TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4524-4524
BAŞVURU NO : 2018/16759
KARAR TARİHİ : 25/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Eş durumundan tayin talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 14/12/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 2010 yılından beri Amasya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde Jeofizik
Mühendisi kadrosunda görev yaptığını ve 16 yıllık devlet memuru olduğunu, eşinin Samsun
Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü’ne bağlı, müşavir firmada çalıştığını, Samsun İl Afet ve Acil
Durum Müdürlüğüne eş durumundan dolayı yapmış olduğu tayin başvurusunun, boş mühendis kadrosu olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, oysa Afet ve Acil Durum Başkanlığının aile bütünlüğünü sağlamak adına hem görev yaptığı ilde hem de diğer birçok ilde eş durumu mazeretiyle, eşin bulunduğu ile süresiz görevlendirme uygulaması yoluna gittiğini, nitekim bulunduğu ilde kendisi ile birlikte 2 jeofizik mühendisi kadrosu olduğunu, diğer jeofizik mühendisinin yaklaşık olarak 5 yıldır Ankara’da süresiz görevlendirmeyle çalıştığını, görev yaptığı ilde ise yine Erzincan İlinden gelen ve yaklaşık olarak 3 yıldır görev yapan bir jeofizik mühendisi bulunduğunu, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının, kendisiyle aynı mazerete sahip birçok personeli ihtiyaç durumuna bakılmaksızın aile bütünlüğünü tesis etmek amacıyla ilden ile görevlendirme yoluna gittiğini belirterek kendisinin de aile birliği mazereti ve emsal görevlendirmeler göz önünde bulundurularak Samsun İline, tayin ya da bunun mümkün olmaması halinde süresiz görevlendirmesinin yapılması talebi ile Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden İçişleri
Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 17/01/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda; başvuranın, KPSS sonucuna göre ilk defa açıktan atama yoluyla 13.08.2010 tarihinde Amasya İI Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde Jeofizik
Mühendisi kadrosuna atanarak göreve başladığı, görev süresince 25.07.2016 tarihinde Valilik
Olur’u ile 6 ay Samsun ilinde geçici görevlendirildiği, 13.01.2017 tarihinde de 6 ay daha görev süresinin uzatıldığı,
2.1 Samsun İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde 2 adet Jeofizik Mühendisi kadrosu
mevcut olup, iki kadronun da dolu olduğu ve söz konusu kadrolarda fiilen görev yapıldığı,
2.2 Amasya İI Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde ise 2 adet Jeofizik Mühendisi kadrosu
mevcut olup, 2 kadronun da dolu olduğu, ancak, anılan kadroda bulunan bir personelin fiilen
Başkanlıklarında geçici görevle çalışmasından dolayı Erzincan İ1 Afet ve Acil Durum
Müdürlüğü Jeofizik Mühendisi kadrosunda görevli bir personelin de geçici görevli olarak fiilen
Amasya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü emrinde çalıştığı,
2.3 Amasya İI Afet ve Acil Durum Müdürlüğü kadrosunda olup, Başkanlıklarında geçici
görevle çalışan personelin görevlendirme işlemlerinin hizmet gereği yapıldığı, şöyle ki, Başkanlıkta bulunan ve Ülkemiz ile çevre ülkelerde meydana gelen depremlerin ölçümü amacıyla 7/24 esasına göre süreklilik arz eden Deprem İzleme Merkezinde görevli personel ihtiyacı nedeniyle Amasya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü personeli …’nin de aralarında bulunduğu bazı İl Müdürlüklerinde görevli uzman personel hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle söz konusu kişilerin Başkanlıklarında görevlendirildiği,
2.4 Başkanlık merkez veya taşra teşkilatı personelinden atama veya görevlendirme
talebinde bulunan personelin taleplerinin; engellilik durumu, şehit gazi yakını, zorunlu yer değiştirme, bulunduğu il ve talep ettiği ildeki aynı alanda fiili çalışan sayısı, bulunduğu ve talep ettiği ilin afet ve acil durum hassasiyeti, hizmet süresi, kadro doluluk oranları, sağlık, eş durumu, eğitim gibi belirli değerlendirme kriterleri dahilinde değerlendirildiği, bu kapsamda, Samsun İl AFAD Müdürlüğünün söz konusu kadrolarının dolu olması ve Amasya İI AFAD
Müdürlüğünde adı geçenin ayrılması durumunda personel ihtiyacı oluşması nedeniyle, söz konusu talebin uygun görülmediğinin ilgiliye bildirildiği,
2.5 Şikayet konusu talebe ilişkin olarak şikayet sahibi veya diğer ilgililer tarafından
açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı belirtilerek konuya ilişkin bilgi ve belgeler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(…)Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.” (…) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademe-lerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.
6. 25/06/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmeliğin “Aile
Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan
Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran eşinin görev yaptığı Samsun İline tayin ya da bunun mümkün olmaması halinde süresiz görevlendirme talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8.1 Bilindiği üzere Anayasamızın 41 inci maddesi, bireylerinin bir arada tutulmasıyla
ailenin huzur ve mutluluğunu devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacını taşımaktadır.
8.2 Başvuru konusu olayda başvuranın daha önce kurumumuza yapmış olduğu şikayet
başvurusuna istinaden Kurumumuzca verilen gönderme kararı üzerine İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı tarafından başvurana hitaben yazılan 12/11/2018 tarih ve
… sayılı yazıda; Amasya İl Afet Acil Durum Müdürlüğünde fiilen görev yapan personel sayısının yetersizliği nedeniyle başvuranın hizmetine duyulan ihtiyaç ve talep edilen İl
Müdürlüğünde Jeofizik Mühendisliği kadrolarının dolu olması ve bu alanda ihtiyaç bulunmaması nedeniyle talebinin uygun görülmediğinin bildirildiği görülmüştür.
9. Kurumumuzca başvuruya ilişkin bilgi ve belge talebimize istinaden İçişleri
Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; Başkanlık merkez veya taşra teşkilatı personelinden atama veya görevlendirme talebinde bulunan personelin taleplerinin; engellilik durumu, şehit gazi yakını, zorunlu yer değiştirme, bulunduğu il ve talep ettiği ildeki aynı alanda fiili çalışan sayısı, bulunduğu ve talep ettiği ilin afet ve acil durum hassasiyeti, hizmet süresi, kadro doluluk oranları, sağlık, eş durumu, eğitim gibi belirli değerlendirme kriterleri dahilinde değerlendirildiği, bu kapsamda, Samsun İl AFAD Müdürlüğünün söz konusu kadrolarının dolu olması ve Amasya İI AFAD Müdürlüğünde adı geçenin ayrılması durumunda personel ihtiyacı oluşması nedeniyle söz konusu talebin uygun görülmediği ifade edilmiştir.
10. Kişilerin aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı)
10.1 Bu bağlamda başvuranın Samsun İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğüne tayin ya da
görevlendirilmesine yönelik talebinin, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından, başvuranın halihazırda çalışmakta olduğu ildeki personel ihtiyacı ile Samsun İl Afet ve Acil
Durum Müdürlüğündeki Jeofizik Mühendisliği kadrolarının dolu olması ve bu alanda ihtiyaç bulunmaması nedenleriyle reddedildiği hususu göz önünde bulundurulduğunda idarece tesis edilen işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine dayandığı dolayısıyla başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Amasya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA VE AFET VE ACİL DURUM YÖNETİM
BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi