TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3559-3559
BAŞVURU NO : 2018/13109
KARAR TARİHİ : 13/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 24/10/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Bartın Adliyesinde görev yapmakta olduğunu, Bartın Devlet Hastanesinin
26.10.2017 tarihli ve … sayılı Özürlü Sağlık Kurulu Raporuna istinaden %57 oranında engelli
olduğunu, engellilik durumuna bağlı yer değişikliği taleplerine engellilere tanınan yasal hakların varlığı araştırılmadan olumsuz cevap verildiğini, bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini belirterek yer değişikliğinin Devrek Adliyesine yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 06/12/2018 tarihli ve … sayılı yazısında, 2.1. Başvuranın Devrek Adli Sicil Bürosunda veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken Devrek Cumhuriyet Başsavcılığının 6.12.2012 tarih ve … sayılı yazısı ile ilgili hakkında vergi kaçakçılığı yaptığı iddiasıyla tahkikat yürütüldüğü, ayrıca adli soruşturma dosyalarının yürütülmesi sırasında ifadesine müracaat edildiği ve başta kendisine vurmak suretiyle zarar verdiği, daire amirleri huzurunda kendisini veya üçüncü şahıslara hitaben ihtilatlarında hakaretamiz sözler sarf ederek amirlerine karşı saygısız hareketler sergilediği, özel hayatına itina göstermediği, devlet memuru olduğu halde ticaretle iştigal ettiği, ayrıca sorumlu olduğu adli emanet dairesinin denetimi sırasında daire amirlerine karşı denetim görevini sorgular şekilde rahatsız edici hareketler sergilediğinin bildirilmesi üzerine Adalet
Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin ‘Hizmet Gereği Atama’ başlıklı 29 uncu maddesi kapsamında 25.2.2013 tarihli olur ile Kilis Adli Sicil Müdürlüğüne naklen atamasının yapıldığı, 2.2. Başvuranın 10.10.2014 tarihli Olur ile sağlık durumu mazereti nedeniyle Gebze Adli Sicil
Şefliğine naklen atamasının yapıldığı, 19.13.2016 tarihli Olur ile yine sağlık durumu mazereti nedeniyle Bartın Adli Sicil Şefliğine naklen atamasının yapıldığı, 2.3. Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre ataması yapılan ilgilinin 8 yıllık çalışma süresini tamamlamadan engellilik durumu nedeniyle Devrek’e atamasının yapılamadığı, açıklamalarına yer verilmektedir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…”, 5.2. ‘Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi‘ başlıklı 76.maddesinin birinci fıkrasında; ”Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”, 6. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin; 6.1. ‘Hizmet Gereği Atama’ başlıklı 29 uncu maddesinde; “Adlî veya idarî soruşturma ya da denetim elemanlarınca düzenlenen raporlara göre olumsuzluğu tespit edilmiş olanlar veya tutum ve davranışları nedeniyle o yerde kalmaları, ilgisine göre Bakanlıktaki birim amiri, Cumhuriyet başsavcısı, bölge idare mahkemesi başkanı veya Adlî Tıp Kurumu Başkanınca uygun görülmeyip gerekçeli olarak atanmaları teklif edilenler, bu Yönetmelikte belirtilen zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme sureti ile atanma dönemi beklenmeksizin hizmet gereği olarak başka bir yere atanabilirler. Memurun görev yaptığı yerde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer yerlere de ataması yapılabilir.
Atamaları adalet komisyonlarınca teklif edilenler komisyonlarca komisyon merkez veya mülhakatlarına atanabilecekleri gibi komisyonların teklifi üzerine Bakanlık onayı ile başka yerlere de atanabilirler. Bakanlık ve Adlî Tıp Kurumu merkez kadrolarında görev yapan personel birinci fıkrada belirtilen nedenlerle durumlarına uygun taşra kadrolarına atanabilirler.
Yüksek mahkemelerde görev yapan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel, ilgili yüksek mahkemenin teklifi üzerine iktisap ettikleri kadro ve aylığa uygun taşra teşkilâtı kadrolarına Bakanlıkça atanabilirler.
Bu maddeye göre hizmet gereği naklen ataması yapılanlar, a) Atandığı yerde göreve başladığı tarihten itibaren en az üç yıl görev yapması, b) Atandığı yerdeki son üç yıla ait sicil raporları ile denetim elemanlarınca düzenlenen gizli raporlarının iyi olması, c) Atandığı yerdeki herhangi bir eylemi ile ilgili olarak son üç yıl içerisinde uyarma dışında herhangi bir disiplin cezası almamış bulunması, d) Atandığı yerdeki herhangi bir eylemi ile ilgili olarak son üç yıl içerisinde taksirli suçlar dışında paraya çevrilmiş veya tecil edilmiş olsa bile hükümlülüğü ile adlî ve idarî soruşturması veya ceza davasının bulunmaması, e) Atanmak istediği yerde durumuna uygun boş kadro ve ihtiyaç bulunması şartıyla kendi isteği ile naklen atanma talebinde bulunabilirler. Ancak askerlikte, açıkta ve aylıksız izinde geçirilen süreler ile hastalık raporlarının üç aydan fazlası üç yıllık süreden sayılmaz.
Hizmet gereği olarak atananlardan; aynı komisyon içinde bir yere atananlar önceki görev yerine, komisyon dışı bir yere atananlar önceki görev yerinin bağlı olduğu merkez ve mülhakatına, atamaları komisyonlarca teklif edilenler dışında kalanlar önceki görev yerinin il ve ilçelerine sekiz yıl dolmadan atanamazlar.”, 6.2. ‘Engellilik Durumu Nedeniyle Atama’ başlıklı Ek 1 inci maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak naklen atanma talebinde bulunabilir.
Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kadro imkanları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır.
Bu madde kapsamındaki naklen atamalarda 22 nci maddenin beşinci fıkrasındaki toplu atama usulü de uygulanabilir. Toplu atama usulü uygulanması durumunda naklen atama işlemleri yılda iki kez gerçekleştirilir. Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle naklen atanmayı talep etmesi halinde, naklen atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.
Engellilik durumu devam ettiği sürece isteği dışında memurun yeri değiştirilmez.
Engellilik durumu ortadan kalkan memurlar hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır. Bu maddenin uygulanmasında bu Yönetmeliğin 29, 33 ve 34 üncü madde hükümleri saklıdır.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Bartın Adliyesinde görev yapmakta olduğunu, Bartın Devlet Hastanesinin
26.10.2017 tarihli ve 2735 sayılı Özürlü Sağlık Kurulu Raporuna istinaden %57 oranında
engelli olduğunu, engellilik durumuna bağlı yer değişikliği taleplerine engellilere tanınan yasal hakların varlığı araştırılmadan olumsuz cevap verildiğini, bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini belirterek yer değişikliğinin Devrek Adliyesine yapılmasını talep etmektedir.
9. Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, adlî veya idarî soruşturma ya da denetim elemanlarınca düzenlenen raporlara göre olumsuzluğu tespit edilmiş olanların veya tutum ve davranışları nedeniyle o yerde kalmaları, ilgisine göre Bakanlıktaki birim amiri, Cumhuriyet başsavcısı, bölge idare mahkemesi başkanı veya Adlî Tıp Kurumu
Başkanınca uygun görülmeyip gerekçeli olarak atanmaları teklif edilenlerin, Yönetmelikte belirtilen zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme sureti ile atanma dönemi beklenmeksizin hizmet gereği olarak başka bir yere atanabilecekleri, bu şekilde hizmet gereği olarak atananlardan; aynı komisyon içinde bir yere atananların önceki görev yerine, komisyon dışı bir yere atananların ise önceki görev yerinin bağlı olduğu merkez ve mülhakatına, atamaları komisyonlarca teklif edilenler dışında kalanların önceki görev yerinin il ve ilçelerine sekiz yıl dolmadan atanamayacakları düzenleme altına alınmıştır.
10. Öte yandan (6.2) sayılı paragrafta yer verilen hükümde ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurların engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak naklen atanma talebinde bulunabilecekleri, bu kapsamdaki taleplerin Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanacağı belirtilmiş ise de, anılan hükmün uygulanmasında Yönetmeliğin 29, 33 ve 34 üncü madde hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir.
11. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın Devrek Adli Sicil Bürosunda veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken hakkında vergi kaçakçılığı yaptığı iddiasıyla tahkikat yürütüldüğü, ayrıca adli soruşturma dosyalarının yürütülmesi sırasında ifadesine müracaat edildiği sırada başta kendisine vurmak suretiyle zarar verdiği, daire amirleri huzurunda kendisini veya üçüncü şahıslara hitaben ihtilatlarında hakaretamiz sözler sarf ederek amirlerine karşı saygısız hareketler sergilediği, özel hayatına itina göstermediği, devlet memuru olduğu halde ticaretle iştigal ettiği, ayrıca sorumlu olduğu adli emanet dairesinin denetimi sırasında daire amirlerine karşı denetim görevini sorgular şekilde rahatsız edici hareketler sergilediği, hakkında yapılan tahkikat sonucunda düzenlenen soruşturma raporu doğrultusunda başvuranın Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin ‘Hizmet Gereği
Atama’ başlıklı 29 uncu maddesi kapsamında 25.2.2013 tarihli olur ile Kilis Adli Sicil
Müdürlüğüne naklen atamasının yapıldığı, 10.10.2014 tarihli olur ile sağlık durumu mazereti nedeniyle Gebze Adli Sicil Şefliğine naklen atamasının yapıldığı, 19.13.2016 tarihli olur ile yine sağlık durumu mazereti nedeniyle Bartın Adli Sicil Şefliğine naklen atamasının yapıldığı, başvuran tarafından 27.07.2018 tarihli dilekçesi ile bu sefer Devrek Adli Sicil Bürosuna naklen atanma talebinde bulunulduğu, Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre ataması yapılan başvuranın 8 yıllık çalışma süresini tamamlamadan engellilik durumu nedeniyle Devrek’e atamasının yapılamayacağından bahisle talebinin reddi üzerine bakılmakta olan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
12. Başvuranın Devrek Adli Sicil Bürosunda veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken Kilis Adli Sicil Müdürlüğüne naklen atamasının yapılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada Zonguldak İdare Mahkemesi’nin 17.02.2014 tarih ve … sayılı kararında “işlemin tesisine dayanak olan soruşturma sonucuna göre davacının kusurlu olduğunun sabit bulunduğu, davacıya isnat edilen eylemlerin ağırlığının davacının bu yerde artık sağlıklı ve güvenli bir şekilde görev yapmasını engelleyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, atama işleminin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yasal mevzuata uygun olarak tesis edildiği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesine yer verilerek davanın reddedildiği, anılan mahkeme kararının
Danıştay 5. Dairesinin 25.11.2014 tarih ve … sayılı kararı ile onandığı görülmektedir.
13. Olayda başvuran tarafından her ne kadar engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinde bulunulmakta ise de, başvuranın Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil
Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi kapsamında hizmet gereği atamasının yapıldığı, anılan
Yönetmeliğin ‘Engellilik Durumu Nedeniyle Atama’ başlıklı Ek 1 inci maddesi hükmünün
Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi kapsamında hizmet gereği ataması yapılanlar hakkında uygulanamayacağı, öte yandan hizmet gereği ataması yapılan başvuranın 8 yıllık çalışma süresini tamamlamadan önceki görev yerine atanamayacağı açıktır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın önceki görev yeri olan
Devrek Adliyesine naklen atamasının yapılması talebinin reddine ilişkin başvuruya konu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Zonguldak İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu
Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi