|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep’te Şube Müdürü olarak atanmasının ardından eşinin Şanlıurfa’da çalıştığını belirterek eş durumu nedeniyle nakil talebinde bulunmuş, ancak bu talep olumsuz yanıtlanmıştır. İdare, başvuranın kendi isteğiyle Gaziantep’i tercih ettiğini ve aile birliğini bozduğunu, bu nedenle talebinin yerine getirilemeyeceğini ifade etmiştir. Ayrıca, Şanlıurfa’da boş kadro bulunmadığı da belirtilmiştir.
Hukuki değerlendirme, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmıştır. Başvuranın, görevde yükselme sınavında başarılı olarak atandığı yerden üç yıl geçmeden özür durumu hariç yer değişikliği talep edemeyeceği vurgulanmıştır. Başvuranın durumu, aile birliği mazereti olarak kabul edilmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5963-S.22.9089
BAŞVURU NO : 2022/1658
KARAR TARİHİ : 29/04/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Atanma talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 31/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran ( eş durumu nakil talebi
için yapmış olduğu başvuruya defalarca görüşüp durumunu bildirmesine rağmen olumsuz cevap yazıldığını, Bakanlık Personel Müdürlüğünde Yönetici Atama Şube Müdürü ile görüşmelerinde
Bakanlığın şube müdürü atamalarından sonra evlilik durumunda eş durumu naklini yaptığını ancak şube müdürlüğüne atamadan önce evlilik yapıldıysa durumu kabullenerek tercih yapıldığından olumsuz değerlendirildiği belirtilince yapılan işlemin keyfiyet uygulamasına girdiğini ve Bakanlığın takdirinin bu yönde diye cevap verildiğini ifade ederek konunun incelenerek aile bütünlüğünün korunmasını talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumunun 11/02/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına
istinaden Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı 12/04/2022 tarihli yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) “Gaziantep Çevre, Şehir ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde Şube
Müdürü olarak görev yapmakta iken, Şanlıurfa Çevre, Şehir ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne eş durumundan nakil talebi için yapmış olduğu başvurusuna olumsuz cevap verilmesi” ile ilgili yazı ve ekleri incelenmiş olup, konuyla ilgili Bakanlığımız, Personel Genel Müdürlüğü’nün yazısı ve ekleri ilişikte gönderilmiştir.
2.2) Bakanlığımız Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde Şube Müdürü olarak
görev yapan ( ‘nin aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme talebi
/
hakkında Kamu Denetçiliği Kurumuna yapmış olduğu başvuruya verilecek cevaba ilişkin bilgi ve belgelerin talep edildiği ilgi yazınız incelenmiştir. Adı geçenin özlük dosyasının incelenmesinde;
2.3) Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde Şehir Plancısı olarak görev yapmakta
iken Bakanlığımızca yapılan görevde yükselme sınavı sonucunda yedekler arasında başarılı olduğu,
2.4) Gerek asil adaylar tarafından tercihte bulunulmaması neticesinde boş kalan ve gerekse Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “başarı sıralaması dikkate alınmak suretiyle yedek adaylardan başlamak üzere adayların tercih hakkını kullanması” na ilişkin
21 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, tercih hakkını Gaziantep Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğü Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Şube Müdürlüğünden yana kullandığı,
2.5) Söz konusu Şube Müdürlüğü kadrosuna 25.08.2021 tarihinde atanarak 02.09.2021 tarihinde göreve
başladığı,
2.6) Gaziantep Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden alınan 07.01.2022 tarih ve
sayılı yazı ile başvurucunun aile birliği mazeretine istinaden Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğüne naklen atanma talebinde bulunduğu,
2.7) Söz konusu talebin ilginin aile birliğinin, mazeret dilekçesinde belirtildiği gibi zorunluluk nedeniyle
husule gelmediğinden, aile birliğini kendisinin bozması sebebiyle Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde bu talebinin yerine getirilmesinin mümkün olamadığı hususunun 25.01.2022 tarih ve sayılı cevabi yazımız ile bildirildiği, anlaşılmıştır.
2.8) Bilindiği üzere; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin
“Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu atanma” başlıklı 15 inci maddesinde: “(1)
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personel, atandıkları yerde üç yıllık çalışma süresini doldurmadan özür durumu hariç yer değişikliği talebinde bulunamaz. (2) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda, aynı unvana ataması yapılan personel gerekli diğer şartları taşımaları kaydıyla, becayiş talebinde bulunabilir. (3) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılanlardan, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen çalışma süresini tamamlamadan istekleriyle eski görevlerine dönenler, sınav sonucu kazandığı unvana yeniden atanma talebinde bulunması halinde eksik kalan hizmet süresini tamamlamak üzere eski görev yerlerine, söz konusu kadronun dolu olması durumunda ise, eski görev yerinin bulunduğu hizmet bölgesindeki diğer hizmet alanlarına atanabilir.” hükmü yer almaktadır.
2.9) Buna göre, görevde yükselme sınavında başarılı olan adayların yukarıda belirtilen madde
hükmünü göz önünde bulundurarak tercih haklarını kullanmaları gerekmektedir. Başvurucu
‘nin aile birliğinin sonradan bozulmadığı, kendi tercih hakkını kullanarak farklı bir ilde bulunan kadroya atandığı belirlendiğinden, mevcut durumun mazeret olarak kabul edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
2.10) Ayrıca; adı geçenin naklen atanma talebinde bulunduğu Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünde boş şube müdürü kadrosu bulunmamaktadır.
2.11) Başvurucu ile Bakanlığımız arasında konu ile ilgili olarak kayıtlarımıza intikal eden
herhangi bir dava dosyasına da rastlanılmamıştır.
/
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.2) Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler “Genel İlkeler” başlıklı 128’inci maddesinde
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.” hükmünü haizdir.
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci
maddesinde “…İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”, 6.) Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2 sayılı
Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik 72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”,
6.2) “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14 üncü maddesinde (Değişik: 30/6/2014-
2014/6578 K.) “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu personeli olan eşinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin zorunlu yer değiştirmeye tabi tutulan bir görevde bulunması durumunda bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere, b) Eşlerin her ikisinin de aynı kurumda çalışıyor olması halinde, kurumun daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, c) Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere, d) Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere, e) Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir…”,
7.) Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
“Görevde yükselme suretiyle atanma” başlıklı 21 nci Maddesinde “(1) (Değişik:RG-31/5/2018-
30437) Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek
puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır. (2) Bakanlıkça tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır.(3) Duyurulan kadrolardan; a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması
veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 16 ncı maddeye göre Bakanlıkça belirlenen yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir. (4) Görevde yükselme sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir.
(5) Görevde yükselme sınavında başarılı olan adaylardan sınavına girdikleri unvana atananlar, göreve başlamadıkça bu unvanı kazanılmış hak olarak elde edemezler.”
8.) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu atanma” başlıklı 15 nci Maddesinde “(1) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personel, atandıkları yerde üç yıllık çalışma süresini doldurmadan özür durumu hariç yer değişikliği talebinde bulunamaz. (2) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucunda, aynı unvana ataması yapılan personel gerekli diğer şartları taşımaları kaydıyla, becayiş talebinde bulunabilir. (3) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılanlardan, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen çalışma süresini tamamlamadan istekleriyle eski görevlerine dönenler, sınav sonucu kazandığı unvana yeniden atanma talebinde bulunması halinde eksik kalan hizmet süresini tamamlamak üzere eski görev yerlerine, söz konusu kadronun dolu olması durumunda ise, eski görev yerinin bulunduğu hizmet bölgesindeki diğer hizmet alanlarına atanabilir.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9.) Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10.) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran Yapılan Görevde Yükselme Sınavı sonucu 25.08.2021 tarihli Bakanlık oluru ile Gaziantep Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm Şube Müdürü olarak atandığını, eşim 9 yıldır kadrolu Mimar olarak Şanlıurfa Büyükşehir Belediye
Başkanlığı’nda çalıştığından ve belediyelerden başka şehirlere geçişte yaşanan sıkıntılar sebebiyle yapılan sözlü sınav esnasında sınav komisyon heyetine de bu durumu bildirerek Gaziantep’li olmasına rağmen aile bütünlüğü için tercihlerde Gaziantep’i bile tercih edemeyeceğini sadece Şanlıurfa olması durumunda şube müdürü olmayı istediğini belirttiğini, Yapılan şube müdürlüğü yedek atama işleminde zor da olsa eşinin de
Gaziantep’e eş durumu ile naklini alabilme ümidiyle, en kötü ihtimalle Anayasal hak olan aile bütünlüğünün korunması ilkesi ve kanuni hakkı olan aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme haklarının olduğunu bilerek Bakanlık tarafından mağdur edilmeyeceği düşüncesiyle Gaziantep Alt Yapı ve Kentsel Dönüşüm
Şube Müdürlüğünü tercih ederek atandım. Ancak geçen yaklaşık 6 aylık süreç içinde Gaziantep Büyükşehir
/
Belediye Başkanlığı, Şehitkamil Belediye Başkanlığı, Şahinbey Belediye Başkanlığı ve Şanlıurfa
Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapmış olduğumuz eş durumu ile nakil taleplerinin ek te belirtilen (Şehitkamil Belediyesi ile yapılan görüşmede olumlu karşılanmayan nakil talebi dilekçelerine cevap yazılmadığı belirtilmiştir) cevabi yazılarla eş durumu nakil talebi için yapmış olduğu başvuruya defalarca görüşüp durumunu bildirmesine rağmen olumsuz cevap yazıldığını, Bakanlık Personel Müdürlüğünde
Yönetici Atama Şube Müdürü ile görüşmelerinde Bakanlığın şube müdürü atamalarından sonra evlilik durumunda eş durumu naklini yaptığını ancak şube müdürlüğüne atamadan önce evlilik yapıldıysa durumu kabullenerek tercih yapıldığından olumsuz değerlendirildiği belirtilince yapılan işlemin keyfiyet uygulamasına girdiğini ve Bakanlığın takdirinin bu yönde diye cevap verildiğini ifade ederek konunun incelenerek aile bütünlüğünün korunmasını talep etmektedir 11.) Başvuruya ilişkin İdareden istenilen belgelerden; İdarece; “Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünde Şehir Plancısı olarak görev yapmakta iken Bakanlığımızca yapılan görevde yükselme sınavı sonucunda yedekler arasında başarılı olduğu, gerek asil adaylar tarafından tercihte bulunulmaması neticesinde boş kalan ve gerekse Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “başarı sıralaması dikkate alınmak suretiyle yedek adaylardan başlamak üzere adayların tercih hakkını kullanması” na ilişkin 21 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, tercih hakkını Gaziantep Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Şube Müdürlüğünden yana kullandığı ve söz konusu Şube Müdürlüğü kadrosuna 25.08.2021 tarihinde atanarak 02.09.2021 tarihinde göreve başladığı” belirtilmiştir. Başvuran kendisi Gaziantep ilini tercih hakkı kullanarak belirlemiştir.
12.) Başvuran Gaziantep ilinde göreve başladıktan 3 ay sonra aile birliği mazeretine istinaden Şanlıurfa
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne naklen atanma talebinde bulunmuş ve İdare tarafından aile birliğini kendisinin bozması sebebiyle Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde bu talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı
25.01.2022 tarihli yazı ile bildirilmiştir.
13.) Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı sonucu atanma” başlıklı 15 inci maddesinde
Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavı sonucu ataması yapılan personel, atandıkları yerde üç yıllık çalışma süresini doldurmadan özür durumu hariç yer değişikliği talebinde bulunamayacağı ifade edilmekle birlikte her ne kadar aile birliği mazereti özür olsa da başvuranın kendi isteğiyle bozduğu aile birliğini, üzerinden çok kısa bir süre geçtikten hemen sonra, idarenin tekrar tesis etmesini beklemek suiistimale sebebiyet verebilecektir.
14.) Ayrıca idarenin yazılarında yer aldığı üzere başvuranın naklen atanma talebinde bulunduğu
Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde boş şube müdürü kadrosu bulunmaması başvuranının talebinin gerçekleştirilmesini mümkün kılamamaktadır.
15.) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde ilgili mevzuat, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına kendi isteğiyle ve ailesinin şartlarını bilerek girdiği, kendi tercihi ve talebi doğrultusunda
Gaziantep iline atamasının yapıldığı ve ayrıca Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğünde boş kadar bulunmaması göz önünde bulundurulduğunda İdare tarafından başvuranın talebinin bu aşamada karşılanmamasında hukuka ve hakkaniyet aykırılık tespit edilememiştir.
/
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16.) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17.) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
KARARIN BAŞVURANA VE ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/