|
ÖZET: Başvuru, Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi yandal öğrencisinin Eşya Hukuku final sınavı sonuçlarının yeniden değerlendirilmesi talebine ilişkindir. Öğrenci, 13.06.2024 tarihinde yapılan sınavdan 57 puan almış, ancak bu notun 47 olarak belirlendiği ve 10 puanlık bir ekleme ile 57’ye yükseltildiği belirtilmiştir. Öğrenci, final sınavındaki son sorunun değerlendirilmesinin adil olmadığını ve bu nedenle itirazda bulunmuştur. İtirazı, sınavda doğru cevap olarak kabul edilen seçeneklerin değişmesi nedeniyle reddedilmiştir.
Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın iddialarının asılsız olduğunu ve sınav sonuçlarının objektif kriterlere göre değerlendirildiğini savunmuştur. Öğrenciye, sınav notunun yükseltilmesinin tüm öğrencilere uygulandığı ve bu durumun adil bir değerlendirme sağladığı açıklanmıştır. Ayrıca, itiraz edilen sorunun içeriği hakkında yapılan değerlendirmelerde, sorunun doğru yanıtının açık olduğu ve öğrencinin iddialarının geçersiz olduğu ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde bir öneri sunmuştur. İlgili mevzuat çerçevesinde, üniversitelerin eğitim ve sınav süreçlerinde takdir yetkisine sahip olduğu vurgulanmış, başvuranın itirazlarının hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/101-S.25.172
BAŞVURU NO : 2024/10357
KARAR TARİHİ : 03.01.2025
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Eşya Hukuku final sınavı sonuçlarının yeniden değerlendirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi yandal öğrencisi olduğunu, 2023-2024 öğretim yılında Eşya Hukuku dersinin 13.06.2024 tarihinde yapılan ve 15.06.2024 tarihinde ilan edilen final sınavından 57 aldığını, final sınavı için 26.06.2024 tarihinde maddi hata itiraz başvurusunda bulunduğunu, söz konusu başvuruya cevap verilmemesi üzerine Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlük makamına 30.07.2024 tarih ve sayılı dilekçe ile tekrar başvuruda bulunduğunu, talebinin reddedildiğini 05.08.2024 tarih ve sayılı cevabi yazı ile öğrendiğini, 10 puan değerindeki son soruda final sınavı için tek doğru cevap “C” olarak ilan edilmişken sonrasında aynı sorular üzerinden yapılan bütünleme sınavına itirazların iletilmesi üzerine doğru cevap olarak “C” ve “D” seçeneklerinin her ikisinin de kabul edileceğinin belirtildiğini, kendisinin “D” seçeneğini işaretlediğini, final sınavında “D” seçeneği doğru kabul edilseydi bütünleme sınavına girmek zorunda kalmayacağını, itirazının sınavda herkese puan eklendiği gerekçesiyle reddedildiği yönünde bilgi verildiğini, soruyu doğru cevap olarak işaretleyenler (C şıkkı, D şıkkı ve hem C hem D şıkkını) ile bu şıklar dışında yanlış işaretleyenlerin aynı kefede değerlendirilmesinin objektif değerlendirme ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürerek sınav sonucunun yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen
02.10.2024 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Yandal öğrencisi başvuranın 2023-2024 öğretim yılında Eşya Hukuku dersini aldığı, 13.06.2024 tarihinde yapılan ve 15.06.2024 tarihinde sonuçları ilan edilen dersin final sınavından ekte yer alan sınav
kâğıdı ve cevap kâğıdı örneklerinden anlaşılacağı üzere 47 aldığı, buna rağmen not giriş sistemine sınav notu 10 puan fazla olarak 57 şeklinde girildiği, 2.2. Fakültelerinde yarıyıl sonu sınavlarında geçme notunun 55 olduğu, takdir yetkisi kullanılarak öğrencinin aldığı 47 puana fazladan takdir yetkisi kullanılarak 10 puan eklendiği ve geçme notunun üzerine yükseltildiği, ancak uygulanan çan eğrisi ve başvuranın vize notunun düşüklüğü sebebiyle dersten geçmesine 57 notunun da yetmediği ve bütünleme sınavına girmek zorunda kaldığı, bir başka deyişle başvuranın iddia ettiğinin aksine haksız yere bütünleme sınavına girmek bir yana dersten kalmış olan öğrenci bütünleme sınavına girmesin diye çaba gösterildiği, puan ekleme durumunun başvuranla sınırlı olarak değil dersi alan tüm öğrencilere uygulandığı, dersi veren öğretim üyesinin final sınav sonuçlarında dönem ortalamasının çok düşük kalması üzerine takdir yetkisini kullanarak herkesin notuna 10 puan eklemek suretiyle objektif değerlendirme ilkelerine uygun ve eşit yaklaşım sergilediği, başvuranın final sınav notunda hiçbir değişiklik olmadığı yönünde itirazda bulunduğu vakit dahi açıklanan notun almış nottan 10 puan daha yüksek olduğunun farkında olduğu, keza öğrencilere not eklendiği bilgisi verildiği, 2.3. Başvuranın bir başka itirazının ise aynı sorulardan oluşan final ve bütünleme sınavlarının her ikisinde de son soruyu (25. soru) “D” şıkkı olarak işaretlemiş olmasına ve sorunun hatalı olduğu iddiasına ilişkin olduğu, “A arsası üzerinde B vakfı lehine sadece okul olarak kullanılmak üzere bina yapılması şartıyla süresiz olarak bir üst hakkı tanınmıştır. Bu üst hakkı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?” şeklindeki soruda, başvuranın her iki sınavda işaretlediği “D” şıkkının “Üst hakkı süresiz olarak kurulamaz” şeklinde olduğu, soruya ilişkin olayda yalnızca okul olarak kullanım amacıyla vakıf lehine sınırlı bir üst hakkı tesis edildiğinin açıkça anlaşıldığı, üst hakkının çeşitlerine göre şahısla kaim üst hakkı, şahsa bağlı üst hakkı, bağımsız üst hakkı, bağımsız ve süreli üst hakkı ve bağımsız ve sürekli üst hakkı şekillerinden birine uygun olarak tesis edilebilen bir hak olduğu, bağımsız üst hakkının Türk Medeni Kanunu m. 836 uyarınca 100 yıllık süre sınırına tabi olduğu, ancak şahısla kaim üst hakları açısından kanunda herhangi bir azami süre öngörülmediği, bu nedenle taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça hak sahibi kişiliğini devam ettirdiği müddetçe şahısla kaim üst hakkının varlığını devam ettireceği, keza doktrinde kabul edilen bir diğer görüşe göre de bağımsız nitelikte bir üst hakkının da süresiz olarak kurulduğu takdirde azami süre olan 100 yıllık süreyle geçerliliğini devam ettireceği, 100 yılın dolmasıyla kendiliğinden geçersiz hale geleceği, dolayısıyla süresiz bir şekilde üst hakkının kurulmasının mümkün olduğu, bu durumda bağımsız nitelikteki üst hakkının 100 yıllığına kurulmuş kabul edildiği, bu açıklamaların dönem içerisinde derslerde de detaylı bir şekilde anlatıldığı ve konunun üzerinde durulduğu, bu sebeple “üst hakkı süresiz olarak kurulamaz” şeklindeki “D” şıkkının yanlış bir şık olduğunun öğrenciler tarafından bilinmesinin beklendiği, dolayısıyla final sınavında yer alan sorularda herhangi bir hata bulunmadığı gibi herkese 10 puan kanaat notu eklendiği ve dersin öğretim üyesinin tüm iyi niyetini sergilediği, 2.4. Başvuranın Eşya Hukuku sınavından 47 aldığı, notunun 57 olarak sisteme işlendiği, Öğrenci İşleri
Birimine yaptığı tüm maddi hata başvurularının kürsü tarafından cevaplandığı, başvuranın şikayet hakkını kötüye kullanarak suiistimal ettiği, başvuranın fakültede farklı derslerde farklı yıllarda da şikayet hakkını kötüye kullanarak bu durumu adeta alışkanlık haline getirdiğinin daha önceki başvurularında da açıkça görüldüğü, başvuranın eksik girilmiş sınav notu bulunmadığı gibi gerek bütünleme gerek final sınavı test olmasına rağmen fazladan puan eklemesi yapılarak ilan edildiği, başvuranın iddia ve şikayetlerinin yerinde olmayıp reddi gerektiği belirtilerek başvuranın itiraz ettiği sınavların cevap anahtarları, başvuranın cevap kâğıtları, emsal teşkil edebilecek öğrenci cevap kâğıtları ve ilgili öğretim üyelerinin bilimsel değerlendirmelerini içerir belgeler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]”
3.1. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin birinci fıkrası:
“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (d) fıkrası:
“Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
5.1. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinin (a) fıkrası:
“a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 6. 20.09.2020 tarihli ve 31250 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bursa Uludağ Üniversitesi Önlisans ve
Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği’nin “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 34’üncü maddesi:
“(1) Ara sınav, yarıyıl/yıl sonu ve bütünleme sınavlarının sayısal notlarındaki maddi hatanın düzeltilmesi için öğrenci, sınav sonucunun ilânını takip eden 3 iş günü içinde dersin yürütüldüğü birime yazılı olarak başvurabilir. Bu başvuru öğretim elemanına iletilir. Eğer maddi hata mevcut ise, (Değişik ibare:RG18/8/2024-32636) birim yönetim kurulunun onayı ile öğretim elemanınca not düzeltilir.” hüküm ve düzenlemelerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ÖZCAN YILDIZ’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Eşya Hukuku final sınavında son sorunun objektif değerlendirme ilkelerine aykırı olarak değerlendirildiğini ileri sürerek sınav sonuçlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
9. Anayasa’nın 130’uncu maddesinde, üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu güvence altına alınmış olup 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği hükmü düzenlenmiştir. Anılan hükümler uyarınca, üniversitelerin eğitim, öğretim ve sınavlara ilişkin hususlarda takdir yetkisini haiz olduğu açıktır.
10. Bu bağlamda, Kurumumuzca sınavlara ilişkin yapılan şikâyet başvurularında takdir yetkisi kullanılırken; objektiflikten uzaklaşılıp uzaklaşılmadığı, birden fazla aday var ise söz konusu adaylar arasında eşitlik ilkesinin gözetilip gözetilmediği ve sonuç itibarıyla da ilgili değerlendiriciler tarafından tutarlı ve bilimsel ölçütlere dayalı bir kanaatin ortaya konulup konulmadığı hususları inceleme konusunun esasını oluşturmaktadır (Kamu Denetçiliği Kurumu, 15.11.2024 tarihli ve 2024/12501-S.24.18925 sayılı
Ret Kararı).
11. Başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında; gerek başvuranın gerek emsal teşkil etmesi amacıyla sınava katılan öğrencilerin sınav ve cevap kâğıtları, cevap anahtarı ve ilgili öğretim üyesinin bilimsel değerlendirmelerinin Kurumumuza iletilmesi istenmiştir. İdare tarafından bu kapsamda sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; şikâyete konu sınavın test usulünde yapıldığı, önceden hazırlanan cevap anahtarı uyarınca değerlendirmenin gerçekleştirildiği, başvuranın itiraz ettiği soruya ilişkin olarak cevabın açık olduğu ve başvuranın iddiasının aksine tek seçeneğin doğru cevap kabul edildiği, öte yandan başvuran dahil sınava katılan tüm öğrencilere 10 puan kanaat notu eklendiği anlaşılmıştır.
12. Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde; itiraz edilen soruya ilişkin ve başvuranın cevap kâğıdına ilişkin puanlamaların objektif ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygun yapıldığı, Kurumumuzca talep edilen diğer adaylara ilişkin sınav evrakı karşılaştırıldığında puanlamaların tutarlı olduğu, başvuranın iddialarının sübuta ermediği anlaşıldığından, idarenin başvuranın maddi hata itirazının reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; idare tarafından Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin süresinde gönderildiği ve başvurana makul sürede yanıt verildiği, bu bağlamda “makul sürede karar verme” ve
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini
durdurmakta olup 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Buna göre, işbu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeyle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi