TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12729-12729 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/744 2018/ 744
KARAR TARİHİ : 17/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Eskişehir Mahmudiye Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesi Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın şartlı lojman talebinin reddi işlemine itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 22/01/2018 22.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, e-başvuru yoluyla Kurumumuza yaptığı başvurusunda ve eklerinde, özetle; Eskişehir
ili Mahmudiye ilçesinde Yunus Emre Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi lojmanlarında ikamet etmekte iken idarecilik görevini bıraktığını, ancak lojman ihtiyacının devam ettiğini, halen il merkezinde öğretmenlik mesleğine devam ettiğini, ancak boş lojmanlar bulunduğu halde lojmandan çıkarıldığını, daha önce tarafına tahsis edilen lojmanın tekrar şartlı olarak tarafına tahsis edilmesinde kamu yararı olduğunu ve ilgili mevzuat incelendiğinde kendisinin haksız yere lojmanı boşaltmaya zorlandığını düşündüğünü belirterek, ihtiyacı nedeniyle 2 yıl süreyle şartlı lojman tahsisine yönelik talebinin kabul edilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Eskişehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 09/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve
eklerinde, özetle;
2.1) Başvuranın, söz konusu lojmandan yararlanırken Yunus Emre Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesine 12 km uzaklıktaki Mahmudiye ilçesi Lisesinde görev yaptığı, 2016 yılının Mart ayında okul lojmanlarına 42 km uzaklıkta bulunan Eskişehir ili ilçesi
Anadolu Lisesine tayininin çıktığı,
1 / 62.2) Lojman tahsisi ile ilgili işlemlerin, yürürlükte olan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu, 8345
sayılı Kamu Konutları Yönetmeliği ve 2012/ 08 sayılı Genelgeye göre yapılmakta olduğu,
2.3) Başvuranın hem 5 yıllık oturma süresinin dolması hem de başka bir yere nakil olması sebebiyle
11/ 07/ 2017 tarihinde lojmanı boşaltması hususunda tahsis komisyonu kararı gereği lojmanı boşaltmasının istendiği, ancak bu sürede çıkmaması sebebiyle durumun 08/ 08/ 2017 tarihinde
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yazılı olarak bildirildiği, başvuranın 08/ 08/ 2017 tarihli dilekçesiyle 2012/ 08 Nolu Genelge gereği lojmanın şartlı tahsisinin yapılmasını talep ettiği, ancak Lojman Komisyonunun 09/ 08/ 2017 tarihli nolu kararı ile başvuranın Okul ve ilçe sınırları içinde görev yapmaması sebebiyle lojman tahsisinin uygun görülmediği, bunun üzerine başvuranın 31/ 08/ 2017 tarihinde lojmanı boşalttığı,
2.4) Lojman komisyonunca, başvuranın Okuldan 42 km uzakta bir görev yapması, Okul
lojmanlarında ikamet etmeyi 08/ 08/ 2017 tarihli dilekçesinde belirttiği üzere okul çevresinde zirai faaliyetlerini sürdürmek için istemesi, daha önce ilçede görev yaptığı süre içerisinde kendi okulundaki öğrencileri kendine ait tarlalarda çalıştırdığına ait duyumların olması, lojmanın oturmaya uygun olmaması, başvuranın da burayı depo olarak kullanması ve lojman önündeki araziye tarım makinelerini koyması nedeniyle şartlı tahsise izin vermediğini,
2.5) Kurumuma tahsisli 36 lojman bulunduğu, bunlardan 5 inin Okul personelince oturulması
nedeniyle dolu olduğu, kullanılmayan 31 lojmanın çoğunun yıkılmak üzere olup atıl vaziyette beklediği, ilgili lojmanların Anıtlar Kurulu tarafından sit alanı ilan edilerek koruma altına alınması nedeniyle yıkım kararının çıkmadığı ve çoğu lojmanın oturmaya elverişli olmadığı, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun
3.1) “Kamu konut türleri ve konut tahsisi” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Kamu konutları, tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır :
… c) Sıra tahsisli konutlar; hizmet süresi, daha önce kamu konutlarından yararlanma durumu ve süresi, çocuklarının ve bakmakla mükellef olduğu aile fertlerinin sayısı, aile fertlerinin gelir durumu, konuttan yararlanma için bekleme süresi, eşinin de bu Kanun kapsamına giren kurum ve kuruluşlarda çalışan personel olması gibi hususlar dikkate alınarak yönetmelikte belirlenecek puanlama esasına göre tahsis edilen konutlardır .
… Konut tahsisinin yapılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir .”
3.2) “Oturma süreleri” başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır . Ancak; bu sürenin tamamlanmasından sonra konuttan yararlanacak başka birinin olmaması halinde, belli bir süre verilmeksizin ve şartlı olarak oturmaya devam edilmesine izin verilebilir .”
3.3) “Konuttan çıkma” başlıklı 7 nci maddesinde;
2 / 6“Bu Kanun kapsamına giren;
… b) Sıra tahsisli konutlarda oturanlar; beş yıllık oturma süresinin bitiminden itibaren onbeş gün veya yararlanacak başka biri olmaması nedeniyle oturmaya devam etmesine izin verilmiş ise çıkması için idarece yapılan tebligat tarihinden itibaren bir ay içinde, emeklilik, istifa, başka bir yere nakil ve her ne sebeple olursa olsun memuriyet sıfatı kalkanlar ilişiklerinin kesildiği tarihten itibaren iki ay içinde konutlardan çıkmak zorundadırlar .”
4) 23/ 09/ 1984 tarihli ve 18524 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu
Konutları Yönetmeliğinin
4.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
… c) Yetkili konut dağıtım komisyonu; yurt içi ve yurt dışında, konutun bulunduğu ülke, bölge, il veya ilçede bu Yönetmeliğe göre kurulan komisyonları, … ifade eder .”
4.2) “Sıra Tahsisli Konutların Tahsis Şekli” başlıklı 9 uncu maddesinde;
“Sıra tahsisli konutlar, Yönetmeliğe ekli ( 4) sayılı puanlama cetveli esas alınarak konut dağıtım komisyonunca hak sahiplerine tahsis edilir .
… bu maddenin birinci fıkrası uyarınca hak kazananlardan, bulunduğu ülke, merkez, bölge, il veya ilçe ayrımı yapılmaksızın daha önce Yönetmelikte belirtilen oturma süresince veya daha fazla süre konutta oturanlara, konut tahsis edilemez . Bu durumda olanlara tekrar konut tahsisi, mevcut talepler karşılandıktan sonra, kalan boş konut olursa Yönetmelik esaslarına göre yapılır .
4.3) “Konut Tahsis Komisyonlarının Kurulması” başlıklı 18 inci maddesinde;
“Komisyon kararını gerektiren konutların oturmaya hak kazananlara tahsisi amacı ile konut tahsis komisyonları kurulur .”
4.4) “Konutlarda Oturma Süreleri” başlıklı 20 nci maddesinde;
“Sıra tahsisli konutlarda ise oturma süresi beş yıldır . Ancak, a) Bu sürenin tamamlanmasından sonra, konuttan yararlanacak başka personelin olmama-sı halinde, belli bir süre verilmeksizin ve şartlı olarak konutta oturmaya devam edilmesine izin verilebilir .”
4.5) “Konuttan Çıkma” başlıklı 33 üncü maddesinde;
“ Bu Yönetmelik kapsamına giren;
… b) Sıra tahsisli konutlarda oturanlar, beş yıllık oturma süresinin bitiminden onbeş gün veya yararlanacak personel olmaması nedeniyle oturmaya devam edenler ise çıkması için ilgili idarece yapılan tebligat tarihinden itibaren bir ay içinde; emeklilik, istifa, başka bir yere nakil ve her ne şekilde olursa olsun, memuriyet veya işçi sıfatı kalkanlar, ilişkilerinin kesildiği
3 / 6tarihten itibaren iki ay içinde
… konutları boşaltmak ve anahtarlarını, yetkili birime vermek zorundadır .”
5) Milli Eğitim Bakanlığının “Taşra Teşkilatı Konut Tahsisi” konulu ve 2012/ 08 sayılı
Genelgesinin 11 inci maddesinde
“Eğitim öğretim hizmetleri sınıfı personeline tahsisten sonra, gerek görev tahsisli kategoride, gerekse sıra tahsisli kategoride boş konut kaldığı takdirde diğer hizmet sınıfı personeline sıra çizelgesi esas alınarak tahsis yapılacaktır . Bu tahsislerden sonra boş konut bulunması halinde, Hazinenin gelir kaybına neden olmamak bakımından, il ve ilçe merkezlerindeki diğer okul ve kurumlarımızda görev yapan personele duyuru yapılacak ve puanlama çizelgesi esas alınmak suretiyle ( 2) yıldan az, ( 5) yıldan fazla olmamak üzere konut tahsis komisyonu kararı ile şartlı olarak tahsis yapılabilecektir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin başvuranın şartlı
konut tahsis talebini reddetmesine yönelik işleminin takdir yetkisi kapsamında kaldığı, idarenin başvuranın talebini reddederken konut hakkının veriliş amacının yanında konutların mevcut durumunu göz önünde bulundurarak ve gerekçeli olarak işlem tesis ettiği değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE/
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, daha önceden oturmakta olduğu ilçedeki sıra tahsisli konutlardan il merkezine
ataması yapıldıktan sonra da yararlanmaya devam etmeyi talep etmektedir .
8) Kamu görevlilerinin lojmanlardan yararlanmasına ilişkin hususlar başta 2946 sayılı Kamu
Konutları Kanunu ve bu kanuna dayanarak çıkarılan Kamu Konutları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir . Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 23/ 01/ 2012 tarihli ve 2012/ 08 sayılı Genelgesi ile Bakanlığın taşra teşkilatındaki konutların tahsisi konusundaki usul ve esaslar ortaya konmuştur .
9) Söz konusu düzenlemeler incelendiğinde, okullardaki kamu konutlarının tahsisi konusunda,
okulların yetkili makamlarınca belirlenen ve üç kişiden oluşturulacak Konut Tahsis
Komisyonlarının yetkili kılındığı, şartlı tahsis konusunda da bu komisyonlara takdir yetkisi tanındığı görülmektedir .
10) İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi
denilmektedir . Takdir yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir . Yine de, takdir yetkisinin sınırsız bir yetki olmayıp, idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir .
Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini göz önünde bulundurması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması
4 / 6gerekmektedir .
11) Somut olayımızda, başvuranın Eskişehir ili Mahmudiye ilçesinde görev yapmakta olduğu
dönemde söz konusu ilçe sınırları içerisindeki Yunus Emre Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi lojmanlarından yararlandığı, 2016 yılının Mart ayında ise bu okula 42 km uzaklıkta olan ilçesi Anadolu Lisesine tayininin çıkması üzerine Konut Tahsis
Komisyonunun 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun 7 nci maddesi ile Kamu Konutları
Yönetmeliğinin 33 üncü maddesi uyarınca başka yere naklen atanması nedeniyle başvurandan konutu boşaltmasını istediği, başvuranın 2012/ 08 sayılı Genelgenin 11 inci maddesi uyarınca konuttan şartlı olarak yararlanma talebinin ise Komisyonun nolu kararıyla başvuranın ilçe sınırları içinde görev yapmaması nedeniyle uygun görülmediği anlaşılmaktadır .
12) Yukarıda bahsedildiği üzere, konutların tahsisi konusunda ilgili tahsis komisyonlarına takdir
yetkisi tanınmıştır . Konuyla ilgili mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde, şartlı tahsis konusunda komisyona tanınan bu takdir yetkisinin konutlardan faydalanacak personel bulunmaması halinde Hazine kaybına sebep olmamak adına talep eden personel bulunmaması ve halen boş konut bulunması halinde yapılacak duyuru üzerine puanlama cetveli esas alınmak suretiyle kullanılması gerektiği düzenlenmiştir . Ancak, somut olayımızda, her ne kadar boş konut bulunsa da, söz konusu konutların yıkılmak üzere olması ve oturmaya elverişli halde olmaması, ayrıca ilgili lojmanların Anıtlar Kurulu tarafından sit alanı ilan edilerek koruma altına alınması nedeniyle duyuru yapılmasına dahi gerek duyulmadığı görülmektedir .
13) Diğer yandan, başvuranın şartlı konut tahsisi yapılması talebinde bulunduğu 08/ 08/ 2017 tarihli
dilekçesinde, lojmandan yararlanma talebinin gerekçesinin Mahmudiye ilçesindeki Hamidiye mahallesinde yürüttüğü zirai faaliyetleri olduğu; Yunus Emre Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi Konut Tahsis Komisyonunca da, başvuranın zirai faaliyetlerini sürdürme amacıyla konut talep etmesinin kamu konutlarından yararlanma hakkının veriliş amacına uygun olmadığı değerlendirildiğinden ve başvuranın lojmandan yararlandığı dönemde konutu amacı dışında kullandığı yönündeki duyumlar nedeniyle bu talebinin uygun görülmediği anlaşılmaktadır .
14) Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; idarenin başvuranın şartlı konut tahsis talebini
reddetmesine yönelik işleminin takdir yetkisi kapsamında kaldığı, idarenin başvuranın talebini reddederken konut hakkının veriliş amacının yanında konutların mevcut durumunu göz önünde bulundurarak ve gerekçeli olarak işlem tesis ettiği anlaşılmış olup, idarenin işleminde hukuka aykırı bir yön tespit edilemediğinden başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden ve Gönderme Kararımız üzerine hem başvurana hem de Kurumumuza kısa sürede cevap verdiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
5 / 616) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Eskişehir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Ret kararının Başvurana ve ESKİŞEHİR VALİLİĞİNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi