|
ÖZET: Başvuru, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından tahakkuk ettirilen yüksek su faturasının düzeltilmesi talebine ilişkindir. Şikayetçi, 89 yaşındaki annesinin köyde yalnız yaşadığını ve su sayacının arızalı olduğunu, bu nedenle fatura tutarının fahiş olduğunu iddia etmektedir. Başvuru, 23 Aralık 2020 tarihinde yapılmış ve 852,06 TL tutarındaki fatura, sayaç arızasının dikkate alınmadan tahakkuk ettirildiği gerekçesiyle itiraz edilmiştir. İdare, şikayetçinin su kullanımına dair abonelik sözleşmesi yaptığını ve sayaç değişiminin kaydedildiğini belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, yüksek fatura ile ilgili hukuka uygunluk açısından bir inceleme yapmıştır. Yapılan değerlendirmede, sayaç arızası nedeniyle tahakkuk ettirilen fatura tutarının, geçmiş dönem tüketimleriyle uyumlu olup olmadığının belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, bu durumu göz önünde bulundurmadan işlem tesis ettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçisi, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne, fatura tahakkukunu yeniden değerlendirerek, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun bir işlem yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İdarenin, bu tavsiyeye uygun olarak 30 gün içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmesi beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9342-S.21.15106
BAŞVURU NO : 2020/103115
KARAR TARİHİ : 23/06/2021
TAVSİYE KARARI
KAHRAMANMARAŞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikayetçinin, fahiş olduğunu iddia ettiği su faturasının düzeltilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/12/2020
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Şikâyetçi başvurusunda özetle; annesinin köydeki evlerinde yalnız yaşayan 89 yaşında bir kadın olduğunu, her yıl 6 ay kadar gurbette yaşayan çocuklarının yanında kaldığını, elektrik sayacını okuyan görevlilerin her ay geldiğini, bu duruma köy halkının şahit olduğunu (
, annesinin bu yıl kış olmadan geldiğini ve salgından dolayı Haziran ayı sonlarına doğru Kahramanmaraş’a dönebildiğini, döndüğünde su sayacının arızalı olduğunu, sayaçtan fışkırdığını, sayaç arıza başvurusunda bulunduklarını, bir süre sonra sayacın tutanakla değiştirildiğini, sayaç değiştirmeye gelen ekibin arızanın contadan olduğunu söylediğini, daha sonra 852,06 TL. su faturası tahakkuk ettirildiğini, arızanın dikkate alınmadığını, oysa sayacın arızalı denilerek değiştirildiğini, faturadaki 134,2 TL.’nin sayaç ücreti olduğunu, köyün yaklaşık 20 haneden oluştuğunu, köyün tüm hanelerinin toplam ücretinin bu kadar olmadığını, annesi yalnız yaşayan bir kadın olduğundan köy ortalaması kadar ödeme yapmaya ya da en yüksek fatura ödeyen kadar ödeme yapmaya razı olduğunu, CİMER üzerinden faturanın düzeltilmesini talep ettiği halde başvurusunun reddedildiğini iddia ederek hakkaniyet gereği fahiş faturanın düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 21/01/2021 tarih ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına istinaden
Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden alınan 26/01/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; “yapılan araştırmalar neticesinde, 19/6/2020 tarihinde sözlü olarak sayacının patlak olduğunu ifade ettiği, 23/6/2020 tarihinde patlak olan su sayacının yenisi ile değiştirildiği, içerisindeki endeksin abone numarasına tahakkuk ettirildiği”,
3. Ek bilgi ve belgeye ihtiyaç duyulduğundan Kurumumuzun 8/4/2021 tarih ve sayılı bilgibelge isteme yazısına istinaden Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünden 3 alınan 21/4/2021 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; “şikayetçinin kırsal mahallede 559 m abonesiz sayaçla su kullandığı, 17/6/2020 tarihinde şikayetçi adına abonelik sözleşmesi yapıldığı, 19/6/2020 tarihinde ise sözlü olarak sayacın patlak olduğunun ifade edildiği, sayaç patlamadan önce 3 kullanılmış olan 559 m endeksin abone numarasına tahakkuk ettirildiği” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” ,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
6. Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 6.1.“Abone tanımı” başlıklı 6’ncı maddesinde, “a)Su abonesi; KASKİ nin su ve kanalizasyon hizmetlerinden birlikte yararlanan veya kanal şebekesi bulunmakla birlikte kanal bağlantısı olmayıp yalnızca su hizmetlerinden yararlanan abonelerdir.
Bu tip abonelere su tarifesi ve kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi ile hizmet, teminat ve yaptırım bedelleri uygulanır.” b) Atık su (kullanılmış su) abonesi; Kuyu ve tanker suyu kullanan veya İdarenin kanalizasyon ve kullanılmış suların uzaklaştırılması hizmetlerinden yararlanan abonelerdir. Bu tip abonelere kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi ile hizmet, teminat ve yaptırım bedelleri uygulanır. c) Her su abonesi ayrı bir sözleşme yapmaya gerek olmaksızın aynı zamanda kullanılmış su abonesidir. Su abonesi olmaksızın su tüketenler de atık su üreteceklerinden, bu gibilerle atık su aboneliği sözleşmesi yapılır.”
6.2. “Abonelik, Tahakkuk ve Tahsilat Esasları Abone olma şartları” başlıklı 9’uncu maddesinde, “a) İçişleri Bakanlığının 03.04.2012 tarih ve 28253 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren (Belediye su ve kanalizasyon hizmetlerinde uyulacak usul ve esaslara ilişkin yönetmelik) kapsamında
belirtilen hususlar hazırlanacak bir yönerge ile belirlenir ve Yönetim kurulunun onayından sonra uygulamaya geçilir.
b) KASKİ başvuruları inceleyip, abone türünü belirler bağlantıların yapılıp yapılmayacağını yasal, idari ve teknik yönden araştırır. Sonuç başvuru sahibine bildirilir.
c) Bağlantı için bir engel bulunmuyorsa, başvuru sahibi yürürlükteki tarifelere göre bağlantı, hizmet ve güvence bedellerini makbuz karşılığı ödemesi sonucu, abone sözleşmesi yapılır.
d) Abone, aboneliğin devamı şartı ile suyun geçici bir süre için kesilmesini isteyebilir.
e) Abonelik sözleşmesinin iptali istenmez ise, abone sözleşmesi aynı şartlarda yenilenmiş sayılır.
a) Abone, borcunu ödeyerek abone sözleşmesini iptal etme hakkına sahiptir.
b) Abone, abonelikten doğan haklarını başkasına devredemez.
Başka bir abonelikten dolayı borcu olan kişilerle bu borç ödenmeden veya takside bağlanmadan yeni abonelik sözleşmesi yapılmaz. Taksitlerin ödenmemesi halinde yeni aboneliğin de suyu kesilebilir.
1) Abonenin ölümü durumunda borç ve alacakları varislerine intikal eder. Tahakkuk eden tüm borçlar
varislerden tahsil edilir.
c) Su kullanılan yerde suyu kullanan özel veya tüzel kişiler KASKİ ile Abone Sözleşmesi yapmak zorundadır.” 6.3.“İç Tesisat” başlıklı 11’inci maddesinde,
1) İç tesisat, abone servis hattının bitiminden sonra son kullanıcının fayda sağladığı su servisi ve
kullanılmış suların uzaklaştırılmasını sağlayan tesisattır.
2) İç tesisatların yapımı, bakımı ve onarımı taşınmaz sahiplerine veya abonelere aittir. İç tesisatlarını
istedikleri şahıslara veya firmalara masrafları kendilerine ait olmak üzere yaptırtabilirler. Ancak taşınmaz sahibi ve/veya sahipleri, su sayacının konulacağı yeri ve bağlantı şeklini idarenin belirlediği şekilde yapmak zorundadır. İdarece uygun görülmeyen sayaç yerleri ve bağlantılarına haiz taşınmazlara abonelik verilmeyecektir. Taşınmaz sahibi ve/veya sahipleri veya aboneler iç tesisatın mukavemetinden ve sızdırmazlığından sorumludurlar. Bu durumda meydana gelecek su kaybı ve kaçaklardan sorumludurlar. Her ne şekilde olursa olsun sayaçların kaydettiği su abone tarafından tüketilmiş sayılır.
3) Abone servis vanası ile su sayaçları arasında kalan iç tesisat bölümlerindeki su kaybı ve kaçaklarından
taşınmaz sahibi ve/veya sahipleri veya aboneler sorumludur. (28.11.2019 tarih ve 2019/17 sayılı Genel
Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.) …”, 6.4. “Abonelerin sorumluluğu “ başlıklı 12’inci maddesinde, “Aboneler iç tesisatı korumakla; sayaç ve abone servis hattındaki herhangi bir arızada KASKİ’ye Haber vermekle yükümlüdürler. (28.11.2019 tarih ve 2019/17 sayılı Genel Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.)”, 6.5. “Sayaçlar” başlıklı 13’üncü maddesinde, “a) Abonelerin su tüketimi sayaçla saptanır. İlk abonelikte sayaç bedeli aboneye aittir. Abone sahibi isterse
KASKİ tarafından su sayacı takılır ve bedeli abone ücretine yansıtılır.
…
/
j) KASKİ su sayaçlarının tüketimi doğru kaydedip etmediğini, kaçak veya usulsüz su kullanıp kullanmadığını saptamak üzere gerek gördüğü zaman yerinde inceleme yapmaya, sayaçların doğruluğundan şüphe edilmesi halinde eski sayacın yerine yeni bir sayaç takmaya yetkilidir. Eski sayacın, muayenesi sonucunda arızalı veya hatalı çıkması ve bu durumun abonenin ihmal veya müdahalesinden kaynaklanması halinde, takılan sayacın bedeli ile sökme takma bedeli aboneden tahsil edilir. İlk abonelikte sayaç bedeli aboneye aittir. ….”, 6.6. “Tahakkuk ve tahsilat” başlıklı 15’inci maddesinde, “(1) Tahakkuklar; ‘‘İlçe Merkezlerinde ayda bir, 6360 Sayılı Kanun ile Belde Belediyesi iken Mahalleye dönüşen Bin ve Bin’in üzerinde su
Abonesi olan yerleşim yerlerinde ayda bir, Bin’in altında su Abonesi olan yerleşim yerlerinde iki ayda bir, Köy iken mahalleye dönüşen yerleşim birimlerinde ise üç ayda bir yapılır.’’(22/11/2016 tarih ve 2016/39 sayılı Genel Kurul Kararı ile değiştirilmiş halidir.)
6.7. “Sayaç Muayenesi” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Abonenin su sayacının tüketimi doğru kayıt edip etmediğinin kontrol edilmesini istemesi halinde, ilgili Bakanlık teşkilatınca düzenlenen belgeye göre; a) Tüketim göstergesinin tamamen geçersiz olduğu saptanmış ise, varsa abonenin bir önceki yılın aynı dönemlerine ait tüketimi, aksi halde sökülen sayacın doğru tüketimi gösterdiği kabul edilen son üç dönem tüketim ortalaması baz alınarak tahakkuk ve tahsilat yapılır. Bu yöntemle tüketimin tespit edilememesi halinde, yeni takılan sayacın ilk okuma dönemindeki göstergesi esas alınarak doğru tüketimin yapılmadığı dönemlere ait tüketimin tahakkuku ve tahsilatı yapılır.
b) Tüketim göstergesinin kısmen (% + -) geçersiz olduğu saptanmış ise, kısmen geçersiz olduğu dönemlerde hata payı hesaplanılarak yürürlükteki tarifelere göre tahakkuk, tahsilat veya iadesi yapılır. Hata payı hesaplaması, en çok, itiraza konu olan dönemden önceki bir dönemi de kapsayabilir.
c) Sayaç mührünün bozulmamış olması şartıyla, sayacın tahrip olması sonucu kontrol yapılamamış olmasına rağmen sayaç üzerindeki tüketim göstergesi okunabiliyorsa ve sayaç üzerindeki tüketim geçmiş dönem tüketimleri ile uyumlu ise (okunan tüketimin güvence bedeline esas tüketim miktarından az olmaması kaydıyla) sayaç göstergesinin yürürlükteki tarifelere göre tahakkuk ve tahsilatı yapılır.
d) Sayacın tahrip olması sonucu kontrol yapılamamış ve sayaç üzerindeki tüketim göstergesi de okunamıyorsa bu maddenin (a) bendine göre tahakkuk ve tahsilat yapılır.
e) KASKİ’nin, su sayacının tüketimi doğru kayıt edip etmediğinin ilgili Bakanlık teşkilatından kontrol edilmesini istemesi halinde, kontrol sonucunda düzenlenen belgeye göre tahakkuk ve tahsilat işlemi yapılır.” 6.8. “Sayacın Patlaması” başlıklı 23’üncü maddesinde, “(1) Patlayan su sayacının üst mekanizmasının etkilenerek numaratörlerin boşa döndüğünün ilgili Bakanlık veya KASKİ teknik personelince belirlenmesi durumunda, patlak olarak sökülen su sayaçlarının, su sayacının patlak olduğu sürede kaydetmiş olduğu tüketim, bu yönetmeliğin 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre belirlenerek tahakkuk ve tahsilatı yapılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Uyuşmazlık, başvuranın, su faturasının çok yüksek olduğu, faturalandırma yapılırken sayaç arızasının dikkate alınmadığı, hakkaniyet gereği fahiş faturanın düzeltilmesi gerektiği iddiasından kaynaklanmaktadır. Başvuran, aboneliğin bulunduğu adreste annesinin yaşadığını, elektrik sayacını okumaya gelen görevlilerin her ay geldiklerini, kendilerinin sayaç arızası başvurusunda bulunduklarını, 852,06 TL. su faturası tahakkuk ettirildiğini, sayaç arızası nedeniyle meydana gelen fahiş sarfiyatın kullanımla alakalı olmadığını, sayaç conta arızasının sonuçlarının tüketici olan yaşlı annesine mal edilmemesi gerektiğini iddia etmektedir.
9. İdare ile abone arasında su kullanımına dair yapılan sözleşmeler, ‘abonelik sözleşmesi’ olarak adlandırılmaktadır. Bilindiği üzere abonelik sözleşmeleri, tüketicinin, belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmelerdir. Abonelik sözleşmesi ile İdare, su kullanımına dair tüm hizmetleri vermekle, sözleşmenin diğer tarafındaki abonman ise genel ifade ile kullanımından kaynaklı tahakkuk eden tutarı ödemekle yükümlüdür.
10. Konu ile ilgili olarak Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen cevapta, 17/6/2020 tarihinde şikayetçi adına abonelik sözleşmesi yapıldığı, 19/6/2020 tarihinde sayacının patlak olduğunun sözlü olarak beyan edilmesi üzerine 23/6/2020 tarihinde patlak olan su sayacının yenisi ile değiştirildiği, içerisindeki endeksin abone numarasına 3 tahakkuk ettirildiği kırsal mahallede 559 m abonesiz sayaçla su kullandığı belirtilmiştir.
11. Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin Abonelik, Tahakkuk ve Tahsilat Esasları Abone olma şartları” başlıklı 9’uncu maddesinin c fıkrasında, su kullanılan yerde suyu kullanan özel veya tüzel kişiler KASKİ ile Abone Sözleşmesi yapmak zorunda olduğu; “İç
Tesisat” başlıklı 11’inci maddesinin ikinci fıkrasında, taşınmaz sahibi veya abonelerin iç tesisatın mukavemetinden ve sızdırmazlığından ve bu durumda meydana gelecek su kaybı ve kaçaklardan sorumlu oldukları, her ne şekilde olursa olsun sayaçların kaydettiği su abone tarafından tüketilmiş sayılacağı; “Sayaçlar” başlıklı 13’üncü maddesinin a bendinde, “ilk abonelikte sayaç bedelinin aboneye ait olduğu, abone sahibi isterse KASKİ tarafından su sayacı takılacağı ve bedelin abone ücretine yansıtılacağı;”
“Tahakkuk ve tahsilat” başlıklı 15’inci maddesinde, tahakkukların İlçe Merkezlerinde ayda bir, 6360 Sayılı
Kanun ile Belde Belediyesi iken Mahalleye dönüşen Bin ve Bin’in üzerinde su Abonesi olan yerleşim yerlerinde ayda bir, Bin’in altında su Abonesi olan yerleşim yerlerinde iki ayda bir, Köy iken mahalleye dönüşen yerleşim birimlerinde ise üç ayda bir yapılacağı düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.
/
12. Somut olay bağlamında, sayaç aboneliği bulunmaksızın su tüketimi yapıldığı, belediyenin su kullanımından haberdar olduğu anlaşılsa da su sayacının net olarak hangi tarihte takıldığı, bu durumu tevsik edecek belgelerin bulunup bulunmadığı, sayacın şikayetçiden önce kimin adına olduğu, tahakkuk eden faturadaki kullanımın hangi tarihleri kapsadığı, 2020 yılı Haziran ayı öncesinde su kullanımı üzerine tahsil edilen fatura bulunup bulunmadığı, abonelik bulunmayan dönemdeki tüketim karşılığında ne kadar tahakkuk ve tahsilat yapıldığı tespit edilememektedir. Dosya kapsamında, şikayet başvurusunun çözümüne esas olmak üzere şikayetçiden talep edilen ek bilgi talebi üzerine şikayetçi tarafından “köyde sayaçların 2018-2019 yılında takıldığı, Yapı Kayıt Belgesi olmayanlara sayaç takıldığı ancak abonelik verilmediği, abone olmayanların sayaç arıza başvurularının kabul edilmediği, Yapı Kayıt Belgesini ve su aboneliğini
Haziran 2020 tarihinde alıp arıza başvurusunda bulundukları, daha önce köye gelen fatura sayısının zaten
1 adet olduğu, köyde hanelere gelen ve sonradan kendilerine gelen faturaların 30 TL. civarı olduğu”
şeklinde ek beyanda bulunulmuştur. Şikayetçinin iddiaları İdare tarafından gönderilen cevabi yazı ile birlikte değerlendirildiğinde, fahiş olduğu iddia edilen faturalandırma işlemi tarihi olan 2020 yılı
Haziran ayından önce tahakkuk ettirilen fatura ve bu faturalara ilişkin ödeme dekontunun
Kurumumuza ibraz edilemediği, yaklaşık üç yıllık aboneliksiz su kullanımının bulunduğu, başvurandan talep edilen ücretin sayaçta okunan endeks bilgisi üzerine istendiği anlaşılmaktadır.
13. 23/06/2020 tarihli Sayaç Sökme/Takma Zaptı ile mevcut sayacın patlak olduğu ve yeni sayaçla değiştirildiği idare tarafından tutanak altına alınmıştır. Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği hükümleri incelendiğinde, Yönetmeliğin 21 ve 23’üncü maddelerinde sayaç patlamalarına ilişkin özel bir hükme yer verildiği görülmektedir. Tarifeler Yönetmeliği’nin “Sayacın
Patlaması” başlıklı 23’üncü maddesinde su sayacının patlak olduğu sürede kaydetmiş olduğu tüketimin, bu Yönetmeliğin “Sayaç Muayenesi” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre belirlenerek tahakkuk ve tahsilatının yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu durumda faturalandırmanın, tüketim göstergesinin tamamen geçersiz olduğunun saptanması durumunda, varsa abonenin bir önceki yılın aynı dönemlerine ait tüketimi, aksi halde sökülen sayacın doğru tüketimi gösterdiği kabul edilen son üç dönem tüketim ortalaması baz alınarak tahakkuk ve tahsilat yapılacağı, bunun da yapılamaması halinde yeni takılan sayacın ilk okuma dönemindeki göstergesi esas alınarak yapılacağı; tüketim göstergesinin kısmen (% + -) geçersiz olduğunun saptanması durumunda kısmen geçersiz olduğu dönemlerde hata payı hesaplanarak yürürlükteki tarifelere göre tahakkuk, tahsilat veya iadesinin yapılacağı; sayaç mührünün bozulmamış olması şartıyla, sayacın tahrip olması sonucu kontrol yapılamamış olmasına rağmen sayaç üzerindeki tüketim göstergesi okunabiliyorsa ve sayaç üzerindeki tüketim geçmiş dönem tüketimleri ile uyumlu ise (okunan tüketimin güvence bedeline esas tüketim miktarından az olmaması kaydıyla) sayaç göstergesinin yürürlükteki tarifelere göre tahakkuk ve tahsilatının yapılacağı; sayacın tahrip olması sonucu kontrol yapılamamış ve sayaç üzerindeki tüketim göstergesi de okunamıyorsa bu maddenin (a) bendine göre tahakkuk ve tahsilat yapılacağı öngörülmüştür. Bu düzenleme ile sayacın patlak olması nedeniyle ortaya çıkabilecek su kayıplarında, abonelere ortalama tüketimin üzerinde ilave bir yükümlülük getirilmemesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
14. Bu düzenlemeler doğrultusunda, başvurunun incelenmesinden tüketim göstergesinin geçerli olması nedeniyle sökülen sayacın doğru tüketimi gösterdiği kabul edilen son üç dönem tüketim ortalaması baz alınarak tahakkuk ve tahsilat yapılması veya yeni takılan sayacın ilk okuma dönemindeki göstergesi esas alınarak doğru tüketimin yapılmadığı dönemlere ait tüketimin tahakkuku ve tahsilatı yapılması öngörülmüşken idare tarafından sayaç üzerindeki tüketim miktarı üzerinden tahakkuk ve tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır. Yönetmeliğin 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sayacın tahrip olması durumunda sayaç üzerindeki göstergenin geçerli kabul edilebilmesi için sayaç üzerindeki tüketimin geçmiş dönemlerle uyumlu olması şartı aranmaktadır. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgeler
/
doğrultusunda, 719,69 TL’lik su tüketiminin geçmiş dönemlerle uyumlu olduğuna ve/veya sayacın patlamasında başvuranın sorumluluğu bulunduğuna ilişkin idare tarafından yapılmış bir tespite yer verilmemiştir.
15. Somut olayda idarenin, şikayetçinin yüksek tutardaki faturanın düzeltilmesi talebini
Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 23 ve 21/1-a maddelerinde yer verilen düzenlemeler doğrultusunda değerlendirmeden endeks üzerinde yer alan miktarı kullanım olarak değerlendirerek hatalı işlem tesis ettiği anlaşılmaktadır. Sayaç üzerindeki göstergeye göre işlem tesis edilebilmesi için Yönetmeliğin 21/1-c maddesine göre göstergenin geçmiş dönemlerle uyumlu olması gerektiğinden, üstelik idarenin bu yönde yapılmış bir tespiti bulunmadığından tahakkuk işlemlerinde öncelikle “ortalama tüketimin” esas alınması ve talebin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.
16. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; sayacın patlaması sebebiyle başvuranın sayaç üzerindeki tüketimden sorumlu tutulmasının Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler
Yönetmeliğinin, “Sayacın Patlaması” başlıklı 23’üncü maddesi ve “Sayaç Muayenesi” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen düzenlemelere aykırı olduğu değerlendirilmiş, idarece tahakkuk ettirilen faturalandırma işleminde hukuka uyarlık tespit edilemediğinden idare tarafından tesis edilen işlemin geri alınarak Yönetmeliğin 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer verilen usule uygun bir şekilde tahakkuk işlemlerin gerçekleştirilmesi akabinde gerekli işlemlerini yerine getirilmesi için idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdareye bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
18. Ayrıca 21/01/2021 tarihli bilgi ve belge talepli yazımız üzerine idare tarafından gönderilen 26/1/2021 tarihli cevapta ayrıntılı açıklamaya yer verilmediğinden 12/2/2021 tarihinde idare ile telefonla iletişime geçilmiş, yapılan görüşmede, ilgili adreste 2020 yılı Haziran ayında Tahir
AZSARI adına abonelik oluşturulduğu, bu tarihten önce sayaç aboneliğinin bulunmadığı, bu kapsamda Haziran ayında 559 metreküplük endeks tespit edilerek fatura tahakkuk ettirildiği, telefon görüşmesinde aktarılan bu bilgiye ilişkin ek cevabi yazı gönderileceği bildirilmiştir.
18/3/2021 tarihinde tekrar iletişime geçilerek daha önce gönderileceği belirtilen cevabi yazının gönderilmediği ifade edilmiştir. Ancak yetkili tarafından, ancak ek yazı yazılması halinde cevabın gönderileceği söylenmiştir.
/
19. 8/4/2021 tarihinde 21/01/2021 tarihli yazımıza istinaden su sayacının hangi tarihte takıldığı, bu durumu tevsik edecek belgelerin bulunup bulunmadığı, sayacın şikayetçiden önce kimin adına olduğu, tahakkuk eden faturadaki kullanımın hangi tarihleri kapsadığı, 2020 yılı Haziran ayı öncesinde su kullanımı üzerine tahsil edilen fatura bulunup bulunmadığı hususlarını içeren uyuşmazlığın çözümüne esas bilgilerin Kurumumuza iletilmesi talep edilmiş, ancak idare tarafından 21/4/2021 tarihinde daha önce verilen cevabı tekrar eden kısa bir açıklama gönderilmekle yetinildiği tespit edilmiştir. İdarenin bu tutumuyla iyi yönetim ilkelerinden olan “şeffaflık”, “hesap verebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine aykırı davrandığı görüldüğünden bundan böyle bahse konu ilkeye uygun davranması ve cevaplarında daha titiz ve özenli davranması gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanunun “Başvuru” başlıklı 68 inci maddesi kapsamında İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvuru yolu, “Karar ve karara itiraz” başlıklı 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tüketici hakem heyetinin kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde Tüketici Hakem Heyetinin bulunduğu yerdeki
Tüketici Mahkemesine itiraz yolu açıktır
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Şikayetçinin yüksek tutardaki faturanın düzeltilmesi talebinin Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi
Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin 23 ve 21/1-a maddelerinde yer verilen düzenlemeler doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi hususunda KAHRAMANMARAŞ SU ve KANALİZASYON
İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASI BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve KAHRAMANMARAŞ SU ve KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon
İdaresi Genel Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/