Eş durumu mazeretiyle yer değişikliği talebinde eşin ikinci görevde olması tayin hakkını etkiler mi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/8544-S.22.13046

BAŞVURU NO : 2022/801

KARAR TARİHİ : 04/07/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Yer değişikliği talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran ; Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı Çalışma ve İş

Kurumu İl Müdürlüğünde Sözleşmeli Büro Personeli olarak 05/08/2019 tarihinden itibaren görev yapmakta olduğunu, fiili bir yılının dolması sebebiyle 01/12/2021 tarihinde İşkur Personel Portalından, eşinin Milli

Eğitim Bakanlığına bağlı Diyarbakır İli İlçesi 7 Orta Okulunda kadrolu Müdür Yardımcısı olması sebebiyle, Kurumundan almış olduğu görev yeri belgesi ile Mazerete bağlı eş durumu yer değişikliği talebinde bulunduğu, ancak 24/12/2021 tarihine kadar Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünden herhangi bir dönüş almaması nedeniyle ilgili birimlerle yaptığı telefon görüşmesinde kendisine “sisteme yüklediği görev yeri belgesinin tayin için yetersiz olduğu, bu nedenle eşinin bağlı bulunduğu İl Milli Eğitim

Müdürlüğünden idareci olarak tayin hakkının bulunup bulunmadığına dair üst yazı alınması gerektiği’’ tarafına iletildiği, Diyarbakır İl Milli Eğitim Müdürlüğünden sayılı resmi yazı alınarak 27/12/2021 tarihinde sisteme yüklediği, ilgili yazıda “4 yıl boyunca atandığı olduğu okul ve kurumda yöneticilik görevine devam ettiği sürece yönetici olarak il içi veya il dışına yer değiştirme hakkınız bulunmamaktadır” yazmasına rağmen İş Kur Genel Müdürlüğü’nde “eşinin öğretmen olarak il içi veya il dışına yer değiştirme hakkının bulunduğunu gerekçe göstererek” tayin talebine 13/01/2022 tarihinde sayılı yazı ile red cevabı verildiği, bu durum 2 ayrı mağduriyet oluşturmakta olduğu, bu hususta yaşanılan mağduriyetlerin “eşinin kadrolu Müdür Yardımcılığından 12 ay boyunca ortalama 3.000,00 TL mali hak kaybı olması” ile “ünvan ve sosyal hak kaybı” olduğu, eşinin öğretmen olarak tayin isteyebileceğine dair yazıyı 13/01/2022 tarihinde kendisine gönderildiğini ifade ederek tayin talebinin karşılanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’nün 20.04.2022 tarihli cevabi yazısında; “Adı geçen; Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde sözleşmeli Büro Personeli olarak 05/08/2019 tarihinde görevine

başlamıştır. 06.01.2020 tarihli başvurusuna istinaden İl Müdürlüğü Makamının 14.01.2020 tarih ve sayılı onayı ile 14.01.2020 tarihinden 15.10.2020 tarihine kadar doğuma bağlı ücretsiz izne ayrılması uygun görülmüş, adı geçenin 15.10.2020 tarihli başvurusuna istinaden İl Müdürlüğü Makamının

16.10.2020 tarih ve sayılı onayı ile 15.10.2020 tarihinden 15.10.2021 tarihine kadar ücretsiz

izninin uzatılması uygun görülmüştür. Ancak, adı geçen görevlinin 24.05.2021 tarihli başvuruna istinaden yeniden sözleşme imzalamak suretiyle 01.06.2021 tarihinde İl Müdürlüğündeki görevine tekrar başladığı,

2.1. Başvuran elektronik yolla eş durumu tayini isteminde bulunduğu 01/12/2021 tarihi itibariyle doğum nedeniyle çalışmadığı süreler bulunduğu için mevzuatın aradığı “fiilen” 1 yıllık çalışma şartını taşımadığından başvurusu dikkate alınmadığı, kaldı ki, adı geçen 01/12/2021 tarihi itibariyle yaptığı başvuruya mevzuatın aradığı belgeleri de eksiksiz olarak yüklemediği,

2.2. Eş durumu tayin talepleri için Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 3 üncü maddesinin (b) bendinin amir hüküm olduğu, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici

Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği gereği müdür, müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı görevlerini yürütmek üzere, 657 sayılı Kanunun 88 inci ve 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 37 nci maddeleri gereği ikinci görev kapsamında görevlendirme yapılmakta olduğu, dolayısıyla, söz konusu görevlendirmeler adı geçenler açısından asli görev niteliği arz etmediği, başvuranın eşinin öğretmen olarak başka ile tayin imkanının bulunduğu”, ifade edildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli

Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların “Kurum içi Yer Değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü

Maddesinde: “Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir….b) Personelin eş durumuna bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; vizeli olduğu birimde fiilen en az bir yıl çalışmış olması, geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması ve kamu personeli olan eşin, kurum içi görev yeri değişikliği mümkün olmayan veya mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması kaydıyla yerine getirilebilir.

6. 05.02.2021 tarihli ve 31386 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı

Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme ve Görevlendirme Yönetmeliği’nin; 6.1. “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin j fıkrasında : “Müdür yardımcısı: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında müdür yardımcılığı görevini ikinci görev kapsamında yürütenleri,”

6.2. “Müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı olarak yeniden görevlendirme” başlıklı 31.

Maddesinde: “Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda dört yıllık görev süresini dolduran müdür başyardımcıları ile müdür yardımcıları aynı ya da farklı eğitim kurumlarına, bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanda sekiz yıllık görev süresini dolduran müdür başyardımcıları ile müdür yardımcıları ise farklı eğitim kurumlarına müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak yeniden görevlendirilmek üzere başvuruda bulunabilir.”, 6.3. “Yönetici Görevlendirmede Esas Alınacak Hususlar” başlıklı 32 nci Maddesinde: “Yöneticiler dört yıllığına görevlendirilir.”,

6.4. “Yöneticilik Görevinden Ayrılma” başlıklı 37 nci Maddesinde: “Yöneticilik görevlerinden istekleri üzerine ayrılanlar, bulundukları eğitim kurumunda alanlarında boş norm kadro olması ve istemeleri hâlinde bu eğitim kurumuna; aksi durumda ise öncelikli olarak kadrolarının bulunduğu ilçe içerisinde durumlarına uygun bir eğitim kurumuna, ilçe içerisinde durumlarına uygun norm kadro bulunmaması halinde ise il içerisinde istekleri de dikkate alınarak alanlarında boş norm kadro bulunan eğitim kurumuna öğretmen olarak atanır.” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran; Sözleşmeli personel olarak görev yaptığını, eşinin müdür yardımcısı olarak yer değişikliği talebinde bulunamayacak bir görevde olduğunu ifade ederek yer değişikliği talebinde bulunmaktadır.

9. İlgili mevzuatın değerlendirmesi neticesinde; Sözleşmeli personelin eş durumu mazeretiyle yer değişikliği taleplerinin “eşin yer değişikliği talep edemeyecek bir görevde olması” ve “sözleşmeli personelin 1 sene çalışmış olması” şartlarını karşılaması halinde gerçekleşebildiği, başvuranın müdür yardımcılığı görevini ikinci görev olarak sürdürdüğü ve tayin hakkının bulunmadığı ancak esas görevi olan öğretmenlik görevine dönmesi halinde tayin talebinde bulunabileceği, anlaşılmıştır.

10. Somut olayda; başvuran 27.12.2021 tarihinde yer değişikliği talebinde bulunmak amacıyla ilgili belgeleri eksiksiz olarak sisteme yüklediği, mezkur tarih itibariyle başvuranın “05/08/2019 – 14.01.2020” ile “01.06.2021 – 27.12.2021” tarihleri arasında toplam 1 yıl 5 gün çalıştığı, bu bağlamda mevzuattaki 1 yıllık çalışma şartını karşıladığı, ancak başvuranın eşinin ifa ettiği müdür yardımcılığı görevinin ikinci görev kapsamında bir görev olduğu ve öğretmenliğe geri dönmesi halinde yer değişikliği başvurusunda bulunabileceği, bu bağlamda, “kamu çalışanı eşin yer değişikliği talebinde bulunamayacağı bir görev ifa etmesi” şartının gerçekleşmediği ve başvuranın eş mazereti nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunma imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi