|
ÖZET: Başvuran, eşinin çalışma gücü kaybı oranının tespit edilmesi talebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurmuş, ancak yapılan değerlendirmeler sonucunda eşinin çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediği belirlenerek malulen emeklilik talebi reddedilmiştir. Balıkesir Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık raporu, SGK tarafından incelenmiş ve Adli Tıp Kurumu’na başvuranın durumu hakkında görüş bildirilmesi istenmiştir. Adli Tıp Kurumu, başvuranın mevcut hastalıkları nedeniyle belirli bir süre malul sayılabileceğini, ancak bu sürenin sona ermesiyle birlikte çalışma gücünün %60’tan fazla kaybedilmediğine karar vermiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve SGK’nın açıklamalarını değerlendirerek, idarenin başvuranın talebini reddetmesinin hukuka uygun olduğuna kanaat getirmiştir. Başvuranın maluliyet talebinin reddi, ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan incelemeler sonucunda, SGK’nın yetkili olduğu ve itiraz süreçlerinin de Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından yürütüldüğü belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5757-S.8652
BAŞVURU NO : 2018/4708
KARAR TARİHİ : 18/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın eşinin çalışma gücü kayıp oranının tespiti talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/04/2018
I.BAŞVURUNUN KONUSU
1.Başvuran özetle, eşi … … hakkında Balıkesir Devlet Hastanesi tarafından 22/02/2018 tarihinde düzenlenen sağlık kurulu raporunun Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kurum Sağlık
Kurulu tarafından değerlendirilmesi neticesinde çalışma gücünün en az %60’ının kaybedilmediğine karar verildiği, buna bağlı olarak malulen emekli edilmesi talebinin reddedildiğini ifade etmekte, eşinin çalışma gücü kaybı oranının yeniden değerlendirilerek malulen emekli edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından 10/05/2018 tarih ve … sayılı yazı ile Balıkesir Devlet Hastanesi
Başhekimliğinden başvurana ait tetkik ve tedavilere ilişkin belgeler istenilmiş olup; 18/05/2018 tarih ve … sayılı yazı ile söz konusu tetkik ve tedavi planları Kurumumuza gönderilmiştir.
3. 10/05/2018 tarih ve … sayılı yazı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’ndan başvuranın çalışma gücü kayıp oranının tespiti işlemi ile ilgili yapılan çalışmaları ve alınan kararların bir örneği istenilmiş olup; Başkanlık tarafından bu hususlar 04/06/2018 tarih ve … sayılı yazı ile
Kurumumuza iletilmiştir.
4.1. Söz konusu hususların tespitinin tıp ilmi ihtisasını gerektirdiği anlaşıldığından 06/07/2018 tarih ve … sayılı yazı ile Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’ndan başvuranın çalışma gücü kayıp oranının tespiti hususunda görüş bildirilmesi istenmiştir.
4.2. Bu talebe ilişkin olarak; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. Adli Tıp İhtisas Kurulu 18/07/2018 tarih ve …/… sayılı yazı ile başvuranın son klinik durumunu gösterir muayenesi, nüks veya metastaz yönünden yaptırılacak tetkikleri ve tedavi planı, ameliyat edilmiş ise patoloji raporlarının gönderilmesini ve tüm bu tıbbi bilgiler ile birlikte başvuranın Kurul tarafından muayene edilmek üzere bir Pazartesi veya Çarşamba günü Kurumda hazır olması gerektiğini ifade etmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
4.3. Müteaddit defa yapılan yazışmalar neticesinde Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından istenilen tıbbi belgeler başvuran tarafından temin edilmiş; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından 20/03/2019 tarih ve …/…-… sayılı yazı ile Kurumumuza bildirilen mütalaada özetle başvuran hakkında “mevcut hastalık ve arızaları nedeniyle 03/08/2013 tarih ve 28727 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında invaziv duktal karsinoom tanı tarihi olan 25/06/2015 tarihinden itibaren 18 (onsekiz) ay süreyle
E 9-B maddesine göre çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)’ını kaybetmiş olduğu, 18 aylık süre sonunda ve halihazırda nüks ve metastaz tariflenmediğinden cihetle çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)’ını kaybetmemiş olduğu, malul sayılamayacağı oy birliği ile mütalaa olunur.” görüşü bildirildiği anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 16/06/2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 7.1. “Malul sayılma” başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını, (c)
bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.”, yedinci fıkrasında; “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”, 7.2. “Malullük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Malullük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malullük aylığı bağlanmasıdır.”, ikinci fıkrasında; “Sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malul sayılması, b) (Değişik bent: 17.04.2008 – 5754 S.K/Madde 14)
En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c) Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra
Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde malullük aylığı bağlanır.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7.3. “Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu” başlıklı 58 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Kurul, sigortalılar hakkında vazife malullük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar.”, 8. 20/04/1982 tarihli ve 17670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu
Kanunu’nun 8.1. “Görev” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde; “Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar ile Kurumun uygun gördüğü alanlarda kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek”, 8.2. “İhtisas Kurullarının görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinin (II) numaralı bendinin (c) alt bendinde; “Adli Tıp Üçüncü İhtisas Kurulu: Maluliyetler, meslekte kazanma gücü kaybı, beden çalışma gücü kaybı, meslek hastalıkları, hapis cezalarının infazının ertelenmesi, sürekli hastalık, engellilik ve kocama sebepleri ile belirli kişilerin cezalarının hafifletilmesi veya kaldırılmasına ilişkin işlemler … hakkında bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmek.”, 9. 03/08/2013 tarihli ve 28727 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri
Yönetmeliği’nin 9.1. “Yetkili sağlık hizmeti sunucuları” başlıklı 5 inci maddesinde; “Maluliyet tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye; a) Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, … yetkilidir.”, 9.2. “Malul Sayılmaya İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı Üçüncü Bölümünün “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücü kaybı tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Sigortalıların çalışma gücünün en az
%60’ını kaybedip kaybetmediklerinin tespitinde Ek-1 Hastalık Listesi esas alınır.”, ikinci fıkrasında; “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların, sigortalılık süresi içinde; a) Ek-1 Hastalık Listesi’nde belirtilen hastalıkların meydana geldiği, b) Eski ve çalışmaya engel olmayan bir hastalığın, Ek-1 Hastalık Listesi’nde belirtilen seviyelere yükseldiği, … Kurum sağlık kurulunca tespit edilen sigortalı malul sayılır.”, 9.3. “Kurum sağlık kurulu kararlarına itiraz” başlıklı 18 inci maddesinde; “Kurum sağlık kurulunca verilen kararlara yapılan itirazlar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda değerlendirilir.” 9.4.“Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararları” başlıklı 19 uncu maddesinde; “Sosyal
Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından verilen kararlar Kurum sağlık kurullarını bağlar.”, 9.5. Ek 1 Hastalık Listesi E. Onkoloji başlıklı 28 no.lu maddesinde; “Diğer maddelerde maluliyet süresi belirtilmeyen ve “İyi diferansiye tiroid kanserleri ve derinin bazal hücreli kanseri” dışındaki tüm malign hastalıklar teşhis tarihinden itibaren 18 ay süresince malul kabul edilir ve bu süre sonunda hastalık durumuna göre maluliyet yönünden tekrar değerlendirilir.” 10. 12/05/2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri
Yönetmeliği’nin “Sevk işlemleri” başlıklı 50 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “(1)
Sevk işlemleri, Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür. (2) Kanunun 4 üncü
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar hariç, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme gün sayısı 1800 günden az olan sigortalıların sevkleri yapılmaz.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edildiğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran, eşinin kanser hastası olması sebebiyle maluliyet talebinde bulunduğunu, Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nda bulunan sağlık kurulu başkanlığı tarafından yapılan inceleme neticesinde çalışma gücünün %60’ın kaybetmediğinin tespit edilmesi sebebiyle başvurusunun reddedildiğini ifade etmiş; maluliyet talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyet aykırılığı hususunun Kurumumuzca incelenmesini talep etmiştir.
13. 5510 sayılı Kanun’un 6.2 no.lu paragrafta yer verilen hükmü gereği, sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için –7.1 no.lu paragrafta yer verilen hüküm gereğince sigortalının
‘malul’ sayılması, yani çalışma gücünü en az %60 oranında kaybetmiş olması, buna ilaveten yeterli sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısına sahip olması gerekmektedir.
14. 7.1, 7.3, 9.1, 9.2 ve 10 no.lu paragraflardaki hükümlerden anlaşılacağı üzere SGK, 1800 günden fazla prim ödeme gün sayısı olan ve malullük aylığı talebinde bulunan sigortalıyı, çalışma gücü kayıp oranının tespiti amacıyla Sağlık Bakanlığına bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesine sevk etmeye ve oradan alınacak sağlık kurulu raporu ile dayanağı belgelerde kayıtlı hastalık ve arızalara göre sigortalının çalışma gücü kayıp oranını en az %60 oranında kaybedip kaybetmediğini Kurum sağlık kurulları eliyle değerlendirmeye yetkili ve görevli olduğu açıktır.
15. 9.3 ve 9.4 no.lu paragraflardaki hükümlerden de SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından verilen kararların itiraz üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından incelendiği ve anılan kurulca verilen kararların Kurum sağlık kurullarını bağlayıcı nitelikte olduğu, dolayısıyla maluliyetle ilgili inceleme sürecinin Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararıyla SGK açısından tamamlandığı anlaşılmaktadır.
16. İnceleme kapsamında tespit edilen ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından gönderilen belgelerden, şikayetçinin maluliyetinin tespitine ilişkin sürecin, anılan hükümlere uygun şekilde yürütülerek tamamlandığı, SGK tarafından usule ilişkin eksik bırakılan bir işlemin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
17. Başvuran ile SGK arasındaki ihtilafın şikayetçinin SGK tarafından ‘malul’ olarak kabul edilmeyişinden doğduğu; şikayet konusunun çözümünün ise sigortalıda mevcut hastalık ve arızaların çalışma gücüne ne oranda etki ettiğinin belirlenmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
18. Söz konusu husus, tıbbi bilgi ve uzmanlığa dayalı değerlendirmeyi gerektirdiğinden 8.1 ve
8.2 no.lu paragraflarda yer verilen hükümler de dikkate alınarak, Balıkesir Üniversitesi Sağlık
Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından yapılan ve başvuranın mevcut hastalık ve arızalarını gösteren söz konusu tıbbi belgeler adı geçen hastaneden temin edilerek, incelenmesi ve çalışma gücü kayıp oranının tespiti amacıyla Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmiştir.
Anılan Kurumun Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulunca yapılan inceleme neticesinde verilen 20/03/2019 tarihli ve …/…-… sayılı mütalaada, … …’nin 03/08/2013 tarihli ve 28727 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında çalışma gücünün en az %60 (yüzdealtmış)’ını kaybetmemiş olduğu ve malul sayılamayacağının oy birliği ile mütalaa edildiği, görülmektedir.
19. SGK tarafından sigortalı ve hak sahiplerinin malullük iddialarının kabul edilmediği ve
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yargıya taşındığı durumlarda Yargıtay tarafından verilen ve yerleşik içtihat haline gelmiş kararlarda da; sigortalının çalışma gücü kayıp oranının ve varsa maluliyetin başlangıç tarihinin Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla tespit ettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.
20. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; maluliyete esas çalışma gücü kaybını tespit etmede SGK sağlık kurullarının yetkili olduğu, itiraz üzerine ise Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunun yetkilendirildiği, söz konusu oranın Maluliyet Tespiti İşlemleri
Yönetmeliğine göre tespit edildiği, yetkilendirilen hastanelerce düzenlenen raporlarda oran belirtilmeyeceği, belirtilse dahi dikkate alınmayacağı, bununla birlikte 9.5. no.lu paragrafta yer verilen mevzuat hükmü gereği tümöre bağlı hastalıklardan istisnalar hariç tüm malign hastalıkların teşhis tarihinden itibaren maluliyet oranı tespit edilmeksizin 18 ay süresince malul kabul edileceği, bu kapsamda SGK tarafından verilen ilk maluliyet kararının söz konusu hastalığa bağlı olarak değerlendirilmeksizin mevzuat hükmü gereği verildiği, başvuranın kontrol muayenesi kapsamında verilen rapor üzerine maluliyet talebi doğrultusunda, Sağlık
Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilerek muayene ettirilmesi sonucu ilgili hastane tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelere istinaden
SGK Kurum Sağlık Kurulu ve itiraza binaen Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından verilen çalışma gücünün en az %60 oranında kaybedilmediği gerekçesiyle şikayetçinin malul sayılamayacağına ilişkin verilen karar ve yürütülen işlemlerde, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan alınan mütalaanın da aynı doğrultuda olduğu gözetildiğinde, hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi ve dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu başvurana 05/10/2018 tarihli ve … sayılı yazı ile bildirilmiş olup; Balıkesir İş Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.