|
ÖZET: Başvuran, Milli Savunma Üniversitesi’nde (MSÜ) askeri öğrenci olabilmek için sağlık muayenesinde yaşadığı haksızlığın giderilmesini talep etmiştir. İlk muayenesi Etimesgut Devlet Hastanesi’nde “skolyoz” tanısıyla “askeri öğrenci olamaz” kararı verilmiş, itiraz üzerine GATA’da “askeri öğrenci olur” kararı alınmış, ancak Ankara Şehir Hastanesi’nde yapılan muayenede “sol pes planus” tanısıyla tekrar “askeri öğrenci olamaz” kararı verilmiştir. Bu süreçte, başvuranın sağlık durumu ile ilgili farklı hastaneler arasında çelişkili raporlar ortaya çıkmıştır.
Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, Ankara Şehir Hastanesi’nde konulan tanının doğru olduğu belirlenmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nin 35. maddesi gereğince, başvuranın askeri öğrenci olabilmesi için tam sağlam olması gerektiği, ancak mevcut sağlık durumu nedeniyle bu şartı taşımadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, idarenin “askeri öğrenci olamaz” yönündeki kararı hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, başvuranın askeri öğrenci olma hakkının iade edilmesi talebi kabul edilmemiştir. İdarenin işlemlerinin hukuka uygunluğu, ilgili mevzuat ve bilirkişi raporu ile desteklenmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15702-S.21.25091
BAŞVURU NO : 2021/10807
KARAR TARİHİ : 02/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Milli Savunma Üniversitesinde (MSÜ) askeri öğrenci olabilmesi için sağlık muayenesinde uğradığı haksızlığın giderilmesi ve askeri öğrenci olma hakkının iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/06/2021
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle; Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) öğrenci alımı sağlık kontrolleri sırasında Etimesgut Şehit Sait Ertürk Devlet Hastanesinde psikiyatri ve skolyoz (5 derece)
açısından “askeri öğrenci olamaz” kararı verildiğini, bu karara itiraz ettiğini, Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesine (GATA) sevk edildiğini, GATA’da psikiyatri ve skolyoz açısından sağlam, “MSÜ’de askeri öğrenci olur” kararı verildiğini, iki hastanede farklı kararlar verildiği için üçüncü hakem hastane olarak
Ankara Şehir Hastanesi’ne sevk edildiğini, bu hastanede de psikiyatri ve skolyozla ilgili bir sorun çıkmadığını, kendisi ve itiraz eden diğer arkadaşlarından birinci ve ikinci hastanede ayak röntgeni istenmediği halde, üçüncü hastanede sadece kendisinden ayak röntgeni istendiğini, “sol pes planus” teşhisi ile “MSÜ’de askeri öğrenci olamaz” kararı verildiğini, Ankara Şehir Hastanesi üçüncü hastane olduğu için bu hastaneye itiraz etme şansı olmadığını, memleketine döndüğünde özel bir hastanede tekrar ayaktan muayene olduğunu, doktorun “kesinlikle pes planus olmadığı, aksine kavisli bir ayak olduğu” şeklinde söylendiğini belirterek; MSÜ’de askeri öğrenci olabilmesi için sağlık muayenesinde uğradığı haksızlığın giderilmesini ve askeri öğrenci olma hakkının iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın, aynı konudaki 29/01/2021 tarihli başvurusuna Kurumumuza tarafından verilen 22/02/2021 tarihli Gönderme Kararına, Ankara Şehir Hastanesi Başhekimliğinin 19/03/2021 tarih ve – – sayılı cevabi yazısında özetle,
2.1. Başvuranın, MSB Personel Temin Daire Başkanlığının 14.10.2020 tarih ve – sayılı yazısına istinaden hakem hastane statüsü ile Hastanenin sağlık kuruluna başvurduğu ve ” Milli
Savunma Üniversitesinde Askeri Öğrenci Olur/Olamaz” kararlı sağlık kurulu raporu düzenlenmesini talep ettiği, 2.2. Başvuranın dosya muhteviyatının incelenmesi neticesinde; ilk raporunu Etimesgut Devlet
Hastanesinden aldığı, bu raporda “skolyoz” tanısının olduğu ve “askeri öğrenci olamayacağı” kararı yazıldığı, ikinci hastane olarak Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine yönlendirildiği ve bu hastanede ise “askeri öğrenci olur” kararlı sağlık kurulu raporu aldığı görüldüğünden ortopedi polikliniğine yönlendirildiği, 2.3. İlgili poliklinikte yapılan değerlendirmede, başvurana skolyoz grafisi ile Etimesgut Devlet Hastanesi ve Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesine tarafından verilen raporlarda istendiği görünmeyen bilateral ayak iki yönlü grafi istendiği, çekilen grafilerde tüm vertebra düzeyinde ölçülebilen skolyoz ve sakralizasyonun saptanmadığı, kalkaneal yükseklik açısının sağda 20,9 derece solda 17,1 olduğu ölçülerek ilgili klinisyen tarafından raporlandığı, 2.4. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin “Hastalıklar Listesi” başlığı ile tanımlanan EK-C 66. Madde A-1 Maddesi “Ayakların yürüyüşü güçleştirmeyecek derecede şekil bozuklukları ve kalkaneal yükseklik açısı 10 ila 19 derece (10 ve
19 dahil)” , yine aynı Yönetmeliğin Beşinci Bölüm “Öğrencilerin Sağlık Yeteneği” başlıklı 35.maddesi ise
“öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve bunlarda disktromatopsi bulunmamalıdır.” maddeleri amir hükümler olduğu, 2.5. Diğer taraftan, 09/12/2016 tarihli MSY 33-3 Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi EK-E ‘de belirtilen başvuru şekline göre istenilecek tetkikler tablosunda, beyan edilen yada tespit edilen rahatsızlığa istinaden ilgili uzman tabip tarafından uygun görülecek tetkikler hükmü ile listede geçen tetkiklere ek tetkik isteme yetkisini ilgili uzmana verildiği, ilgili hükme istinaden klinisyen şahıstan bilateral ayak iki yönlü grafi tetkiki istendiği, yapılan radyolojik tetkiklerde adayın kalkaneal yükseklik açısının solda 17,1 derece olduğu tespit edildiği ve bu değerin mezkur Yönetmelik 66. Madde A-1 Maddesine uyduğu için şahsa 15/10/2020 tarih ve sayılı “Milli Savunma Üniversitesinde Askeri Öğrenci Olamaz” kararlı sağlık kurulu raporu düzenlenerek sevki yapan makama gönderildiği, şeklinde ifade edilmiştir.
3. Öte yandan, şikâyet başvurusunda eksik olan belgelerin temin edilmesi amacıyla Ankara Şehir Hastanesi
Başhekimliğinden 14/07/2021 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili
İdare tarafından 10/08/2021 tarih ve – – sayılı yazı ile istenen bilgi ve belgeler
Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 1982 Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 11/11/2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi: “Yönetmeliğin amacı; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı mensubu olan personel, öğrenciler ve bunların adaylarının
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tespit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir.”, 6.2. “Öğrenci adaylarının sağlık yetenekleri” başlıklı 35’inci maddesinin birinci fıkrası:“(1) Öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve bunlarda diskromatopsi bulunmamalıdır.”, 6.3. EK-B Hastalıklar Listesi ve Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinin Kullanımına
İlişkin Açıklamalar kısmı: “ Hastalıklar Listesi: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli ve personel adaylarının sağlık yeteneklerini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Hastalıklar, ağırlık derecesine göre (A), (B) ve (D) dilimleriyle bu dilimlerdeki fıkralara ayrılarak sınıflandırılmıştır. Tedavi ve nekahet halleri ise (C) diliminde belirlenmiştir.
Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgeleri: Sınıflara veya branşlara ve görev niteliklerine göre (1) ve (2) numaralı olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Bu çizelgelerde Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri
Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ile Sahil Güvenlik Komutanlığındaki bütün sınıflar veya branşlar belirtilmiş ve Hastalıklar Listesindeki (A), (B) ve (D) dilimlerinin sınıf veya branş ve rütbelere göre karşılıkları sıralanmıştır…”, 6.4. EK-C Hastalıklar Listesi 66’ncı maddenin A-1 fıkrası: “ Ayakların yürüyüşü güçleştirmeyecek derecede şekil bozuklukları ve kalkaneal yükseklik açısı 10 ila 19 derece (10 ve 19 dahil) düztabanlıklar.”, Şeklinde düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Milli Savunma Üniversitesinde (MSÜ) askeri öğrenci olabilmesi için sağlık muayenesinde uğradığı haksızlığın giderilmesini ve askeri öğrenci olma hakkının iade edilmesini talep etmektedir.
9. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğinin 35’inci maddesi uyarınca, öğrenci ve adaylarının sağlık muayeneleri, Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılmaktadır. Bu çerçevede, başvuranın ilk olarak Etimesgut Şehit Sait Ertürk
Devlet Hastanesinde yapılan sağlık muayenesi neticesinde “skolyoz” tanısıyla “askeri öğrenci olamaz” kararı verildiği, itiraz üzerine gidilen ikinci hastane olan Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan muayenede “askeri öğrenci olur” kararı verildiği, hakem hastane olarak gidilen Ankara Şehir Hastanesinde yapılan muayenede ise “sol pes planus” tanısıyla “askeri öğrenci olamaz” kararı verildiği tespit edilmiştir.
10. Öte yandan, şikayet başvurusunun çözüme kavuşturulması teknik bilgi gerektirdiğinden, 13/08/2021 tarih ve sayılı yazımız ile Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesinden; Ortopedi ve
Travmatoloji, Radyoloji ile Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon branşlarında olmak üzere toplam 3 uzman hekimin bilirkişi olarak tayin edilmesi talep edilmiştir. Bu itibarla, anılan Hastanede görev yapan; Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı ( . .), Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı ( . . .) ile Radyoloji Uzmanı ( . .) bilirkişi olarak görevlendirildiği Kurumumuza bildirilmiştir.
11. Söz konusu bilirkişiler tarafından hazırlanıp, 25/10/2021 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına giren
Bilirkişi Raporunda özetle; “… Konuyla alakalı olarak; (TC ) isimli vatandaş hastanemize davet edilmiş ve 27.09.2021 tarihinde tarafımızca muayenesi gerçekleşmiştir. Yapılan fizik muayenesi normal sınırlara yakın olarak değerlendirilen şahısın; her iki ayak grafısi istenmiş ve raporlanmıştır. Hastanemizce radyoloji kliniğinde çekilen 27.09.2021 tarihli grafisinde “Bilateral talokalkaneal eklem ilişkisi ve eklem mesafesi normaldir. Belirgin dejerasyon saptanmamıştır. Kalkaneal tepe açısı sağda 22 derecedir. Kalkaneal tepe açısı solda 17 derecedir.” olarak değerlendirilmiş ve tarafımızca raporlanmış olup, şahsa konan tanı doğru olarak değerlendirilmiştir.
Türk Silahlı Kuvvetleri. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvelik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliği’nin EK-C Hastalıklar Listesi MADDE 66 A) 1. Ayakların yürüyüşü güçleştirmeyecek derecede şekil bozuklukları ve kalkaneal yükseklik açısı 10 ila 19 derece (10 ve 19 dahil) düztabanlıklar.” hükmü uyarınca Şahıs 66/A/F1 maddesine girmektedir.
Aynı Yönetmeliği Öğrenci adaylarının sağlık yetenekleri bölümü “MADDE 35- (1) Öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve bunlarda diskromatopsi bulunmamalıdır.” hükmü yer almakta olup, şahısın sol ayağının
Kalkaneal tepe açısı solda 17 derece olmasından dolayı TSK Sağlık Yeteneği yönetmeliği hükümlerince
“Askeri Öğrenci Olamaz” hükmündeki görüş ve kanaatimizi arz ederiz.” şeklinde kanaat bildirildiği tespit edilmiştir.
12. Bu kapsamda, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Bilirkişi
Raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurana, hakem hastane olarak gittiği
Ankara Şehir Hastanesinde konulan sağlık tanısının doğru olduğunun bilirkişi raporu ile teyit edildiği anlaşılmış olup, Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 35’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca “askeri öğrenci olamaz” şeklindeki idarenin işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi