|
ÖZET: Başvuran, %41 engelli raporu ile Kayseri İl Müftülüğü’ne naklen atanma talebinde bulunmuş, ancak Diyanet İşleri Başkanlığı, talebini reddetmiştir. İdare, başvuranın engellilik durumunu dikkate almayarak, nakil işlemlerinin uygulamalı sınava tabi olduğunu öne sürmüştür. Ancak, mevzuat gereği engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talepleri, kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın değerlendirilmelidir. Engelliler Hakkında Kanun ve Devlet Memurları Kanunu, engelli memurların yer değiştirme taleplerinin karşılanmasını öngörmektedir.
Danıştay kararları ve ilgili mevzuat, başvuranın engellilik mazeretine dayalı talebinin sınav şartından muaf tutulması gerektiğini belirtmektedir. İdarenin, başvuranın talebini reddetmesi, hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Dolayısıyla, başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, engelli personeline yönelik politikalarını gözden geçirmesi ve bu tür talepleri öncelikli olarak değerlendirmesi beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/12977-S.22.19875
BAŞVURU NO : 2022/8639
KARAR TARİHİ : 07/10/2022
TAVSİYE KARARI
KAYSERİ VALİLİĞİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Engellilik mazeretine bağlı naklen atanma talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 16/06/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; % 41 oranında engeli bulunan Kayseri
İncesu İlçe Müftülüğünde V.H.K.İ. olarak görev yapan başvuran özetle Kayseri İl Müftülüğü’nde boş bulunan V.H.K.İ. kadrosuna atanma talebinin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği’nin “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 39 uncu maddesinin 1. ve 2. fıkrası tarafına uygulanmayarak reddedildiğini belirterek Kurumumuza başvurmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kayseri Valiliği İl Müftülüğünün : – – sayılı yazısında özetle;
2.1) Başvuranın 06.06.2022 tarih ve no’lu Erişkinler İçin Engellilik Raporunda
İşitme % 33, Ortapedik % 8 ve Görme % 4 genel olarak 41 engellilik durumu olduğu,
2.2) Nakil talebinde bulunduğu V.H.K.İ. boş kadroları için Diyanet İşleri Başkanlığınca her ayın 01-15
(onbeş)’inci günleri arsında nakil talepleri alınarak uygulamalı sınava tabi tutularak seçim yapılmakta ve engellilerinde durumunu belirterek bu sınava katılması istenmekte, sınav komisyonunca yapılan değerlendirmelerde Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğimizin 39. maddesi uyarınca diğer nakil talebinde bulunanlardan daha başarılı olması durumunda nakillerin gerçekleştirildiği,
2.3) Başvuranın nakil talebinde bulunduğu tarihte Müftülüklerinde 1 (bir) adet boş V.H.K.İ. kadrosunun
bulunduğu, ancak IKYS üzerinden ilana çıkılmadığından 15.06.2022 tarihli ve sayılı yazı ile nakil talebinin uygun görülmediği,
2.4) Başvuranın 15.06.2022 tarihinde yayınlanan V.H.K.İ. nakil sınav ilanına müracaat ettiği ve
21.07.2022 tarihinde yapılan uygulamalı sınav neticesinde nakil talebi de dikkate alınarak değerlendirildiği,
ancak sınav sonucunda diğer müracaat edenler arasında başarılı olamadığı için nakil talebinin uygun görülmediği,
2.5) Müftülüklerinde 21.07.2022 tarihi itibariyle başvuranın atanabileceği münhal (boş)
V.H.K.İ.kadrosu bulunmadığından, başvuranın ileriki zamanlarda boşalacak V.H.K.İ kadrolarına IKYS üzerinden müracaat etmesi ve nakil başvurusunda bulunan diğer adaylar arasında yapılan uygulamalı sınav neticesinde başarılı olması halinde nakil talebi yerine getirileceği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 inci
maddesinin altıncı fıkrasında; “İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.”
6) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Engellilik
Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu
Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz. (Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarihli ve E:2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararıyla, maddede yer alan ”bir defadan fazla” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) […]”
7) Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliğinin;
7.1) “Kapsam” başlıklı 2 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmelik, Diyanet İşleri Başkanlığında ilk defa
(1)
Devlet memuru olarak atanacaklar (Mülga ibare:RG-8/2/2014-28907) (…), halen görevde olup görevini (1)
veya görev yerini değiştirmek isteyenler (Mülga ibare:RG-8/2/2014-28907) (…) ve Mesleki Bilgiler
Seviye Tespit Sınavına (MBSTS) katılacaklar hakkında uygulanır. (2) Müfettiş, müfettiş yardımcısı, Diyanet işleri uzmanı, Diyanet işleri uzman yardımcısı, Din İşleri Yüksek Kurulu uzmanı ve Din İşleri
Yüksek Kurulu uzman yardımcısı kadrolarına atanacaklar; vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip, müezzin-kayyım kadrolarına ilk defa atanacaklar ile bu unvanların kariyer basamaklarına atanacaklar;
görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklar hakkında bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.”
7.2) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikte geçen; (…)
ç) Mesleki Bilgiler Seviye Tespit Sınavı (MBSTS): Görevlilerin bilgi seviyelerini ölçmek ve mesleki bakımdan göreve en iyi şekilde hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla Başkanlıkça yapılan veya yaptırılan sınavı, d) Sınav: İlk defa Devlet memurluğuna atanacaklar (Mülga ibare: RG-8/2/2014-28907)(1) (…) ve halen görevde olup görevini veya görev yerini değiştirmek isteyenler için düzenlenecek yazılı ve/veya sözlü (Mülga ibare: RG-8/2/2014-28907)(1) (…) sınavı, (…) ifade eder.”
7.3) “Sınavların ilanı” başlıklı 7 inci maddesinde, “(…) (2) Halen görevde olanlardan Diyanet İşleri
Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde sınav şartı bulunan kadrolara yer değiştirme suretiyle atanma talebinde bulunanlar için yapılacak sınavlar ve bu sınavlar sonucu atama yapılacak kadroların sınıfı, unvanı, (Mülga ibare: RG-8/2/2014-28907)(1) (…) ve sayısı, başvuru süresinin bitiminden en az on beş
gün önce, sınav Başkanlık merkezinde yapılacaksa, Başkanlıkça; taşrada yapılacaksa, (Değişik ibare:
RG-8/2/2014-28907)(1) Valiliklerce, uygun görülecek vasıtalarla ilân edilir. (…)”
8) Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;
8.1) “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği” başlıklı 39 uncu maddesinde, (1) İlgili mevzuatına
göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. (2) Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın Başkanlığın kadro imkânları ve teşkilat yapısı dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz. (3)
Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.
(4) Engellilik durumu devam ettiği sürece isteği dışında memurun yeri değiştirilmez. Engellilik durumu ortadan kalkan memurlar hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır.”
8.2) “Cami görevlileri ve Kur’an kursu öğreticilerinin isteğe bağlı yer değiştirmeleri” başlıklı 35
inci maddesinde, “(1) Cami görevlilerinin mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme talepleri dışında kalan isteğe bağlı atanmaları Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.”
8.3) “Eşdeğer kadrolar” başlıklı 44 üncü maddesinde, “(…) (1) Başkanlık personelinden il müftü
yardımcısı ve dengi ile daha alt düzeyde bulunan kadroların eşdeğerleri aşağıdaki şekilde yedi kademe
olarak belirlenmiştir: (…) d) Beşinci kademe: (…), veri hazırlama ve kontrol işletmeni. e) Altıncı kademe:
Memur (…) f) Yedinci kademe: Yardımcı hizmetler sınıfı personeli. (…) (2) Eşdeğer kadrolardan aynı kademede bulunan kadrolar arasındaki geçişler ile üst kademeden alt kademelerdeki kadrolara geçişlerde, adaylığı kalkmış olmak ve atanılacak kadronun şartlarını taşımak kaydıyla ilgili mevzuatında belirtilen diğer şartlar aranmaksızın sınavsız atama yapılabilir. (…) (3) Üst veya aynı kademedeki kadrolardan eğitim görevlisi, şube müdürü, öğretmen, şef, veri hazırlama ve kontrol işletmeni ve şoför kadrolarına geçişlerde
Başkanlıkça yapılacak sınavla atama yapılabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, engel durumu mazeretine binaen 15.06.2022 tarihinde Kayseri İl Müftülüğü’ne naklen
atamasının yapılmasını talebiyle başvuruda bulunmuş, ancak o tarihte Müftülükte 1 (bir) adet boş V.H.K.İ.
kadrosu bulunmakta olduğu, IKYS üzerinden ilana çıkılmadığı gerekçesiyle nakil talebinin uygun görülmemesi üzerine Kurumumuza başvurmuştur.
11) Somut olay incelendiğinde, başvuranın Kayseri İncesu İlçe Müftülüğünde Veri Hazırlama ve Kontrol
İşletmeni olarak görev yapmaktayken, Kayseri İl Müftülüğü Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna naklen atanma talebinde bulunduğu, özetle bir görevde yükselme veya unvan değişikliğinin söz konusu olmadığı, sadece engel mazeretine dayanan nakil talebi olduğu anlaşılmaktadır.
12) 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile engellilere yönelik hizmetlerin yerine getirilmesinde,
engellilere yönelik alınacak kararlarda sosyal politikalar geliştirilmesi ve engellilere yönelik ayrımcılık yapılmaması temel amaç olarak belirlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72 inci maddesinde ise; kendisi, eşi veya birinci kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı hükmü yer almaktadır.
13) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Engellilik
Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3’üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu
Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz. (Danıştay İkinci Dairesinin 21/3/2018 tarihli ve E.: 2016/9697, K.: 2018/1891 sayılı Kararı ile, bu maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresi iptal edilmiştir.)” hükmüne yer verilmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği” başlıklı 39’uncu maddesinde de çerçeve yönetmelik ile benzer düzenlemeye yer verildiği görülmektedir.
14) Diğer taraftan, Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği ile yer değiştirme suretiyle atamalarda
sınav şartı getirildiği anlaşılmış olup bu kapsamda sınav şartının kısıtlayıcı bir işlem olması ve sınava tabi olmaksızın yapılabilecek atamaların tespit edilmesi gerekliliği doğmuştur. Bu kapsamda Diyanet İşleri
Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği birlikte değerlendirilerek bir sonuca varılması başvuru konusu kapsamında önem arz etmektedir.
15) Başvuranın Erişkinler İçin Engellilik Raporunda engel oranı % 41 olarak belirlenmiştir. Başvuran söz
konusu rapor ile yukarıda yer verilen mevzuata istinaden Kayseri İl Müftülüğünde görev yapmayı talep ettiği anlaşılmıştır. Ancak ilgili İdare başvuranın talebini söz konusu kadroya atamaların uygulamalı sınava tabi olduğu gerekçesiyle yerine getirmemiştir. Dolayısıyla İdarenin başvuranın naklen atama başvurusunu engellilik durumuna bağlı yer değişikliği kapsamında değerlendirmediği anlaşılmıştır.
16) Engelliler Hakkında Kanunda, engellilerin haklarını diğer bireylerle eşit kullanabilmesi için idarelere
gerekli değişiklikleri yapması, tedbirleri alması, çalışan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair bütün önlemleri alması yönünde düzenlemeler yer almaktadır. 657 sayılı Kanunda da engelli olan ya da engelli yakını olan memurlara ilişkin koruyucu ve destekleyici tedbirlere yer verilmiştir. Söz konusu mevzuatlara uygun olarak, Devlet Memurlarının Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3 üncü maddesi ile Diyanet İşleri Başkanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 39’uncu maddelerinde; ilgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurların engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceği, bu kapsamdaki taleplerin kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanacağı düzenlenmiştir.
17) İdarenin başvuranın engellilik nedeniyle yaptığı yer değişikliği başvurusunu, 5378 sayılı Kanuna, 657
sayılı Kanuna ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ve
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine aykırı olacak şekilde reddettiği görülmektedir. Avrupa İstihdam Stratejisine uyum sağlama kapsamında hazırlanan 2014-2023 yıllarını kapsayan Ulusal İstihdam Stratejisinde, özel politika gerektiren gruplar olarak tanımlanan dezavantajlı grupların istihdamının önündeki engellerin kaldırılması öncelikli hedef olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla idarenin engelli personeline yönelik politikalarını gözden geçirmesi de beklenmektedir.
18) Ayrıca; Devlet Personel Başkanlığının “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin şartları ile bu
şartları yerine getiren memurun başka gerekçelerle talebinin reddedilmesinin mümkün bulunmadığı (08/03/2016-1424) hakkındaki görüşünde; “Devlet memurunun Genel Yönetmeliğin ek 3 üncü maddesinde yer alan şartlara sahip Devlet memurunun engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilmesi için talep edilen yerde kurumun teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilat bünyesinde bahsi geçen memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve yer değişikliği talebinin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması gerektiği, – Engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin talep edildiği yerde kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilatta memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve talebin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması halinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yer değişikliği talebinin yerine getirilmesi gerektiği, bu üç husus dışındaki gerekçelerle yer değişikliği talebinin reddedilemeyeceği…” mütalaa edilmiştir.
19) Konuyla ilgili Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05/04/2021 tarihli ve E: 2019/2237, K:
2021/695 sayılı kararında; “Öte yandan; davacı Sendika tarafından, bu yönetmelik hükmü ile eş ve sağlık mazereti nedeniyle yer değiştirme talebinde bulunacak personelin sınav yükümlülüğüne tabi tutulmasının hukuka aykırı olduğunun iddia edildiği; Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 35. maddesinin birinci fıkrasında, “Cami görevlilerinin mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme talepleri dışında kalan isteğe bağlı atanmaları Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.” hükmünün yer aldığı, bu nedenle mazeret sebebiyle yer değişikliği sebeplerinin varlığı hâlinde yapılacak atamaların sınav şartından bağışık olduğu görüldüğünden bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle, Yönetmeliğin; 9. maddesinin ikinci fıkrasının iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.”
20) Bu kapsamda bir kişilik VHKİ kadrosu için eğer birden fazla sağlık ve engellilik mazereti bulunan
kişilerin talepleri varsa sadece söz konusu mazeret sahiplerinin katılabileceği sınav yapılabileceği ancak idarenin ilgili kadro için herhangi bir mazereti olmayan nakil talebinde bulunanları da dikkate alarak birden
fazla başvuru olması nedeniyle genel bir sınav yaparak bu sınava kadro talep eden herkesin başvurmasına izin vermesi ve başvuranın öncelikli durumunu dikkate almadan tesis ettiği işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı değerlendirilmiştir. Benzer konuda Kurumumuzun Karabük Valiliği işlemi hakkında düzenlenen 23/08/2022 tarih ve 2022/3453 Başvuru No’lu Tavsiye Kararı da bu yöndedir.
21) Başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav
Yönetmeliği kapsamı dışında kaldığı, engellilik mazeretine dayalı atamaların diğer kısıtlayıcı hükümlerden muaf tutulduğu, dolayısıyla kişilerin engellilik durumu nedeniyle yer değişikliği talepleri olması halinde kadro imkanları gözetilerek öncelikle bu başvuruların yerine getirilip getirilemeyeceğinin incelemesinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
22) Somut olay incelendiğinde; başvuranın 15.06.2022 tarihli dilekçesi ile engellilik durumuna bağlı yer
değişikliği talebinde bulunduğu, mevzuat kapsamında %40’ın üzerindeki engellik durumu nedeniyle başvurusunun Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile Diyanet
İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümleri kapsamında kısıtlayıcı işlemlere tabi olmaksızın değerlendirilmesi gerektiği, ancak İdare tarafından bir kişilik VHKİ kadrosu için birden fazla başvuru olması nedeniyle sınav yapılacağının başvurana bildirildiği, 21.07.2022 tarihinde yapılan uygulamalı sınav neticesinde başvurandan daha başarılı olan aday bulunduğundan bahisle nakil talebinin uygun görülmediği anlaşılmıştır.
23) Ancak başvuranın sınav tarihinden önce engellilik nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunduğu
görüldüğünden bu durumda idarenin sınava tabi olmaksızın münhal kadro durumunu göz önüne alınarak başvuranın talebini öncelikli olarak yerine getirmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
24) Yukarıda açıklanan ilgili mevzuat hükümleri ile Devlet Personel Başkanlığı Görüşü ve Danıştay İdari
Dava Daireleri Kurulu Kararı da birlikte değerlendirilerek zaten VHKİ kadrosunda olan başvuranın engel durumu mazereti sebebiyle ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli belgeleri sunması ile yer değişikliği talebinde bulunması halinde atamaya elverişli boş kadrosu bulunması halinde mazereti kapsamında Diyanet
İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği kapsamı dışında kaldığının kabul edilmesi gerekmektedir.
25) Bu kapsamda; sınav ilanından önce mevzuat kapsamında sayılan mazeret nedeniyle yer değişikliği
talebinde bulunulması halinde artık sınav yapılamayacağından kişilerin mazeretlerinin değerlendirilerek başvuruda bulunan kişilerin taleplerinin öncelikli değerlendirilerek yerine getirilmesi zorunlu olduğundan bu kapsamda yapılan sınavın iptal edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
26) Yukarıda yapılan açıklamalar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
1. Halen görevde olup görevini veya görev yerini değiştirmek isteyenler ile ilgili Diyanet İşleri
Başkanlığı Sınav Yönetmeliği çerçevesinde sınav yapılmasının mümkün olduğundan söz konusu sınavın mazeret nedeniyle yer değiştirme talepleri dışında kalan isteğe bağlı yer değişikliği atamaları için uygulanması gerektiği, 2. Somut olayda zaten veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunda olan ve sadece nakil talebinde bulunan başvuranın Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği gereğince sınava tabi tutulduğu, 3. Ayrıca engellilik, sağlık vb. mazeretler kapsamında yer değişikliği talebinde bulunan personel ile mazeret belirtmeksizin isteğe bağlı yer değişikliğinde bulunan personelin yine aynı sınava tabi tutulduğu, bu durumun mazeret nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunan personele mevzuat çerçevesinde verilen pozitif ayrımcılığın uygulanma ihtimalini ortadan kaldıracağı,
4. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 35 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Cami görevlilerinin mazeret, süre ve karşılıklı yer değiştirme talepleri dışında kalan isteğe bağlı atanmaları Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.” hükmüne yer verildiği, söz konusu uygulamanın sadece cami görevlilerine değil mazeret gerekçesiyle yer değişikliği talebinde bulunan bütün personel için de uygulanması gerektiği, bu bakımdan söz konusu Yönetmelikte değişiklik yapılarak cami görevlileri için getirilen düzenlemenin bütün personele şamil olacak şekilde yeniden düzenlenmesinin uygun olacağı, 5. Ayrıca İdarenin başvuru konusu talebi reddetme gerekçesinin engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik olarak getirilmiş olan düzenlemelerin getiriliş amacına, sistematiğine ve hakkaniyete uyarlık göstermediği anlaşıldığından başvuranın engellilik mazeretine dayalı nakil talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
27) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile;
1. Kayseri İl Müftülüğünde boş bulunan veri hazırlama ve kontrol işletmenliği için yapılan sınav ile bu sınava dayanılarak yapılan atamanın iptal edilerek, 2. Başvuranın 15.06.2022 tarihli engellilik mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin kadro durumu ve teşkilat yapısı birlikte değerlendirilerek 15.06.2022 tarihinde boş olan VHKİ kadrosuna yer değiştirme suretiyle atamasının yapılması yönünde KAYSERİ VALİLİĞİNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
3. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde mazeret sebebiyle yer değişikliği sebeplerinin varlığı hâlinde yapılacak atamaların Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav
Yönetmeliği kapsamında yapılacak olan sınav şartından muaf olduğu yönünde düzenleme yapılması yönünde DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; KAYSERİ
VALİLİĞİ ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana, Kayseri Valiliğine ve Diyanet İşleri Başkanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi