Eş durumu tayin talebinin 663 sayılı KHK 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli sağlık personeli için üç yıl süreyle kısıtlanması ve kamu hizmeti gerekleriyle değerlendirilmesi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, eş durumundan dolayı Bursa iline tayin talep etmiş, ancak Sağlık Bakanlığı, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine dayanarak, sözleşmeli sağlık personelinin üç yıl süreyle başka bir yere atanamayacağını belirtmiştir. Bu maddeye göre, eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya birinin kadrolu olması durumunda yer değiştirme yapılabileceği ifade edilmiştir. Başvuranın, bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve kadroya geçme talebinde bulunması halinde eş durumu mazeretiyle atanmasının değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, kamu hizmetinin gerekleri ve insan kaynaklarının verimli kullanılması gibi faktörlerin dikkate alınmasının idarenin sorumluluğu olduğunu vurgulamıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönünde karar verilmiştir. Başvuranın, idari işlemlere karşı yargı yoluna başvurma hakkı da saklıdır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/87335-S.20.95055

BAŞVURU NO : 2020/96620

KARAR TARİHİ : 09/11/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Sözleşmeli personelin aile birliği mazereti nedeniyle tayin talebi hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 16/09/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı 45/A statüsünde sözleşmeli diyetisyen olarak çalıştığını, eşinin ise Bursa İli, İlçesine bağlı Aile ve Sosyal Politikalar İlçe Müdürlüğünde 4/b sözleşmeli statüde Sosyal Hizmet

Uzmanı olarak çalıştığını, 2020 Yılı 2. Dönem Sağlık Bakanlığı 663-45/A Sözleşmeli Sağlık

Personelinin Eş Durumu Nedeniyle Yer Değişikliği Kurasına başvurduğunu ve Bursa İlinde boş yer olmasına rağmen bir araya gelmelerinin uygun bulunmadığı cevabı aldığını belirterek eş durumundan tayininin yapılması veya en azından 1 yıllık geçici görevlendirme talebiyle

Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Sağlık

Bakanlığı tarafından gönderilen 13/10/2020 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1 Adı geçenin KPSS-2018/4 yerleştirme sonucuna göre 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı

Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli diyetisyen olarak 07/06/2018 tarihinde Balıkesir Bigadiç Toplum Sağlığı

Merkezine atamasının yapıldığı,

2.2 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun

Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesinde; sözleşmeli sağlık personeli olarak görev yapan personelin, eş durumu mazereti nedeniyle atanma taleplerinin, 663 Sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelinin Aile Birliği Mazeretine

Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esasların 4. Maddesine göre değerlendirildiği, bu maddenin; “(5) Eşleri, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu olarak istihdam edilen sözleşmeli

personelin aile birliği mazeretinin sağlanması için:

a) Kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu personel olması ve ilgili mevzuatı gereği yer değiştirmesinin mümkün olmaması veya eşinin görev yaptığı kurumun başka yerde teşkilatının bulunmaması, b) İlgili mevzuatı uyarınca zorunlu yer değiştirmeye tabi olarak Türk silahlı kuvvetlerinde, mülki idare amirliği, milli istihbarat, emniyet hizmetleri, jandarma hizmetleri, sahil güvenlik hizmetleri sınıflarından birinde görev yapması veya hakim, savcı olması, c) Engelli personel olması, şarttır.

d) Bu maddesinin beşinci fıkrasında belirtilenler hariç olmak üzere eşleri, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında kadrolu personel olanların aile birliği mazereti, kurumların ihtiyacı esas alınarak sağlanır. Kurumların ihtiyacı, ilgili kurumların dolu/boş kadro ve pozisyon sayıları esas alınarak tespit edilir.

(6) Sözleşmeli sağlık personelinin yer değişikliği talebi, yukarıda belirtilen esaslara göre değerlendirilir. Talebi uygun olanlar ile uygun olmayanların listesi gerekçeleri ile birlikte, kura tarihi, yeri, yerleştirme sonuçları ve diğer hususlar Bakanlıkça ilan edilir.” hükümlerine göre, boş kadro ve pozisyonlara, talebi uygun olanlar için kura çekildiği ve yerleştirme sonuçlarına göre atama yapılabildiği, eşleri diğer kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak görev yapanların ise eş durumu mazereti nedeniyle atamalarının yapılamadığı,

2.3 663 Sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin

45/A Maddesi Uyarınca İstihdam Edilen Sözleşmeli Personel Hizmet Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde; “Maliye Bakanlığı tarafından vize edilmiş pozisyonlarda istihdam edilecek personel, sözleşme imzaladığı Kurumun hizmet birimi dışında sürekli olarak görevlendirilemez ve çalıştırılamaz. Ancak, personel; a) Deprem, yangın, su baskını, yer kayması, çığ ve benzeri afetler, sıkıyönetim, olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde, b) Bakanlık veya bağlı kuruluşlarınca düzenlenen sertifikalı eğitim programları için en fazla bir defa ve üç ayı geçmemek üzere, c) İl sağlık müdürlüklerince düzenlenen mesleki eğitim çalışmaları için bir ayı geçmemek üzere, ç) Sözleşmeli aile sağlığı elemanı bulunmayan ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre memuriyet mahalli içinde sayılan aile hekimliği birimlerinde çalıştırılmak üzere, d) Mesleki eğitim mahiyetinde sayılabilecek kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi bilimsel içerikli etkinlikler için on günü geçmemek üzere, geçici olarak görevlendirilebilir.

Kurumdan izin alınmak kaydıyla (c) bendinde belirtilen süre bir ay daha uzatılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesine tabi olarak görev yapan

sözleşmeli personelin geçici görevlendirme taleplerinin yukarıdaki hükme göre değerlendirildiği, belirtilen haller dışında geçici görevlendirme yapılamadığı,

2.4 Ancak, 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli

diyetisyen olarak 07/06/2018 tarihinde Balıkesir Toplum Sağlığı Merkezine ataması yapılan ve 29/06/2018 tarihinde görevine başlayan adı geçenin, bulunduğu ilde fiili olarak üç yıl görev yapması ve kadroya geçme talebinde bulunması halinde Bakanlıkça kadroya geçiş işlemlerinin yapılabileceği, Kadrolu olarak görev yapan sağlık personelinin diğer kamu kurum veya kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine göre sözleşmeli olarak görev yapan eşe göre eş durumu mazereti atamasının, Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli

Personelin Yeniden Hizmete Alınması Ve Kurum içi Yer Değişikliğine Dair Yönergenin 7.

Maddesinin 7. Fıkrasında belirtilen, “Kadrolu personelin eşinin, diğer kamu kurum veya kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalışması halinde ise kadrolu personel, eşinin görev yaptığı il’e standardın uygun olması kaydıyla atanır.” hükmüne göre değerlendirileceği ve adı geçenin kadroya geçtikten sonra eş durumundan atanma talebinde bulunması halinde talebinin belirtilen hüküm kapsamında değerlendirilebileceği,

2.5 Şikayet başvurusuna konu talebin yargıya intikal etmediği ve başvurusu konu hakkında

yargı organlarınca verilmiş bir karar bulunmadığı belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. ”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 12/9/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 02/11/2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, “Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesinde; “(3) Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen personelin eşi bu personele tabidir. Ancak sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atamaları yapılabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, eş durumundan dolayı Bursa iline tayininin yapılması veya en azından 1 yıllık geçici görevlendirme talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

8. 663 sayılı, Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, “Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesinde; Bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personelinin üç yıl süreyle başka bir yere atanamayacağı, Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmelerde bu madde uyarınca istihdam edilen personelin eşinin bu personele tabi olduğu ancak sözleşmeli sağlık personelinin bulunduğu ilde bir yıl görev yapması ve vizeli pozisyon bulunması durumunda; eşlerin her ikisinin de Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli veya eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında veya diğer bir kamu kurum veya kuruluşunda kadrolu statüde istihdam ediliyor olması halinde hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere atamalarının yapılabileceğinin kurala bağlandığı görülmüştür.

9. Konuya ilişkin idarece gönderilen bilgi ve belgelerde de bahse konu yasal düzenlemeye ve bu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan “663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A

Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelinin Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer

Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslara” atıfta bulunulmak suretiyle başvuranın, 663 sayılı

Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnamenin 45/A maddesi uyarınca sözleşmeli diyetisyen olarak 07/06/2018 tarihinde

Balıkesir Toplum Sağlığı Merkezine atamasının yapıldığı, dolayısıyla eşleri diğer kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak görev yapanların eş durumu mazereti nedeniyle atamalarının yapılamadığı ancak başvuranın, bulunduğu ilde fiili olarak üç yıl görev yapması ve kadroya geçme talebinde bulunması halinde sözleşmeli olarak görev yapan eşe göre eş durumu mazereti atamasının değerlendirilebileceği, diğer taraftan yine 663 Sayılı Sağlık

Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesi

Uyarınca İstihdam Edilen Sözleşmeli Personel Hizmet Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde; “Maliye Bakanlığı tarafından vize edilmiş pozisyonlarda istihdam edilecek personel, sözleşme imzaladığı Kurumun hizmet birimi dışında sürekli olarak görevlendirilemez ve çalıştırılamaz.”

Hükmüne istinaden başvuranın geçici olarak görevlendirilmesine de imkan bulunmadığı açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

10. Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararında ise; Kişilerin aile birliği gibi bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate almasının kaçınılmaz olduğu, zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almanın, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğu olduğu belirtilmiştir.

11. Tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 663 sayılı, Sağlık Alanında Bazı

Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin, “Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı” başlıklı 45/A maddesindeki düzenlemeler çerçevesinde başvuranın, eş durumu mazeretine binaen Bursa iline atanma veya söz konusu ile geçici olarak görevlendirme yapılmasına yönelik talebinin ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilemediğinden anılan başvurunun reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Balıkesir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA, SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi