|
ÖZET: Bu karar, Arama ve Kurtarma Teknisyeni olarak görev yapan başvuranın, fazla çalışma sürelerinin izin olarak kullandırılması talebine ilişkindir. Anayasa’nın hukuk devleti ilkesine ve belirlilik ilkesine atıfta bulunarak, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olması gerektiği vurgulanmaktadır. Devlet memurlarının çalışma saatleri genel olarak 40 saat olarak belirlenmiş olup, bu süreyi aşan çalışmaların fazla çalışma olarak değerlendirileceği ve karşılığında izin veya ücret ödeneceği belirtilmiştir.
Başvuranın 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında kısmi zamanlı personel statüsünde görev yaptığı sürelerde 63,5 gün fazla çalışma izni hakkı bulunduğu, ancak bu iznin kullanımına dair idarede tereddüt yaşandığı ifade edilmektedir. İdare, başvuranın fazla çalışma sürelerinin izne dönüştürülmesi konusunda gerekli bilgilendirmelerin yapılması ve izinlerin kullandırılması yönünde adımlar atılması gerektiği sonucuna varmıştır. Bu durum, hukuka ve hakkaniyete aykırı bir uygulamanın önlenmesi açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/12394-S.22.18946
BAŞVURU NO : 2022/4872
KARAR TARİHİ : 23/09/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
KARS İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Fazla çalışma karşılığı izin talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 30/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 12.08.2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı emrinde kısmi zamanlı personel statüsünde görevlendirmesinin yapıldığını, 30.07.2020 tarihinden 28.12.2021 tarihine kadar ki fazla çalışmaları için tarafına ne fazla çalışma ücreti ödendiğini ne de izin verildiğini ancak 2020 yılı mesai çizelgesine bakıldığında 63,5 gün (508 saat) fazla çalışma izninin bulunduğunu belirterek, bu konuyla ilgili talebine
04.02.2022 tarihinde olumsuz cevap verildiğini bu durumun düzeltilerek fazla çalışmalarının izin olarak
kullandırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Afet ve Acil Durum
Yönetimi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuran ’NUN (Arama ve Kurtarma Teknisyeni) İl Müdürlüğünün Afet ve Acil durum Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlüğü kadrosunda görevli iken, 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı emrinde kısmi zamanlı personel statüsünde görevlendirildiği,
2.2. Başvuranın memuriyete ilk atama tarihi ile 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında
Cumhurbaşkanlığı emrinde kısmi zamanlı personel statüsünde görevli olduğu tarihler arasında İstanbul İl
Afet ve Acil Durum Müdürlüğü bünyesindeki Afet ve Acil Durum Arama ve Kurtarma Birlik
Müdürlüğünde arama kurtarma teknisyeni kadrosunda Devlet Memurları Kanununa tabi olarak 99, 100,
101 ve 176. maddede yer alan usuller ve kadrosu itibari ile kapsamında olduğu 29871 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Arama ve Kurtarma Teknisyenliği Sınav, Atama, Görev ve Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında
Yönetmelik hükümleri kapsamında başvuranın 63,5 gün izni olduğunun idarece de belirtilmekte olup bu konuda bir tereddüt bulunmadığı,
2.3. Başvuranın talebinde yer alan 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı emrinde kısmi zamanlı personel statüsünde görevli olduğu sürelere ilişkin 154 güne tekabül eden kayıtların
Müdürlük tarafından verilen görev ve izin formu olmaması nedeniyle idarece tasdikinde teredüt oluşması, dilekçe ekinde yer alan cetvelde bulunduğu tarihler dikkate alındığında, yeknesaklığın sağlanması amacıyla talep edilen izinlerin, kısmi görevli olduğu sürelerde kullanılıp kullanılmadığı, kısmi görevli olduğu sürelere ilişkin herhangi bir ücret ödenip ödenmediği bildirilmediğinden, fazla çalışma izin durumunun uygunluğu hakkında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına görüş yazısı yazıldığı,
2.4. Başvuranın İl Müdürlüğünün, Afet ve Acil Durum Arama ve Kurtarma Birlik Müdürlüğü kadrosunda görevli iken 63,5 güne tekabül eden fazla çalışma izni kullanımında ve bildiriminde bir engel olmadığının değerlendirildiği ve yazı ile görevli olduğu idareye, idare tarafından bildirimde bulunularak, görevli idarece uygun bulunması halinde izinin kullanılabileceği
ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1. “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18 inci maddesinde; “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.”
3.2. “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50 nci maddesinde;“Dinlenmek, çalışanların hakkıdır.
Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.”
3.3. “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55 inci maddesinde; “Ücret emeğin karşılığıdır.
Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.”
3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.5. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler ” başlıklı D bölümünde yer alan “Genel İlkeler” başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve
/
yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1.“Çalışma saatleri” başlıklı 99 uncu maddesinde; “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak
40 saattir.
Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.
Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.”
5.2. “Günlük çalışma saatlerinin tespiti” başlıklı 100 üncü maddesinde; “Günlük çalışmanın başlama ve bitme saatleri ile öğle dinlenme süresi, bölgelerin ve hizmetin özelliklerine göre merkezde
Cumhurbaşkanınca, illerde valiler tarafından tespit olunur.”
5.3. “Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tespiti” başlıklı
101 inci maddesinde; “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet
memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.”
5.4. “Deyimler” başlıklı 147 nci maddesinde; “Bu Kanunda geçen; … F) Fazla çalışma ücreti: Kurumların, bu Kanunun 178 inci maddesinde yazılı esaslar çerçevesinde normal çalışma saatleri dışında çalıştırdıkları memurlara, fazla çalışma saati itibariyle ödenen parayı, …
İfade eder.”
5.5. “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 178 inci maddesinde;“… B) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.”
6. 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 Numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin;
/
6.1.“Tanımlar” başlıklı 31 inci maddesinde;“(1) Bu Bölümde yer alan; … c) Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezi: Afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezi, …
ifade eder.”
6.2. “İl afet ve acil durum müdürlükleri” başlıklı 52 nci maddesinde;“(2) İl afet ve acil durum
müdürlüklerinin görevleri şunlardır:
… c) İl afet ve acil durum yönetim merkezini yönetmek, kesintisiz ve güvenli haberleşmeyi sağlamak.”
7. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 13 üncü maddesinde; “Belirli bir sürede bitirilmesi gereken zorunlu ve istisnai işlerden, her defasında ayrıca Cumhurbaşkanı kararı alınması kaydıyla, Cumhurbaşkanınca uygun görülenlerde çalışan 657 sayılı Kanuna tabi personele, ayda elli saati ve bir yılda altı ayı geçmemek üzere yılı merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen fazla çalışma saat ücretinin beş katını aşmamak kaydıyla Cumhurbaşkanınca belirlenen çalışma süresi, miktar, usul ve esaslar dahilinde fazla çalışma ücreti ödenebilir. Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. Diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde yaptıkları fazla çalışma karşılığında herhangi bir ad altında ödeme yapılan personele bu madde uyarınca ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmez. ”
8. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin
2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin “Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve
Sosyal Haklar” başlıklı Üçüncü Kısımın “Bayındırlık, İnşaat ve Köy Hizmet Koluna İlişkin Toplu
Sözleşme” başlıklı Yedinci Bölümünde “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 2 nci maddesinde;“(1) Afet ve
Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca kurulmuş olan geçici barınma merkezleri ile Başkanlığın afet ve acil durum hallerinde fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulan birimlerinde; normal çalışma saatleri dışında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personele, ayda toplam 50 saate kadar yapılan fiili fazla çalışmalar karşılığında yılı merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen fazla çalışma saat ücretinin üç katı tutarında fazla çalışma ücreti ödenir.”
9. Bakanlar Kurulunca 19/02/1975 tarihli ve 7/9493 sayılı kararıyla kabul edilen ve13/03/1975 tarihli ve 15176 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Fazla Çalışmanın Uygulama
Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin;
9.1.“Tanımlar” başlıklı 3 üncü bölümünde yer alan 3 üncü maddesinde; “A) Fazla çalışma: Devlet Memurlarının, genel olarak haftalık çalışma süresi olan, 40 saatin üstünde yaptıkları çalışma, fazla çalışmadır.
Bu Yönetmeliğin uygulanması yönünden, özel Kanunlarda mevcut yahut Devlet Memurları Kanunu’na veya
Özel Kanunlara dayanılarak çıkarılacak Tüzük ve Yönetmeliklerdeki:
a)Haftalık çalışma süreleri 40 saatten az olan Devlet Memurlarının 40 saatten fazla çalıştıkları süre; b)Haftalık çalışma süreleri 40 saatten fazla olan Devlet Memurlarının; Özel Kanunlarında mevcut veya
Devlet Memurları Kanunu ya da Özel Kanunlara dayanılarak çıkarılacak Tüzük ve Yönetmeliklerde belirtilen süreden fazla çalıştıkları süre; Fazla çalışma sayılır.
B) Nöbet Hizmeti: Kurumların faaliyetleri gereği, güvenliğin veya hizmetin devamını temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışmadır.”
/
9.2. “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü bölümünde yer alan 4 üncü maddesinde; “Fazla çalışmanın ücretle karşılanabilmesi için memurun kadrosuna ait görevini normal günlük çalışma saatleri dışında fiilen yapması gereklidir.”
9.3. “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü bölümünde yer alan 5 inci maddesinde; “Çalışma saatleri içinde ve dışında yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz.”
9.4. “Genel Esaslar” başlıklı 4 üncü bölümünde yer alan 7 nci maddesinde; “Kurum amirleri gerekli gördükleri hallerde Devlet Memurları Kanununun 99 ve 178 inci maddelerine göre fazla çalışma yaptırabilirler.
Kurum amirleri fazla çalışma yaptıracakları memurlar için düzenleyecekleri “Fazla Çalışma Cetveli” ne memurun günde yaptığı fazla çalışma süresini kaydederler. Bu cetvel memur ve amir tarafından imzalanarak özel dosyasında saklanır.”
10. 19/02/2011 tarihli ve 27851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Afet ve Acil Durum Yönetim
Merkezleri Yönetmeliğinin “Afet ve acil durum yönetim merkezleri ve görevleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “… (4) İl ve ilçe afet ve acil durum yönetim merkezleri yeterli sayıda personeli ile yirmidört saat esasına göre çalışmalarını yürütür. Diğer afet ve acil durum yönetim merkezleri ise üst yöneticilerinin talimatı veya Başkanın talebi üzerine faaliyete geçer ve aynı usule göre faaliyetlerini sona erdirir.”
11. 18/12/2013 tarihli ve 28855 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Afet ve Acil Durum Müdahale
Hizmetleri Yönetmeliğinin “Afet ve acil durum yönetim merkezleri” başlıklı 15 inci maddesinde; “1)
Afet ve acil durumlara müdahale ile sorumlu bakanlık, kurum ve kuruluşlar, valilikler ve valilerce gerekli görülmesi halinde kaymakamlıklar, bünyelerinde kurulan afet ve acil durum yönetim merkezlerince 7 gün
24 saat esasına göre afet ve acil durum hizmetlerinin yürütülmesini sağlar.”
12. 28/10/2016 tarihli ve 29871 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Arama ve Kurtarma
Teknisyenliği Sınav, Atama, Görev ve Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Genel esaslar” başlıklı 23 üncü maddesinde; “(1) Arama ve Kurtarma Teknisyenleri; a) Başkanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde, 24 saat esasına göre, özel kıyafet ve teçhizatla donatılarak çalışır.
b) Arama ve kurtarma hizmetlerinin 7/24 kesintisiz yürütülmesinin sağlanması amacıyla ildeki mevcut personel sayısı ve müdahale faaliyetleri gözetilerek kural olarak 12/36 saat esasına göre çalışır. Çalışma saatleri, görev yerlerine bağlı olmaksızın, yürütülen hizmetin özelliklerine ve ihtiyaca göre düzenlenebilir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
13. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
14. Başvuran özetle Arama ve Kurtarma Teknisyeni olarak görev yapmakta iken yapmış olduğu mesailerden doğan fazla çalışma sürelerinin hesaplanarak izin olarak kullandırılmasını talep etmektedir.
15. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 nci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.
(AYM, 17/04/2008 Tarihli, E.2005/5, K.2008/93 sayılı Kararı).
16. Devlet memurlarının çalışma saatlerine ilişkin düzenlemeler çerçevesinde, genel olarak haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlenmiş olmakla birlikte, kamu kurum ve kuruluşlarına günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde görev yapan memurların çalışma saatlerine ilişkin düzenleme yapma yetkisinin verildiği, belirlenen normal çalışma saatlerini aşan sürelerin ise fazla çalışma olarak değerlendirildiği, fazla çalışmaların ise izin veya ücret olarak karşılanmasının öngörüldüğü, fazla çalışmanın ücretle karşılanmasına ilişkin ilgili kanunlar ve toplu sözleşme hükümleri çerçevesinde kapsamın sınırlı olarak belirlendiği ve bu belirlenenler dışında fazla çalışmanın karşılığında izin verilmesinin benimsendiği anlaşılmaktadır.
17. Ayrıca, Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik ile fazla çalışma ve nöbet hizmetlerine ilişkin tanımların yapıldığı, söz konusu tanımlar ile fazla çalışmanın genel olarak haftalık çalışma süresi olan 40 saatin üstünde veya farklı düzenlemeler ile belirlenen çalışma sürenin üstünde çalışılan süre olarak; nöbet hizmeti ise güvenliğin veya hizmetin devamını temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışma olarak tanımlanmış olup, farklı nitelik ve içerikleri nedeniyle nöbet hizmetlerinin fazla çalışma sayılamayacağı düzenlenmiştir.
18. Konuya ilişkin ilgili idare tarafından gönderilen belgelerde başvuranın fazla mesailerinden kaynaklı 63,5 günlük izin hakkı bulunduğunun İdare tarafından kabul edildiği görülmektedir.
19. Başvuruya konu olayda İdarece tereddütte kalınan kısım, başvuranın 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı emrinde kısmi zamanlı personel statüsünde görevli olduğu sürelere ilişkin olan fazla çalışma kayıtları ve talep edilen izinlerin, kısmi görevli olduğu sürelerde kullanılıp kullanılmadığı, kısmi görevli olduğu sürelere ilişkin herhangi bir ücret ödenip ödenmediği bilgilerine sahip olmamalarıdır.
/
20. İdareyi oluşturan örgütler, birbirinden bağımsız gibi görünse de, Anayasanın 123. maddesinde yer alan
“idare kuruluş ve görevleriyle bir bütündür” düzenlemesine paralel olarak birbirleriyle çeşitli araçlar vasıtasıyla ilişkilidir. Bu kapsamda, İdareden beklenen personelinin 12.08.2020 ile 31.01.2022 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı emrinde görevli olduğu sürelerde fazla çalışmaları nedeniyle izne hak kazanıp/kazanmadığı, kazandı ise bunun izin ya da ücret olarak başvurana ödenip/ödenmediğinin resmi yazışma yoluyla açıklığa kavuşturulması olacağı kanaatine varılmıştır.
21. Fazla çalışmaları nedeniyle izne hak kazanan Devlet memurunun, fazla çalışma yaptığı günleri izleyen yakın bir zamanda bu izinleri kullanması, dinlenme gereksinimi bakımından önemli olup ilgili mevzuat hükümleri bu açıdan değerlendirildiğinde, fazla çalışma kapsamında hak kazanılan izinlerin fazla çalışmanın yaptırıldığı yıl içerisinde kullandırılmasının yerinde olacağı ancak izin sürelerinin, parça parça ya da toplu olarak ve ilgili idareler tarafından uygun görülecek zaman ve sürelerle kullanılabileceğinden ilgili idarelerin de takdir yetkisinin bulunduğu göz önüne alınırsa fazla çalışma yapılan yıl içinde kullanılmayan izin sürelerinin, izleyen yılda da kullanılabileceği ve bu hakkın izleyen yıl içerisinde en kısa sürede kullandırılmasının yerinde olacağı değerlendirilmekte olup, aksi yönde yapılacak uygulamanın da
Anayasamızın angarya yasağını düzenleyen 18 inci maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren 55 inci maddesine aykırılık teşkil edeceği değerlendirilmektedir.
22. Bu kapsamda, başvuranın İdare tarafından kabul edilen fazla çalışma karşılığında hak kazandığı ancak kullanamadığı 63,5 günlük izin hakkının kullanımın sağlanması için personelin şuan görevli olduğu Kars
İl Afet Acil Durum Müdürlüğüne gerekli bilgilendirmenin yapılmasının ve Cumhurbaşkanlığı emrinde geçen tarihlere ilişkin olarak İdare ile yazışarak varsa kişinin fazla çalışma karşılığı izin hakkının da kullandırılması yönünde gerekli adımları atması hem hukuken hem de hakkaniyet açısından yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.
23.Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
Kurumumuzun daha önce verilmiş olan Tavsiye Kararları birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın fazla çalışma karşılığı hak kazanılan izinlerinin kullandırılmasına yönelik talebinin reddedilmesinin, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
/
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın fazla çalışma karşılığında hak kazandığı ancak kullanamadığı izin haklarının kullanımın sağlanması, tereddütte kalınan husus hakkında ilgili İdare ile yazışarak çözüm bulunması yönünde İstanbul
İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ve Kars İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’ne TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdareler
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN, İSTANBUL İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ VE KARS İL AFET
VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/