|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen kıyas faturasına itiraz ederek Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. Başvuru, 05.03.2021 tarihinde başlatılan abonelik süreci ve takip eden dönemlerdeki faturalandırmaya yönelik şikayetleri içermektedir. Başvuran, sayaç arızası nedeniyle düzenlenen kıyas faturasının hesaplanma yönteminin hatalı olduğunu savunmakta ve fatura tutarlarının düzeltilmesini talep etmektedir.
İstanbul Gaz Dağıtım A.Ş., başvuranın fatura itirazına ilişkin açıklamalarında, sayaç değişikliği ve kıyaslama yönteminin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, sayaç arızası durumunda benzer tüketim eğilimlerine sahip diğer abonelerin tüketim ortalamalarının esas alındığı ifade edilmiştir. Başvuranın geçmiş tüketim verisi bulunmadığı için, hesaplamaların benzer tüketim eğilimindeki diğer müşterilere göre yapıldığı vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvuranın itirazının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmasıyla alınmıştır. Ayrıca, idarenin faturalama süreçlerinde daha dikkatli olması gerektiği ve sayaçların düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiği önerilmiştir. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/704-S.22.1103
BAŞVURU NO : 2021/12605
KARAR TARİHİ : 17/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İGDAŞ İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ VE TİCARET
ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Faturalandırmaya itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 05.03.2021 tarihinde abonelik başlattığını, Mart ayı için 163 TL güvence bedeli içinde olmak üzere 272 TL, Nisan ayı için 163 TL güvence bedeli içinde olmak üzere 205 TL fatura ödediğini, sonraki ay 163 TL fatura kesildiği gerekçesiyle arıza bildiriminde bulunduğunu ve sayacın değiştirildiğini, sayaç değişikliği sonrasında 372 ve 55 TL olmak üzere iki faturalandırma yapıldığını, gerekçe olarak sayaç arızası nedeniyle kıyas fatura düzenlendiğinin söylendiğini, kıyas faturanın komşu kullanımına göre hesaplanmasının doğru olmadığını, oluşturulan kıyas faturanın 163 TL güvence bedeli taksiti ve 50 TL civarı gaz kullanım bedelini kabul ettiğini belirterek faturalandırmaya itiraz etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş.’nin sayılı ve 13/07/2021 tarihli başvurana muhatap yazısında, “… adına kayıtlı numaralı sözleşme hesabına tahakkuk ettirilen 12/06/2021 tarih ve numaralı kıyas faturaya itiraz etmektesiniz. … seri numaralı sayacınız numaratör arızası sebebiyle 02/06/2021 tarihinde değiştirilmiştir. Bu sayaç ile tüketim yaptığınız 31/03/2021 ile 01/06/2021 tarihleri arasına kendi geçmiş tüketiminiz bulunmadığından yine aynı dönemler arasında benzer tüketim ortalaması 122 m3 olarak tespit edilmiştir. Dönem içerisinde tahakkuk
eden 20 m3 düşüldükten sonra geri kalan 102 m3 208 TL tarafınıza tahakkuk ettirilmiştir…” ifadelerine yer verilmiştir.
3. İstanbul Gaz Dağıtım San. Tic. A.Ş.’nin sayılı bilgi ve belge talebine yönelik cevabi yazısında, “…Sn. ‘in 5 numaralı sözleşme hesabına tahakkuk ettirilen
01.07.2021 son ödeme tarihli 372,00 TL ve 09.07.2021 son ödeme tarihli 55,00 TL tutarlı faturalarla ilgili
olarak Kurumunuza yapmış olduğu başvurusu kapsamında ilgi sayılı yazınız ile talep etmiş olduğunuz hususlara ilişkin açıklamalarımız aşağıda yer almaktadır.
4. İGDAŞ doğalgaz dağıtımı ile ilgili uygulamalarını 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’na ve bu kanuna dayanarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun yürürlüğe koyduğu doğal gaz piyasası ikincil mevzuata göre yürütmektedir.
5. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin; Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması başlıklı 42. maddesinde; ” …” hükümleri yer almaktadır.
6. Sayaçların kontrol edilmesi başlıklı 43.maddesinde; “Sayaçların arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde müşteri sayacın muayenesini talep edebilir. Bu talep, dağıtım şirketi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır.”
7. Tüketimlerin tespit edilmesi, tahakkuk ve faturalandırma başlıklı 48. maddesinde ise; “Dağıtım şirketi, mekanik sayaç kullanan abonelerin sayaç endekslerini müşteri bazında bir önceki okuma tarihine göre artı ‐eksi beş günden fazla sapma olmayacak şekilde, aylık okur. Dağıtım şirketi, doğal gaz satış miktarını son okuma tarihindeki ile bir önceki okuma tarihi arasındaki iki endeksin farkını alarak bu Yönetmeliğin
41 inci maddesine göre hesaplar ve tahakkuk bu değer üzerinden yapılır.” hükümleri yer almaktadır.
8. (TCKN:.) numaralı tesisatın kayıtlı olduğu taşınmaza 04.03.2021 tarihinde sözleşme yaparak 05.03.2021 tarihinde doğal gaz kullanımına başlamıştır.
9. Müşterimizin tesisatında takılı olan sayacın numaratörünün dönmediğine dair Çözüm Merkezimize yapmış olduğu 01.06.2021 tarihli başvurusu üzerine sayaç değişim işlemi yapılmıştır.
10. Sistemimizde yapılan kontrolde abone tesisatında takılı olan G 4 Tipi numaralı sayacın
30.03.2021 tarihinden sonra tüketiminin ciddi anlamda düşüklük kaydettiği; 28.04.2021 tarihinde sonra
herhangi bir faturalandırma yapılmadığı görülmüş ve 31.03.2021 ‐01.06.2021 dönemi için geçmiş dönem tüketimi bulunmadığından benzer tüketim eğilimine sahip müşterilerin tüketim ortalaması esas alınarak
122 m³ tüketim tüketim hesabı yapılmış ve bu tüketimden ilgili dönemde tüketmiş olduğu 20 m³ tüketim
düşüldükten sonra kalan 102 m³ tüketimin karşılığı olan 176,28 TL tüketim bedeli+KDV toplamı
01.07.2021 son ödeme tarihli 372,00 TL tutarındaki faturasına yansıtılmıştır. İlgili faturada 163,75 TL
güvence bedeli taksiti de bulunmaktadır. Faturanın ödemesi 06.07.2021 tarihinde yapılmıştır.
11. Müşterimize daha sonra 29.06.2021 tarihinde yapılan aylık okumada 02.06.2021 ‐29.06.2021 dönemini kapsayan yeni sayacı ile yapmış olduğu 27 m³ tüketim karşılığı 09.07.2021 son ödeme tarihli 55,00 TL tutarında fatura tahakkuk ettirilmiştir. Mezkur faturanın ödemesi 08.07.2021 tarihinde yapılmıştır.
12. Müşterimizin şirketimize vermiş olduğu 07.07.2021 tarihli dilekçesine Ek’te sunduğumuz 13.07.2021 tarih ve sayılı yazımız ile cevap verilmiştir. Müşterimiz dilekçe ekinde ilgili döneme ilişkin elektrik faturalarını ibraz etmiş olup, ilgili faturalardan meskenin aktif olarak kullanıldığı görülmüştür.
13. Söz konusu sayaçta test öncesi yapılan kontrolde, numaratör endeks takımını döndüren dişlinin yuvasından çıktığı, bu sebepten dolayı gaz geçmesine rağmen tüketim kaydetmediği tespit edilmiştir.
14. İlgili tesisata ait başvuru kaydı, kıyas hesabı, fatura sureti ve hesap bilgileri dökümü Ek’te yer almaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
15. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
17. 24925 sayılı ve 03.11.2002 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve
Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Sayacın ölçüm yapmaması veya yanlış ölçüm yapması’ başlıklı
42 nci maddesinde, “Sayacın, müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya
yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse, doğal gaz tüketim miktarı aşağıdaki şekilde belirlenir: b) Diğer müşteriler için ise; son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalaması esas alınır. Bu ortalama, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanır. Müşterinin tüketim ortalamasının; emsal alınan müşterilerin ortalamasından fazla olması halinde, emsal alınan müşterilerin tüketim ortalaması, az olması halinde ise, müşterinin kendi tüketim ortalaması esas alınarak sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı dönem tüketimleri hesaplanır ve tahakkuk ettirilir. Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır. c) Sayacın ölçüm yapamadığı veya yanlış ölçüm yaptığı süre; kontrol, sayaç açma-kapama, mühürleme, pil değiştirme, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma ve abonelik sözleşmesi imzalanması işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile sayacın ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığının tespit edildiği tarih arasındaki süre veya bu süreler bir yıldan uzun ise son bir yıllık süredir.” ‘Sayaçların kontrol edilmesi’ başlıklı 43 üncü maddesinde, “Dağıtım şirketi, sayaçların sağlıklı işleyişini bir yılı geçmemek kaydıyla kontrol eder. Sayacın 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu hükümleri doğrultusunda dağıtım şirketi tarafından, her türlü ayar ve bakımı için periyodik olarak muayene ettirilmesi esastır. Sayaçların arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde müşteri sayacın muayenesini talep edebilir. Bu talep, dağıtım şirketi tarafından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar
Kanunu hükümleri çerçevesinde karşılanır.”, hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 19. Başvuran, kıyas fatura tutarına itiraz etmektedir.
20. İlgili idare, mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığını belirtmektedir.
21. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın 04.03.2021 tarihinde abonelik başlattığı, 01.06.2021 tarihinde sayaç numaratörünün dönmediği yönünde arıza bildiriminde bulunduğu, akabinde sayacın değiştirildiği, sayaç değişikliği sonrasında 372 TL’lik kıyas fatura ve 55 TL’lik aylık kullanım faturasının düzenlendiği anlaşılmıştır.
22. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, sayacın müşterinin kusuru dışında herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya yanlış ölçüm yaptığı durumlarda doğal gaz tüketim miktarının belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda kural olarak son iki yılın aynı çeyrek dönemlerine rastlayan doğal gaz kullanım miktarlarının ortalamasının benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşteriler emsal alınmak suretiyle hesaplanan aynı dönemdeki tüketimlerin ortalaması ile kıyaslanması sonucunda düşük olanın tercih edileceği, bununla birlikte müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamaların, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin verilerin dikkate alınarak yapılacağı,
23. Başvuranın aboneliği kapsamında geçmiş yıllara ait tüketim verisi bulunmadığı, bu nedenle kıyas fatura hesabında benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin verilerin dikkate alınacağı,344 benzer tesisat sayısının 122,43 m3 benzer tüketim ortalamasının hesaplamada dikkate alındığı ve hesaplanan 20m3 tüketimin düşülerek 31.03.2021 ‐01.06.2021 dönemi için 102,43 m3 üzerinden 176,28 TL tüketim bedeli+kdv olmak üzere 372,00 TL faturalandırma yapıldığı, ilgili faturanın 163,75 TL güvence bedeli taksitini de içerdiği, 29.06.2021 tarihinde yapılan aylık okumada 02.06.2021 ‐29.06.2021 dönemini kapsayan yeni sayacı ile yapmış olduğu 27 m³ tüketim karşılığı 55,00 TL faturalandırma yapıldığı,
24. İlgili mevzuatta kıyas fatura düzenlenmesinin usul ve esaslarının belirlendiği açıkça düzenlendiği; ilgili idarece mevzuata uygun işlem tesis edildiği,
25. Başvuran tarafından öncelikle kendi kullanım ortalamasının esas alınması talebinin dar anlamda makul karşılanabileceği ancak abonelik tarihinin yakın olduğu dikkate alındığında sağlıklı bir veri olarak kabul edilemeyeceği, yine 02.06.2021 ‐29.06.2021 dönemini kapsayan faturalandırma tutarının 31.03.2021‐
01.06.2021 dönemi için emsal kabul edilmesi durumunda da yakın tutarların ortaya çıktığı hususları ile
birlikte yukarıda yer verilen düzenlemeler ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazın ilgili idarece reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
27. İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun ve bozuk sayaç üzerinden faturalandırma yapıldığı dikkate alındığında sayaçların sağlıklı işleyişini sıklıkla ve mümkünse her okuma periyodunda kontrol edilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
28. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, Başvuranın faturalandırmaya yönelik itirazının REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL GAZ DAĞITIM SANAYİ ve TİCARET ANONİM
ŞİRKETİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi