|
ÖZET: Başvuran, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde Radyoloji Teknikeri olarak çalışmakta olup, eşinin sağlık sorunları nedeniyle Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi’ne geçici görevlendirilmesini talep etmiştir. Başvuruda, eşinin hamilelik sürecinde yaşadığı komplikasyonlar ve tedavi gereksinimleri vurgulanmıştır. Ancak, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın henüz bir yıllık hizmet süresi olduğunu ve üniversitenin personel ihtiyacının geçici görevlendirmeyi mümkün kılmadığını belirtmiştir.
İdare, başvuranın talebinin reddedilmesine gerekçe olarak, üniversitenin mevcut personel sayısının yetersizliğini ve hizmet gereksinimlerini göstermiştir. Ayrıca, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine atıfta bulunarak, geçici görevlendirme işlemlerinin idarenin takdir yetkisine bağlı olduğunu ifade etmiştir. Başvuranın durumu, idarenin hizmet ihtiyaçlarıyla çeliştiği için olumsuz değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddini uygun bulmuş ve idarenin kararında kamu yararı açısından bir sakınca görmemiştir. Ancak, idareye başvuranın hangi yollara başvurabileceği konusunda bilgi verilmediği için iyi yönetim ilkelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10754-S.24.16406
BAŞVURU NO : 2024/7135
KARAR TARİHİ : 04.10.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görevlendirme talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 04.06.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde
Radyoloji Teknikeri olarak görev yaptığını, eşinin Konya Şehir Hastanesinde anestezi teknikeri olarak görev yaptığını, kendisinin Ankara Üniversitesine atandığında eşinin iller arası tayin kurasına katıldığını ve Keçiören Sanatoryum Hastanesine atamasının yapıldığını, bu tarihte eşinin hamile olduğunu, düşük yaptığını, acil operasyon geçirmek zorunda kaldığını, düşük yapması sonrası araştırma sonucunda kanda pıhtılaşma bozukluğu rahatsızlığının ortaya çıktığını, sürekli kan sulandırıcı iğne tedavisi yapıldığını ve eşinin hamile olduğunu, tedavisinin Konya’da devam ettiğini ve takibinin
Konya’da yapıldığını ifade ederek eşinin sağlık sorunu sebebiyle Konya Necmettin Erbakan Üniversitesine geçici görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun Bilgi ve Belge Talebi yazısına istinaden Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Personel
Daire Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda;
2.1. Başvuranın, personel ihtiyacı sebebiyle Cumhurbaşkanlığı tarafından açıktan atama izni verilen Diş
Hekimliği Fakültesi sözleşmeli personel pozisyonu röntgen teknisyeni kadrosuna 28/07/2023 tarihinde atandığını, henüz bir yıllık hizmeti bulunmakta iken Konya Necmettin Erbakan Üniversitesin geçici görevlendirme talebinin Rektörlüklerine iletildiğini,
2.2. Üniversite bünyesinde görev yapan personelin emeklilik, nakil ve istifa gibi sebeplerle görevinden ayrıldığını, Cumhurbaşkanlığının 02/05/2024 tarih ve 2024-117 sayılı kararı ile kamu idare kurum ve kuruluşlarının memur ve öğretim elemanı kadrolarına 2024 yılı içinde açıktan veya diğer kurum veya
kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri atama sayıları belirlenmekte olup bu sayılar da Üniversitenin personele olan ihtiyacından çok daha az sayıda olduğunu, ayrıca diğer kurumlara naklen atanamayan personel 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 25. maddesi kapsamında geçici süre ile görevlendirme yolu ile kurumdan ayrılma talebinde bulunmakta olup söz konusu taleplerin her geçen gün arttığını, bu nedenle üniversitenin hizmet gereklerinin az sayıda personel ile yürütülmeye çalışılması nedeniyle geçici görevlendirmenin uygun görülmediğini,
2.3. Diş Hekimliği Fakültesi uygulama hastanesi olarak 2 vardiya sistemi ile hizmet sunmakta olup, Ağız, Diş ve Çene Radyoloji Anabilim Dalı Kliniğinde 9 adet periapikal röntgen cihazı, 3 adet panoramik röntgen cihazı, 3 adet (CBCT) Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi cihazı ve 1 adet MR cihazı olmak üzere toplam
16 tane cihazı bulunmakta olup, 13 teknisyenin görev yaptığını, Üniversite Diş Hekimliği Fakültesinde
Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı bünyesinde toplamda 19 cihaz bulunmakta ve 16 ( en az 2 tane personelin de izinli yıllık-şua-mazeret) personelin görev yaptığını, yaklaşık olarak gündüz vardiyasında 300 adet hasta muayene edilmekte olup, 1200-1500 adet Periapikal film,300 adet Panoramik film, 30 adet CBCT ve 4-5 adet MR çekildiğini, akşam vardiyasında da 10 hasta alınmakta olup, 40-50 adet
Priapikal, 10 adet panoramik çekilmekte ve akşam vardiyasında görevli olan personel gündüz vardiyasında da çalışmadığı göz önünde bulundurulduğunda Fakülte Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalının bazı günler işleyişin sağlıklı bir şekilde sağlanamaması nedeniyle 8 adet personele daha ihtiyaç bulunduğu,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” ana başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.” ,
6. 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle (…) Cumhurbaşkanınca belirlenir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle; Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde Radyoloji Teknikeri olarak görev yaptığını, eşinin Konya Şehir Hastanesinde anestezi teknikeri olarak görev yaptığını, kendisinin Ankara Üniversitesine atandığında eşinin iller arası tayin kurasına katıldığını ve
Keçiören Sanatoryum Hastanesine atamasının yapıldığını, bu tarihte eşinin hamile olduğunu, düşük yaptığını, acil operasyon geçirmek zorunda kaldığını, düşük yapması sonrası araştırma sonucunda kanda pıhtılaşma bozukluğu rahatsızlığının ortaya çıktığını, sürekli kan sulandırıcı iğne tedavisi yapıldığını ve eşinin hamile olduğunu, tedavisinin Konya’da devam ettiğini ve takibinin Konya’da yapıldığını ifade ederek eşinin sağlık sorunu sebebiyle Konya Necmettin Erbakan Üniversitesine geçici görevlendirme yapılmasını talep etmektedir.
9. İdare tarafından verilen cevapta; başvuranın Diş Hekimliği Fakültesi sözleşmeli personel pozisyonu röntgen teknisyeni kadrosunda görev yaptığı, henüz bir yıllık hizmeti bulunmakta iken Konya Necmettin
Erbakan Üniversitesin geçici görevlendirme talebinin Rektörlüklerine iletildiği, üniversitenin hizmet gereklerinin az sayıda personel ile yürütülmeye çalışılması nedeniyle geçici görevlendirmenin uygun görülmediği belirtilmiştir.
10. Başvuran her ne kadar eşinin hamilelik sebebiyle Konya’da tedavi görmekte olduğunu belirtmişse de, kendisinin Ankara Üniversitesine atandığında eşinin iller arası tayin kurasına katıldığını ve Keçiören
Sanatoryum Hastanesine atamasının yapıldığını dolayısıyla başvuranın eşinin ve kendisinin kadrolarının
Ankara ilinde olduğu tespit edilmiştir.
11. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Kurumlararası geçici görevlendirme” başlıklı Ek-25 nci maddesinin birinci fıkrasında, hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenlerin kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. Bahsi geçen düzenlemede yer alan geçici görevlendirme işlemi için kurumlarının muvafakati gerekmektedir. Söz konusu muvafakat işlemi hususunda ilgili idarenin takdir yetkisi bulunduğu açıktır.
12. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya
takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
13. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir. (Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı).Somut olay kapsamında başvuranın geçici görevlendirme talebinin idarece hizmetine ihtiyaç duyulması gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri kapsamında yapılan açıklamalar doğrultusunda, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemeleri nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi