|
ÖZET: Başvuran, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na yaptığı yer değişikliği talebinin reddedilmesi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvurusunda, Eskişehir’e tayin edilen eşinin, Aksaray’da görev yapması ve çocuklarının eğitim durumu nedeniyle aile bütünlüğünü sağlamak amacıyla Aksaray’a tayin edilmesini istemiştir. Ancak, Bakanlık, başvuranın talebini, atama ve yer değiştirme yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereği reddetmiştir.
Bakanlık, yer değiştirme taleplerinin belirli dönemlerde alındığını ve başvuranın mevcut eş mazeretinin, atama talebinde bulunduğu sırada devam ettiğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın çocuklarının öğrenim durumlarının yönetmelik kapsamına girmediği ve Aksaray’daki kadro durumunun dolu olduğu ifade edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin, kamu hizmetinin sürekliliği ve etkinliği açısından uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın yasal haklarını koruma altına alırken, kamu hizmetinin gerekliliklerini de göz önünde bulundurarak alınmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13218-S.24.19903
BAŞVURU NO : 2024/10765
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28.08.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; kızının Eskişehir’de üniversite okumak istemesi nedeniyle 2024 yılı kurum içi yer değişikliği
yoluyla isteği üzerine Eskişehir’e tayin edildiğini, ancak çocuğunun Aksaray İl’inde üniversiteye girmeye hak kazanması ve diğer on yaşındaki kızının da Eskişehir’i gördükten sonra Aksaray’da yaşamak istemesi ile Aksaray Milli Eğitim Müdürlüğünde sürekli işçi statüsünde görev yapan eşinin de Eskişehir iline tayin işlemlerinin olmaması nedeniyle, Eskişehir’e yerleşme planlarının yaşanan olumsuzluk sonucunda gerçekleşmediğini,
Bu nedenle aile bütünlüğünü sağlamak amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin 14 üncü maddesine göre eş durumu mazereti sebebiyle tayin talebinde bulunduğunu ancak bu talebinin reddedildiğini belirterek, harcırahız olarak eş durumu nedeniyle Aksaray
İline tayininin yapılmasını Kurumumuzdan talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (bundan sonra
Bakanlık olarak anılacaktır) tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle
2.1) Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 8, 11 ve 22’nci
maddeleri kapsamında 2024 yılı atama ve yer değiştirme başvurularının 05.04.2024-30.04.2024 tarihleri arasında Bakanlık Personel Yönetim Sistemi üzerinden alınarak, sonuçların 10.06.2024 tarihinde Bakanlık internet sayfasında ilan edilerek “İlan süreci içinde talebinden vazgeçmek isteyen personelin diğer personelin mağduriyetine sebebiyet vermemesi için 28.06.2024 tarihine kadar atama onayından önce
taleplerinden vazgeçmeleri gerekmektedir.” yönünde Bakanlık internet sayfası üzerinden duyuru yayımlandığı,
2.2) 17.05.2013 tarihli ve 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Yer değiştirmenin iptali” başlıklı 25’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları durumunda değerlendirmeye alınır. Yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı talepler dikkate alınmaz.” hükmünün bulunduğu,
2.3) Bu doğrultuda başvuranın, Aksaray Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü emrinde görev yapmakta
iken Bakanlığın 2024 Atama ve Yer Değiştirme Dönemine istinaden kendi talebi üzerine Eskişehir Aile ve
Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü emrine atanarak Aksaray ilinden 24.07.2024 tarihinde ayrıldığı ve
07.08.2024 tarihinde Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü emrinde görevine başladığı,
2.4) Diğer yandan söz konusu Yönetmeliğin “Çocukların öğrenim durumu sebebiyle atama” başlıklı 15’inci
maddesinde: “(1) Personelden, merkezi sınavla yerleştirme yapılan orta öğretim kurumlarında öğrenim gören çocuklarının yurt veya yatılı okuma imkanı olmadığını belgelemeleri halinde, kesin kaydını yaptırdığı yıl içerisinde başvuruda bulunmak ve aynı veya alt bölgeler içerisinde olmak kaydıyla atanmak istediği ilde ihtiyaç bulunması ve kadro durumunun uygun olması halinde, okulun bulunduğu il veya dengi bir okulun bulunduğu illerden birine yer değiştirme suretiyle atama döneminde ataması yapılabilir.” hükmünün bulunduğu, bu kapsamda başvuranın çocuklarının öğrenim durumlarının bu düzenleme kapsamına girmediği,
2.5) Başvuranın, Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü emrine atandığı, atama başvurusu yaptığı
tarihte mevcut eş mazeretinin devam ettiği, bu durumun bilincinde olarak başvuru yaparak Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü emrine açılan sosyolog kadrosunu doldurduğu, Aksaray ilinde münhal yurt yönetim memuru kadrosunun olmadığı, Eskişehir ilinde ise kuruluş sayısına göre 2 adet yurt yönetim memuru kadrosuna ihtiyaç olduğu, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin Memurun
İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12 nci maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması
yapılabilir. Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır. Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”
6) 7.05.2013 tarihli ve 28650 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin Yer Değiştirme Suretiyle
Atamaya İlişkin Genel Esaslar başlıklı 2 inci bölümünün “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında;
…
d) Aile bütünlüğünün korunması, …
İlkeleri esas alınır”
6.1) “Yer değiştirme suretiyle atama dönemi” başlıklı 8 inci maddesinde; “Bulunduğu bölge veya yerin
zorunlu (Mülga ibare:RG-9/7/2013-28702)(…) çalışma süresini doldurarak yer değişikliği talebinde bulunan personelin atamaları her yıl Haziran ve Eylül ayları arasında bu Yönetmelikte gösterilen esaslara göre toplu olarak yapılır.”
6.2) “Yer değiştirme suretiyle atama dönemi dışında yapılabilecek atamalar” başlıklı 9 uncu
maddesinde; “(1) Aşağıda yazılı hallerde 8 inci maddedeki yer değiştirme suretiyle atama dönemine bağlı kalınmaksızın her zaman atama yapılabilir; a) 13, 14 ve 17 nci maddelerde yer alan sağlık ve eş durumu mazereti ile can güvenliği şartlarının ortaya çıkması”
6.3) “Atamalarda göz önünde bulundurulacak kriterler” başlıklı 11 inci maddesinde; “ (1) Bulunduğu
bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini dolduran personelin isteğe bağlı atamaları; boş kadro durumu ve hizmet bölgelerindeki personel ihtiyaçları dikkate alınarak Bakanlıkça ilan edilen kadro ve unvanlara göre, personelin yapacağı tercih sırası ve Ek-2’de yer alan Hizmet Puanı Değerlendirme Formunda yer alan ölçütlere göre tespit edilen hizmet puanına göre yapılır. Personelin hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü itibarıyla mevcut özlük bilgileri esas alınır. İlgili yılın 15 Eylül tarihi itibarıyla bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini dolduracak olan personel isteğe bağlı atama müracaatında bulunabilir.
(2) (Değişik:RG-9/7/2013-28702) Zorunlu çalışma süresini doldurarak kendi talebi üzerine atanmış olanlar, en az iki yıl fiilen çalışmadan 13, 14 ve 15 inci maddelerde yer alan sağlık, eş ve öğrenim mazeretleri hariç başka bir yere atanma talebinde bulunamazlar.
(3) İlan edilen kadro ve unvanlara atamalarda puan üstünlüğü esas alınır. Atama talebinde bulunanların puanlarının eşitliği halinde hizmet süresi fazla olana, bu sürelerin eşit olması halinde ödül puanı yüksek olana, bunların da eşitliği halinde doğum tarihi önce olana öncelik verilir. (4) (Değişik:RG-9/7/2013-
28702) Bakanlık kadrolarına istifa/müstafi sonrası yeniden atananlar ya da başka kurum veya
kuruluşlardan naklen ataması yapılanlar, en az iki yıl fiilen çalışmadan 13, 14 ve 15 inci maddelerde yer alan sağlık, eş ve öğrenim mazeretleri hariç yer değiştirme talebinde bulunamazlar.”
6.4) “Eş durumu mazereti sebebiyle atama” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“(1) Eşleri kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlar ile atanmak istedikleri ilde bulunan işyerlerinde 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 4 üncü maddesi kapsamında talep tarihinden geriye doğru son üç yıl içerisinde 720 gün prim ödemek suretiyle sigortalı sayılanlar, bu durumu belgelemek kaydı ile hizmet ihtiyaçları ve kadro imkanları çerçevesinde talepleri değerlendirildikten sonra, gerekirse kurumlar arası koordinasyon da sağlanarak, eşlerinin görevli bulunduğu yerlere atanabilirler. Eşi isteğe bağlı sigortalı olanların yer değişikliği talepleri bu kapsamda değerlendirilmez. Bu kapsamda yer değişikliği talebinde bulunan personelden; a) Eşinin çalışmakta olduğu iş yerinden alınacak görev yeri belgesi, b) Eşinin çalışmakta olduğu iş yerinin çalışır durumda olduğunu gösterir bağlı bulunduğu vergi dairesinden veya ilgili meslek teşekkülünden alınacak belge, c) Başvuru tarihinden itibaren geriye dönük son üç yıllık süre içinde en az 720 gün sigortalı hizmeti olduğunu ve sigortalılığının halen devam ettiğini gösterir belge, istenir.
…
(6) Eşleri başka kurumlarda çalışan Bakanlık personelinin eş durumundan atanma talepleri eşin görevi, unvanı ve hizmet özelliği dikkate alınarak değerlendirilir.”
6.5) “Çocuklarının öğrenim durumu sebebiyle atama” başlıklı 15 inci maddesinde; “(1) Personelden,
merkezi sınavla yerleştirme yapılan orta öğretim kurumlarında öğrenim gören çocuklarının yurt veya yatılı okuma imkanı olmadığını belgelemeleri halinde, kesin kaydını yaptırdığı yıl içerisinde başvuruda bulunmak ve aynı veya alt bölgeler içerisinde olmak kaydı ile atanmak istediği ilde ihtiyaç bulunması ve kadro durumunun uygun olması halinde, okulun bulunduğu il veya dengi bir okulun bulunduğu illerden birine yer değiştirme suretiyle atama döneminde ataması yapılabilir.”
6.6) “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte belirtilen
mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il içinde veya il dışında görev yerleri değiştirilen personelden, yer değiştirmeyi gerektiren mazeretlerinin ortadan kalktığını beyan ederek atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla atamaları iptal edilir.
Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler. (2) Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınır. Yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı talepler dikkate alınmaz. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, bir numaralı paragrafta ayrıntısına yer verilen başvurusunda, özetle; aile bütünlüğünü
sağlamak amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 14 üncü maddesine göre eş durumu mazereti sebebiyle tayin talebinde bulunduğunu ancak bu talebinin reddedildiğini belirterek, harcırahız olarak eş durumu nedeniyle Aksaray iline tayininin yapılmasını
Kurumumuzdan talep etmiştir.
9) Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; zorunlu çalışma süresini dolduran
başvuranın, Aksaray Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nde görev yapmakta iken, Eskişehir’e atanmak için talepte bulunduğu ve bu doğrultuda Bakanlığın 2024 yılı Atama ve Yer Değiştirme Dönemi’nde
Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne atanarak 07.08.2024 tarihinde bu görevine başladığı, ancak çocuğunun Aksaray ilinde üniversiteye girmeye hak kazanması, diğer on yaşındaki kızının da
Eskişehir’i gördükten sonra Aksaray’da yaşamak istemesi ve Aksaray Milli Eğitim Müdürlüğü’nde sürekli işçi statüsünde görev yapan eşinin de Eskişehir iline tayin olamaması gibi gerekçelerle tekrar eski görevi olan Aksaray Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne atanma talebinde bulunduğu, bu talebin üzerine idarenin, Aile veSosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 25 inci maddesi uyarınca başvuranın talebini reddettiği anlaşılmıştır.
10) İdareler kamu hizmetini etkin ve verimli olarak sunmak için kamu personeline ihtiyaç duymaktadır.
Bu açıdan kamu kurumları ihtiyaç duydukları personeli temin etmek için sınav ilan etmekte ve yeterli şartları taşıyan personeli istihdam etmektedir. Kamuda çalışan her personel kamu hizmetine bir statü ile girmekte ve bu statünün tabi olduğu şartları kabul etmiş sayılmaktadır. Hukuki istikrar ve hukuk güvenliği için kamu görevlisinin tabi olduğu şartların ve yükümlülüklerin önceden belirlenmesi çok önemlidir.
İdareler ihtiyaç duydukları personeli bu şartlar altında istihdam etmekte, kamu hizmetinin aksamaması için keyfiyetin önüne bu yolla geçilmiş olmaktadır. Aksi durumda yani statünün gereklerinin göz ardı edilmesi durumunda; kamu hizmetlerini yürütmek amacıyla kurulmuş olan kamu kurumlarının görevlerini yerine getirmekte zorlanmalarına, giderek görevlerini aksatmalarına neden olabileceği ve personelin istihdamı konusunda genel kabul görmüş belirli ilkelerin uygulanmasının engelleneceği açıktır. (Danıştay 5. Dairesinin 10/11/1998 tarihli, ve E.1996/311, K. 1998/2618 sayılı kararı)
11) Bu bağlamda, kamu görevlisi olarak istihdam edilme, kişiye bir takım ayrıcalıklar ve avantajlar
sağlamakla birlikte, bir takım külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı bir takım sınırlamalara tabi olmayı gerektirmektedir. Kamu personeli olmak, bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı gerektirmekte ve kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu avantaj ve sınırlamaları zorunlu kılmaktadır. (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı kararı)
12) Devlet memurlarının bir takım mazeretler çerçevesinde başka yerde görevlendirilme konusunda talep
hakları var ise de buna ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması, insan kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur. Bu bağlamda, kamu hizmetini etkin ve verimli olarak sunmak isteyen idareler, kurum içi yer değişikliği taleplerinde, mevzuatta öngörülen
zorunlu durumlar dışında, hizmet gereklerini ve personel ihtiyacını ön plana çıkararak kendilerine iletilen talepleri takdir yetkileri çerçevesinde reddedebilmektedir.
13) Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak
veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanabilir. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda, idare, takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Bkz. Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204).
14) Konuyla ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin sekizinci maddesinde; bölge veya yerin zorunlu çalışma sürelerini doldurarak yer değişikliği talebinde bulunan personel atamalarının her yıl Haziran ve Eylül ayları arasında Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde toplu olarak yapılacağı, dokuzuncu maddesinde de; sağlık, eş ve can güvenliği mazeretine dayalı yer değişikliği taleplerinin atama dönemine bağlı kalınmaksızın her zaman yapılabileceği kuralına yer verildiği görülmüştür.
15) Diğer yandan Yönetmeliğin 25. maddesinde ise, mazeret durumları ve bulunduğu bölgedeki zorunlu
çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme gerçekleştiren personelin atama iptali ve yeniden atama süreçleri belirtilmiştir. Bu çerçevede, anılan maddede, yer değiştirme gerekçesi olarak sunulan mazeretin ortadan kalkması durumunda, eski görev yerinden ayrılmamış olmamak şartıyla atamalarının iptal edileceği; zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin ise atama işlemlerinin iptal edilemeyeceği, ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptal edileceği, bu sebeplere bağlı olarak ataması iptal edilenlerin hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilebileceği hususlarına yer verilmiştir.
16) Somut olayda, zorunlu çalışma süresini dolduran başvuranın, 2024 Yılı Atama ve Yer Değiştirme
Dönemi’nde Aksaray Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nde görev yapmakta iken, kendi tercihi doğrultusunda Eskişehir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne atandığı, ancak ayrıntısına bir numaralı paragrafta yer verilen gerekçelerle eş durumu nedeniyle eski görev yeri olan Aksaray iline tekrar atanma talebinde bulunduğu ve bu talebinin Sosyal Hizmetler Bakanlığı Personeli Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin yirmi beşinci maddesi uyarınca İdarece reddedildiği görülmüştür.
17) Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; Yönetmeliğin, zorunlu çalışma süresini doldurarak
isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yeri değiştirilen personelin atama işleminin iptalinin ancak atama onayı çıktıktan sonra personelin eş veya sağlık mazereti durumlarının birinin ortaya çıkması halinde, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmak şartıyla değerlendirmeye alınacağı, yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı taleplerin dikkate alınmayacağı düzenlemesi dikkate alındığında, sunulan belgelerden başvuranın eşinin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında işçi statüsünde Aksaray İl Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde çalıştığı, anılan KHK’nin 23. maddesinde, bu şekilde istihdam edilen işçilerin başka bir ile veya bölgeye nakil ya da mazeret ataması hakkının bulunmadığının açıkça düzenlendiği, başvuranın Eskişehir iline atanmak için başvuru yaptığı tarihte de eş mazeretinin devam ettiği, dolayısıyla atama yapıldıktan sonra ortaya çıkan bir durum olmadığı
anlaşılmaktadır. Diğer yandan, 10 Haziran 2024 tarihinde İdarenin internet sitesinde “2024 Yılı Yer
Değiştirme Duyurusu” başlığıyla yer alan bilgilendirme metni ile, “Anılan Yönetmeliğin ‘Yer
Değiştirmenin İptali’ başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrası gereği görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemi iptal edilemeyeceğinden ilan süresi içinde talebinden vazgeçmek isteyen personelin diğer personelin mağduriyetine sebebiyet vermemeleri için 28.06.2024 tarihine kadar taleplerinden vazgeçmesi gerekmektedir.” şeklinde personelin açık bir şekilde uyarıldığı anlaşılmaktadır.
18) Bu çerçevede, İdarece sunulan belgeler ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın yer
değişikliği talep ettiği Aksaray ilindeki Yurt Yönetim Memuru kadro sayısının toplamda dokuz olduğu ve bu kadroların tamamının dolu olduğu, buna karşın Eskişehir ilindeki kadro sayısının on beş olduğu, ancak bu kadrolardan ikisinin boş olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, İdarenin mevcut kadro durumu ve personel ihtiyacını da dikkate alarak başvuranın talebini reddetmesine ilişkin işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında olduğu, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Eskişehir İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi