|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, fahri trafik müfettişliği görevine ilişkin hukuki uyuşmazlık incelenmiştir. Başvuran, fahri trafik müfettişliği görevinden alındığını ve bu duruma itiraz ederek kimlik kartı ve ceza makbuzunun kendisine iade edilmesini talep etmiştir. Ancak, başvuranın geçmişteki suçlamaları ve görevden alınma gerekçeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili yönetmelik çerçevesinde değerlendirildiğinde, müfettişlik için aranan şartları kaybettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Fahri trafik müfettişlerinin görev ve sorumlulukları, İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenen yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmelikte, müfettişlerin belirli şartları sağlaması gerektiği ve bu şartların kaybedilmesi durumunda görevlerinin sona ereceği açıkça belirtilmiştir. Başvuranın, taksirli suçlar dışında herhangi bir suç kaydı bulunmadığı iddiası, ilgili mevzuat çerçevesinde yeterli görülmemiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu karar, iyi yönetim ilkeleri ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde verilmiştir. Başvuranın, idarenin işlemine karşı dava açma hakkı saklı kalmıştır. |
verilen tutanağı düzenlemek ve bunları aracın tescilli olduğu trafik kuruluşuna gönderilmek üzere en geç bir hafta içerisinde herhangi bir trafik kuruluşuna teslim etmek zorundadırlar.
Fahri trafik müfettişleri İçişleri Bakanlığının belirleyeceği esas ve usullere göre eğitime tabi tutulabilirler.
Bu hizmet fahri ve ücretsizdir.
Görevini kötüye kullandığı tespit edilen fahri trafik müfettişleri iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar. Yargılamaları tabi oldukları esaslara göre yapılır.
Ayrıca belgeleri iptal edilir.
Fahri trafik müfettişlerinin yetki ve sorumlulukları ile diğer usul ve esaslar İçişleri
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.”, 6. 01/05/1997 tarihli ve 22976 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Fahri Trafik Müfettişliği
Görev ve Çalışma Yönetmeliğinin; 6.1. “Aranacak Şartlar” başlıklı 5’inci maddesi: “Müfettiş olacaklarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, b) En az kırk yaşında olmak, c) (Değişik:RG-24/11/1999-23886) En az yüksekokul mezunu olmak d) En az on yıllık sürücü belgesi sahibi olmak, e) (Değişik:RG-3/9/2020-31233) Hakkında 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre işlem yapılmamış olması veya düzenlendiği tarihten itibaren herhangi bir nedenle sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmamış/iptal edilmemiş olması, f) (Mülga:RG-3/9/2020-31233)
g) Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, h) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlara, zimmet, ihtiras, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.”, 6.2. “Müfettişlik Görevinin Sona Erdirilmesi” başlıklı 11’inci maddesi: “ Müfettişlik görevi aşağıda sayılan hallerin herhangi birisinin mevcudiyetinde sona erdirilir.
a) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki şartlardan herhangi birini kaybedenler.
b) Ayrılma isteğinde bulunanlar.
c) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi gereğince mahkemeye sevki yapılanlar.
d) Müfettişlik kimliğini, kendilerine muafiyet kazandırmak amacıyla kullananlar.
e) Yetkilerini, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerin haricinde kullandığı tespit edilenler.
f) Trafiğin denetimi ve yönetimiyle yetkili kişilere görevleri esnasında müdahalede bulunanlar.
g) (Ek:RG-15/11/1997-23171) (Değişik:RG-3/9/2020-31233) Herhangi bir nedenle sürücü belgesi geçici olarak geri alınan veya iptal edilenler.
h) (Ek:RG-24/11/1999-23886) (Mülga bent:RG-27/11/2001-24596)
Görevin sona erdirilmesi işlemleri, belgeyi tanzim eden valiliklerce yapılır ve Bakanlığa bildirilir.
(Ek fıkra:RG-31/10/2019-30934) Bir yıl süreyle trafik kural ihlali tespit tutanağı düzenlemeyen müfettişlerin görevleri Emniyet Genel Müdürünün teklifi üzerine İçişleri Bakanının onayı ile sonlandırılabilir.”, hükümlerini ihtiva etmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 1994-2016 yılları arasında Emniyet
Genel Müdürlüğü Özel Harekat Daire Başkanlığı bünyesinde 15 yıl görev yaptıktan sonra emekli olduğunu, emekli olmasından yaklaşık 1 yıl sonra adresine gelen bir tebligat mektubu ile uzun yıllar yaptığı fahri trafik müfettişliği görevinden alındığı belirtilerek kimlik kartı ve ceza makbuzunu en yakın trafik tescil bürosuna teslim etmesinin istenildiğini, buna istinaden istenenleri teslim ettiğini, ancak bu zamana kadar hala şahsına hiçbir sebep belirtir yazı tebliğ edilmediğini, meslek hayatında adli ve idari soruşturmasının olmadığını, takdir ve teşekkür belgelerinin bulunduğunu, 2017 yılı Ağustos ayında FETÖ üyeliği suçlamasıyla gözaltına alındığını, ayrıca 7-8 yıllık fahri trafik müfettişliği görevinde keyfi bir uygulamasının olmadığını belirterek; fahri trafik müfettişliği kimlik kartı ile ceza makbuz koçanının tarafına geri verilmesini talep etmektedir.
9. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda fahri trafik müfettişliği; sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetlemekle sorumlu olan yetkililere yardımcı olmak üzere
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca önerilen ve Karayolu Trafik Güvenliği Üst Kurulunca uygun görülen kişilere valilerce verilen görev olarak tanımlanmıştır. Tamamen fahri ve ücretsiz olarak yapılan bu görevin yetki ve sorumlulukları ile diğer usul ve esasları İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenmiştir.
10. Fahri trafik müfettişi olarak görevlendirileceklerde aranacak şartları, bunların görev, yetki ve sorumlulukları ile diğer esas ve usulleri belirleyen Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve
Çalışma Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde, müfettiş olacaklarda aranacak şartlar sayılmıştır.
Anılan maddenin (h) bendinde ise; taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş
İdarenin işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde iyi yönetim ilkelerine uygun davranıldığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
i