|
ÖZET: Başvuran, Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü’nde veznedar olarak çalışırken, KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğü’nde geçici görevde bulunduğu dönemde cumartesi günlerine ait fazla çalışma ücretinin ödenmesini talep etmiştir. Ancak, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi’nin ilgili yönetmelik ve prosedürleri gereği, fazla çalışma onayı alınmadan bu tür bir çalışma yapılması mümkün değildir. Başvuranın görev alanıyla ilgili olarak Mersin PTT Başmüdürlüğü tarafından herhangi bir fazla çalışma onayı verilmediği tespit edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, başvuranın talep ettiği fazla çalışma süresinin, kendisinin görev tanımına girmeyen işlemler için olduğu ve bu nedenle fazla çalışma ücreti ödenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. İlgili prosedürler çerçevesinde, fazla çalışma onayı alınmadan yapılan çalışmalarda ücret ödenemeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir ve bu kararın hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/4169-S.23.6822
BAŞVURU NO : 2022/16143
KARAR TARİHİ : 31/03/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
Fazla çalışma ücreti ödenmesi talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde veznedar olarak görev yapmaktayken
07/01/2022 tarihli ve sayılı emirle KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde, 15 Ocak-15
Mayıs/2022 döneminde geçici görevli veznedar olarak, 14/01/2022 tarihinde göreve başladığını, görev yaptığı müdürlükte cumartesi günleri gişe hizmetleri verildiğinden Müdürlük tarafından Mersin PTT
Başmüdürlüğünden Mali Sorumluluk ve Kasa Yönergesi uyarınca her ay 399 sayılı KHK kapsamındaki personel için haftanın altıncı günü çalışma, idari hizmet sözleşmeli personel için de fazla çalışma talebinde bulunulmakta olduğunu, onay listesinde sadece kasa sorumlusu personel ve gişe personeline onay verildiğini, veznedara fazla çalışma onayı verilmemesinin söz konusu Yönergeye aykırı olduğuna dair 23/03/2022 tarihli dilekçesinin 25/03/2022 tarihli ve sayılı yazı ile reddedildiğini, PTT Genel
Müdürlüğü Muhasebe Finansman Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere 06/04/2022 tarihli dilekçe ile reddedilen talebini yenilediğini belirtmiş olup Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde görev yaptığı sürede hizmet verdiği cumartesi günlerine ait fazla çalışma ücretinin ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru konusuyla aynı taleple yapmış olduğu 07/06/2022
tarihli ve 2022/8189 numaralı başvurusuna ilişkin 21/06/2022 tarihli ve – sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Finans ve Muhasebe
Başkanlığından alınan 07/07/2022 tarihli ve – sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın İdari Hizmet Sözleşmeli personel olarak istihdam edilmekte olduğu, İdari Hizmet
Sözleşmeli personelin fazla çalışmaya ilişkin uygulama tebliği ile yayımlanan İdari Hizmet Sözleşmeli
Personelin Fazla Çalışma Prosedürünün 5.1.3. maddesi doğrultusunda, müdüre -kasa sorumlusu olarak fazla çalışma ödemesi yapılabilmesi için veznedarla birlikte fazla çalışma yapması gerektiğinden- kasa sorumluluğundan dolayı fazla çalışma onayı verilmesinin prosedür ve tebliğlere aykırı olduğu, anılan
Prosedürde yer alan “5.2.1. Fazla çalışma yetkilisi, kendi sorumluluk sahası içinde vereceği onay doğrultusunda personele fazla çalışma yaptırabilir, onay alınmadan fazla çalışma yaptırılamaz.” düzenlemesinde onay alınmadan fazla çalışma yapılmaması hususu belirtilmiş olmasına rağmen sıralı mevzuat hükümlerine aykırı davranıldığı, ayrıca KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde geçici görevli personelin konakladığı yer ile PTT Müdürlüğünün iç içe olduğu ve cumartesi günleri personelin orada bulunmasının fazla çalışmaya konu bir iş yaptığı anlamına gelmeyeceği ve işyeri kayıtları, iş yerindeki belgeler vs. kayıtların detaylı incelenmesi için denetim elemanı görevlendirilerek raporun sonucuna göre işlem tesis edilmesinin uygun mütalaa edildiği hususlarına yer verilmiş olduğu; Kurumumuzca şikâyet başvurusuna konu edilen talebin idare tarafından değerlendirmeye alınması, incelenmesi ve gerekli görülmesi halinde soruşturulması gerektiğinin belirtilmesi üzerine Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketi Finans ve Muhasebe Başkanlığı tarafından gönderilen 29/09/2022 tarihli ve
– – sayılı yazıda özetle; Şirket tarafından KKTC Gazimagosa Aspos PTT
Müdürlüğünün bağlı olduğu Mersin PTT Başmüdürlüğüne 08/07/2022 tarihli ve sayılı yazıyla ivedilikle denetim elamanı görevlendirilmesinin belirtildiği, kontrolör tarafından olay detaylı incelerek
Başkanlığa 24/08/2022 tarihli ve sayılı yazıyla bildirildiği, konuya ilişkin inceleme raporunun ekte sunulduğu belirtilmiştir.
2.2) 22/08/2022 tarihli İnceleme Raporunun sonuç kısmında;
2.2.1) Mersin PTT Başmüdürlüğünce ek mesai taleplerinin Genel Müdürlük Muhasebe ve Finansman
D.Bşk.lığının ilgili tebliğleri doğrultusunda fazla çalışma yaptırılacak personel için fazla çalışma yapılmadan önce Merkez Teşkilatına ilgili kurul/daire başkanlıkları ile birim makamlarından, taşra teşkilatında ise ilgili Başmüdürlük Makamından onay alınması hükmü gereğince; merkezlerin ihtiyaçlarına göre yaptıkları taleplerin Başmüdürlüğün ilgili ihtisas Müdürlerinden oluşturulan komisyon tarafından incelenerek, yapılacak olan işlerin yoğunluğu göz önüne alınarak ihtiyaca göre EBYS üzerinden yazılı onay olarak merkezlere gönderildiği ve onaysız ek mesai yaptırılmadığı,
2.2.2) Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde veznedar olarak görev yapan ve 15/01/2022-
15/05/2022 tarihleri arasında KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde görev yapan ’ın fazla çalışma taleplerini içeren yazıların da aynı değerlendirme kapsamında incelendiğinin ve ihtiyaç olmadığından muhtelif defalar EBYS üzerinden ilgili Merkeze bildirildiğinin görüldüğü,
2.2.3) Söz konusu dönemde Merkez Müdürüne verilen ek mesai onayının kasa/vezne işlemleri için
olmadığı, cumartesi günleri gemi ile giden gönderilerin boşaltılması ve sevki için verildiği, dolayısıyla söz konusu işlemlerin Veznedar ’ın görev alanının içinde olmadığı, bu hususta ek mesai talep etmesinin uygun olmadığı, ayrım/sevk işlemleri için ilgili Merkez Müdürüne verilen ek mesainin “Mali
Sorumluluk ve Kasa İşlemleri” Prosedürünün hükümlerine aykırı bir durum teşkil etmediği, bu nedenle
Veznedar ’a ek mesai verilmesinin Makamca da uygun görülmediği,
2.2.4) Bu kapsamda, Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde veznedar olarak görev yapan ve
15/01/2022-15/05/2022 tarihleri arasında KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde görev yapan
’a fazla çalışma ücreti ödenmesine gerek olmadığı hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2) “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu
tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.)
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel
Hakkında Yönetmeliğin;
5.1) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;…
j) Personel: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesi kapsamında PTT’de idari hizmet sözleşmesi ile istihdam edilenleri, … ifade eder.”,
5.2) “Fazla çalışma” başlıklı 50 nci maddesinde “(1) Yönetim Kurulunun belirleyeceği usul ve esaslar
çerçevesinde normal çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde fazla çalışma yaptırılabilir. Yapılan her fazla çalışma saati için ücret ödenir veya çalışmanın sekiz saatine bir gün izin verilir.”,
5.3) “Ücret ve mali haklar” başlıklı 59 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Fazla çalışmaya ilişkin
ödenecek ücretler ile buna dair usul ve esaslar Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.”,
6) 22/10/2021 yayın tarihli PTT İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Fazla Çalışma Prosedürünün;
6.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu prosedür, Şirketimizde Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi’nde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 50’nci maddesi doğrultusunda çalışan idari hizmet sözleşmeli personelin fazla çalışmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.”,
6.2) “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinde “Bu prosedürde geçen;…
3.2. Fazla çalışma: Normal çalışma süresi dışında fiilen yapılan çalışmayı, 3.3. Fazla çalışma yetkilisi: Merkez teşkilatında Komite/Kurul Başkanını, Başkanı, I. Hukuk Müşavirini, Daire Başkanını, Birim Sorumlusunu ve Özel Kalem Müdürünü; taşra teşkilatında ise Başmüdürü, …ifade eder.”,
6.3) “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 5.2 nci maddesinde “5.2.1. Fazla çalışma yetkilisi, kendi sorumluluk
sahası içinde vereceği onay doğrultusunda personele fazla çalışma yaptırabilir, onay alınmadan fazla çalışma yaptırılamaz.
5.2.2. Fazla çalışma planlamaları, gelen talepler ve Genel Müdürlükten yapılan tahsisler doğrultusunda 1’er (birer) aylık dönemler halinde yapılır. Genel Müdürlükten yapılan tahsisler aşılamaz.
5.2.3. Yapılan her fazla çalışma saati için ücret ödenir veya çalışmanın 8 (sekiz) saatine 1 (bir) gün izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok 10 (on) günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir. Ücret ödenmesine ya da izin verilmesine alınacak fazla çalışma onayında belirtilmek şartıyla fazla çalışma yetkilisi karar verir.
5.2.4. Yaptırılan fazla çalışmanın her saati için, hafta sonu ve resmi tatillerde personele ödenen temel ücretin saat başına düşen miktarının 2 (iki) katı kadar; diğer günlerde 1,5 (bir buçuk) katı kadar fazla çalışma ücreti ödenir. Saat başına düşen miktar temel ücretin 240’a (iki yüz kırka)
bölünmesi suretiyle bulunur. Nöbetli çalışmalarda ise fazla çalışma ücreti hafta sonu ve resmi tatil ücreti üzerinden ödenir.
5.2.5. Fazla çalışmanın ücretle karşılanabilmesi için personelin görevlendirildiği işi normal çalışma süresi dışında yapması gerekir.
5.2.6. Vekalet, yürütme, görevlendirme gibi durumlarda personelin görevlendirildiği unvan esas alınır.
5.2.7. Normal çalışma süresi haricinde yapılan çalışmalarda fazla çalışma ücreti ödenebilmesi için bu çalışmalar için başka ad altında bir ücret ödenmemesi esastır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde veznedar olarak görev yapmaktayken 15/01/2022-
15/05/2022 tarihleri arasında KKTC Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğüne geçici görevli veznedar olarak görevlendirilen başvuran tarafından, Gazimagosa Aspos PTT Müdürlüğünde görev yaptığı sürede hizmet verdiği cumartesi günlerine ait fazla çalışma ücretinin ödenmesi talep edilmektedir.
9) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında
Yönetmeliğin 50 nci maddesi doğrultusunda çalışan idari hizmet sözleşmeli personelin fazla çalışmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmış olan İdari Hizmet Sözleşmeli Personelin Fazla
Çalışma Prosedüründe; fazla çalışma yetkilisinin, kendi sorumluluk sahası içinde vereceği onay doğrultusunda personele fazla çalışma yaptırabileceği, onay alınmadan fazla çalışma yaptırılamayacağı hususu açıkça düzenlenmiştir.
10) Mersin PTT Başmüdürlüğü tarafından başvuranın görev alanıyla ilgili fazla çalışma onayı verildiğine
ilişkin herhangi bir veriye ulaşılamamış olup, Kontrolör tarafından düzenlenen 22/08/2022 tarihli İnceleme
Raporunda; 15/01/2022-15/05/2022 tarihlerini kapsayan dönem için Merkez Müdürüne verilen ek mesai onayının kasa/vezne işlemleri için olmadığı, cumartesi günleri gemi ile giden gönderilerin boşaltılması ve sevki için verildiği, dolayısıyla söz konusu işlemlerin Veznedar ’ın görev alanının içinde
olmadığı, ayrım/sevk işlemleri için ilgili Merkez Müdürüne verilen ek mesainin “Mali Sorumluluk ve Kasa
İşlemleri” Prosedürünün hükümlerine aykırı bir durum teşkil etmediği, Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde veznedar olarak görev yapan ve 15/01/2022-15/05/2022 tarihleri arasında KKTC Gazimagosa
Aspos PTT Müdürlüğünde görev yapan ’a fazla çalışma ücreti ödenmesine gerek olmadığı belirtilmiştir.
11) Bu kapsamda; idare tarafından başvurana fazla çalışma ücreti ödenmesine gerek olmadığı sonucuna,
başvuru konusuna ilişkin gerekli inceleme ve araştırma yapılarak varıldığı, İdari Hizmet Sözleşmeli
Personelin Fazla Çalışma Prosedürü gereğince onay alınmadan fazla çalışma yaptırılamayacağı, ilgili
Başmüdürlük tarafından başvuranın görev alanıyla ilgili fazla çalışma onayı verildiğine ilişkin herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanmadığı hususları göz önünde bulundurularak başvuruya konu edilen fazla mesai ücreti ödenmemesi işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edilmiş olduğu değerlendirilmiştir.
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Diyarbakır Suriçi PTT Müdürlüğü bünyesinde
veznedar olarak görev yapmaktayken 15/01/2022-15/05/2022 tarihleri arasında KKTC Gazimagosa Aspos
PTT Müdürlüğüne geçici görevli veznedar olarak görevlendirilen başvurana fazla çalışma ücreti ödenmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Mersin İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi