|
ÖZET: Başvuru, Isparta İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü’nde görevli bir memurun fazla çalışma ücreti ve giyim yardımı talepleri üzerine yapılmıştır. Başvuran, 6 Şubat 2023 tarihindeki depremler sonrası 123 gün sahada görev almış ve toplamda 61,5 gün fazla mesai yapmış olduğunu belirtmiştir. Ancak, bu fazla mesai ücretinin aylardır ödenmediğini ve sosyal yardımların kendisine ulaşmadığını iddia etmiştir.
Isparta İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, başvuranın 2023 yılı içinde 1098 saat fazla çalışma yaptığını, bu sürelerin bir kısmının ücretinin ödendiğini ve bir kısmının da izin olarak kullanıldığını açıklamıştır. Ayrıca, AFAD tarafından sağlanan giyim yardımlarının geçici görevli personele verilmediği, ancak başvuranın bu yardımdan faydalandığı belirtilmiştir. Başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde yapılan incelemelerde, idarenin işlemlerinin ilgili mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın taleplerinin reddine karar verilmiştir. İlgili idarenin işlemlerine karşı yargı yolu açık olup, başvuranın dava açma süresi, kararın tebliğ tarihinden itibaren işlemeye devam edecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10368-S.24.15922
BAŞVURU NO : 2024/4583
KARAR TARİHİ : 30.09.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ISPARTA İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ
Fazla çalışma ücreti ödenmesi ve giyim yardımı yapılması talepleri hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 03.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran (TC: özetle; Isparta İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü bünyesinde sicil numaralı memur olarak kadrosunun bulunduğunu, Valilik Makamı oluru ile
01.11.2023 tarihinde Kaymakamlığında geçici olarak görevlendirildiğini, 6 Şubat 2023
tarihinde meydana gelen depremler sonrasında afet illerinde 5 kez resmi olarak görevlendirildiğini, sahada toplam 123 gün görev aldığını, 24 saat esaslı çalışmalar neticesinde toplam 61,5 gün fazla mesaisinin ortaya çıktığını, her ay maksimum 50 saate kadar ödenmesi gereken fazla çalışma ücretinin aylardır ödenmediğini, bunun yanı sıra sosyal hak ve yardımların da tarafına verilmediğinden bahisle hakkı olan ödemelerin tarafına yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Isparta İl Afet ve Acil
Durum Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın 2023 yılı içinde 1098 saat fazla çalışma yaptığı, ifa edilen fazla çalışma sürelerinin 700 saatinin ücretinin yatırıldığı ve 168 saatinin ise fazla çalışma izni olarak kullanıldığı,
2.2. Fazla çalışma ücreti ödenmesine ilişkin düzenlemenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 178 inci maddesi ve Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik uyarınca aylık ödenebilecek maksimum saatin düzenlendiği ve buna bağlı olarak ödeme ve izin işlemlerinin gerçekleştirildiği,
2.3. AFAD tarafından gönderilen ya da Kurum tarafından tedarik edilen sosyal hak ve yardımların
Başvurana verilmediği hususunda ise, AFAD Başkanlığınca merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personele koruyucu giyim yardımı yapıldığı, yapılan yardım ve yapılacak personele ilişkin tasarruf yetkisinin AFAD Başkanlığında olduğu ve söz konusu yardımların 2023 yılı Aralık ayında yapıldığı, Başvuranın da söz konusu yardımı alacak kişiler arasında bulunduğu ve kendisine yardımın teslim edildiği, ancak giyim yardımının geçici görevli personele yapılmaması nedeniyle kendisine giysi yardımı tedarik edilmediği,
2.4. Başarı belgesi verilmesi hususunda, başarı belgesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 122 nci maddesi uyarınca verildiği ve söz konusu başarı belgesi verilmesi yetkisinin illerde valilerin uhdesinde olduğu,
kaydedilmiş ve ilgili evraklar yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın;
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 178 inci maddesinde;
A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında;
a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince), b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.
Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret
Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.
B) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 14/2/1997 tarihli ve E: 1997/20, K: 1997/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 3/4/1998 – 4359/4) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri
/
dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak bir talimatla tespit edilir.
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Başarı, üstün başarı değerlendirmesi ve ödül” başlıklı
122 nci maddesinde;
Görevli oldukları kurumlarda olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı görev yapmak suretiyle; kamu kaynağında önemli ölçüde tasarruf sağlanmasında, kamu zararının oluşmasının önlenmesinde ve önlenemez kamu zararlarının önemli ölçüde azaltılmasında, kamusal fayda ve gelirlerin beklenenin üzerinde artırılmasında veya sunulan hizmetlerin etkinlik ve kalitesinin yükseltilmesinde somut olaylara ve verilere dayalı olarak katkı sağladıkları tespit edilen memurlara, merkezde bağlı veya ilgili bakan, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar tarafından başarı belgesi verilebilir. (Ek cümle: 22/5/2012 –
6318/44 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerinde (…) görevli Devlet memurları için Millî Savunma Bakanı bu yetkisini devredebilir. Üç defa başarı belgesi alanlara üstün başarı belgesi verilir.
Üstün başarı belgesi verilenlere, merkezde bağlı veya ilgili bakan ve illerde valiler tarafından uygun görülmesi hâlinde en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) % 200’üne kadar ödül verilebilir.
Bu maddeye göre bir malî yıl içinde ödüllendirileceklerin sayısı, kurumun yılbaşındaki dolu kadro mevcudunun binde onundan, Gümrük Müsteşarlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel
Müdürlüğü ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı kadroları için binde yirmisinden fazla olamaz. Yıl içinde ödüllendirilen personel sayısı kurumlarınca izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir.
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
/
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Isparta İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü bünyesinde sicil numaralı memur olarak kadrosunun bulunduğunu, Valilik Makamı oluru ile 01.11.2023 tarihinde Kaymakamlığında geçici olarak görevlendirildiğini, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında afet illerinde
5 kez resmi olarak görevlendirildiğini, sahada toplam 123 gün görev aldığını, 24 saat esaslı çalışmalar
neticesinde toplam 61,5 gün fazla mesaisinin ortaya çıktığını, her ay maksimum 50 saate kadar ödenmesi gereken fazla çalışma ücretinin aylardır ödenmediğini, bunun yanı sıra sosyal hak ve yardımların da tarafına verilmediğinden bahisle hakkı olan ödemelerin tarafına yapılmasını talep etmektedir.
9. Dosya kapsamında yapılan incelemede;
9.1. Başvuranın fazla çalışma ücretini alamadığı hususunda Başvurana ait idare tarafından gönderilen fazla çalışma ücret bordroları ve aylık fazla mesai puantajları incelendiğinde 2023 yılına ait fazla çalışmalarının ödendiği anlaşılmaktadır.
9.2 AFAD Başkanlığı tarafından gönderilen ya da Kurum tarafından temin edilen sosyal hak ve yardımların
Başvurana verilmediği hususunda ise, 2023 yılı Aralık ayında AFAD Başkanlığı tarafından gönderilen yardımlardan Başvuranın da faydalandığı müşahede edilmiştir. Diğer yandan, Başvuranın Isparta İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde geçici olarak görevli bulunması nedeniyle AFAD personelinin faydalanması için verilen giyecek yardımından faydalandırılmaması şahsa yönelik bir uygulama olarak değerlendirilmemiş olup Müdürlükte geçici olarak görevli diğer personelin de aynı yardımdan faydalandırılmaması ayrımcılık yapıldığı iddiasını karşılamamaktadır.
10. Yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat ve İdare’den alınan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuruya konu fazla çalışma ücreti ve giyecek yardımı hususlarına ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde yürütülen iş ve işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemeleri nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ISPARTA İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi