Fazla çalışma izni talebi ve COVID-19 izolasyon sürelerinin izin hesaplamasına etkisiyle ilgili uyuşmazlık değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9406-S.21.15194

BAŞVURU NO : 2020/103625

KARAR TARİHİ : 24/06/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜTAHYA E TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU

MÜDÜRLÜĞÜ

İzin işlemlerine ilişkin talepler hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 28/12/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; Kütahya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, fazla çalışma saatlerini hesapladığında 59 günlük izin hakkının oluştuğunu ancak izin hakkının sadece 10 günlük kısmının kullandırıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilgi ve belge talebimize istinaden gönderilen Kütahya E Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu

Müdürlüğünün 24/02/2021 tarih ve Muhabere sayılı yazısında özetle; Ceza infaz kurumlarında hizmetin 24 saat aralıksız devam ettiği dolayısıyla yapılacak iş ve işlemlerin görevli memurlar tarafından vardiya sistemine göre yerine getirildiği,

2.1 Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğün 23.04.2020 tarihli ve – –

/ sayılı yazıları uyarınca Ceza İnfaz Kurumlarındaki personelin, 31.05.2020 tarihine kadar 7 ila

14 gün olmak üzere izolasyona tabi tutulduğu, 10.06.2020 tarihinden itibaren de yurtlarda veya belirlenen

barınma alanlarında izolasyon uygulamasının bitirildiği ve evde izolasyona tabi tutulmaya başlandığı, 7 ilâ

14 günlük evde izolasyon süresini tamamlayan ve herhangi bir COVİD-19 belirtisi göstermeyen personelin,

ceza infaz kurumundaki görevine başlamadan 48 saat önce PCR testine tabi tutulup sonuçları negatif çıktıktan sonra ceza infaz kurumundaki görevine başlatılması uygulamasının halen devam ettiği,

2.2 Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 04/06/2020 tarih ve –

/ sayılı yazısı gereğince Covid- 19 salgını nedeniyle personel çalıştırılmasına ilişkin alınacak önlemler ile ilgili personelin 7 ila 14 gün arasında izolasyona tabi şekilde çalıştırılması, 7 gün içerisinde 4 gün, 24 saatlik nöbetler halinde çalışıp 9 gün istirahatin sonunda tekrar göreve gelmesi şeklinde vardiyaların ayarlandığı, personel sayısı da dikkate alındığında ancak 4 vardiyalık personel çıkarılabildiği bu sebeple söz konusu personele 2020 yılına ait fazla çalışma izninden en fazla 10’ar günlük kısmın kullandırıldığı, başvuranın talep ettiği 59 günlük fazla çalışma izninde, çalışma sisteminde, 7 gün içerisindeki 4 gün 24 saatlik nöbet kısmının hesaplandığı ancak sonrasındaki 9 gün istirahatin hesaba katılmadığı,

2.3 Günün 24 saatinde hizmetin süreklilik arzettiği Kurumlarında pandemi nedeniyle alınması gereken

izolasyon tedbirlerine azami ölçüde riayet edilmesi zarureti nedeniyle, dörtlü vardiya sisteminin haftada 4 gün 24 saat çalışma ve 8 tam gün dinlenme şeklinde uygulanmaya başlandığı, bu uygulamada bir vardiyanın

Pazartesi, Çarşamba, Cuma ve Pazar günleri 24 saat çalışılarak, Salı, Perşembe ve Cumartesi günlerinin ise dinlenilerek geçirildiği, çalışma haftasından sonra 8 tam gün izolasyon tedbirlerine riayet edilerek dinlenildikten sonra 9’uncu gün vardiyaya dahil olunduğu,

2.4 Bu durumda personelin çalıştığı 4 günlük süre içerisinde 56 saat fazla çalışmasının oluştuğu buna

mukabil vardiyaya dahil olduğu dönemde dahil olmak üzere toplam 12 gün dinlendiği, 56 saat fazla çalışmanın karşılığı 8 gün izin verilmesi gerekirken personelin toplam 12 gün fazla çalışma izni kullandığı,

2.4 Fazla çalışma izni hakkında görüş talebine istinaden Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel

Müdürlüğün 10/02/2021 tarihli ve sayılı yazısında; “(…) İzolasyonun sağlık açısından zorunlu bir uygulama olduğu, kurumda çalışan gündüz ve vardiya personelinin çalışma sistemi ile ilgili nöbet çizelgesinin kurum müdürlüğü tarafından düzenlendiği, ilgili personelin izolasyon süresince kurumda fazla çalıştığı sürelerin anılan mevzuatta belirtilen çalışma saatinden fazla olması durumunda, personele yaptırılacak fazla çalışmanın izin süresinde dikkate alınması, ancak görev sonrası ceza infaz kurumunda barındırıldığı süre ile yurt, sosyal tesis, otel vb. yerlerde barındırıldığı sürenin fazla çalışma izninden değerlendirilmesinin uygun olmayacağı mütalaasında bulunulduğu ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve

hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 178 inci maddesinde:

“Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Kütahya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz koruma memuru olarak görev yaptığını, fazla çalışma saatlerini hesapladığında 59 günlük izin hakkının oluştuğunu ancak izin hakkının sadece 10 günlük kısmının kullandırıldığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.

8. Konuya ilişkin idarenin, (2) numaralı paragrafta yer verilen yazısında; başvuranın talep ettiği 59 günlük fazla çalışma izni açısından, çalışma sisteminde, 7 gün içerisindeki 4 gün 24 saatlik nöbet kısmın hesaplandığı ancak sonrasındaki 9 gün istirahatin hesaba katılmadığı ifade edilerek 2020 yılı içerisinde başvurana 10 günlük fazla çalışma izni kullandırıldığı diğer taraftan başvuranın, vardiya sisteminde çalıştığı

4 günlük süre içerisinde 56 saat fazla çalışmasının oluştuğu buna mukabil vardiyaya dahil olduğu dönemde

dahil olmak üzere toplam 12 gün dinlendiği, 56 saat fazla çalışmanın karşılığı 8 gün izin verilmesi gerekirken personelin toplam 12 gün fazla çalışma izni kullandığı ifade edilmiş,

9. Aynı yazıda Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğün 23.04.2020 tarihli ve – – / sayılı yazıları uyarınca Ceza İnfaz Kurumlarındaki personelin, 31.05.2020 tarihine kadar 7 ila 14 gün olmak üzere izolasyona tabi tutulduğu, 10.06.2020 tarihinden itibaren de yurtlarda veya belirlenen barınma alanlarında izolasyon uygulamasının bitirildiği ve evde izolasyona tabi tutulmaya başlandığı, 10/02/2021 tarihli ve sayılı yazılarında ise; “(…) İzolasyonun sağlık açısından zorunlu bir uygulama olduğu, kurumda çalışan gündüz ve vardiya personelinin çalışma sistemi ile ilgili nöbet çizelgesinin kurum müdürlüğü tarafından düzenlendiği, ilgili personelin izolasyon süresince kurumda fazla çalıştığı sürelerin anılan mevzuatta belirtilen çalışma saatinden fazla olması durumunda, personele yaptırılacak fazla çalışmanın izin süresinde dikkate alınması, ancak görev sonrası ceza infaz kurumunda barındırıldığı süre ile yurt, sosyal tesis, otel vb. yerlerde barındırıldığı sürenin fazla çalışma izninden değerlendirilmesinin uygun olmayacağı mütalaasında bulunulduğu belirtilmiştir.

10. İdarece gönderilen bilgi ve belgeler içerisindeki 08/02/2021 tarih ve / Muh. sayılı görüş talepli yazıda ise; başvuranın, çalıştığı günleri haftalık olarak hesapladığı ancak sonraki istirahat ettiği günleri hesaplamadığı böyle olunca 59 gün gibi fazla çalışma günü çıktığı, aylık olarak hesaplanan puantaj cetvelinde başvuranın 26,5 gün fazla çalışma günü tespit edildiği ve COVlD-19 salgın hastalığı kapsamında alınan önlemler çerçevesinde, kurum güvenliği ve personel sayısı dikkate alınarak vardiya personellerinin tamamına 10′ ar gün fazla çalışma izinleri kullandırılabildiği ifadesine yer verilmiştir.

11. Bahse konu açıklamalar doğrultusunda başvurana ilişkin 2020 yılı puantaj cetvelinin incelenmesinde; başvuranın 2020 yılı Ocak-Şubat – Mart döneminde toplam 20 saat sonraki aylarda ise toplam 192 saat olmak üzere yıl içerisinde yekün olarak 212 saatlik fazla çalışması bulunduğu görülmüşse de gerek Ceza

İnfaz Kurumlarındaki personelin, 31.05.2020 tarihine kadar 7 ila 14 gün olmak üzere izolasyona tabi tutulması ve 10.06.2020 tarihinden itibaren de yurtlarda veya belirlenen barınma alanlarında izolasyon uygulamasının bitirilmesi ve evde izolasyona tabi tutulmaya başlanması gerekse yine Ceza ve Tevkifevleri

Genel Müdürlüğün 10/02/2021 tarihli ve sayılı yazısındaki; ilgili personelin izolasyon süresince kurumda fazla çalıştığı sürelerin anılan mevzuatta belirtilen çalışma saatinden fazla olması durumunda, personele yaptırılacak fazla çalışmanın izin süresinde dikkate alınması, ancak görev sonrası ceza infaz kurumunda barındırıldığı süre ile yurt, sosyal tesis, otel vb. yerlerde barındırıldığı sürenin fazla çalışma izninden değerlendirilmesinin uygun olmayacağına ilişkin mütalaası göz önünde bulundurulduğunda idarenin konuya ilişkin farklı bilgiler içeren yazıları karşısında başvuranın 2020 yılı içerisindeki fazla çalışmalarına karşılık izin hakkı elde edip etmediği konusu açıklığa kavuşturulamamıştır.

12. Diğer taraftan dosyada mevcut Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğün 10/02/2021 tarihli ve sayılı yazısında; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 178’inci maddesi ile 2014/5

No’lu Başbakanlık Genelgesi doğrultusunda, ceza infaz kurumlarında yürütülen güvenlik ve infaz hizmetlerinde zaafıyet oluşmayacak şekilde vardiya hizmetlerinin düzenlenmesinde gerekli hassasiyetin gösterilmesi; personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilmesi ancak bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılmasının uygun olacağı hususunun 30.06.2014 tarihli ve 61447256-20-929-4948/ 107689 sayılı yazı ile tüm teşkilata duyurulduğu ifade edilmiş olup bu bağlamda başvuranın, 2020 yılı içerisindeki 212 saatlik fazla çalışmasına karşılık Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğün 10/02/2021 tarihli ve 12206 sayılı yazısındaki tespitler doğrultusunda ne kadarlık izin hakkı doğduğunun ilgili idarece tespit edilmesi, izin hakkı oluşması durumunda daha önce kullandırılan 10 günlük fazla çalışma izninin de mahsup edilmek suretiyle kalan süreler için başvuranın fazla çalışma izin hakkından faydalandırılmasının yerinde olacağı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

13. Dosya kapsamı ve idarenin konuya ilişkin açıklamaları göz önünde bulundurulmak suretiyle idarenin 08/02/2021 tarih ve Muh. sayılı görüş talepli yazısındaki puantaj cetveline göre başvuranın 26,5 gün fazla çalışma günü olduğuna ilişkin tespit doğrultusunda başvuranın izin hakkı elde edip etmediği hususunun açıklığa kavuşturulması ve daha önce kullandırılan 10 günlük fazla çalışma izninin de mahsup edilmek suretiyle kalan süreler için başvuranın fazla çalışma izin hakkından faydalandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kütahya İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VI. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜ ile;

Başvuranın, 2020 yılı içerisindeki fazla çalışmaları karşılığında izin hakkı elde edip etmediği hususunun

Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğün 10/02/2021 tarihli ve 12206 sayılı yazılarındaki tespitler doğrultusunda açıklığa kavuşturulması ve sonucuna göre işlem tesis edilmesi hususunda

KÜTAHYA E TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜN’e TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare

tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın BAŞVURAN’a ve KÜTAHYA E TİPİ KAPALI VE AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU

MÜDÜRLÜĞÜN’e tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi