürece isteği dışında memurun yeri değiştirilmez. Engellilik durumu ortadan kalkan memurlar hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun
reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 no.lu paragrafta yer verildiği üzere, bazı kişisel gereksinimlerini sağlık
sorunları ve engeli nedeniyle yerine getiremediğinden, aile bireylerinin ikameti ile takiplerini yapan hekimlerin bulunduğu İskenderun İlçe Müftülüğüne yer değişikliğinin yapılmasını talep etmektedir.
9) Dosya kapsamında yapılan incelemede;
9.1) Başvuranın, Osmaniye İl Müftülüğü Değerlendirme ve Sınav Kurulu’nun 02.03.2020
tarihli 2020/14 sayılı kararı ile Osmaniye atanmasının teklif edilmesine karar verildiği,
9.2) Başvuranın 05.03.2020 tarihli dilekçesi ile sağlık problemleri dolayısıyla Osmaniye İli
İlçe Müftülüğü’nde çalışma istediğini belirttiği,
9.3) Osmaniye İl Müftülüğü Değerlendirme ve Sınav Kurulu’nun 05.03.2020 tarihli 2020/16
sayılı kararı ile başvuranın Osmaniye İli İlçe Müftülüğü’ne atanmasının teklif edilmesine karar verildiği,
9.4) Başvuranın 15.04.2020 tarihinde Hatay İli Dörtyol İlçesi
da unvanında göreve başladığı ve 04.05.2020 tarihli dilekçesi ile bu kez sağlık sorunları nedeniyle aile bireylerinin ikametinin ve aylık takiplerini yapan hekimlerin bulunduğu
İskenderun yer değişikliğinin yapılmasının sağlanmasını talep ettiği,
9.5) T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yazısı ile Diyanet İşleri Başkanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 39 uncu maddesi ikinci fıkrasında yer alan kadro şartı uyarınca İskenderun İlçe Müftülüğünde münhal kadrosu bulunmadığından başvuranın tayin talebinin karşılanmadığının bildirildiği
anlaşılmıştır.
10) Konuyla ilgili 5 no.lu paragrafta yer verilmiş olan mevzuata bakıldığında; Devlet
memurlarının isteğe bağlı yer değiştirmeleri kapsamında sağlık, aile birliği ve can güvenliği ile engellilik durumuna bağlı yer değişikliği ile ilgili birtakım kriterlerin belirlendiği görülmektedir. Anılan mevzuat uyarınca engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinde bulunulabilmesi için memurun kendisinin sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğunun veya ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunduğunun belgelendirilmesi, ayrıca yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması gerektiği düzenlenmiştir. Bununla birlikte yer değiştirme taleplerinin kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanacağı hükme bağlanmıştır. Bu kapsamda, T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 5 no.lu paragrafta yer alan mevzuat uyarınca yayımlanan ve 6 no.lu paragrafta yer verilen Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’nde Başkanlık personelinin engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleriyle ilgili benzer düzenlemelere rastlanmaktadır.
11) Bu çerçevede başvuruya konu somut olayda; başvuranın engel durumuna bağlı yer
değişikliği talebinin dayanağı olarak %68 oranında engeli bulunduğuna ilişkin 22.08.2017 tarihli ve 5 yıl süreli özürlü sağlık raporunun mevcut olduğu anlaşılmıştır. Ancak dosya kapsamında yer alan Hatay İli İskenderun İlçesi kadro bilgilerinin sorgulanmasına ilişkin belgenin incelenmesi neticesinde unvanında münhal kadro bulunmadığı görülmüştür.
Bu kapsamda Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği” başlıklı 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın
Başkanlığın kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır.” hükmü de göz önünde bulundurulduğunda başvuranın engellilik durumuna bağlı tayin talebinin reddedilmesinin söz konusu mevzuat hükmüne uygun olduğu değerlendirilmiştir.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın engellilik durumuna
bağlı tayin talebi bakımından Hatay İli İskenderun İlçesinin unvanında münhal kadro bulunmadığı ve mevzuat uyarınca kadro imkânlarının uygun olmasının engellilik durumuna bağlı tayin koşulları arasında yer aldığı anlaşılmış olup T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri
Başkanlığı tarafından başvuranın tayin talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Hatay İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE,
Kararın Başvurana ve T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI DİYANET İŞLERİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi