|
ÖZET: Başvuran, Yozgat ili Akdağmadeni ilçesinde 4/B pozisyonunda Veteriner Sağlık Teknikeri olarak çalışmakta iken eş durumu, sağlık ve eğitim mazeretleri nedeniyle Sivas iline tayin talebinde bulunmuş, ancak talebi idare tarafından reddedilmiştir. İdare, başvuranın eşinin kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olmadığını ve tayin talebinin mevzuata uygun olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. Başvuranın tayin talebinin reddedilmesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde incelenmiştir.
Danıştay, eş durumuna dayalı yer değiştirme taleplerinin değerlendirilmesinde, eşin görev durumunun önemine vurgu yaparak, başvuranın talebinin hukuka uygun olup olmadığını değerlendirmiştir. İdare, başvuranın eşinin görev yerinin değiştirilemeyeceğini ve bu nedenle tayin talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın tayin talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8968-S.22.13785
BAŞVURU NO : 2022/970
KARAR TARİHİ : 08/07/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Aile birliği mazereti talebiyle tayin talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Yenifakılı Tarım ve Orman Müdürlüğünde 4B pozisyonunda Veteriner Sağlık Teknikeri olarak çalışmakta iken Yozgat ili Akdağmadeni ilçesine il içi tayin olduğunu, Yenifakılı’da (1) yıl fiili çalıştıktan sonra eş durumu, sağlık, eğitim ve aile durumunun sıkıntılarından dolayı Yozgat ilçesi Yenifakılı’dan Sivas iline tayin talebinde bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini, çalıştığı ilin herhangi bir ilçesine eşi gelebildiğinden dolayı tayin talebine ret cevabı geldiğini, atama yapılırken ilçe ismi açılarak atama yapıldığını ve eşinin gelebileceği ilçelerin kendisinin bulunduğu ilçelere kilometre olarak hem uzak olduğunu hem de toplu taşıma ulaşımı olmadığını, eşinin
Akdağmadeni’ne gelebileceği ve kendisinin de oraya alınabileceğinin söylendiğini, eğitim sebebiyle kayıt yaptırmış olduğu okula (İlahiyat Fakültesi) tayini yapılmadığı için eğitim hakkının bir nevi elinden alındığını, ailesinin yaşadığı Sivas’a gidiş gelişte zorluklar yaşadığını, eşinin tek başına oğlunun maddi ve manevi ihtiyaçlarını karşılamada sıkıntılar çektiğini, sağlık sorunları sebebiyle yanında refakatçi olmadığı için can tehlikesi yaşadığını, eşinin hasta olan anne ve babasına baktığı için kendisinin yanına gelemediğini ve Sivas dışında ikamet etmesinin mümkün olmadığını belirterek aile bütünlüğünün sağlanması ve eğitim hakkından faydalanabilmesi kapsamında tayininin Sivas Merkez Tarım ve Orman Müdürlüğüne yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel
Müdürlüğünden alınan – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 saylı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği Ek Madde 3” ün ilgili bentleri gereği
Bakanlıkta 657 sayılı Kanun’un 4/B Maddesi kapsamında istihdam edilen personelin kurum içi yer değişiklik işlemlerinin yapıldığı, 2.2. İlgilinin, Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 11/10/2021 tarihli ve – – sayılı yazısı eki 04/10/2021 tarihli dilekçesi ile anılan Esasların Ek Madde 3 ün (b) bendi gereği Sivas iline eş durumunda tayin talebinde bulunduğu, Genel Müdürlüğün 18/10/2021 tarih ve – – sayılı yazı ile eşi ‘ın ilgili bent gereği kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olup olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olup olmadığının mevzuattaki dayanakları ile birlikte ve eş durumundan talep etmesi halinde Yozgat iline görev yeri değişikliği yapılıp yapılamayacağının bildirilmesinin talep edildiği, Orman Genel Müdürlüğünden alınan 28/10/2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda Kayseri Orman Bölge
Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü emrinde geçici işçi olarak istihdam edilen
‘ın kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olup, aynı zamanda mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmamakla beraber, ’ın çalıştığı Yozgat ilinde
Akdağmadeni ilçe merkezi Akdağmadeni Orman İşletme Müdürlüğü ile Çayıralan ilçe merkezinde
Çayıralan Orman İşletme Müdürlüklerinin bulunduğunun bildirildiği, bunun üzerine Genel Müdürlüğün 03/11/2021 tarih ve – – sayılı yazısı ile Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne ilgiliye tebliğ edilmek üzere, Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğünde geçici işçi olarak görev yapan eşi ın kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmadığı ve talep etmesi halinde Yozgat iline yer değişikliğinin yapılabileceği anlaşıldığından Sivas İline kurum içi yer değişiklik talebinin değerlendirilemediğinin bildirildiği, 2.3. Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 15/12/2021 tarih ve – – sayılı yazında, ’ın 15/11/2021 tarihli dilekçesine istinaden 16/11/2021 tarih ve sayılı
İl Müdürlük Makam Oluru ile Akdağmadeni İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne il içi tayinin yapıldığı ve anılan kişinin 15/12/2021 tarihinde Akdağmadeni İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde görevine başladığı, konuyla ilgili olarak Genel Müdürlükçe yasa ve mevzuatlar uyarınca yapılabilecek başkaca işlem bulunmadığı, 2.4. Başvuranın Yozgat İli Akdağmadeni İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü emrinde 657 saylı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli “Sağlık Teknikeri” kadrosunda istihdam edildiği, hizmet cetveli ve hizmet sözleşmesinin dosya ekinde gönderildiği, 2.5. Başvuru konusu idari işleme ilişkin 06.06.1978 tarih ve 7/15754 saylı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı
Ek 3 üncü maddesi, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında 657 Sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre
Görev Yapan Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasların 8 inci maddesi hükümlerinin uygulandığı, 2.6. Bakanlığın, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında 657 Sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre Görev
Yapan Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esasların 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereği eşinin kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmadığı ve talep etmesi halinde Yozgat iline yer değişikliğinin yapılabileceği anlaşıldığından anılan şahsın kurum içi tayin imkânının bulunmadığı, mezkûr Esasların 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereği ilgilinin müracaat etmesi durumunda ancak Sağlık
Bakanlığından alınacak görüşe göre işlem tesis edilmesinin mümkün olduğu, Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde eğitim durumu ile ilgili bir madde bulunmadığından bu mazerete istinaden kurum içi yer değişiklik imkânı bulunmadığı,
2.7. 2 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Sürekli işçi kadroları ve sözleşmeli personel pozisyonları” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde “Sözleşmeli personel pozisyonları; sayı, unvan, nitelik, sözleşme ücreti ve sürelerinin belirlenmesi suretiyle merkezde toplam sayı olarak, taşrada ise bölge veya il bazında Cumhurbaşkanınca ihdas edilebilir.” hükmü amir olduğundan Bakanlıkta sözleşmeli personel pozisyonlarının il bazında tutulduğu, Yozgat ve Sivas İl Tarım
Orman Müdürlüklerinin 4/B sözleşmeli “Sağlık Teknikeri” kadro pozisyon durumunu gösterir listenin yazı ekinde gönderildiği, 2.8. Başvuru sahibinin şikâyeti ile ilgili Bakanlığa intikal etmiş herhangi bir dava ve yargı kararı bulunmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “ Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesi; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar.” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.3. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünün “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “…Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir… “ 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “İstihdam şekiller” başlıklı 4 üncü maddesi; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
…
Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. (Ek cümle: 25/6/2009
– 5917/47 md.) Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.
…
D) İşçiler: (Değişik birinci cümle: 4/4/2007 – 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” 5.2. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesi; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/5 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K.
1992/6 Sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK-527/5 md.) Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
6. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların; 6.1. 1 inci maddesi; “Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”
6.2. “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesi; “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.
Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir.
a) Kurumun hizmet icapları dikkate alınarak, aynı unvan ve hizmet niteliklerini haiz sözleşmeli personelin kurum içi karşılıklı yer değiştirme talepleri, pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla yerine getirilebilir.
b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.
c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır.
ç) Aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması halinde, eşi şehit olan personelin kurum içi yer değişiklik talebi, bir defaya mahsus olmak üzere yerine getirilir.
d) (Ek:12/5/2011-2011/1802) Pozisyonunun bulunduğu yerde, kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliğinin tehlikeye düştüğü adli veya mülki makamlarca belgelendirilen personel ile eşi vefat eden personelin kurum içi yer değişikliği talebi; geçiş yapacağı birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyon bulunması kaydıyla kurumun hizmet gerekleri dikkate alınarak yerine getirilebilir.
e) (Ek:12/5/2011-2011/1802) Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.” 7. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında 657 Sayılı Kanunun 4/B maddesine Göre Görev Yapan
Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmalarına İlişkin Usul ve Esasların; 7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Merkez, Taşra ve Döner Sermaye Teşkilatında 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 4/B maddesine göre çalıştırılan sözleşmeli personeli kapsar.” 7.2. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesi;
“Bu Usul ve Esaslar, 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi ve 03/06/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/B Maddesine göre
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasları belirleyen 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.” 7.3. “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı 8 inci maddesi; “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz.
Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde gerçekleştirilebilir.
(a) Hizmet gerekleri dikkate alınarak, aynı unvan ve hizmet niteliklerini haiz sözleşmeli personelin kurum içi karşılıklı yer değiştirme talepleri, pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olmaları şartıyla merkez, taşra veya döner sermaye teşkilatları içi ve İl içi ve İller arası yer değişiklikleri gerçekleştirilebilir.
(b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; pozisyonun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir. Bu personelden, eşleri değişik kamu kurum ve kuruluşlarında kamu personeli olanlardan, kamu personeli olan eşin görev yaptığı kurumun merkez teşkilatından alınan kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olmadığına dair belgenin Bakanlığımıza gönderilmesi, sözleşmeli personelin pozisyonunun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması halinde, sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği yerine getirilebilir.
(c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinden alınmış kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin bulunduğu yerde mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır. Sağlık mazeretini belirtir raporların son altı ay içinde alınmış olması gerekir.
(ç) Sözleşmeli personel, sağlık mazeretlerinin ortadan kalkması halinde bu durumunu 30 gün içinde görev yaptığı birime bildirmek zorundadır.
(d) Eş durumu ve sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişiklik talepleri personelin müracaat tarihleri itibariyle değerlendirilerek yerine getirilir.
(e) Aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması halinde, eşi şehit olan personelin kurum içi yer değişiklik talebi, bir defaya mahsus olmak üzere yerine getirilir.
(f) Yer değişikliği gerçekleşen sözleşmeli personel görevinden ayrıldığı tarih itibariyle üç gün süreyle idari izinli sayılır.
(g) Pozisyonunun bulunduğu yerde, kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliğinin tehlikeye düştüğü adli veya mülki idari makamlarca belgelendirilen personel ile eşi vefat eden personelin kurum içi yer değişikliği talebi; geçiş yapacağı birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması kaydıyla kurumun hizmet gerekleri dikkate alınarak yerine getirilebilir.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; Yozgat ili Akdağmadeni ilçesinde 4/B pozisyonunda Veteriner Sağlık Teknikeri kadrosunda görev yaptığını, eş durumu, eğitim durumu ve sağlık mazeretlerinden dolayı Sivas iline tayin talebinde bulunduğunu, çalıştığı ilin herhangi bir ilçesine eşi gelebildiğinden dolayı tayin talebine ret cevabı geldiğini, eşinin hasta olan anne ve babasına baktığı için kendisinin yanına gelemediğini ve Sivas dışında ikamet etmesinin mümkün olmadığını belirterek Sivas iline tayininin yapılmasını talep etmektedir.
10. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; başvuranın eşinin kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmadığından ve talep etmesi halinde Yozgat iline yer değişikliği yapılabileceğinden
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında 657
Sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre Görev Yapan Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve
Esaslar hükümleri gereği talebinin değerlendirilemediği hususları ifade edilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından başvuranın tayin talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Somut olayda başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 02/10/2020 tarihinde Yozgat İl Müdürlüğü
Yenifakılı İlçe Müdürlüğünde 4/B sağlık teknikeri olarak kamu görevine başladığı, 15/12/2021 tarihinde
Yozgat İl Müdürlüğü Akdağmadeni İlçe Müdürlüğüne naklen tayinin yapıldığı ve hâlihazırda
Akdağmadeni İlçesinde kamu görevini sürdürdüğü bilgisi edinilmiştir.
13. Başvuranın; Yenifakılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde 04/10/2021 tarihinde eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliğinin yapılması talebiyle Tarım ve Orman Bakanlığına başvurduğu, Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 18/10/2021 tarihli yazısında
Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğünde Araröz Şoförü olarak görev yapan başvuranın eşinin kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olup olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olup olmadığının mevzuattaki dayanakları ile birlikte ve eş durumundan talep etmesi halinde Yozgat iline görev yeri değişikliği yapılıp yapılamayacağının bildirilmesini Orman Genel Müdürlüğünden talep ettiği görülmektedir.
14. Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığının – – sayılı cevabi yazısında; Kayseri Orman Bölge Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü emrinde
geçici işçi olarak istihdam edilen ‘ ın; kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olduğu, aynı zamanda mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmadığı, eşinin çalıştığı Yozgat ili Yenifakılı ilçesinde Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren herhangi bir birim kuruluşu bulunmasa da kuruluş merkezi Yozgat il merkezinde bulunan Yozgat Orman İşletme
Müdürlüğü, kuruluşu Yozgat ili Akdağmadeni ilçe merkezinde bulunan Akdağmadeni Orman İşletme
Müdürlüğü ile kuruluşu Yozgat ili Çayıralan ilçe merkezinde bulunan Çayıralan Orman İşletme Müdürlüğü bulunduğu hususları bildirilmiştir.
15. Başvuran tarafından Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne hitaben yazılan 15/11/2021 tarihli dilekçede; 04/10/2021 tarihinde vermiş olduğu eş durumu tayin dilekçesine 03/11/2021 tarihinde ret cevabı geldiğinden eşinin ikametine en yakın ilçe olan Akdağmadeni İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne il içi tayinin yapılması talebinde bulunulduğu, dilekçesine istinaden İl Müdürlüğü Makamının 16/11/2021 tarih ve sayılı olurları ile Akdağmadeni İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne il içi naklen tayininin yapıldığı anlaşılmaktadır.
16. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 41 inci maddesinde, ailenin toplumun temeli olduğu, devletin de ailenin huzur ve refahını sağlamak için gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı hüküm altına alınmıştır. Yine 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72 nci maddesinde; yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde atamanın, Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde yapılacağı hususları belirtilmiştir.
17. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinde kamu hizmetlerinin memur, sözleşmeli personel, geçici personel (Mülga: 20/11/2017 – 696 sayılı KHK 17 nci madde) ve işçiler eliyle gördürüleceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’un 1 nci maddesinde de sözleşmeli personel hakkında
Kanun’da belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı düzenlemesine yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanmak üzere 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Sözleşmeli
Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
18. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 3 üncü maddesinde sözleşmeli personelin hangi durumlarda kurum içi yer değişikliğinin yapılacağı düzenlenmiştir. Anılan hüküm doğrultusunda sözleşmeli personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebileceği ifade edilmiştir.
19. Başvuranın kamu görevini sürdürdüğü Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından da Bakanlık bünyesinde görevli sözleşmeli personelin çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği görülmektedir. Nitekim
Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığında 657 Sayılı Kanunun 4/B Maddesine Göre Görev Yapan
Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmalarına İlişkin Usul Ve Esasların 2 nci maddesinde bu esasların Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Merkez, Taşra ve Döner Sermaye Teşkilatında 657 Sayılı Kanunun 4/B
Maddesine Göre çalıştırılan sözleşmeli personel hakkında uygulanacağı, 8 inci maddesinde ise sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği talebinin; pozisyonun vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin kurum içi yer değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca
zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebileceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.
20. Ayrıca Danıştay 5. Dairesinin 13/03/1995 tarih ve E. 1991/3950 K. 1995/956 sayılı Kararında, “Buna göre idarece res’en yapılan yer değiştirme ve atamalarda eş durumunun göz önüne alınması gerekli iken, kişilerin isteği üzerine yapılan yer değiştirme ve atamalarda durumun farklı bir boyut kazandığına işaret etmek gereklidir. Aile birliğinin aile bireylerinden birinin iradesi dâhilinde bozulması halinde, ilgililerin durumlarını belgelendirerek yer değiştirme isteğinde bulunmaları ve idarenin de konuya ilişkin mevzuat hükümleri çerçevesinde bu yöndeki talebi değerlendirmesi mümkündür. Böyle bir durumda yargı kararıyla idareyi aile birliğini yeniden tesis etmekle yükümlü kılmak mümkün olmadığı gibi aksine yorum aile birliğinin korunması ilkesinin kişilerin sübjektif karar ve tutumlarına bağlı olarak uygulanması sonucunu doğurur. Daha açık bir deyimle, boş kadro imkânlarını değerlendirerek istediği yere tayin yaptıran bir kamu görevlisinin eşinin de aynı yere naklini zorunlu görmek kamu görevlisi olan eşlerin istedikleri yerde çalışmalarına ve diğer kamu görevlilerine göre ayrıcalıklı bir duruma gelmelerine yol açar ve kamu hizmetlerinin yürütülmesi açısından büyük sakıncalar yaratır ki, bu da hukuken kabul edilemez.
Ancak her idari işlem gibi, eş durumuna dayalı yer değiştirme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerin de hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebeplere dayanması gerektiğini de burada vurgulamak zorunludur.” denilmektedir 21. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine istinaden Tarım ve Orman Bakanlığı Yozgat İl Müdürlüğü Akdağmadeni İlçe
Müdürlüğü uhdesinde sözleşmeli sağlık teknikeri personeli olarak kamu görevini sürdürdüğü, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında kamu idarelerinde sözleşmeli personel olarak görev yapan kamu hizmeti görevlileri hakkında 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar hükümlerinin uygulandığı, anılan esasların Ek 3 üncü maddesinde eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebileceğinin açıkça düzenlendiği, benzer bir düzenlemeye on sekizinci paragrafta da vurgulandığı üzere Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında 657 Sayılı
Kanunun 4/B Maddesine Göre Görev Yapan Sözleşmeli Personelin Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve
Esaslarda da yer verildiği, Orman Genel Müdürlüğünün yazısında Kayseri Orman Bölge
Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü emrinde geçici işçi olarak istihdam edilen başvuranın eşinin kurum içi görev yeri değişikliğinin mümkün olduğu, aynı zamanda mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde olmadığı hususunun belirtildiği, bu sebeplerle ilgili idarece başvuranın Yozgat ilinden Sivas iline tayin talebinin reddedilmesi işleminde yürürlükteki mevzuata, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu yönde bir tespite varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve TARIM ve ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi