TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10573-10573 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/3588 2018/ 3588
KARAR TARİHİ : 13/06/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Eş mazeretiyle yer değişikliği talebi
BAŞVURU TARİHİ : 21/03/2018 21.3.2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Samsun İli Çarşamba İlçesi, Ağcagüney Çok
Programlı Anadolu Lisesine elektrik alanı öğretmeni olarak 2017 yılı Haziran ayında atandığını sonrasında eşinin Eylül ayı özre bağlı yer değişikliği döneminde eş mazereti ile atamasının yapılmadığını ancak sonrasında Milli Eğitim Bakanlığının iller arası özür durumu olanların ilçe emrine atamasının yapılmasıyla Çarşamba ilçesine sınıf öğretmeni olarak atamasının yapıldığını
Aralık ayı içerisinde ise norm fazlası durumunda olanların yer değişikliği sürecinde Çarşamba ilçesi
Mehmet Akif Ersoy ilkokuluna kadrolu atamasının yapıldığını ifade ederek; 2018 Ocak ayı itibariyle
MEB İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün öğretmenlerin aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretleri, engelli durumları ve diğer sebepler ile yer değiştirme kılavuzu doğrultusunda (ki ilgili yazıda tercihler başlığında il içi ve iller arası nasıl tercihte bulunulacağının da belirtilmesiyle) il içi yer değişikliği talebinin mümkün olmadığının sözlü olarak ifade edildiğini, Büyükşehir statüsünde yer alan iller açısından ise; eş görev yeri ve adres Kayıt Sistemine (AKS) göre tercih yapılabileceği belirtildiği halde AKS ye göre de yer değiştirme ekranının kendisine açılmadığını, ikamet yerlerinin
Atakum ilçesi olması ve çocuklarının bu ikamete bağlı olarak ortaokula gidiyor olması nedeniyle öncelikle alanında norm açığı bulunan Çarşamba Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine yer değişikliğinin yapılmasını akabinde de mazerete bağlı yer değişikliği döneminde adresine bağlı yer değişikliği müracaatını yapabilmek için 22/ 01/ 2018 tarihli okul idaresine verdiği ve aynı gün İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğüne iletilen dilekçesine henüz bir cevap verilmediğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir .
1 / 4II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 16/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Çarşamba İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 08/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında özetle :
Başvuranın 2018 yarıyıl dönemi Ocak ayı özür durumu duyurusu kapsamında başvuru yaptığını ancak sistemin kendisine açılmadığını beyan ettiğini, ancak 2018 Ocak Ayı Öğretmenlerin Aile
Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri ve Engellilik durumu ile Diğer Nedenlere Bağlı Yer
Değiştirme Duyurusu ve duyurunun BAŞVURU VE TERCİHLER ile ilgili 2. Tercihler yan başlığının (b) maddesinde belirtilen İl İçinde Özür Durumu tayini isteyebilmesinin şartlarının belirlendiğini, Samsun İlinin Büyükşehir Statüsünde olup başvuranın eşi Nermin Hökelek’in
Çarşamba İlçesi Mehmet Akif Ersoy İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak görev yaptığını, dolayısıyla her iki eş olarak aynı ilçede görev yapmakta olduğu için aile mazereti bulunmadığından sistemin açılmadığını, Bakanlık İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü’nün de başvurana aynı cevabı verdiğini, diğer adres kayıt sistemine göre tayin talepleri için ise büyükşehir sınırları içinde aynı ilçede görev yapan eşler için adres kayıt sistemi ekranı açılmadığını, başvuranın talepte bulunduğu Çarşamba
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine tayin talebinde bulunabilmesi için Öğretmen Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinin İsteğe Bağlı İl İçi Yer Değiştirmeler başlığının 52. Maddesinde belirtilen şartları taşıması gerektiği, diğer bir ifade ile Ağcagüney Çok Programlı Lisesinde göreve başlayan başvuranın bulunduğu okulda henüz üç yılını doldurmadığını bu nedenle bu aşamada yer değiştirme taleplerine yönelik ekranların açık olmadığı açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “ 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “ Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır .
Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar .”, 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” , 5.1. 17/ 04/ 2015 tarih 29329 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama Ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler başlıklı 49 uncu Maddesinin birinci fıkrasında “ Öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer
2 / 4Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır .”
5.2. Aynı Yönetmeliğin İsteğe bağlı yer değiştirmeler başlıklı 52. Maddesinin birinci fıkrasında
“Öğretmenlerden yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla kadrolarının bulunduğu eğitim kurumunda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar il içinde, bulundukları ilde üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar ise iller arasında yer değiştirme isteğinde bulunabilir .” 6. 2018 Ocak Ayı Öğretmenlerin Aile Birliği, Sağlık, Can Güvenliği Mazeretleri Ve Engellilik
Durumu İle Diğer Nedenlere Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu 2.Tercihler Başlığı b)İl İçinde
“…….Büyükşehir statüsünde ki illerde görev yapan öğretmenler, eşlerinin görev yaptıkları ilçe ile Adres Kayıt Sistemine (AKS) kayıtlı ikametgahlarının bulunduğu ilçedeki eğitim kurumlarını tercih edebilecektir .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri , Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Çarşamba ilçesi Ağcagüney Çok Programlı Lisesi Elektrik-Elektronik Teknolojileri/Elektrik
Öğretmeni olan başvuran, eşinin aynı ilçe Mehmet Akif Ersoy İlkokulunda sınıf öğretmeni olduğunu belirterek aile bütünlüğünün sağlanması eş mazeretine dayalı adres kayıt sistemine göre Çarşamba
Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesine yer değişikliği suretiyle atanmasının yapılmasını talep etmektedir .
9. Anayasanın 41 inci maddesi, aile bireylerinin bir arada tutularak ailenin huzur ve mutluluğunun devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması amacını taşımaktadır . Bu maddede, Devlete aile birliğinin korunması için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getirilmiştir . Bu amaçla, hem kamu görevlilerinin naklen atanmalarını, hem aile birliği mazeretiyle yer değiştirmelerini kurala bağlamak ve kolaylaştırmak amacıyla, 657 sayılı Kanun’da ve 29329 sayılı MEB Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde gerekli düzenlemeler yapılmıştır .
10. Ancak, aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme işlemleri, bir takım şartlara bağlı olarak gerçekleştirilmektedir . Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirmeye ilişkin hükümler incelendiğinde, gerek Atama Yer Değiştirme Yönetmeliğinde gerekse 2018 yılı Ocak ayı “Yer
Değiştirme Duyurusu” şartları incelendiğinde Büyükşehir statüsünde bulunan illerde eşlerinin görev yaptıkları ilçe ile Adres Kayıt Sistemine (AKS) kayıtlı ikametgahlarının bulunduğu ilçedeki eğitim kurumlarını tercih edebilmeleri için olduğu görülmektedir .
11. Buna göre, eşi ile kendisinin çalıştıkları eğitim kurumları Büyükşehir sınırları içinde aynı ilçe içerisinde bulunan başvuranın talebiyle ilgili olarak; Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 2018 Yılı Ocak Ayı Öğretmenlerin Yer Değişikliği ile ilgili düzenlemeler dikkate alındığında başvuranın eşiyle aynı ilçe sınırlarında görev yapıyor olmaları nedeniyle aile birliği ve adres kayıt sistemi dikkate alınarak yer değişikliğinin yapılmasında hukuken imkan bulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
3 / 4B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE
Bu kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi