TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13959-13959 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/4529 2018/ 4529
KARAR TARİHİ : 07/08/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sağlık Bakanlığı
Dicle Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Eş durumu tayin talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 11/04/2018 11.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Malatya Hastanesinde kadrolu ( 4/A)
hemşire olarak çalışmakta iken, eşinin, Temmuz 2017 ayında zorunlu hizmet görevi maksadıyla
Malatya lığından Diyarbakır lığına tayin olduğunu, aile bütünlüğünü sağlamak amacıyla TSK ile Sağlık Bakanlığı arasında protokol bulunmasını da gözönünde bulundurarak öncelikle Diyarbakır İlindeki Devlet Hastanelerinde görev yapmak için başvuruda bulunduğunu, bu başvurusunun “kadro yetersizliği” gerekçesi ile reddedildiğini, bu defa 03/ 01/ 2018 tarihinde tekrar başvuruda bulunduğunu ancak bu başvurusunun da “ 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu kapsamında, Devlet Personel başkanlığınca kadro sayıları henüz dağıtılmadığından” reddedildiğini, söz konusu kadroların dağıtımının yapılmasını müteakip 23/ 02/ 2018 tarihinde yeniden başvuruda bulunduğunu ancak son başvurusunun ise Sağlık Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığında bekletildiğini,
1.1 Dicle Üniversitesi Rektörlüğüne yapmış olduğu başvurusunun da yine 09.06.2017 tarihinde
“durumuna uygun kadro bulunmaması” gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, 03.01.2018 tarihinde
1 / 6evrak kayıt numaralı dilekçesi ile yeniden başvuruda bulunduğunu ancak bu başvurusunun da Dicle
Üniversitesi Personel Daire Başkanlığında bekletildiğini,
1.2 Hali hazırda Diyarbakır Dicle Üniversitesi Hastanesinde geçici görevli olarak
çalıştığını, 6 yaşında bir çocuğu olduğunu ve aynı zamanda 11.04.2018 tarihi itibari ile 32 haftalık gebe olduğunu, 1 yılda en fazla 6 ay süre ile geçici görevlendirme yapıldığından dolayı bu sürenin bitimi olan Ağustos 2018 ayı sonunda tekrar Malatya iline bu defa 2 aylık bebeği ile dönmek zorunda kalacağını bu sebeplerle Diyarbakır İlindeki Devlet Hastanelerinden birine veya Dicle
Üniversitesi Hastanesine atamasının yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Dicle Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen 11/ 05/ 2018 tarih ve sayılı birinci cevabi yazıda;
2.1 Devlet Personel Başkanlığı tarafından 08.03.2017 tarihinde yayımlanan Merkezi Yönetim Bütçe
Kanunu gereğince Açıktan Atama ve Nakil Sayılarının Kamu İdare Kurum ve Kuruluşlarına ilişkin listede Üniversitelerine 5 (beş) adet kadro tahsis edilirken 18.05.2017 tarihinde ise 8 (sekiz) adet kadro tahsis edildiği, yıl içerisinde kullanılmak üzere verilen toplam 13 (onüç) adet atama kontenjanının tamamının kullanıldığı ve Devlet Personel Başkanlığının sistemine gerekli giriş işlemlerinin yapıldığı,
2.2 Yine Devlet Personel Başkanlığının internet sitesinde 20.02.2018 tarihinde yayımlanan 2018 yılı
Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu gereğince Açıktan Atama ve Nakil Sayılarının Kamu İdare Kurum ve Kuruluşlarına ilişkin listede Üniversitelerine 3 (üç) adet kadro tahsis edildiği, ancak söz konusu kadrolara herhangi bir atama yapılmadığı,
2.3 Üniversite bünyesinde kurulmuş olan İnsan Kaynakları Komisyonunda nakil yoluyla gelen tüm
başvuruların değerlendirilerek Üniversitenin personel ihtiyacı göz önünde bulundurulup gerekli atamaların yapıldığı,
2.4 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 8. maddesi ( 6111 sayılı Kanunun Kurumlararası
Geçici Görevlendirmeler başlıklı 115/ek 8. maddesinin d bendi) uyarınca adı geçen personelin ikinci kez geçici görevlendirme süresinin uzatılamayacağı,
2.5 Adı geçen personel hakkında açılmış/sonuçlanmış bir dava bulunmadığı belirtilmiş,
3. Dicle Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 14/ 06/ 2018 tarih ve sayılı ikinci cevabi yazıda ise; Devlet Personel Başkanlığınca 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu gereğince Açıktan Atama ve Nakil Sayılarının Kamu İdare Kurum ve Kuruluşlarına ilişkin listede
Üniversitelerine 3 (üç) adet kadro tahsis edildiği, söz konusu kadrolara ilişkin atama işlemlerinin devam ettiği, yine Devlet Personel Başkanlığınca, 11.05.2018 tarihinde yayımlanan 2018 yılı
Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu gereğince Açıktan Atama ve Nakil Sayılarının Kamu İdare Kurum ve Kuruluşlarına ilişkin listede Üniversitelerine 9 (dokuz) adet kadro daha tahsis edildiği, sağlık alanında hemşire vs. ihtiyaçların, Maliye Bakanlığının ayrıca Üniversitelerine tahsis ettiği izinli kadrolar kullanılmak suretiyle karşılanması sebebiyle, söz konusu 9 adet kadronun halen
Üniversitelerinin İç Denetçi, Maliyeci, Döner Sermaye Uzmanı, Bilgi İşlem Mühendisi, Dış İlişkiler
Ofisinde deneyimli personele acil ihtiyaç bulunduğundan dolayı bu alanlarda kullanılmasının
2 / 6planlandığı, bu sebepten adı geçen personelin talebine olumlu işlem yapılamadığı bildirilmiştir .
4. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 15/ 05/ 2018 tarih ve sayılı birinci cevabi yazıda ise; 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa göre kamu kurum ve kuruluşlarına açıktan ve nakil suretiyle verilen 5.000 adet atama izninin, Başbakanlık Makamının Onayı ile kurumlara dağılımının yapıldığı ve Bakanlıkları ve Bağlı
Kuruluşlarına verilen 50 adet açıktan ve naklen atama sayısının kullanıldığı,
4.1 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa göre Bakanlıkları ve Bağlı Kuruluşlarına
19.02.2018 tarihli Başbakanlık Makamlarının Olurları ile açıktan ve nakil suretiyle verilen 12 adet
atama sayısından 8 ine atama yapıldığı 4 ünün ise atama sürecinin devam ettiği belirtilerek benzer talebe ilişkin olarak Bakanlıkları aleyhine açılmış idari davalarda verilen karar ile diğer bilgi ve belgeler gönderilmiş, 5. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 05/ 07/ 2018 tarih ve sayılı ikinci cevabi yazıda da; 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa göre
Kamu Kurum ve Kuruluşlarına açıktan ve nakil suretiyle verilen 5000 adet atama izninin
Başbakanlık Makamının Onayları ile kurumlara dağılımın yapıldığı, Bakanlık ve Bağlı
Kuruluşlarına yeteri kadar atama sayısı verilmediğinden ilgilinin Bakanlık ve ilgili birimlerine naklen atamasının mümkün olmadığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . ”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . (Ek cümle : 12/ 9/ 2010- 5982/ 12 md .)
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 8. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür”, 9. 26/ 03/ 2013 tarih ve 28599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık
Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Kurumlar Arası Naklen Atanma” başlıklı
17 nci maddesinde; ( 1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar; Kanunun 74 üncü
3 / 6maddesi çerçevesinde, (Değişik ibare : RG- 2/ 3/ 2018- 30348) Bakanlıkta durumlarına uygun 6 ncı ve 5
inci hizmet bölgelerinden başlamak üzere belirlenen kadrolara, tercihleri doğrultusunda kura ile naklen atanabilirler .
Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, eşinin zorunlu hizmet görevi maksadıyla Diyarbakır lığına tayin olduğunu belirterek aile birliği mazeretine istinaden Diyarbakır İlindeki Devlet Hastanelerinden birine veya
Dicle Üniversitesi Hastanesine atamasının yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
12. Bilindiği üzere takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır .
İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar . Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir . (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi
Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile
kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür” hükmüne yer verilmiş, 14. 26/ 03/ 2013 tarih ve 28599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Kurumlar Arası Naklen Atanma” başlıklı 17 nci maddesinde de; “( 1) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar; Kanunun 74 üncü maddesi çerçevesinde, (Değişik ibare : RG- 2/ 3/ 2018- 30348) Bakanlıkta durumlarına uygun 6 ncı ve 5 inci hizmet bölgelerinden başlamak üzere belirlenen kadrolara, tercihleri doğrultusunda kura ile naklen atanabilirler .” Kuralına yer verilmiştir .
15. Söz konusu madde hükümleri ile memurların kurumlar arası naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup bu yetkinin, ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı
4 / 6edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı mercilerince saptanması halinde, idari işlemin
sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır .
16. İlgili idareler olan Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde; 2018 Yılı Merkezi
Yönetim Bütçe Kanununa göre Kamu Kurum ve Kuruluşlarına açıktan ve nakil suretiyle verilen
5000 adet atama izninin Başbakanlık Makamının Onayları ile kurumlara dağılımın yapıldığı,
Bakanlık ve Bağlı Kuruluşlarına yeteri kadar atama sayısı verilmediğinden ilgilinin Bakanlık ve ilgili birimlerine naklen atamasının mümkün olmadığı ifade edilmiş, 17. Yine Dicle Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde ise; 2018 yılı
Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu gereğince kurumlarına tahsis edilmiş olan kadroların, Üniversitelerinin İç Denetçi, Maliyeci, Döner Sermaye Uzmanı, Bilgi İşlem Mühendisi, Dış İlişkiler
Ofisinde deneyimli personele acil ihtiyaç bulunduğundan dolayı bu alanlarda kullanılmasının planlandığı, sağlık alanında hemşire vs. ihtiyaçlarının ise, Maliye Bakanlığının ayrıca
Üniversitelerine tahsis ettiği izinli kadrolar kullanılmak suretiyle karşılanması sebebiyle, başvuranın talebine olumlu işlem yapılamadığı bildirilmiştir .
18. Anayasa Mahkemesinin 20/ 2/ 2014 tarihli ve 2012/ 606 Başvuru Numaralı Kararında; “ ..Kişilerin sağlık veya aile birliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de, atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır . Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur …” ifade edilmiştir .
19. Başvuran her ne kadar gerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile Sağlık Bakanlığı arasındaki protokole istinaden gerekse eşinin zorunlu yer değiştirmeye tabi olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde astsubay olarak görev yapması nedeniyle Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde öngörülen “astsubay olan eşin görev süresi ile sınırlı olmak üzere atandığı yere, memur olan eşinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm kadro sayılarına ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı” kuralına istinaden eşinin görev yaptığı Diyarbakır İline atanması gerektiğini ileri sürmüşse de Sağlık Bakanlığı ile Türk Silahlı
Kuvvetleri arasında imzalanmış olan protokolün, Türk Silahlı Kuvvetleri mensubu personelin, Sağlık
Bakanlığı bünyesinde görev yapan eşlerini kapsadığı, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ve bu yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki hüküm ile de devlet memurlarının aynı kurum içerisinde yer değiştirme suretiyle atanmalarının düzenlendiği, dolayısıyla gerek Türk Silahlı Kuvvetleri ile Sağlık Bakanlığı arasındaki protokolün gerekse Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikteki bahse konu düzenlemenin kurumlar arası naklen atanma işleminde uygulanamayacağı açıktır .
20. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; başvuranın eş durumu mazeretine binaen Diyarbakır ilindeki Sağlık Bakanlığı hastanelerinden birisine veya Dicle Üniversitesi
Hastanesine atanmasına yönelik talebinin, ilgili idarelerce 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu kapsamında kurumlarına tahsis edilen kadro sayısının yetersizliğinden kaynaklandığı dolayısıyla başvuranın tayin talebinin ilgili idarelerce reddedilmesi işleminde idareye tanınmış olan takdir yetkisinin kamu
5 / 6yararı ve hizmet gerekleri dışında farklı bir amaçla kullanıldığına ilişkin herhangi bir tespit
yapılamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Diyarbakır İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA, SAĞLIK BAKANLIĞINA ve DİCLE ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi