|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Farabi Değişim Programı kapsamında yaşadığı ders muafiyeti sorununa ilişkin iddialarını incelemektedir. Başvuran, Munzur Üniversitesi’nde aldığı derslerin zamanında muaf sayılmaması nedeniyle mağdur olduğunu ve bu sebeple Ankara Üniversitesi’ne yatay geçiş yaptığını belirtmiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, başvuranın muafiyet işlemlerinin eksik yapıldığı, fakat bu durumun başvuranın sene kaybına neden olmadığı tespit edilmiştir.
İlgili mevzuat çerçevesinde, Munzur Üniversitesi’nin ders muafiyet işlemlerinin zamanında yapılmadığı, ancak başvuranın sene kaybının başka bir sebepten kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuranın ilgili kişiler hakkında idari işlem başlatılması talebi reddedilmiştir. Ayrıca, gelecekteki öğrenci değişim programları için Munzur Üniversitesi’ne, öğrencilerin hak kaybı yaşamaması için gerekli tedbirleri alması tavsiye edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4392-4392
BAŞVURU NO : 2018/11635
KARAR TARİHİ : 22/02/2019
KISMİ TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Farabi Değişim Programı kapsamında aldığı derslere ilişkin muafiyet işlemlerinin normal akışında ve zamanında yapılmamasına neden olan görevliler hakkında gerekli idari işlemlerin başlatılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında katılmış olduğu Farabi Değişim Programına ilişkin aldığı derslerin, Munzur Üniversitesi İktisadi ve
İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm Başkanlığı tarafından normal akışında ve zamanında sayılmaması nedeniyle Ankara Üniversitesine yatay geçiş yaptığını, tarafına yaşatılan mağduriyetlerden dolayı hem maddi ve manevi yıpranmasına hem de sene kaybı yaşamasına sebep olunduğunu belirterek Bölüm Başkanı … , Farabi Kurum
Koordinatörü .. ve Farabi Birim Koordinatörü … hakkında gerekli idari işlemlerin başlatılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Munzur Üniversitesi
Rektörlüğü’nün 22/11/2018 tarihli … sayılı yazısı ve eklerinde, 2.1. Başvuru konusu işlemin işlemi kuran yetkililerce Munzur Üniversitesi Muafiyet ve İntibak
İşlemleri Yönergesi’nin 6 ncı maddesi ve Yükseköğretim Kurumları Arasında Öğrenci ve
Öğretim Üyesi Değiştirme Programına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca tesis edildiği, 2.2. Başvuranın 2016-2017 eğitim öğretim yılında faydalanması gereken ders muafiyetlerinin yanlış zan ile yapılmadığı, ancak yanlışlığın anlaşılması üzerine İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünün 30.04.2018 tarih ve 2018/18 sayılı toplantısında başvuran öğrencinin muafiyetlerinin yapılması hususunda karar alındığı, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Kurulunda 30.04.2018 tarih ve … sayılı toplantısında bölüm tarafından alınan kararın uygun bulunduğu, Açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Yükseköğretim Kurumları Arasında Öğrenci Ve Öğretim Üyesi Değişim
Programına İlişkin Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Yükseköğretim Kurumları Arasında Öğrenci ve Öğretim Üyesi Değişim Programının işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”, 5.1. “Öğrenci Değişimi Esasları” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(1) Farabi Değişim Programı kapsamında öğrenci değişimine yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler katılabilir.
Değişim, yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin öğreniminin bir bölümünü Farabi
Değişim Programı Protokolü uyarınca başka bir yükseköğretim kurumunda sürdürmesini içerir. Öğrenci değişimi süresi, en az bir en fazla iki yarıyılı kapsar.
(2) Ön lisans ve lisans programlarının hazırlık ve birinci sınıfında okuyan öğrenciler, Farabi Değişim Programından yararlanamaz. Yüksek lisans ve doktora öğrencileri, hazırlık ve bilimsel hazırlık dönemleri ile esas eğitime başladıkları ilk yarıyıl için bu programdan yararlanamazlar.
(3) Öğrencilerin, ortak bir kredi sistemi çerçevesinde belirlenen kredilere dayalı ders yükleri, kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumlarında aynı yarıyılda almaları gereken ders yükünden daha az olamaz. Değişimde ders sayısı değil, derslerin kredileri dikkate alınır.
Yükseköğretim kurumlarının imzaladıkları protokolde mutabık kalınması şartıyla, öğrenci değişiminde ulusal kredilendirme sistemi yanında AKTS kredilendirme sistemi de esas alınabilir.
(4) İlgili bölüm sorumluları, öğrencilerin kendi yükseköğretim kurumlarında aldıkları veya alacakları dersler nedeniyle ortaya çıkabilecek ders tekrarlarının önlenmesi, değişim döneminde kendi kurumlarında alacakları derslerle gidecekleri kurumda alacakları derslerin eşleştirilmesi konuları ile öğrencilerin değişim süresince kredi, ders, dönem veya yıl kaybına uğramaması için gerekli tedbirleri alır. Bu amaçla kredilerin tamamlanmasında ders tekrarlarının önlenmesi amacıyla, gidilen yükseköğretim kurumunun alt ve üst sınıflarından da dersler seçilebilir. Değişim Programı Protokolünde derslerin kredileri ile derslerin hangi derslere denk sayılacağı önceden belirlenir. Denklikler, ilgili akademik birimin yönetim kurulu tarafından onaylanır. Değişim Programından yararlanan öğrencilerin başarılı oldukları dersler, kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumlarının ders çizelgelerinde (transkript) yazılı olarak belirtilir.”,
5.2 “Akademik Tanınırlık” başlıklı 13 üncü maddesinde; “ Yükseköğretim kurumları, gidilen
kurumda geçirilen eğitim-öğretim dönemi faaliyetlerine tam tanınırlık sağlar. Öğrenim hareketliliği başlamadan önce tanımlanmış derslerle ilgili program, tüm taraflarca Öğrenim
Protokolü imzalanması suretiyle yazılı olarak teyit edilir. Yükseköğretim kurumları, tarafı olduğu protokolde belirtilen dersleri tanır ve derslerin tanınması konusunda gerekli tedbirleri alır.”, 5.3. “Öğrenim protokolü” başlıklı 16 ıncı maddesinde, “(1) Öğrenim Protokolü, değişimi gerçekleştiren yükseköğretim kurumları arasında imzalanan ve değişim dönemi başlamadan önce tanımlanmış ders programı ve bu derslere ilişkin kredileri içeren protokoldür. Bu protokolde ilgili öğrencinin gidilen kurumda alacağı dersler ve kredileri açıkça belirtilir.
Öğrenci bu dersleri uygun bulduğunu ve takip edeceğini imza ile beyan eder. Gönderen yükseköğretim kurumu da bu protokolle alınan derslerin kabul edildiğini taahhüt eder.
Öğrenim Protokolünde ayrıca öğrencinin hangi derslerinin yerine hangi dersleri alacağı ve kredileri de belirtilir. Derslerin denklikleri ilgili akademik birimin yönetim kurulu tarafından onaylanır. Bu protokolle kabul edilen öğrenim programı, öğrencinin hâlihazırda öğrenim gördüğü programın amacına yönelik olmalıdır. (2) Öğrenim Protokolü, gönderen ve gidilen yükseköğretim kurumu yetkililerince değişimden önce imzalanarak kayıt altına alınır. Öğrenim
Protokolü, üç nüsha halinde düzenlenir ve öğrenci dâhil tarafların her birinde birer nüsha saklanır. Öğrenim Protokolü, ilgili bölüm başkanları ile Farabi Değişim Programı Protokolü yapan yükseköğretim kurumlarının üst yöneticileri veya imzaya yetkili kılınmış Farabi Değişim
Programı Kurum Koordinatörleri tarafından da imzalanır. Öğrenim protokolünde çeşitli nedenlerle yapılacak olan değişikliklerin ise, öğrencinin gittiği yükseköğretim kurumunda akademik dönemin başlamasını takiben en geç 30 gün içinde yapılmış olması ve bu belgenin öğrenci, öğrenciyi gönderen yükseköğretim kurumu ve öğrencinin gittiği yükseköğretim kurumu yetkilileri tarafından onaylanması gerekir. Bu süre hiçbir şekilde gidilen öğretim kurumundaki Farabi Değişim Programı öğrencisinin de katılmak zorunda olduğu sınav tarihlerinden sonra olamaz. (3) Öğrenci, Öğrenim Protokolünde belirtilen ve başarılı olduğu bir dersten tekrar sınava giremez veya yeniden bu dersi alamaz. Değişim programı sonunda başarılı olunan tüm dersler Diploma Ekinde belirtilir”, Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında katılmış olduğu Farabi Değişim
Programına ilişkin aldığı derslerin Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm Başkanlığı tarafından normal akışında ve zamanında sayılmaması nedeniyle Ankara Üniversitesine yatay geçiş yaptığını, tarafına yaşatılan mağduriyetlerden dolayı hem maddi ve manevi yıpranmasına hem de sene kaybı yaşamasına sebep olunduğunu belirterek Bölüm Başkanı …, Farabi Kurum Koordinatörü … ve Farabi Birim
Koordinatörü … hakkında gerekli idari işlemlerin başlatılmasını talep etmektedir.
8. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın 2015 yılında Dikey Geçiş
Sınavı ile Kocaeli Üniversitesi İzmit MYO Yerel Yönetimler Ön Lisans Programından Munzur
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümüne dikey geçiş yaptığı, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Farabi Programından yararlandırıldığı, bu kapsamda Farabi Değişim Programı Öğrenim Protokolünün 06.05.2016 tarihinde gönderen kurum bölüm başkanı, birim koordinatörü ve kurum koordinatörü tarafından imzalandığı, daha sonra 07.10.2016 tarihinde başvuran tarafından hazırlanan ve kabul eden kurum birim koordinatörü ve kurum koordinatörü tarafından imzalanan Öğrenim Protokolünde değişiklik yapılmasına ilişkin ekle-sil formunun gönderen kurum bölüm başkanı, birim koordinatörü ve kurum koordinatörü tarafından imzalanmadığı, buna rağmen başvuranın ilk Öğrenim
Protokolüne istinaden eğitimine devam ettiği, Farabi Değişim Programı bittikten sonra 2017-
2018 Güz Dönemi’nde Munzur Üniversitesi’nden Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler
Fakültesi Uluslararası İlişkiler Programına yatay geçiş yaptığı, bu esnada başvuranın muafiyeti yapılmamış olan Farabi derslerinin muaf sayılması hususunda 14.12.2017 tarihinde Munzur
Üniversitesine başvuruda bulunduğu, Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Yönetim Kurulunun 27.12.2017 tarih ve .. sayılı toplantısında alınan karar uyarınca Bölüm
Yönetim Kurulunun 22.12.2017 tarih ve … sayılı kararının görüşüldüğü ve başvuranın ders muafiyetinin yapıldığı, ancak başvuranın ‘Mikro İktisat Teorisi’ ve ‘Türk Siyasal Hayatı’ derslerinden muaf tutulmadığı, Munzur Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Yönetim Kurulunun 30.04.2018 tarih ve … sayılı toplantısında alınan kararla başvuranın sehven yapılan hata sebebiyle muaf tutulması gereken derslerden muaf tutulmadığından bahisle anılan iki ders yönünden muaf tutulduğu, bunun üzerine başvuran tarafından 2016-2017 eğitimöğretim yılında yapmış olduğu Farabi Değişim Programına ilişkin aldığı derslerin Munzur
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölüm
Başkanlığı tarafından normal akışında ve zamanında sayılmaması nedeniyle tarafına yaşatılan mağduriyetlerden dolayı hem maddi ve manevi yıpranmasına hem de sene kaybı yaşamasına sebep olunduğu iddiasıyla Bölüm Başkanı …, Farabi Kurum Koordinatörü … ve Farabi Birim
Koordinatörü … hakkında gerekli idari işlemlerin başlatılmasının talep edildiği, Munzur
Üniversitesi Rektörlüğünün 12.07.2018 tarih ve … sayılı yazısı ile konu hakkında ön inceleme yapıldığı, ön inceleme üzerine düzenlenen raporda idari işlem başlatılması talep edilen kişiler hakkında soruşturma açılmasına yer olmadığı kanaatine varıldığı, başvuruya konu ders muafiyetlerinin adı geçen ilgililer tarafından kasıtlı olarak değil yanlış zan ile yapılmadığı ve hatanın anlaşılmasından sonra gerekli ders muafiyetlerinin yapılarak öğrencinin mağduriyetinin giderildiği tespit edildiğinden bahisle ilgililer hakkında disiplin soruşturması açılmasına yer olmadığına karar verilmesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
9. Başvuru konusu hakkında yapılan incelemede, başvuranın ders muafiyet işlemlerinin eksik yapıldığının anlaşılması üzerine kalan iki dersinin de muafiyet işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Yine Munzur Üniversitesi Rektörlüğü
Farabi Koordinatörlüğünün 16.11.2018 tarih ve … sayılı yazısından; başvuranın, Öğrenim
Protokolünde yapılan değişikliğin onaylanmaması üzerine gerekli girişimlerde bulunmadığı, onaylanmamış bir protokol çerçevesinde öğrenimine devam ettiği, ders muafiyet aşamasının daha sonraki bir süreç olduğu anlaşılmaktadır. Yine mezkûr yazıda, başvuranın sene uzatmasının sebebinin muaf sayılmadığı dersler olmadığı, yatay geçiş yaptığı Ankara
Üniversitesinin hazırlık sınıfını geçememesinden kaynaklandığı, zira Ankara Üniversitesinin hazırlık sınıfını geçemediği için başvuranın tekrar Munzur Üniversitesine dönmeyi tercih ettiği belirtilmektedir. Dolayısıyla başvuru dosyası kapsamında, başvuranın sene kaybına uğramasının doğrudan Munzur Üniversitesinin eksik yaptığı ders muafiyet işlemleri nedeniyle olmadığı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan Munzur Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuranın iddiaları hakkında bir incelemenin de yapıldığı görülmektedir. Ayrıca başvuranın
Kurumumuzca 23/01/2019 tarih ve … sayı ile kayıt altına alınan dilekçesinden, Farabi Kurum
Koordinatörü … hakkındaki şikâyetinden vazgeçtiğini beyan ettiği anlaşılmaktadır. Tüm bu açıklamalar kapsamında, başvuranın ilgili kişiler hakkında idari işlem başlatılması talebini kabul etmenin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
10. Öte yandan Yükseköğretim Kurumları Arasında Öğrenci ve Öğretim Üyesi Değişim
Programına İlişkin Yönetmelik’in “Öğrenci Değişimi Esasları” başlıklı 9 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasında da belirtildiği üzere, ilgili bölüm sorumlularının, öğrencilerin kendi yükseköğretim kurumlarında aldıkları veya alacakları dersler nedeniyle ortaya çıkabilecek ders tekrarlarının önlenmesi, değişim döneminde kendi kurumlarında alacakları derslerle gidecekleri kurumda alacakları derslerin eşleştirilmesi konuları ile öğrencilerin değişim süresince kredi, ders, dönem veya yıl kaybına uğramaması için gerekli tedbirleri alacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle Munzur Üniversitesinin gerek değişim programına katılan öğrencilerin öğrenim protokollerinin değiştirilmesinde gerekse daha sonraki ders muafiyet işlemlerinin yapılmasında, mevzuatın öngördüğü şekilde öğrencilerin hak kaybına uğramasını engelleyici şekilde hareket etmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı varsa dava açma süresinden arta kalan sürede, Erzincan İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuranın ilgililer hakkında idari işlem başlatılması yönündeki talebinin REDDİNE;
Bundan sonraki öğrenci değişim programları çerçevesinde tesis edeceği işlemlerde, ilgili mevzuatın öngördüğü şekilde öğrencilerin hak kaybı yaşamaması için gerekli tedbirleri alması hususunda
MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MUNZUR
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve MUNZUR ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Başdenetçisi
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi