|
ÖZET: Başvuran, İGDAŞ tarafından 18 Aralık 2020 tarihinde değiştirilen sayacının doğruluk muayenesine alınamaması nedeniyle 959,65 TL ek fatura kesildiğini iddia ederek, bu fatura tutarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Başvuran, 86 yaşında okuma yazma bilmeyen bir kişi olarak, sayaç arızasını tespit etmenin kendisi için mümkün olmadığını belirtmiştir. İGDAŞ ise, faturalandırmanın 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde yapıldığını, geçmiş dönem tüketim verilerinin yetersiz olması nedeniyle benzer tüketim eğilimindeki diğer müşterilerin ortalamasına göre hesaplama yaptıklarını ifade etmiştir.
İGDAŞ, başvuranın itirazı üzerine yapılan değerlendirmede, sayaca müdahale edildiği tespit edilse de, hangi kullanıcı tarafından yapıldığının belirlenemediğini ve bu nedenle kaçak kullanım bedelinin iptal edildiğini belirtmiştir. Fakat, geçmiş dönem tüketim verisi bulunmadığı için, benzer tüketim eğilimindeki diğer kullanıcıların ortalaması esas alınarak 966,00 TL tutarında kıyas faturasının kesildiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesini önererek, idarenin mevzuata uygun hareket ettiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazı, ilgili idarenin işlemlerinin hukuka uygunluğu gerekçesiyle reddedilmiştir. İdareye, iyi yönetim ilkelerine uygun hareket etmesi ve gerekli dikkat ve özeni göstermesi tavsiye edilmiştir. Başvuranın, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/260-S.22.400
BAŞVURU NO : 2021/12221
KARAR TARİHİ : 07/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İGDAŞ İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ VE TİCARET
ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Faturalandırmaya itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 11/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İGDAŞ tarafından sayacın 18 Aralık 2020 tarihinde değiştirildiğini, doğruluk muayenesine alınamaması sebebiyle 959,65 TL’lik ek faturalandırma yapıldığını, sayacın muayeneye alınamaması ve sayaçta yaşanan arızadan kendisinin sorumlu olmadığını, 86 yaşında okuma yazma bilmeyen bir kişinin bu arızayı tespit edip ilgili kuruma bildirmesinin mümkün olmadığını belirterek faturanın yeniden değerlendirilip gerçek kullanım tutarının yansıtılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş.’nin sayılı ve 07/07/2021 tarihli başvurana muhatap yazısında, “… adına kayıtlı numaralı tesisata tahakkuk ettirilen 14/04/2021 tarihli ve numaralı kıyas faturaya itiraz etmektesiniz. … serin numaralı G4 tip sayacınız 18/12/2020 tarihinde değiştirilmiştir. … doğruluk muayenesi alınamaması sebebiyle 19/12/2019 ile 17/12/2020 tarihler arası kullanımınız kıyas yapılarak tespit edilmiştir. Kendi geçmiş aktif dönem kullanımız olmadığından yine aynı dönemler içerisinde benzer kullanım ortalaması 904 m3 olarak tespit edilmiş, ilgili dönem içerisinde tahakkuk eden 403 m3 düştükten sonra kalan 503 m3 karşılığı 959,65 TL tarafınıza tahakkuk ettirilmiştir.”,
3. İstanbul Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş.’nin sayılı tarihli bilgi ve belge talebine yönelik cevabi yazısında, “Sn. ‘ın numaralı sözleşme hesabına tahakkuk ettirilen kıyas fatura ile ilgili Kurumunuza yapmış olduğu başvurusu kapsamında ilgi sayılı yazınız ile talep etmiş olduğunuz hususlara ilişkin açıklamalarımız aşağıda yer almaktadır.
4. İGDAŞ doğalgaz dağıtımı ile ilgili uygulamalarını 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na ve bu kanuna dayanarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun yürürlüğe koyduğu doğal gaz piyasası ikincil mevzuata göre yürütmektedir.
5. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin; Sayaç başlıklı 40. maddesinde; “…”, Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması başlıklı 42. maddesinde; “…” hükümleri yer almaktadır.
6. (TCKN: ) numaralı tesisatın kayıtlı olduğu taşınmaza 16.10.2019 tarihinde sözleşme yaparak 28.10.2019 tarihinde doğal gaz kullanımına başlamıştır.
7. 18.12.2020 tarihinde tesisatında takılı olan G4 Tipi numaralı sayaç müdahale şüphesiyle değiştirilmiş olup, mezkur sayaç üzerinde yapılan teknik inceleme neticesi; “Mühür (Damga) yerine yabancı cisim (Kurşun) takıldığı” rapor edilmiştir.
8. Sayaca müdahale edilmesi sebebiyle müşterimize 19.04.2021 son ödeme tarihli 3.957,00 TL tutarında kaçak kullanım bedeli faturası tahakkuk ettirilmiştir. Ancak, müşterimizin itirazı üzerine yapılan değerlendirme neticesi; tesisatta daha önce aynı sayaçla başka kullanıcılar tarafından doğal gaz kullanımın yapıldığı görülmüş ve sayaca hangi kullanıcı tarafından müdahale edildiği tespit edilemediğinden kaçak kullanım bedeli faturası iptal edilmiştir.
9. Müşterimize tüketim kaybı için geriye dönük 1 yıl üzerinden (19.12.2019 ‐17.12.2020 dönemi için) geçmiş dönem tüketimi bulunmadığından benzer tüketim eğilimine sahip müşterilerin tüketim ortalaması esas alınarak 904 m³ tüketim hesabı yapılmış ve bu tüketimden dönem içi tüketimi olan 401 m³ tüketim düşüldükten sonra kalan 503 m³ tüketim karşılığı 966,00 TL tutarında kıyas fatura tahakkuk ettirilmiştir.
Mezkur faturanın ödemesi 06.08.2021 tarihinde yapılmıştır.
10. Müşterimizin faturasını son ödeme tarihinden sonra ödemesi sebebiyle 48,61 TL gecikme bedeli+KDV toplamı 03.09.2021 son ödeme tarihli 110,00 TL tutarındaki faturasına yansıtılmıştır. Bunun dışında herhangi bir sayaç muayene ve değişim bedeli tahsil edilmemiştir.
11. ‘ın şirketimize vermiş olduğu 01.07.2021 tarihli dilekçesine Ek’te sunduğumuz
07.07.2021 tarih ve sayılı yazımız ile cevap verilmiştir. Yazımızda fatura dönemine ilişkin mesken
kullanılmadı veya az kullanıldı ise elektrik ve su tüketim bilgilerinin ibraz edilmesi halinde kıyas faturanın yeniden değerlendirilebileceği bildirilmiştir. Ancak, müşterimiz tarafından herhangi bir evrak ibrazı olmamıştır.
12. İlgili tesisata ait sayaç raporu, kıyas hesabı, fatura sureti ve hesap bilgileri dökümü Ek’te yer almaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
13. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
15. 24925 sayılı ve 03.11.2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve
Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması’ başlıklı
42 nci maddesinde, “Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya
yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse, doğal gaz tüketim miktarı aşağıdaki şekilde belirlenir: b) Diğer müşteriler için ise; son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır. c) Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; kontrol, sayaç açma-kapama, mühürleme, pil değiştirme, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir.” ‘Sayaçların kontrol edilmesi’ başlıklı 43 üncü maddesinde, “Dağıtım şirketi, sayaçların sağlıklı işleyişini bir yılı geçmemek kaydıyla kontrol eder. Sayacın 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri doğrultusunda dağıtım şirketi tarafından, her türlü ayar ve bakımı için periyodik olarak muayene ettirilmesi esastır. Sayaçların arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde müşteri sayacın muayenesini talep edebilir. Bu talep, dağıtım şirketi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar
Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır.”, ‘Kaçak doğal gaz kullanımı’ başlıklı 52 nci maddesinde, “Dağıtım sistemine veya sayaca ya da tesisata müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, tüketimin eksik veya hatalı ölçülerek ya da hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak doğal gaz kullanımı olarak kabul edilir. Kaçak doğal gaz kullanımının tespit edilmesinde, dağıtım şirketinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Kaçak doğal gaz kullanıldığının tespit edilmesi halinde, dağıtım şirketi tarafından tutanak düzenlenir ve kaçak kullanımın engellenmesi için gereken önlemler alınır. Kaçak doğal gaz kullanım bedeli, yapılan tespit çerçevesinde, ölçüm ve kontrol sonuçlarına göre düzenlenen belgelere dayanılarak hesaplanmak suretiyle, kullanım süresi ve bu süre içerisinde tüketilen doğal gaz miktarı dikkate alınarak dağıtım şirketi tarafından müşteriye tahakkuk ettirilir.”,
16. 25545 sayılı ve 06.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Kaçak veya Usulsüz Doğal Gaz
Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esasların 1 inci maddesinde, “Kaçak veya usulsüz doğal gaz kullanıldığı belirlenen kullanım yerinde, dağıtım şirketinin en az iki yetkilisi ile kaçak veya usulsüz doğal gaz kullananın (kullanıcı) veya yetkili temsilcisinin imzalayacağı bir tutanakla durum tespit edilir ve tutanağın bir sureti kullanıcıya bırakılır. Ancak kullanıcının tutanağın düzenlenmesi sırasında kullanım yerinde bulunmaması veya tutanağı imzalamaktan imtina etmesi durumunda, düzenlenen tutanak kullanım yerine bırakılır. Tutanakta kaçak veya usulsüz doğal gaz kullanım şekli ve tespit edilen diğer hususlar açıkça belirtilir. Dağıtım şirketinin tespitlerini somut bilgi ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarını ihlal etmemesi esastır.”, 2 nci maddesinde, “Kaçak olarak doğal gaz kullanma süresi; kontrol, mühürleme, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma, pil değiştirme, doğal gaz kullanım sözleşmesi imzalanması, varsa daha önce kaçak doğal gaz kullanıldığına ilişkin tutanak ve hatlara bağlantı yapılması işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir. Bu süre bir yılı aşamaz.”, 3 üncü maddesinde, “Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim miktarı, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 nci maddesi (a) ve (b)
bentleri hükümlerine göre hesaplanır.”, 4 üncü maddesinde, “Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim bedeli; kaçak doğal gaz kullanım miktarı ve faturalandırmanın yapıldığı tarihteki cari perakende satış fiyatı esas alınarak hesaplanır. Dağıtım şirketi, müşterilerle yapacağı anlaşma ve sözleşmelerde kaçak doğal gaz kullanım miktarının % 200’üne kadar, tekerrürü halinde ise % 300’üne kadar “kaçak doğal gaz kullanım bedeli” uygulanabileceğine ilişkin hükümlere yer verebilir…” hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
17. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 18. Başvuran, kaçak kullanım gerekçesiyle faturalandırılan tutara itiraz etmektedir.
19. İlgili idare, mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığını belirtmektedir.
20. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın 16.10.2019 tarihinde sözleşme imzaladığı, 28.10.2019 tarihi itibari ile kullanıma başladığı, 18.12.2020 tarihinde sayaca müdahale şüphesiyle değişim yapıldığı, 22/01/2021 tarihli ve sayılı rapor ile mührün (damganın) yerine yabancı cisim (kurşun) takıldığının belirtildiği, 19.04.2021 son ödeme tarihli 3.957,00 TL tutarında kaçak kullanım bedeli faturası tahakkuk ettirildiği, başvuranın itirazı üzerine yapılan değerlendirme neticesi; tesisatta daha önce aynı sayaçla başka kullanıcılar tarafından doğal gaz kullanımın yapıldığı ve sayaca hangi kullanıcı tarafından müdahale edildiğinin tespit edilemediği gerekçesiyle kaçak kullanım ceza bedelinin iptal edildiği, tüketim kaybı için geriye dönük 1 yıl (19.12.2019 ‐17.12.2020 dönemi için) geçmiş dönem tüketimi bulunmadığı gerekçesiyle 93 adet benzer tüketim eğilimine sahip müşterilerin tüketim ortalaması esas alınarak 904 m³ tüketim hesabı yapıldığı, bu tüketimden dönem içi tüketim olan 401 m³ tüketim düşüldükten sonra kalan 503 m³ tüketim karşılığı olarak 966,00 TL tutarında kıyas fatura tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
21. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, kaçak doğal gaz kullanımı durumunda uygulanacak usul ve esaslara göre, durumun bir tutanakla tespit edileceği ve tutanağın bir suretinin kullanıcıya bırakılacağı, kullanıcının kullanım yerinde bulunmaması veya tutanağı imzalamaktan imtina
etmesi durumunda, düzenlenen tutanağın kullanım yerine bırakılacağı, tutanakta kaçak veya usulsüz doğal gaz kullanım şekli ve tespit edilen diğer hususlar açıkça belirtileceği, dağıtım şirketinin tespitlerini somut bilgi ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarını ihlal etmemesinin esas olduğu,
22. Kaçak olarak doğal gaz kullanma süresinin; kontrol, mühürleme, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma, pil değiştirme, doğal gaz kullanım sözleşmesi imzalanması, varsa daha önce kaçak doğal gaz kullanıldığına ilişkin tutanak ve hatlara bağlantı yapılması işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süre olduğu ve bu sürenin bir yılı aşamayacağı,
23. Kaçak olarak kullanılan doğal gaz tüketim miktarının, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri
Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 nci maddesi (a) ve (b) bentleri hükümlerine göre hesaplanacağı,
24. Dağıtım şirketinin, müşterilerle yapacağı anlaşma ve sözleşmelerde kaçak doğal gaz kullanım miktarının % 200’üne kadar, tekerrürü halinde ise % 300’üne kadar “kaçak doğal gaz kullanım bedeli” uygulanabileceğine ilişkin hükümlere yer verebileceği,
25. Başvuran tarafından akdedilen sözleşmede, “…Kaçak olarak doğal gaz kullanılması halinde; kaçak doğal gaz kullanım miktarı ve faturalandırmanın yapıldığı tarihteki cari perakende satış fiyatı esas alınarak kaçak doğal gaz kullanım miktarının %200’ü, tekerrürü halinde ise %300’ü “kaçak doğal gaz kullanım bedeli” olarak tahakkuk ettirilir. Usulsüzlük, doğal gaz kullanımının tespitinde ise sayaç açmakapama bedelinin 3 (üç) katı usulsüz doğal gaz kullanım bedeli tahakkuk ettirilir.….” ifadelerinin bulunduğu,
26. Somut olayda, 30/03/2021 tarihinde işaretlenerek sayacın değiştirildiği yönünde bildirim bırakıldığı, müşteri imza kısmının boş olduğu, tutanakta kaçak doğal gaz kullanım şekli ve tespit edilen diğer hususların açıkça belirtilmediği, dağıtım şirketinin tespitlerini ilk aşamada somut bilgi ve belgelere dayandırmadığı,
27. Sonrasında, İstanbul Uygulamalı Gaz ve Enerji Teknolojileri Araştırma Mühendislik Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (UGETAM A.Ş.) tarafından 22/01/2021 tarihinde düzenlenen numaralı sayaç ön kontrol formu ile ‘Mühür (damga) yerine yabancı cisim (kurşun) takıymıştır.’ sonucuna ulaşıldığı, raporun alt kısmında, ‘Bu form muayene için gelen sayaçların ön kontrolü amacıyla oluşturulmuştur. Ölçü ve Ölçü
Aletleri Muayene Yönetmeliği kapsamında yapılan şikâyetle sayaç muayenesi raporu yerine geçmez.’ ifadelerinin bulunduğu,
28. Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinin dördüncü maddesinde Ölçü ve ölçü aletlerinin ‘1- İlk
Muayene, 2- Periyodik Muayene, 3- Ani Muayene, 4- Şikayet Muayenesi, 5- Stok Muayenesi,’ muayenelere tabi tutulacağı, ön kontrol formunun nihai olarak şekillendirilmemesine rağmen işleme dayanak olarak kullanıldığı ancak ön kontrol formunda ve dosya kapsamında yer alan fotoğraflardan sayaca müdahalenin açık olduğu,
29. Kaçak olarak doğal gaz kullanma süresinin ikincil düzenleme olan bir yıl süresinin baz alınarak hesaplandığı, bu kapsamda dağıtım şirketinin Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri
Yönetmeliğinin ‘Sayaçların kontrol edilmesi’ başlıklı 43 üncü maddesinde bulunan ‘…sayaçların sağlıklı işleyişini bir yılı geçmemek kaydıyla kontrol eder.’ hükmü doğrultusunda işlem tesis etmediği ve düzenli kontrole ilişkin bilgi ve belge sunamadığı,
30. Bununla beraber kontrol süresi olarak öngörülen bir yıllık süre ve kaçak kullanımın esas alındığı bir yıllık sürenin örtüştüğü ve makul kabul edilebileceği,
31. Somut olayda abone sözleşmesinde kaçak doğalgaz kullanım ceza bedeli alınacağına dair açık hüküm bulunduğu, abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği hükümleri gereğince abonelik sözleşmesinin açık ve okunabilir bir şekilde düzenlendiği ve tüketiciye sunulan mal veya hizmetin bedeli dışında tüketiciden ilgili mevzuat gereği tahsil edilmesi zorunlu bedeller söz konusu ise, bu bedellerin neler olduğu gibi zorunlu sözleşme içeriklerine yer verildiği,
32. Diğer genel atıfların ve sözleşme eklerinin genel işlem koşulu olarak ele alınması gerektiği, abonelik sözleşmesi hükümlerinin genel işlem koşulu olarak değerlendirilebileceği, ‘Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır.’ düzenlemesi kapsamında yazılmamış sayılabileceği,
33. Sözleşme yapılmadan önce açıkça bilgi verilmesi, karşı tarafın öğrenmesi için imkân tanınması, genel işlem şartlarını kullanan taraf karşı tarafa öğrenme imkânı sağlanması ve karşı tarafça şartların rıza ile kabul edilmesi durumunda sözleşme hükmü haline geleceği ve sözleşme içeriğine dâhil edilmiş olacağı, söz konusu hükümlerin sözleşmelere, kamu yararına, kamu düzenine aykırı hükümler olmadığı, böylece sözleşme kapsamındaki genel işlem koşullarının yazılmamış sayılmasını kabul etme olanağının bulunmadığı ve başvurana tahakkuk ettirilen kaçak doğalgaz kullanım ceza bedelinin yerinde olduğu,
34. İlgili idare tarafından tesisatta daha önce aynı sayaçla başka kullanıcılar tarafından doğal gaz kullanımın yapıldığı ve sayaca hangi kullanıcı tarafından müdahale edildiğinin tespit edilemediği gerekçesiyle kaçak kullanım ceza bedelinin iptal edildiği, idarenin bu işleminin takdir yetkisinde olduğu ve takdir yetkisini tüketici lehine gerekçeli bir şekilde kullandığının anlaşıldığı,
35. Diğer taraftan tam anlamıyla faturalandırılamayan kaçak kullanım süresince oluşan kaçak doğal gaz kullanım miktarının tespit edilmesi gerektiği, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri
Yönetmeliğinin ‘Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması’ başlıklı 42 nci maddesinin b bendinde düzenlenen “b) Diğer müşteriler için ise; son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır.
Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır.” şeklinde düzenlendiği,
36. Bu kapsamda öncelikle son iki yılın Ekim-Kasım-Aralık olarak üç aylık dönemlerden oluşan aynı çeyrek döneminin incelenmesi gerektiği, başvuranın ise ilk olarak 19/11/2019 tarihinde faturalandırıldığı, böylelikle geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda öngörülen benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak hesaplamanın yapılması gerektiği,
37. İlgili idare tarafından gerçekleştirilen usul hatalarının kaçak kullanım tüketim hesabını belirlemede sonuca etkili olmadığı, ilgili idarenin de tüketimleri sağlıklı olmadığı gerekçesiyle 93 benzer tesisat sayısını ve 904,48 m3 benzer tüketim ortalamasını dikkate alarak 503,34 m3 kaçak kullanım tüketim hesabını
966,00 TL tutarında kıyas fatura olarak faturalandırdığı ve kaçak doğalgaz kullanım ceza bedelini kendi tasarrufu ile aramadığı hususları ile birlikte yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazın ilgili idarece reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 38. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
39. İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun ve kaçak doğal gaz kullanımı durumunda durumun tutanakla tespit edilmesi, tutanağın bir suretinin kullanıcıya bırakılması, tutanakta kaçak veya usulsüz doğal gaz kullanım şekli ve tespit edilen diğer hususlar açıkça belirtilmesi, tespitlerini somut bilgi ve belgelere dayandırması, sayaç muayenelerinin Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmesi, sayaçların sağlıklı işleyişini bir yılı geçmemek kaydıyla kontrol edilmesi, faturalandırmanın gecikmemesi ve tesisatta daha önce aynı sayaçla başka kullanıcılar tarafından doğal gaz kullanımın yapıldığı ve sayaca hangi kullanıcı tarafından müdahale edildiğinin tespit edilemediği gerekçesiyle kaçak kullanım ceza bedelinin iptal edilmesi durumunun her kullanıcı için mümkün olabileceği dikkate alındığında tespit ve belirlemelerde gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi hususlarında daha dikkatli davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
40. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazının REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ ve TİCARET ANONİM
ŞİRKETİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi