|
ÖZET: Başvuran, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde çalışırken, Balıkesir Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin kapatılması sonrası İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne atanmış ve Balıkesir’e naklen atama talebinde bulunmuştur. Sosyal Güvenlik Kurumu, başvuranın talebini, ilgili mevzuat gereği, Balıkesir’de uygun kadro bulunmadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Ancak, başvuranın eşi Balıkesir’de görevli olup, eş durumu mazereti bulunmaktadır. İlgili mevzuat, kamu personeli olan eşlerin bulunduğu yere atanma imkânını tanımaktadır. Başvuranın sağlık durumu ve ailevi yükümlülükleri de göz önünde bulundurulduğunda, idarenin talebi reddetmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmuştur.
Sonuç olarak, başvurunun kabulüne ve başvuranın Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde geçici görevlendirilmesi hususunda Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. İdarenin, bu karar üzerine 30 gün içinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/16158-S.22.24648
BAŞVURU NO : 2022/13817
KARAR TARİHİ : 13/12/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne naklen atama, daimi görevlendirme ile uygun kadro tahsisinin yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü kadrosunda olup, Balıkesir Büyükşehir Belediye
Başkanlığı bünyesinde geçici görevli iken Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne naklen atama, daimi görevlendirme ile uygun kadro tahsisinin yapılması talebinin idarece reddedildiğini ifade ederek ilgili idari işlemin kaldırılması, iller arası nakil ve atamaya ilişkin talebinin kabulü, Balıkesir ilinde özlüğüne uygun kadro tahsis edilmesi ve talebinin uygun görülmemesi halinde yasal gerekçelerin tarafına yazılı olarak bildirilmesi talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumuna 25/08/2022 tarihinde yapmış olduğu başvurusu idari başvuru yollarını tüketilmediği gerekçesiyle Gönderme Kararı verildiğini, ancak karara ilişkin idarece 17/09/2022 tarihinde verilen cevap ile talebinin kabul edilmediği dolayısıyla; İstanbul Sosyal Güvenlik İl
Müdürlüğünden, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne naklen atama, daimi görevlendirme ile uygun kadro tahsisi yapılması talebinin reddi işleminin kaldırılmasını, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne atamasının yapılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki; 11/10/2022 tarih ve S. sayı ile bilgi ve belge talebimize istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen
21.10.2022 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazıda özetle; kayıtların tetkikinden
başvuranın ’ın Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde görev yapmakta iken Kurum
Yönetim Kurulu kararı ile Balıkesir Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin kapatılmasının ardından 2019 yılı iller arası nakil döneminde tercihine istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne atandığı ve
30.07.2019 tarihinde görevine başladığı, başvuranın halen İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü eczacı
kadrosunda olduğu, talebi üzerine Balıkesir Belediye Başkanlığında geçici olarak görevlendirilmiş olduğu, SGK Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında belirtilen; “Görev yapılan birimin; kapanması, devri, iş yükünün önemli ölçüde azalması nedeniyle personele ihtiyaç duyulmaması hallerinde; ihtiyaç duyulan birimlere resen atama yapılabilir.” hükmü gereğince, Yönetim
Kurulu kararı ile kapatılan Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinde görev yapan personelin Sağlık Sosyal
Güvenlik Merkezi bulunan diğer İl Müdürlüklerine atamalarının yapılabilmesi için tercihlerinin alınarak
Başkanlığa gönderilmesi istendiği, tercihlerinin gönderilmemesi üzerine 07.05.2019 tarihli ve Esayılı yazı ile kadrosu kaldırılan personel hakkında 2019 yılı iller arası isteğe bağlı yer değişikliği atamalarında tercihlerini yapmaları gerektiği ifade edilerek aksi takdirde başka yere atanma durumlarının Kurumca değerlendirilebileceği bildirildiği, adı geçenin 2019 yılı iller arası nakil dönemi atamalarında elektronik ortamda alınan tercihine istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü eczacı kadrosuna atandığı, bilahare, adı geçen, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 26.07.2019 tarihli ve
E sayılı yazısı Ek’inde yer alan dilekçesi ile görevlendirme talebinde bulunduğu,
31.07.2019 tarihli ve E- sayılı Başkanlık Makamı onayı ile adı geçenin anılan İl
Müdürlüğüne görevlendirmesi yapıldığı, Başkanlık Makamının çeşitli tarih ve sayılı Olur’ları ile görevlendirme süresinin uzatıldığı, ancak Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde geçici de olsa bir personelin bulunması mevcut faturaların Müdürlüklerinden alınmasına mani olduğunun bildirilmesi üzerine Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünün de görüşü alınarak adı geçenin geçici görevlendirmesi görev süresinin bitim tarihinde sonlandırıldığı, yeniden görevlendirme talebi Başkanlık Makamınca uygun görülmediği, daha sonra, başvuran hakkında Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığının 5393 Sayılı
Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasında yer alan “Kamu Kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, Belediye Başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler” hükmüne istinaden adı geçenin anılan Belediye Başkanlığında şube müdürü olarak görevlendirilme izni istendiği, kurum Başkanlık Makamının 15.09.2021 tarihli ve sayılı onay ile Balıkesir
Büyükşehir Belediye Başkanlığında şube müdürü olarak görevlendirildiği, başvuranın Balıkesir Sosyal
Güvenlik İl Müdürlüğüne görev yapabileceği Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bulunmadığından ve atamasının yapılabileceği eczacı kadrosu tahsis edilmediğinden anılan İl Müdürlüğüne atanma imkânı bulunmadığı, başvuranın Balıkesir ilinde eş durumu mazereti söz konusu olduğu ancak açıklanan sebeplerle
Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin kapatılması nedeniyle adı geçen İl Müdürlüğünde eczacı kadrosu tahsis edilmesi mümkün bulunmamakla birlikte; Genel Sağlık
Sigortası Genel Müdürlüğünün bu hususta görevlendirme yapılmasının da uygun olmayacağı yönündeki görüşü de dikkate alındığında naklen atama, daimi görevlendirme ile uygun kadro tahsisinin yapılması mümkün bulunmamakta olduğu, başvuranın talebinin mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesine imkan bulunmadığından uzlaşma yoluna gidilemediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi
edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir. (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Bu suretle izin verilenlere, aylık ve diğer ödemelerine karşılık olarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam ve tazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri; a)
Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarak belirlenen illerde görevli olanlara % 60’ı, b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 50’si, c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara % 25’i, kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir. Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinli sayılır. (Ek: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa
Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994
– KHK-527/5 md.) Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiyle sınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç bir surette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün hakları ve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerinin emeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her ay kendileri tarafından T.C.
Emekli Sandığına yatırılması gerekir. (Ek fıkra: 6/2/2014 – 6518/10 md.) İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır. (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.” 5.2. “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Memurların bu
Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68
inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle)
emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir. 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarla bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36 ncı madde ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir” 5.3. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76’ncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle bereber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına göderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.” 6. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun; 6.1. “Kadrolar ve atama” başlıklı 29’uncu maddesinde; “Kurum kadrolarının tespiti, ihdası, kullanılması ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname hükümleri, atamalarda ise bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 23/6/1981 tarihli ve 2477 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. (Değişik ikinci fıkra: 11/10/2011-KHK-665/14 md.)
Başkan, Başkan Yardımcısı, Genel Müdür, Rehberlik ve Teftiş Başkanı, Strateji Geliştirme Başkanı, Genel
Müdür Yardımcısı, Aktüerya ve Fon Yönetimi Daire Başkanı ve I. Hukuk Müşaviri kadrolarına müşterek kararname, diğer Daire Başkanı, Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Merkezi Başkanı ve Yardımcısı ile Sosyal
Güvenlik İl Müdürü kadrolarına Başkanın önerisi üzerine Bakan onayı, bunların dışında kalan Kurum kadrolarına ise Başkan onayı ile atama yapılır.(1)(2) İkinci fıkrada sayılan kadrolar ile daire başkanı, sosyal güvenlik il müdürü, sosyal güvenlik il müdür yardımcısı ve sosyal güvenlik merkezi müdürü kadrolarına yapılacak atamalarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara ilave olarak, en az dört yıllık eğitim veren yüksek öğretim kurumlarından mezun olmak şartı aranır.”, 6.2. “Yönetmelik ve tebliğler” başlıklı 41’inci maddesinde; “Başkanlık merkez ve taşra teşkilâtının görev ve yetkileri, çalışma usûl ve esasları ile Kurum personelinin işe alınma, atanma, yükselme, yer
değiştirme, görev, yetki ve sorumlulukları Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikler ile düzenlenir. Bu
Kanun gereği çıkarılması gereken yönetmelikler, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Kurum, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerin uygulanmasına ilişkin hususları duyurmak amacıyla tebliğ çıkarmaya yetkilidir. Kurum dışındaki gerçek ve tüzel kişileri ilgilendiren tebliğler, Resmî Gazetede yayımlanır.” 7. 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin; 7.1. “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları gözönünde bulundurulur. b) Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c) Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.” 7.2. “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, (2) e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir. Aile birliği mazeretine dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunan memur, eşinin kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya atanmayı talep ettiği yerde eşinin başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak halen çalıştığına ya da birinci fıkranın (e) bendinde sayılan görevlerde bulunduğuna ilişkin belgeyi kurumuna ibraz etmekle yükümlüdür. Ayrıca yer değiştirme başvurusuna, evlilik durumunu kanıtlayan belgenin de eklenmesi gerekir.(2) (Ek fıkra: 8/8/2016-2016/9097
K.) Genel sağlık bakımından önemi haiz sağlık personeli ile Ticaret Bakanlığı Gümrük ve Dış Ticaret Bölge
Müdürlüklerinde görev yapan yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personel hakkında özel yönetmelikte düzenleme yapılması kaydıyla birinci fıkranın (d) bendine ilişkin farklı usul ve esaslar belirlenebilir” 7.3. “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28’inci maddesinde; “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz. (Değişik üçüncü cümle: 12/12/2016-2016/9742 K.) Ancak, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri, Emniyet Hizmetleri, Jandarma Hizmetleri ve Sahil Güvenlik Hizmetleri sınıflarına dâhil personel hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edilir.” 8. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;
8.1. “Eş durumu nedeniyle atama” başlıklı 15’inci maddesinde; “(1) Eş durumu nedeniyle atama yapılabilmesi için; personelin eşinin, atanmak istediği yerde sosyal güvenlik kurumuna bağlı olarak çalışması ve bu durumu belgelendirmesi gerekmektedir. (2) Eş durumuna bağlı olarak yapılacak atamalarda aranan son iki yıl içinde en az 360 gün sigortalılık süresinin hesabında, 31/5/2006 tarihli ve
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesi kapsamında geçen
hizmet süreleri birlikte değerlendirilir. (3) Eşleri sigortalı olarak çalışmakta iken muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmek üzere askere alınanların asker dönüşü sigortalı olarak çalışmaya başlamaları halinde atama isteklerinde sigortalılık süresinin yeterli olmaması durumunda borçlanılması kaydıyla askerlikte geçen süreleri sigortalı olarak geçirilen süreler kapsamında değerlendirilir. (4) Eşi, 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası (b) bendinin (4)
numaralı alt bendi ile isteğe bağlı sigortalı olan personelin eş durumu nedeniyle atama istekleri bu kapsamda değerlendirilmez. (5) Bu madde kapsamında yer değişikliği isteyenlerden aşağıdaki belgeler istenir; a) Eşi; yasama organı üyeliği, belediye başkanlığı, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve
Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde belirtilen görevlerde bulunanlar, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Sîlahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 4/11/1981 tarihli ve
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, kamu
kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memur veya bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar ile mezkur fıkranın (C) bendi kapsamında geçici personel statüsünde çalışanlar, bunların dışında özel kanunlarla kurulan kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi olarak çalışanlardan; eşinin çalışmakta olduğu kurumdan/kuruluştan alınacak görev yeri belgesi, b) Eşi; kamu kurum ve kuruluşları dışında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışanlardan; 1) Eşinin çalışmakta olduğu iş yerinden alınacak görev yeri belgesi, 2) Eşinin çalışmakta olduğu iş yerinin çalışır durumda olduğunu gösterir bağlı bulunduğu vergi dairesinden veya ilgili meslek teşekkülünden alınacak belge, 3) (Değişik:RG-20/6/2013-28683) Başvuru tarihinden itibaren geriye dönük son iki yıllık süre içinde en az 360 gün sigortalı hizmeti olduğunu ve atama talep edilen ilde sigortalılığının halen devam ettiğini gösterir belge, (6) Personelden eşleri ülke genelinde faaliyet gösteren ancak merkezi bir ilde yerleşik olan şirketlerde çalışanların, iş merkezinin dışında bir iş yerinde çalışıyor olması halinde beşinci fıkranın (b)
bendinde istenilen belgelere ilave olarak; atanmak istediği yerde iş yerinin faaliyette olduğuna dair belgeyi anonim şirketlerde çalışanların işyerinden, diğer şirketlerde çalışanların da vergi dairesinden, belediyeden veya ilgili meslek kuruluşlarından alacağı belge ile belgelendirmeleri gerekir.” 8.2. “Hizmetin gereği olarak yapılacak yer değiştirmeler” başlıklı 17’nci maddesinde; “(1) Hizmet gereği atama yapılabilmesi için: a) Haklarında adli veya idari bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmalarında sakınca görülmüş olması, b) Olumsuz tutum ve davranışları nedeniyle haklarında açılan disiplin soruşturması sonucunda disiplin cezası verilen ve söz konusu soruşturmada bulunduğu yerde kalmalarında sakınca görülmüş olması, gerekir. (2) (Değişik:RG-20/6/201328683)Birinci fıkraya göre yer değiştirenlerin ayrıldıkları birime dönme talepleri üç yıl geçtikten sonra
Başkanlıkça değerlendirilebilir. (3) Görev yapılan birimin; kapanması, devri, iş yükünün önemli ölçüde azalması nedeniyle personele ihtiyaç duyulmaması hallerinde; ihtiyaç duyulan birimlere resen atama yapılabilir.”
8.3. “Görevlendirme” başlıklı 19’uncu maddesinde; “(1) Atanma şartları oluşmasına rağmen boş veya uygun kadro bulunmama gibi durumlarda, atamaya esas olmak üzere görevlendirme yapılabilir. Bu tür görevlendirmenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 nci maddesinin (b) bendinde ifade edilen başka yerlere yapılması halinde, atama emrinin tebliğini takip eden tarihten itibaren en çok iki iş günü içinde göreve başlanması zorunludur. (2) (Değişik:RG-28/2/2015-29281)Personelin hizmetine ihtiyaç duyulması halinde altı ayı aşmamak ve süresi açıkça belirtilmek kaydıyla birimler arası görevlendirme yapılabilir.” 9. 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinde; “Norm kadro ilke ve standartları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir. Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır.
Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur. Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. (….) Dördüncü fıkrada sayılan unvanlara ilişkin hizmetler dışında kalmak ve o hizmet için ihdas edilmiş kadro bulunmamak kaydıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca üçüncü fıkra çerçevesinde sözleşmeli personel istihdamı uygun görülmüş olan kadro unvanlarına ilişkin görevlerde, 657 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre münhasıran kısmi süreli olarak sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen memurlar, belediye başkanının talebi, kendilerinin ve kurumlarının muvafakatiyle, belediyelerin birim müdürü ve üstü yönetici kadrolarında geçici olarak görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 68 inci maddesinin (B) fıkrasında öngörülen şartlar dikkate alınır. Belediyelerde bu şekilde istihdam edilen personel kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve benzeri diğer hakları belediye tarafından ödenir. İzinli oldukları müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarını kazananlar başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren onbeş gün içerisinde yazılı olarak kurumlarına başvurmaları hâlinde en geç bir ay içerisinde kadrolarına veya müktesebine uygun başka bir kadroya atanırlar.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde görev yapmakta iken Kurum Yönetim Kurulu kararı ile Balıkesir Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin kapatılmasının ardından 2019 yılı iller arası nakil döneminde tercihine istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğüne atandığı, eşinin Balıkesir ilinde görevli olduğu dolayısıyla Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne naklen atama, daimi görevlendirme ile uygun kadro tahsisinin yapılması talebinin idarece reddedildiğinden ilgili idari işlemin kaldırılması, iller arası nakil ve atamaya ilişkin talebinin kabulü, Balıkesir ilinde özlüğüne uygun kadro tahsis edilmesi ve talebinin uygun görülmemesi halinde yasal gerekçelerin tarafına yazılı olarak bildirilmesi talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
12. İlgili idare olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Yönetim Kurulu kararı ile Balıkesir Sağlık Sosyal
Güvenlik Merkezinin kapatılmasının ardından SGK Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 17’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında belirtilen; “Görev yapılan birimin; kapanması, devri, iş yükünün önemli ölçüde azalması nedeniyle personele ihtiyaç duyulmaması hallerinde; ihtiyaç duyulan birimlere resen atama yapılabilir.” hükmü gereğince başvuranın 2019 yılı iller arası nakil dönemi atamalarında elektronik ortamda alınan tercihine istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü eczacı kadrosuna atandığı, bilahare Başkanlık Makamı onayı ile Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne görevlendirmesi yapıldığı, Başkanlık Makamının çeşitli tarih ve sayılı Olur’ları ile görevlendirme süresinin uzatıldığı, daha sonra görevlendirmenin uzatılmaması dolayısıyla başvuran hakkında Balıkesir Büyükşehir Belediye
Başkanlığının 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 49’uncu maddesine istinaden Başkanlık Makamının onayı ile Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığında şube müdürü olarak görevlendirildiği, başvuranın
Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne görev yapabileceği Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi bulunmadığından ve atamasının yapılabileceği eczacı kadrosu tahsis edilmediğinden anılan İl Müdürlüğüne atanma imkânı bulunmadığı, başvuranın Balıkesir ilinde eş durumu mazereti söz konusu olmakla birlikte talebinin idarece karşılanamadığı anlaşılmıştır.
13. Yukarı anlatılan hususlar, ilgili mevzuat, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, başvuranın iddiaları birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Balıkesir ilinde özlüğüne uygun kadro tahsis edilmesi ve talebinin uygun görülmemesi halinde yasal gerekçelerin tarafına yazılı olarak bildirilmesine ilişkin talebi değerlendirildiğinde Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde görev yapabileceği Sağlık Sosyal
Güvenlik Merkezi bulunmadığından ve atamasının yapılabileceği eczacı kadrosu tahsis edilmediğinden talebinin karşılanamadı, mevzuata göre görev yapılan birimin; kapanması, devri, iş yükünün önemli ölçüde azalması nedeniyle personele ihtiyaç duyulmaması hallerinde; ihtiyaç duyulan birimlere resen atama yapılabileceği, başvuranın eş durumu ve aile birliği mazereti dikkate alındığında ise; başvuranın eşi 10/05/2019 tarihinden itibaren Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım
Planlama Daire Başkanı olarak, 03/08/2021 tarihinden itibaren ve halen Balıkesir Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı olarak görev yapmakta olduğu, mevzuata göre kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere atanmasının yapılabileceği, başvuranın astım hastası olduğu, bakmakla yükümlü olduğu annesinin yüksek tansiyon hastası olduğu, aile hayatı parçalanmış olduğu dikkate alındığında her ne kadar
/
kadro olmasa da geçici görevlendirmesinin yapılabileceği dolayısıyla idarenin başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın Balıkesir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde geçici görevlendirilme yapılması hususunda
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve gereği için SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi