|
ÖZET: Başvuru, Uşak İl Özel İdaresi’nde taşeron işçi olarak çalışan bir kişinin, eski hükümlü statüsüyle sürekli işçi kadrosuna geçiş talebine ilişkindir. Başvuran, 1 Mart 2017 – 31 Mart 2018 tarihleri arasında taşeron işçi olarak görev yapmış, ancak güvenlik soruşturması sonucunda basit yaralama suçundan dolayı kadroya alınmamıştır. İlgili yönetmelik gereğince, eski hükümlülerin kadroya geçişinde bazı şartların aranmaması gerektiğini savunarak, talebinin kabul edilmesini istemiştir.
Uşak İl Özel İdaresi, başvuranın güvenlik soruşturması sonucunda 2 yıl 6 ay hapis cezası almış olması nedeniyle kadroya alınmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin, geçici 24. madde kapsamında değerlendirilemeyeceği ifade edilmiştir. Türkiye İş Kurumu tarafından yapılan incelemede ise, eski hükümlülerin istihdamına dair düzenlemelerin varlığına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin hukuka aykırı bir şekilde reddedildiğine kanaat getirerek, Uşak Valiliği’ne ilgili yönetmelik doğrultusunda işlem yapılması için tavsiyede bulunmuştur. Bu kararın, başvuranın haklarının korunması açısından önemli bir adım olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/10694-S.16487
BAŞVURU NO : 2019/3666
KARAR TARİHİ : 23/10/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK İL ÖZEL İDARESİ
BAŞVURUNUN KONUSU : Taşeron işçisinin eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçiş talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde yapılan başvuruda başvuran, Uşak İl Özel
İdaresinde 1 Mart 2017-31 Mart 2018 tarihleri arasında taşeron işçisi olarak çalıştığını, yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gereğince basit yaralama suçu sebebiyle kadroya geçirilmediğini, ancak 31 Mart 2018 tarihli ve 30377 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan
Yönetmelik kapsamında idarenin taşerondan kadroya geçirilmemesi kapsamında sunduğu gerekçenin eski hükümlü kadrosuna geçirilecek olanlar için aranmaması gerektiğini, kadroya geçmek için başvurmasına rağmen işe başlatılmadığını belirterek eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusuyla ilgili olarak, Uşak İl Özel İdaresi İnsan Kaynakları ve Eğitim
Müdürlüğünün 26/03/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuranın 696 sayılı KHK’ nın 127 nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ ya eklenen geçici 23 üncü ve 24 üncü maddesinde belirlenen kamu kurum ve kuruluşlarında (İl Özel İdareleri İle
Belediyeler 24 üncü maddeye tabidir) 04/01/2002 tarih ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından çalıştırılanların sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerine işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin mevzuat hükümlerine göre Uşak İl Özel
İdaresinde taşeron işçi olarak çalışanların mahalli idareler şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi işlemleri sırasında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucunda başvuranın sicil kaydının çıkması (2 yıl 6 ay hapis cezası) nedeniyle 696 sayılı KHK’ nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı KHK’ ya eklenen geçici 24 üncü maddenin (a) bendinde belirtilen
“657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin 1,4,5,6,7 ve 8 alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak” ifadesinde belirtilen (5) no.lu alt bendindeki şartı taşımadığından işçi statüsüne geçirilmediği, 2.2. 31/03/2018 tarih ve 30377 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin Geçici 1 inci maddesinde:…375 sayılı KHK’ nın 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydı ile eski
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
hükümlü çalıştırma yönetmeliği kapsamında işe alınabilir denilmekte olduğu, Uşak İl Özel
İdaresinde mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilme işlemlerinin 375 sayılı KHK’ nın geçici 24 üncü maddesine istinaden yapıldığı, bu kapsamda başvuranın eski hükümlü olarak istihdam edilmesi talebinin kabul edilmediği, 2.3. Başvuranın taşeron işçi olarak çalışırken genel kapsamda işçi olarak çalışmakta olduğu, mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilenler listesinde isminin bulunmaması nedeniyle 20/02/12018 tarihli dilekçesi ile işleme itirazda bulunduğu, anılan talepli dilekçenin Uşak
Valiliği Tespite İtiraz Komisyonuna 22/02/2018 tarih ve … sayılı yazıyla bildirildiği ve söz konusu itirazın komisyon tarafından reddedildiği, ayrıca başvuranın eski hükümlü olarak işe alınmayı talep ettiği, şartlarının uygun olması halinde tescillerinin yapılması için Uşak Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğüne yazıldığı ancak konu ile alakalı olumsuz cevap verildiği, 2.4. Başvuranın 28/05/2018 tarihli dilekçe ile ihbar ve kıdem tazminatlarının tarafına ödenmesinin talep etmesi üzerine yüklenicide taşeron işçi olarak çalıştığı toplam l yıl 4 ay 18 gün süre için 2.796.82 TL kıdem tazminatının tarafına ödenmiş olduğu, ihbar ve fazla çalışma ücreti alacağının bulunmadığı, kıdem tazminatı tarafına ödenmiş olmasına rağmen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla çalışma ücretinin tarafına ödenmesi için Uşak 2. İş
Mahkemesinde dava açtığı (Esas No: … savılı dosya) ve açılan davanın halen devam etmekte olduğu, 2.5. Başvuranı mahalli idare şirketinde işçi statüsüne geçirememe işlemleri esnasında mer’i mevzuat hükümlerine göre işlem yapıldığı ve başvuranın herhangi bir alacağının bulunmadığı, İfade edilmiştir.
3. Başvuru konusuyla ilgili olarak, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İstihdam
Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 07/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazısında özetle; 3.1. Kurumumuz tarafından gönderilen bilgi ve belge talep yazımızdan 7079 sayılı Olağan Üstü
Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler yapılması hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Kabul Edilmesine Dair Kanun 118 inci maddesinde yer alan geçici 23 üncü maddesi kapsamında yönetmelik düzenlemesi yapılmışken geçici 24 üncü madde için böyle bir düzenleme yapılmamış olmasının hukuki gerekçeler ile izahının talep edildiğinin anlaşıldığı, 3.2. Eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında geçici 23 üncü maddeye ilişkin düzenlenen yönetmelikte: “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte yalnızca 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçirilemeyen alt işveren işçilerinden; bu Yönetmelik kapsamında eski hükümlü olduğunu belgelendirenler, sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçiş yapamadığı ilgili kamu kurum ve kuruluşunca
Kurumdan talepte bulunmaksızın 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınabilir.” hükmünün yer aldığı, 3.3. Bu itibarla, mezkur yönetmelik değişikliğine istinaden 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte sadece 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle alt işveren işçilerinden kadroya geçirilemeyen kişilerden eski hükümlü olduklarını belgelendirenlerin Türkiye İş Kurumu aracılığı olmaksızın mevcut şahsa bağlı sürekli işçi kadroları ile eski hükümlü işçi olarak işe alabileceği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3.4. 375 sayılı KHK’ nın geçici 24 üncü maddesinde yer alan mahalli idarelerin hizmet alımı kapsamında çalışan taşeron işçilerin ise bünyelerinde kurulan ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmeleri düzenlendiğinden mezkur Yönetmeliğin 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer aldığı ve Yönetmeliğin bunlar için uygulanmadığı, Türkiye İş Kurumunun aracılığının söz konusu olmadığı, 3.5. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ekte yer alan 04.04.2018 tarih ve
7837 sayılı Mahalli İdare Şirketlerinde Eski Hükümlü İşçi İstihdam Edilmesi konulu yazısında
bahse konu hususlar ile ilgili görüş ve talimat verildiği, mahalli idareler bünyelerinde kurulan şirketlerin bu talimat doğrultusunda eski hükümlüleri istihdam edebildikleri, İfade edilmiştir.
4. Başvuru konusuyla ilgili olarak, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İstihdam
Hizmetleri Dairesi Başkanlığının 07/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı ekinde yer alan
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 04.04.2018 tarih ve 7837 sayılı
Mahalli İdare Şirketlerinde Eski Hükümlü İşçi İstihdam Edilmesi konulu yazısında
özetle:
4.1. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 24.12.2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmi
Gazetede yayımlandığı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı
Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların da 01.01.2018 tarihli ve 30288 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı, 4.2. Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamenin 127 nci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen geçici 24 üncü maddesinde: “İl özel idareleri ve belediyeler ve bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yansından fazlası il özel idareleri belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/207 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumandan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En san çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı hu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtin itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 inci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler…” hükmüne yer verildiği, 4.3. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul
Sayılmayacak Şekilde Yararlananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “Eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınma”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
başlıklı Geçici Madde 1’de “27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi kapsamımda aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikle yalnızca 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna geçici işçi pozisyonuna geçirilemeyen alt işveren işçilerinden, bu Yönetmelik kapsamında eski hükümlü olduğunu belgelendirenler, sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçiş yapamadığı ilgili kamu kurum ve kuruluşuma
Kurumdan talepte bulunmaksızın 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınabilir.” düzenlemesine yer verildiği, 4.4. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan incelemede; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte yalnızca 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A)
bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle işçi statüsünde şirketlere geçirilemeyen alt işveren işçilerinden, affa uğramış olsalar bile devletin güvenliğine karşı suçlar ile Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan mahkum olmamak şartıyla eski hükümlü olduğunu belgelendirenlerin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24 üncü maddesi hükümlerindeki şartları taşıması kaydıyla, işçi statüsünde mahalli idare şirketlerinde işe alınabileceklerinin değerlendirildiği, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Anayasamızın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Genel ve özel şartlar” başlıklı 48 inci maddesi; “Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A)
Genel şartlar:
1. Türk Vatandaşı olmak, …
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak, 5. (Değişik: 23/1/2008 – 5728/317 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından (1)
mahkûm olmamak.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6. Askerlik durumu itibariyle; a) Askerlikle ilgisi bulunmamak, b) Askerlik çağına gelmemiş bulunmak, c) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak, 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak.
8. (Ek: 3/10/2016 – KHK-676/74 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/60 md.) Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak.” 8. 10.06.2003 tarihli ve 25134 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4857 sayılı İş
Kanununun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30 uncu maddesi; “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek
Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep
ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.” 9. 30.06.1989 tarihli ve 20211 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 375 sayılı
“657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,
2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine
Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname” nin Geçici 24 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “İl özel idareleri ve belediyeler ile bağlı kuruluşlarında ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinde, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketlerde 4734 sayılı Kanun ve diğer mevzuat hükümleri uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından 4/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanlar; a) 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak, b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak, c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç) En son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin süreç bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fıkrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır.
Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez. Bu fıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkin yargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenler tahsil edilmez ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkra kapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisi alınmaz.”
“Geçici 23 üncü maddenin ikinci, üçüncü, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onikinci ve onaltıncı fıkraları hükümleri bu madde kapsamında yer alanlar hakkında da kıyasen uygulanır.” 10. 19.09.2009 tarihli ve 27354 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde
Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik”in “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “a) (Değişik:RG-31/3/2018-30377)
Eski hükümlü: Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenleri,” aynı Yönetmeliğin
“Eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınma” başlıklı geçici 1 inci maddesinde; “(Ek:RG-31/3/2018-30377) (1) 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte yalnızca 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçirilemeyen alt işveren işçilerinden; bu Yönetmelik kapsamında eski hükümlü olduğunu belgelendirenler, sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçiş yapamadığı ilgili kamu kurum ve kuruluşunca Kurumdan talepte bulunmaksızın 375 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınabilir.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, emsal yargı kararları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin
“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuran, Uşak İl Özel İdaresinde 1 Mart 2017-31 Mart 2018 tarihleri arasında taşeron işçisi olarak çalıştığını, yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması gereğince basit yaralama suçu sebebiyle kadroya geçirilmediğini, ancak 31 Mart 2018 tarihli ve 30377 sayılı
Resmi Gazetede yayınlanan Yönetmelik kapsamında idarenin taşerondan kadroya geçirilmemesi kapsamında sunduğu gerekçenin eski hükümlü kadrosuna geçirilecek olanlar için aranmaması gerektiğini, kadroya geçmek için başvurmasına rağmen işe başlatılmadığını belirterek eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılmasını talep etmektedir.
13. Başvuranın eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçirilmemesi işlemi kapsamında yazılan bilgi ve belge talep yazımıza; ilgili idare olan Uşak İl Özel İdaresi tarafından verilen cevapta özetle: 31/03/2018 tarihli ve 30377 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde
Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” hükümlerinin 7079 sayılı Olağan Üstü Hal
Kapsamında Bazı Düzenlemeler yapılması hakkında Kanun hükmünde Kararnamenin Kabul
Edilmesine Dair Kanun 118 inci maddesinde yer alan geçici 23 üncü maddesi kapsamında olduğu ancak Uşak İl Özel İdaresinin bir mahalli idare olarak anılan kanunun geçici 24 üncü maddesine tabi olduğu ifade edilmiştir.
14. Başvuruya konu uyuşmazlığın; başvuranın, eski hükümlü kapsamında ilgili idare tarafından sürekli işçi kadrosuna geçişinin yapılıp yapılamayacağı noktasında toplandığı görülmektedir.
15. 08/03/2018 tarihli ve 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7079 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun”un 118. Maddesi ile 375 sayılı
“657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu,
2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine
Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname”ye eklenen geçici 24 üncü madde kapsamında; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılmakta olanların, belirlenen şartların yanında, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) ve (8) numaralı alt bentlerinde belirtilen şartları taşımaları kaydıyla sürekli işçi kadrolarında istihdam edilmek üzere yazılı olarak başvurabileceklerinin düzenlendiği, 16. Diğer yandan; Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede
Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik’te 31/3/2018 tarihli ve 30377 sayılı Resmi Gazete ile kamu idarelerinde eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alımlarda eski hükümlü tanımında değişikliğe gidildiği bu kapsamda; “affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla” 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici
23 üncü maddesi kapsamında aranan diğer tüm şartları taşımakla birlikte yalnızca 657 sayılı
Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde belirtilen şartı taşımaması nedeniyle sürekli işçi kadrosuna/geçici işçi pozisyonuna geçirilemeyen alt işveren işçilerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 üncü maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınabileceğinin düzenlendiği, görülmektedir.
17. Yukarıda bahsi geçen ilgi yönetmelik düzenlemesinin geçici 23 üncü madde kapsamında olduğu açık olup geçici 24 üncü madde kapsamında mahalli idarelerde olan eski hükümlüler için taşerondan sürekli işçi kadrosuna geçişlerin nasıl düzenleneceği hususu geçici 23 üncü madde kapsamında yönetmeliği hazırlayan Türkiye İş Kurumundan sorulmuş bu bağlamda kararımızın 4 üncü maddelerinde de yer alan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 04/04/2018 tarih ve 7837 sayılı Mahalli İdare Şirketlerinde Eski Hükümlü İşçi İstihdam Edilmesi konulu yazıyla bahse konu hususla ile ilgili mahalli idarelere görüş ve talimat verildiği, mahalli idarelerin bu doğrultuda eski hükümlü istihdam edebildikleri iletilmiştir.
18. İdareden temin edilen belgeler ve yukarıdaki bilgiler ışığında somut olaya ilişkin yapılan değerlendirmede; başvuranın Uşak 3. Asliye Ceza Mahkemesince yargılandığı, 2 yıl 6 ay hapis cezasının 16/04/2012 tarihinde kesinleştiği, 696 sayılı KHK’ nın 127 nci maddesi ile 375 sayılı
KHK’ ya eklenen geçici 24 üncü maddenin (a) bendinde belirtilen “657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (A) bendinin 1,4,5,6,7 ve 8 alt bentlerinde belirtilen şartları taşımak” ifadesinde belirtilen (5) no.lu alt bendindeki şartı taşımadığından işçi statüsüne geçirilmediği öte yandan, söz konusu idarede eski hükümlü çalıştırma yükümlüğü kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçiş talebine ilişkin yapılan değerlendirmede ise; “affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla” kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosuna geçiş yapılabileceğinin düzenlendiği, başvuranın işlediği suçun niteliğinin söz konusu suçlardan olmaması sebebiyle bu yönüyle eski hükümlü olarak sürekli işçi kadrosuna geçirilebileceği anlaşılmıştır.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Uşak İl Özel İdaresinde alt işveren bünyesinde çalışan başvuranın eski hükümlü kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçiş talebinin başvuranın 2 yıl 6 ay hapis cezası alması nedeniyle 657 sayılı Kanunun 48/A-5 inci maddesindeki şartı taşımadığı, ayrıca Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya
Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında
Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin geçici 23 üncü madde kapsamında olması ve Uşak İl Özel İdaresinin bir mahalli idare olarak geçici 24 üncü maddeye tabi olduğu ve anılan yönetmelik düzenlemesine tabi olmadığı yönünde ki ret gerekçelerinin, mahalli idarelerde eski hükümlü çalıştırılmasıyla ilgili olan İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel
Müdürlüğünün 04.04.2018 tarih ve 7837 sayılı Mahalli İdare Şirketlerinde Eski Hükümlü İşçi
İstihdam Edilmesi konulu yazılı talimatına aykırı olduğu yine mahalli idarelerin eski hükümlü çalıştırılması açısından açıkça istisna tutulduğu yönünde bir düzenlemede bulunmadığı değerlendirilerek söz konusu ret gerekçelerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk ( ikincil mevzuat hariç), şeffaflık, kararların gerekçeli olması, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı, ayrıca Kurumumuzun dostane çözüm girişimleri kapsamında gerekli özen ve özveriyi göstermediği, (Uşak İl Özel İdaresi ile en az 5 kez telefon aracılığıyla görüşme ve 2 kez de yazılı e-posta gönderilmesine rağmen Kurumumuza herhangi bir dönüş yapılmamıştır.) anlaşılmış olup idarenin bundan böyle iyi yönetim ilkelerine ve dostane çözüm odaklı yaklaşıma da uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 21. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda, incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 08.08.2019 tarihli ve E.10692 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 04.04.2018 tarih ve 7837 sayılı
Mahalli İdare Şirketlerinde Eski Hükümlü İşçi İstihdam Edilmesi konulu yazılı talimatı doğrultusunda ivedilikle işlem tesis edilmek üzere UŞAK VALİLİĞİNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve UŞAK VALİLİĞİNE tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Uşak Valiliğince bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.