Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuru, engellilik mazeretiyle Antalya iline nakil talebinde bulunan bir kamu çalışanına aittir. Başvuran, Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünde Gelir Uzmanı olarak görev yaparken, Vergi Dairesi Müdür Yardımcılığı sınavını kazanarak Şanlıurfa Vergi Dairesi Müdürlüğüne atanmıştır. Ancak, %54 engelli raporu almasına rağmen, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yer değiştirme yönetmeliği gereği talebi reddedilmiştir. Başvuran, bu durumun ilgili mevzuata aykırı olduğunu savunarak, engellilik mazeretiyle Antalya’ya atanmayı talep etmektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı, başvuranın engellilik durumunun, atanma tarihinden önce belgelendiğini ve bu nedenle iki yıllık süreyi tamamlamadan nakil talebinin kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Ancak, başvuranın engellilik durumunun göz önünde bulundurulması gerektiği, Anayasa ve ilgili mevzuat çerçevesinde sosyal devlet ilkesinin gereği olarak, dezavantajlı gruplara yönelik özel tedbirlerin alınması gerektiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bu yönde tavsiyede bulunmuştur.

Sonuç olarak, başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin, ilgili mevzuat ve insan hakları çerçevesinde dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, kamu kurumlarının engelli bireylere yönelik politikalarını gözden geçirmesi ve fırsat eşitliği sağlaması açısından önem taşımaktadır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/1677-S.24.2703

BAŞVURU NO : 2023/15495

KARAR TARİHİ : 14.02.2024

TAVSİYE KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI

Engellilik mazeretine dayalı nakil talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 27.09.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza T.C. Kimlik Numaralı tarafından yapılan başvuruda başvuran özetle, Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünde Gelir Uzmanı olarak görev yapmakta iken

Gelir İdaresi Başkanlığının açmış olduğu Vergi Dairesi Müdür Yardımcılığı sınavını 23/06/2023 tarihinde kazanarak Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı olmaya hak kazandığını, 28/08/2023 tarihinde Şanlıurfa ili, Vergi Dairesi Müdürlüğüne Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı olarak atandığını, Antalya Eğitim ve

Araştırma Hastanesinden 18/07/2023 tarihinde aldığı Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporuyla %54 oranında engelli olduğunun anlaşıldığını, 01/09/2023 tarihinde Antalya iline tayin talebinde bulunduğunu ancak talebinin Gelir İdaresi Başkanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 11. maddesinin 3. Fıkrasına istinaden reddedildiğini, Gelir İdaresi Başkanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 11. maddesi 3. fıkrasının,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Yer Değiştirme Suretiyle Atanma başlıklı 72. maddesi ve Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Engellilik Durumuna Bağlı Yer

Değişikliği başlıklı Ek 3. maddesine aykırı olduğunu, Sağlık Kurulu Raporunun sınavı kazandığı ve atanmaya hak kazandığı tarihten sonra verildiğini belirterek engellilik mazeretiyle Antalya iline nakil olmayı talep etmektedir.

1.1. Şikâyet başvurusuna konulan ek evrakların tetkiki neticesinde; başvuranın müracaat tarihi:06/07/2023, rapor tarihi:18/07/2023 olan, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan Hipotroidi %10, Kronik

Böbrek Yetmezliği Evre 2A GFR:63 %40, Tek Taraflı Nefrektomi %10, Hafif Derecede Osas %5 olmak üzere %54 engel oranlı, rapor geçerlilik süresi, süresiz olan Engelli Sağlık Kurulu Raporu bulunduğu tespit edilmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 02/10/2023 tarih ve sayılı bilgi belge isteme yazısına cevaben alınan

Gelir İdaresi Başkanlığının 13/10/2023 tarih ve sayılı yazısında;

2.1. Bilindiği üzere ülkemizin 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli bir deprem felaketi yaşadığı ve on bir ilde yaşayan vatandaşlarımızın bu depremden etkilendiği, depremden etkilenen illerde görev yapan personellerinden bir kısmının diğer illere atanma talebinde bulunduğu ve atamaları gerçekleştirildiğinden söz konusu illerde personel ihtiyaçlarının oluştuğu, bu nedenle Başkanlıkları internet sitesinde 21 Mart 2023 tarihinde yayınlanan duyuruda; depremden etkilenen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerindeki ihtiyaç duyulan hizmet alanlarına atama yapılmak üzere 100 (yüz) Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı kadrosu için

Gelir İdaresi Başkanlığı Yönetici Atama Yönetmeliği hükümleri uyarınca 29 Nisan 2023 tarihinde sınav yapılacağının duyurulduğu, 2.2. Söz konusu duyuruda bahsi geçen hizmet alanlarına atanmayı kabul eden vergi dairesi müdür yardımcısı adaylarının bu sınava başvurduğunun kabul edildiği, sözlü bölümü 8-16 Haziran 2023 tarihleri arasında yapılan Vergi Dairesi Müdür Yardımcılığı Sınavının sonucu Başkanlıkları internet sitesinde

23.06.2023 tarihinde açıklandığından, başvuranın da aynı tarih itibariyle sınavı kazandığını

öğrendiğinin kabul edildiği, 2.3. ’ın, Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuna sınavda başarılı olanların ilan edilmesinden sonra 06.07.2023 tarihinde müracaat ettiği, söz konusu sağlık kurulu raporunun 18.07.2023 tarihinde verildiğinin görüldüğü, adı geçenin 24.08.2023 tarihli Başkanlık Makamı Oluru ile Gelir İdaresi

Başkanlığı Yönetici Atama Yönetmeliği’nin 17’nci maddesi uyarınca başarı sırası (ikinci sırada başarılı olduğu) ve kendi tercihi doğrultusunda (Şanlıurfa) Vergi Dairesi Müdürlüğü emrine vergi dairesi müdür yardımcısı olarak atandığı, 28.08.2023 tarihinde görevine başladığı, 2.4. Adı geçenin Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 18.07.2023 tarihinde verilen Erişkinler

İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu’nda %54 oranında engelli olduğunun anlaşılması üzerine, ilgili

01.09.2023 tarihli dilekçesi ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin

Yönetmeliğin Ek 3’üncü maddesine istinaden Antalya/ ya da Antalya/ hizmet alanlarından birine atanma talebinde bulunduğu, 2.5. Başkanlıklarının 15.09.2023 tarihli ve sayılı cevabi yazısında Gelir İdaresi Başkanlığı Personeli

Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “5 inci maddede sayılan unvanlara yapılan ilk atamalarda, 8 inci maddede yer alan hükümler iki yıl süre ile uygulanmaz. Ancak, göreve başladıktan sonra 8 inci maddede belirtilen mazeretleri ortaya çıkanlar, bu süreyi tamamlamadan durumlarına uygun yerlere atanabilirler…” düzenlemesi yer aldığından ve adı geçenin de görevine başladığı 28.08.2023 tarihinden önce engellilik mazeretinin bulunduğu sunmuş olduğu rapordan anlaşıldığından ilgilinin Şanlıurfa ili ilçesinde iki yıllık süreyi tamamlamadan engellilik mazereti nedeniyle atanma talebinin yerine getirilmesine imkân bulunmadığı, 2.6. ’ın, Şanlıurfa ili Birecik ilçesindeki iki yıllık süreyi tamamladığında engellilik mazereti nedeniyle başvuruda bulunması halinde talebinin yerine getirilebileceği, 2.7. Vergi dairesi müdür yardımcısı kadro bilgileri Başkanlıkları merkezinde tutulmakta olup, Vergi Dairesi

Başkanlıklarında ve taşra teşkilatında boş kadro bulunmadığı, İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İNKA) programında, Başkanlıkları taşra teşkilatına ait tüm boş kadrolar taşra depoda tutulmakta olup, iller arası nakillerde ise personelin (vergi dairesi müdür yardımcısı) kendi kadrosu ile nakil işlemi gerçekleştiği, 2.8. (Şanlıurfa) Vergi Dairesi Müdürlüğünde, başvuran dâhil olmak üzere 10.10.2023 tarihi itibariyle iki vergi dairesi müdür yardımcısının görev yaptığı, 2.9. “Gelir İdaresi Başkanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair

Yönetmelik”in Başkanlıkları Hukuk Müşavirliği incelemesinden geçtikten sonra Cumhurbaşkanlığının ilgili birimlerinin onayı alınarak 13 Temmuz 2021 tarih ve 31540 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla

yürürlüğe girdiği, bu nedenle Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına ilişkin

Yönetmeliğin Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği başlıklı Ek-3’üncü maddesine aykırı olmadığının değerlendirildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesi “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” 3.2. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesi “… Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz…

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” 3.3. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde, “Devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” 3.4. “Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65’inci maddesinde, “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.” 3.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.6. “Milletlerarası andlaşmaları uygun bulma” başlıklı 90 ıncı maddesinde “Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması, Türkiye

Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır.(…) Türk kanunlarına değişiklik getiren her türlü andlaşmaların yapılmasında birinci fıkra hükmü uygulanır. (…) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” 4. BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin; 4.1. “Genel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması Sözleşme’nin dayandığı ilkeler arasında sayılmıştır.

4.2. “Genel Yükümlülükler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Taraf Devletler engelliliğe dayalı herhangi bir ayrımcılığa izin vermeksizin tüm engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinin eksiksiz olarak yaşama geçirilmesini sağlamak ve engellilerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmekle yükümlüdür.

Bu amaç doğrultusunda Taraf Devletler; (a) Bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almayı (…) (b) Yürürlükte mevcut, engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yasalar, düzenlemeler, gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dahil uygun tüm tedbirleri almayı; (…) taahhüt eder.”

4.3. “Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik” başlıklı 5 inci maddesinin; 4 üncü fıkrası “Engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak veya sağlamak için gerekli özel tedbirler işbu Sözleşme amaçları doğrultusunda ayrımcılık olarak nitelendirilmez.” 4.4. “Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dâhil Olma” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İşbu Sözleşmeye

Taraf Devletler tüm engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında toplum içinde yaşama hakkına sahip olduğunu kabul eder ve engellilerin bu haktan eksiksiz yararlanabilmeleri ve topluma tam katılımlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri etkin bir şekilde alır. Bu çerçevede aşağıdaki noktalara dikkat

edilmelidir:

(a) Engelliler diğer bireylerle eşit koşullar altında ikametgâhlarını ve nerede ve kiminle yaşayacaklarını seçme hakkına sahiptirler ve özel bir yaşama düzenine zorlanamazlar; (b) Engellilerin kişisel destek dâhil olmak üzere toplum içinde yaşamak ve topluma dâhil olmak için ihtiyaç duydukları konut içi, kurum içi ve diğer toplumsal destek hizmetlerine erişimleri sağlanmalı ve engellilerin toplumdan tecridi ve ayrı tutulması önlenmelidir; (c) Kamusal hizmet ve tesisler engellilere diğer bireylerle eşit şekilde açık olmalı ve onların ihtiyaçlarına yanıt verebilmelidir”, 4.5. Çalışma ve İstihdam başlıklı 27nci maddesinde; “1. Taraf Devletler engellilerin diğer bireylerle eşit koşullar altında çalışma hakkına sahip olduğunu kabul eder. Bu hak, engellilerin, açık, bütünleştirici ve erişilebilir bir iş piyasası ve çalışma ortamında serbestçe seçtikleri bir işle hayatlarını kazanmaları fırsatını da içerir. Taraf Devletler çalışırken engelli olanlar dahil olmak üzere tüm engellilerin çalışma hakkının yaşama geçmesini yasama çalışmalarını da içeren uygun tüm tedbirleri alarak güvence altına alır. Taraf

Devletler bunların yanısıra; (a) İşe alım ve istihdam edilme koşullarında, istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi ve sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dahil olmak üzere, istihdama ilişkin her hususta, engelliliğe dayalı ayrımcılığı yasaklar; (b) Fırsat eşitliği, eşit değerde işe eşit ücret ilkesi, tacizden korunma ve mağduriyetin giderilmesi, güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları dahil olmak üzere diğer bireylerle eşit koşullar altında adil ve uygun çalışma koşullarının sağlanmasına ilişkin olarak engellilerin haklarını korur; (c) Engellilerin iş ve sendikal haklarını diğer bireylerle eşit koşullar altında kullana bilmelerini sağlar; (d) Engellilerin genel teknik ve mesleki rehberlik programlarına, yerleştirme hizmetlerine, mesleki ve sürekli eğitime diğer bireylerle eşit koşullar altında etkin bir şekilde erişimini sağlar; (e) İş piyasasında engellilerin istihdam olanaklarının ve kariyer gelişiminin desteklenmesine ve engellilerin iş aramasına veya işe başlamasına, çalışmaya devam etmesine ve işe geri dönmelerine yardım eder; (f) Serbest çalışma, girişimcilik, kooperatif kurma ve kendi işini kurma konusundaki fırsatları geliştirir; (g) Engellileri kamu sektöründe istihdam eder; (h) Olumlu eylem programları, teşvikler ve diğer tedbirleri de içerebilecek uygun politika ve önlemlerle, engellilerin özel sektörde istihdam edilmelerini destekler; (i) Engellilerin çalıştığı işyerlerinde makul düzenlemelerin yapılmasını sağlar; (j) Engellilerin açık iş piyasasında iş deneyimi kazanmasını temin eder; (k) Engelliler için mesleki rehabilitasyon, işte kalma ve işe dönüş programları yürütür. 2. Taraf Devletler engellilerin kölelik altında tutulmalarını engeller ve engellileri zorla veya mecburi çalışmaya karşı diğer bireylerle eşit koşullar altında korur” 4.6. “Yeterli Yaşam Standardı ve Sosyal Korunma” başlıklı 28 inci maddesinin; 1 inci fıkrasında “Taraf

Devletler, engellilerin yiyecek, giysi ve barınma dahil kendileri ve aileleri için yeterli yaşam standardı hakkını ve yaşam koşullarının sürekli olarak iyileştirilmesi hakkını tanır. Taraf Devletler bu hakkın engelli olmaları nedeniyle ayrımcılığa uğramaksızın tanınmasını temin etmek için gerekli adımları atar…” 5. BM Genel Kurulunca 16 Aralık 1966 tarih ve 2200 A (XXI) sayılı Kararıyla kabul edilen Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde; “1. Bu Sözleşmeye Taraf

Devletler, herkesin özgürce seçtiği ya da benimsediği bir işte çalışarak yaşamını kazanma fırsatına sahip olma hakkını içeren çalışma hakkını tanır ve bu hakkı korumak için uygun girişimlerde bulunur. 2. Bu

Sözleşmeye Taraf bir Devletin bu hakkın tam olarak gerçekleşmesi amacıyla yapacağı girişimler; bireye temel siyasal ve ekonomik özgürlükleri sağlayacak koşullar altında kararlı ekonomik, toplumsal ve kültürel gelişmeyi ve tam ve verimli bir çalışmayı gerçekleştirmek üzere, politikalar ve tekniklerle mesleki ve teknik yönlendirme ve yetiştirme programları uygulamasını da içerir.” 6. 2000 yılında ilan edilen ve Lizbon Antlaşmasının 2009 yılında yürürlüğe girmesiyle diğer Avrupa Birliği anlaşmalarıyla aynı yasal değeri kazanan Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesinin, 6.1. Ayrımcılık yasağı başlıklı 21nci maddesinde; “1. Cinsiyet, ırk, renk, etnik veya sosyal köken, kalıtımsal özellikler, dil, din veya inanç, siyasi veya başka herhangi bir görüş, bir ulusal azınlığın üyesi olma, hususiyet, doğum, maluliyet, yaş veya cinsel eğilim gibi herhangi bir nedenle ayrımcılık yapılması yasaktır. …” 6.2. Engellilerin toplumla bütünleştirilmesi başlıklı 26ncı maddesinde; “Birlik, engelli kişilerin, bağımsızlıklarını, toplumsal ve mesleki yaşamla bütünleştirilmelerini ve toplum yaşamına katılmalarını sağlamaya yönelik önlemlerden yararlanma hakkını tanımakta ve saygı göstermektedir.” 7. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanunun; 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; engellilerin temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır.”, 7.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “a) Doğrudan ayrımcılık: Engelliliğe dayalı ayrımcılık temeline dayanan ve engellinin hak ve özgürlüklerden karşılaştırılabilir durumdakilere kıyasla eşit şekilde yararlanmasını engelleyen, kısıtlayan veya zorlaştıran her türlü farklı muameleyi, b) Dolaylı ayrımcılık: Görünüşte ayrımcı olmayan her türlü eylem, işlem ve uygulamalar sonucunda engelliliğe dayalı ayrımcılık temeliyle bağlantılı olarak, engellinin hak ve özgürlüklerden yararlanması bakımından nesnel olarak haklılaştırılamayan dezavantajlı bir konuma sokulmasını, c) Engelli: Fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal yetilerinde çeşitli düzeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen bireyi, d) Engelliliğe dayalı ayrımcılık: Siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel, medeni veya başka herhangi bir alanda insan hak ve temel özgürlüklerinin tam ve diğerleri ile eşit koşullar altında kullanılması veya bunlardan yararlanılması önünde engelliliğe dayalı olarak gerçekleştirilen her türlü ayrım, dışlama veya kısıtlamayı, e) Engellilik durumu: Bireyin engelliliğini ve engellilikten kaynaklanan özel gereksinimlerini, uluslararası yöntemleri temel alarak belirleyen derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanılamaları f) Erişilebilirlik: Binaların, açık alanların, ulaşım ve bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin, engelliler tarafından güvenli ve bağımsız olarak ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını, j) Makul düzenleme: Engellilerin insan haklarını ve temel özgürlüklerini tam ve diğer bireylerle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere belirli bir durumda ihtiyaç duyulan, ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri, l) Umuma açık hizmet veren yapı: Kamu hizmeti için kullanılan resmî binalar, ibadet yerleri, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri; sinema, tiyatro, opera, müze, kütüphane, konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino, düğün salonu gibi eğlence yapıları; otel, özel yurt, iş hanı, büro, pasaj, çarşı gibi ticari yapılar; spor tesisleri, genel otopark ve buna benzer umuma ait binaları, ifade eder.”

7.3. “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin c fıkrasında; “Engellilerin tüm hak ve hizmetlerden yararlanması için fırsat eşitliğinin sağlanması esastır.” 7.4. İstihdam başlıklı 14 üncü maddesinde; “(Değişik:6/2/2014-6518/72 md.) Engellilerin iş gücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere gerekli tedbirler alınır. İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dâhil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamaz. Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamaz. Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunludur. …” 8. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Kurumun görevi başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 9.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.”, 9.2. Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi başlıklı 76ncı maddesinde; “(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay

T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.” 10. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, “Engellilik

Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu

Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz (Danıştay 2. Dairesinin 21/03/2018 tarihli ve E:2016/9697, K:2018/1891 sayılı kararıyla, maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresinin iptaline karar verilmiştir.) …”, 11. 03.11.2011 tarihli ve 28104 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Gelir İdaresi

Başkanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;

11.1. Yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personel başlıklı 5inci maddesinde; “ (1) Yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personel aşağıda belirtilmiştir: a) Vergi dairesi müdürü, müdür, vergi dairesi müdür yardımcısı ve müdür yardımcısı, b) Avukat.” 11.2. Özür halleri başlıklı 8inci maddesinde; “1) Yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda sağlık durumu ve eş durumu, özür halleri olarak dikkate alınır. (2) Birinci fıkrada belirtilen özür hallerinin değerlendirilmesinde uyulacak esaslar aşağıda belirtilmiştir: a) Özür hallerinin belgelendirilmesi kaydıyla, zorunlu çalışma süresini tamamlamış personel, taleplerine uygun olarak özürlerine cevap verebilecek farklı hizmet bölgelerine atanabilir veya yerlerinde bırakılabilir. Zorunlu çalışma süresini tamamlamamış personel, öncelikle özürlerine cevap verebilecek, aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bunun mümkün olmaması halinde farklı hizmet bölgelerine atanabilir. b) Başkanlık, özür hallerinin ortadan kalkması durumunda yer değiştirmeye tabi personelin ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik kalan çalışma süresini tamamlatabilir. (3) Sağlık durumu özrüne dayanılarak yer değiştirme veya yerinde kalma talebinde bulunulabilmesi için; memurun kendisinin, eşinin veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kimselerden birinin sağlık durumunun bulunduğu yerde tehlikeye girdiğinin veya görev yerinin değişmesi halinde tehlikeye gireceğinin tam teşekküllü Devlet hastanesinden veya üniversitelerin tıp fakültelerinden son üç ay içinde alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekir. (4) Eş durumu özrüne dayanılarak yer değiştirme veya yerinde kalma talebinde bulunulabilmesi için; personelin eşinin 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnameye tabi bir kurumda memur veya statüsüne bakılmaksızın kamu görevlisi olarak çalıştığının ve/veya tayininin yapıldığının görev yeri belgesi ve vukuatlı nüfus kayıt örneği ile belgelendirilmesi gerekir.

(5) Bu madde kapsamında, başka hizmet bölgesi veya hizmet alanına atanan veya yerlerinde bırakılanlar, özürlerinin devam ettiğini gösteren belgeleri Başkanlığa göndermek zorundadırlar.” 11.3. Unvan değişikliğinde atama usulü başlıklı 11inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “(3) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan unvanlara yapılan ilk atamalarda, 8 inci maddede yer alan hükümler iki yıl süre ile uygulanmaz. Ancak, göreve başladıktan sonra özür halleri ortaya çıkanlar, bu süreyi tamamlamadan durumlarına uygun yerlere atanırlar.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Başvuran özetle, Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Müdürlüğünde Gelir Uzmanı olarak görev yaparken

Araştırma Hastanesinden 18/07/2023 tarihinde aldığı Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporuyla %54 oranında engelli olduğunun anlaşıldığını, 01/09/2023 tarihinde Antalya iline tayin talebinde bulunduğunu ancak talebinin Gelir İdaresi Başkanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 11. maddesinin 3. Fıkrasına istinaden reddedildiğini belirterek engellilik mazeretiyle Antalya iline nakil olmayı talep etmektedir.

14. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden özetle; ülkemizin 6 Şubat 2023 tarihinde yaşadığı

Kahramanmaraş merkezli deprem felaketi sonrasında depremden etkilenen illerde görev yapan

personellerinden bir kısmının diğer illere atamaları gerçekleştirildiğinden söz konusu illerde personel ihtiyaçlarının oluştuğu, bu nedenle Başkanlıkları internet sitesinde 21 Mart 2023 tarihinde yayınlanan duyuruda; depremden etkilenen illerdeki ihtiyaç duyulan hizmet alanlarına atama yapılmak üzere 100 (yüz)

Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı kadrosu için Gelir İdaresi Başkanlığı Yönetici Atama Yönetmeliği hükümleri uyarınca 29 Nisan 2023 tarihinde sınav yapılacağının duyurulduğu, ’ın, Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuna sınavda başarılı olanların ilan edilmesinden sonra

06.07.2023 tarihinde müracaat ettiği, söz konusu sağlık kurulu raporunun 18.07.2023 tarihinde

verildiğinin görüldüğü, adı geçenin 24.08.2023 tarihli Başkanlık Makamı Oluru ile Gelir İdaresi Başkanlığı

Yönetici Atama Yönetmeliği’nin 17’nci maddesi uyarınca başarı sırası (ikinci sırada başarılı olduğu) ve kendi tercihi doğrultusunda (Şanlıurfa) Vergi Dairesi Müdürlüğü emrine vergi dairesi müdür yardımcısı olarak atandığı, 28.08.2023 tarihinde görevine başladığı, ilgilinin 01.09.2023 tarihli dilekçesi ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3’üncü maddesine istinaden Antalya/Merkez ya da Antalya/Kemer hizmet alanlarından birine atanma talebinde bulunduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca adı geçenin görevine başladığı 28.08.2023 tarihinden önce engellilik mazeretinin bulunduğu sunmuş olduğu rapordan anlaşıldığından ilgilinin Şanlıurfa ili ilçesinde iki yıllık süreyi tamamlamadan engellilik mazereti nedeniyle atanma talebinin yerine getirilmesine imkân bulunmadığı, Vergi Dairesi Başkanlıklarında ve taşra teşkilatında boş kadro bulunmadığı, İnsan Kaynakları

Yönetim Sistemi (İNKA) programında, Başkanlıkları taşra teşkilatına ait tüm boş kadrolar taşra depoda tutulmakta olup, iller arası nakillerde ise personelin (vergi dairesi müdür yardımcısı) kendi kadrosu ile nakil işlemi gerçekleştiği belirtilmektedir.

15. Bireylerin temel hak ve hürriyetlerinin düzenlendiği Anayasada sosyal hukuk devleti, adalet ve eşitlik başta olmak üzere farklı ilkeler doğrultusunda engellilerin de içinde bulunduğu toplumun dezavantajlı gruplarına yönelik tedbirler içeren özel koruyucu hükümlere yer verilmiştir. Bu bakımdan özellikle sosyal devlet ilkesinin temel niteliği; devletin toplumdaki dezavantajlı gruplar lehine müdahalede bulunması ve bu gruplara dahil bireylere yönelik fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde eşitsizlikleri giderici önlemler alması olarak kabul edilmektedir. Ayrıca Anayasamızda devlet, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmakla; kanun önünde eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla; sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri almakla; bedeni yetersizliği olanların çalışma şartları bakımından özel olarak korunmasıyla yükümlü kılınmaktadır. Bu doğrultuda

Anayasa’da, dezavantajlı gruplar içinde engellilere de yer verilerek engelliler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı belirtilmek suretiyle engelliler lehindeki düzenlemeler anayasal güvence altına alınmıştır. Bu doğrultuda Engelliler Hakkında Kanun’da engellilerin haklarını diğer bireylerle eşit kullanabilmesi için ölçüsüz veya aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve tedbirleri ifade eden makul düzenlemelerin yapılması gerektiği bildirilmektedir.

16. Bu bağlamda devletin engelli bireylerin haklarına ilişkin yükümlülükleri sosyal bir hukuk devleti niteliğini haiz olmasıyla bağlantılı olup engelli hakları alanında idarenin işlemlerinin ve mevcut uygulamalarının hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hak arama hürriyeti doğrultusunda yasal düzenlemelerle uyumlu olması gerekmektedir.

17. Bilindiği üzere; engelli bireyler, engellerinden kaynaklanan çeşitli sebeplere ilave ekonomik külfetlerle, fiziksel ya da psiko-sosyal güçlüklerle karşılaşmakta, toplumdaki diğer bireylerin katlanmadığı medikal malzeme giderleri, kişisel öz bakım giderleri, bakım hizmeti giderleri, fiziksel engelleri yüzünden toplu taşıma hizmetlerinden yararlanamamalarına bağlı olarak katlandıkları ulaşım giderleri gibi pek çok durum bu güçlük ve külfetlerin sebepleri arasında sayılmaktadır. Bu sebeple bu sorunların yaşattığı

olumsuzlukların giderilebilmesi için birçok uluslararası metinde devlet tarafından özel tedbirler alınması gerektiği ortaya konulmuştur.

18. İnsan Hakları Eylem Planı kapsamında “İnsan hakları alanında farkındalığın üst düzeyde tutulmasıyla, idarede ve toplumda hak ve özgürlüklere ilişkin duyarlılığın sadece kuvvetlenmesi değil, aynı zamanda kalıcı olması amaçlanmaktadır.” hususları belirtilerek engelli haklarını da kapsayıcı şekilde insan haklarına yaklaşım konusunda idarenin farkındalığının üst düzeyde tutulması ve bu farkındalığın kalıcılığı esas alınmıştır. Bu doğrultuda Plan’da insan hakları odaklı yönetim ve uygulama örnekleri teşvik edileceği belirtilmiştir.

19. Tarafı olduğumuz BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin “Giriş” bölümünde “engellilik durumunun, sakatlığı olan kişilerin topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını engelleyen tutumlar ve çevre koşullarının etkileşiminden kaynaklandığı; çeşitli araç ve yükümlülüklerin varlığına rağmen engelli kişilerin topluma eşit bireyler olarak katılmaları önündeki manilerin halen var olmaya devam ettiği ifade edilmiş, daha yoğun desteğe ihtiyacı olan engelliler dâhil olmak üzere, tüm engellilerin insan haklarının güçlendirilmesi ve korunmasının gerektiği; fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel çevreye, sağlık ve eğitim hizmetlerine, bilgiye ve iletişime erişimin engellilerin tüm insan haklarından ve temel özgürlüklerden tam yararlanmasını sağlamadaki önemi kabul edilmiştir. Bu kapsamda, Sözleşmede “engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak için alınacak özel tedbirlerin ayrımcılık olarak nitelendirilemeyeceği” hükme bağlanmıştır.

20. 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile engellilere yönelik hizmetlerin yerine getirilmesinde, engellilere yönelik alınacak kararlarda sosyal politikalar geliştirilmesi ve engellilere yönelik ayrımcılık yapılmaması temel amaç olarak belirlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72 inci maddesinde ise; kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılacağı hükmü yer almaktadır.

21. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Engellilik

Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3’üncü maddesinde; “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu

Dairesinin 21/3/2018 tarihli ve E.: 2016/9697, K.: 2018/1891 sayılı Kararı ile, bu maddede yer alan “bir defadan fazla” ibaresi iptal edilmiştir.)” hükmüne yer verilmiştir.

22. Başvuran söz konusu %54 engel oranlı, rapor geçerlilik süresi, süresiz olan Engelli Sağlık Kurulu

Raporu ile yukarıda yer verilen mevzuata istinaden Antalya iline nakil talep etmiştir. Ancak ilgili İdare başvuranın talebini Gelir İdaresi Başkanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliğinin Unvan değişikliğinde atama usulü başlıklı 11inci maddesinin üçüncü fıkrası; “5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan unvanlara yapılan ilk atamalarda, 8 inci maddede yer alan hükümler iki yıl süre ile uygulanmaz. Ancak, göreve başladıktan sonra özür halleri ortaya çıkanlar, bu süreyi tamamlamadan durumlarına uygun yerlere atanırlar.” hükmü uyarınca adı geçenin görevine başladığı 28.08.2023 tarihinden önce engellilik mazeretinin bulunduğunun sunmuş olduğu rapordan anlaşıldığı gerekçesiyle reddetmiştir.

23. İdarenin başvuranın engellilik nedeniyle yaptığı yer değişikliği başvurusunu, ilgili mevzuat hükümlerini dikkate alarak Avrupa İstihdam Stratejisine uyum sağlama kapsamında hazırlanan 2014-2023 yıllarını kapsayan Ulusal İstihdam Stratejisindeki özel politika gerektiren gruplar olarak tanımlanan dezavantajlı grupların istihdamının önündeki engellerin kaldırılması öncelikli hedef kabul edilerek değerlendirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla idarenin engelli personeline yönelik politikalarını gözden geçirmesi de beklenmektedir. Ayrıca; mülga Devlet Personel Başkanlığının “Engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin şartları ile bu şartları yerine getiren memurun başka gerekçelerle talebinin reddedilmesinin mümkün bulunmadığı (08/03/2016-1424)” hakkındaki görüşünde; “Devlet memurunun Genel Yönetmeliğin ek 3 üncü maddesinde yer alan şartlara sahip Devlet memurunun engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talebinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilmesi için talep edilen yerde kurumun teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilat bünyesinde bahsi geçen memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve yer değişikliği talebinin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması gerektiği, – Engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin talep edildiği yerde kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatının bulunması, söz konusu teşkilatta memurun atanabileceği bir kadronun bulunması ve talebin engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olması halinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yer değişikliği talebinin yerine getirilmesi gerektiği, bu üç husus dışındaki gerekçelerle yer değişikliği talebinin reddedilemeyeceği… mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

24. Diğer bir ifadeyle mülga Devlet Personel Başkanlığı görüşüne göre değerlendirme yapıldığında başvuran engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değişikliği talep etmekte, yer değişikliğinin talep edildiği Antalya ilinde İlgili İdarenin teşkilatı bulunmakta, söz konusu teşkilatta memurun atanabileceği bir kadronun bulunduğu anlaşılmaktadır.

25. Başvuranın görevini yerine getirirken engel durumundan dolayı karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemleri alması için başvuranın engellilik mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin kişinin engel durumu dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

26. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde; başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik olarak getirilmiş düzenlemelerin getiriliş amacına, sistematiğine ve hakkaniyete uygun olarak; başvuranın görevini yerine getirirken engel durumundan dolayı karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemlerin alınması için başvuranın engellilik mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin başvuranın %54 engel oranlı engelli sağlık kurulu raporu göz önüne alınarak ve öncelikli şekilde idarece değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

27. Bununla birlikte Kurumumuz tarafından 2022/10413 numaralı benzer bir şikâyet başvuru için 23/01/2023 tarih ve sayılı Kararımız ile Sivas Defterdarlığı ile Hazine ve Maliye

Bakanlığına Tavsiyede bulunulmuştur. Sivas Valiliği Defterdarlık Personel Müdürlüğü’nün 27/02/2023 tarih ve sayılı yazısında Tavsiye Kararımıza uyulduğu belirtilmiştir. 2023/7173 numaralı benzer bir şikâyet başvurusu için 10/08/2023 tarih ve sayılı Kararımız ile

Hazine ve Maliye Bakanlığına Tavsiyede bulunulmuştur.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 28. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

29. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile;

Başvuranın engellilik durumuna bağlı yer değişikliğinin sağlanmasına yönelik getirilmiş olan düzenlemelerin getiriliş amacına, sistematiğine ve hakkaniyete uygun olarak; başvuranın görevini yerine getirirken engel durumundan ötürü karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerine dair önlemlerin alınması için başvuranın engellilik mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin başvuranın %54 engel oranlı engelli sağlık kurulu raporu göz önüne alınarak ve öncelikli şekilde idarece değerlendirilmesi hususunda Hazine ve Maliye Bakanlığına TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın Başvurana ve Hazine ve Maliye Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi