|
ÖZET: Başvuran, mesai saatlerinin 08:00-16:00 olarak belirlendiğini, ancak öğle yemeği nedeniyle 16:30’da çıkmalarına izin verildiğini belirterek, Sağlık Bakanlığı’nın bu uygulamasının yasal bir dayanağı olmadığını ifade etmiştir. Başvuru, fazla mesai ücreti talebi veya bu sürenin yıllık izne eklenmesi yönündedir. İlgili idare, başvuranın görev yaptığı servis için 08:00-16:30 mesai düzenlemesi yapıldığını ve bu çerçevede öğle yemeği süresinin 30 dakika olarak belirlendiğini açıklamıştır. Ayrıca, başvuranın fazla mesai yapmadığı ve dolayısıyla ek mesai ücreti ödenmeyeceği belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, idarelerin çalışma saatleri ve dinlenme süreleri konusunda takdir yetkisi bulunduğu vurgulanmıştır. Başvuranın taleplerinin hukuka aykırı bir durum tespit edilmediği sonucuna varılmıştır. Ancak, başvuruya ilişkin kararın gerekçeleri ve itiraz yollarının belirtilmemesi nedeniyle, idareye iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve kararın tebliği ile birlikte yargı yolunun açık olduğu bildirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13128-S.24.19785
BAŞVURU NO : 2024/11572
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Mesai saatleri ve fazla çalışma ücreti hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 18.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılmış olan başvuruda, başvuran; mesai saatlerinin 08.00-16.00 olarak belirlendiğini ancak öğle arasında yemek yedikleri için 16.30’da çıkmalarına izin verildiğini, Sağlık Bakanlığının böyle bir yönetmeliğinin veya Bolu İl Sağlık Müdürlüğünün böyle bir yönergesinin bulunmadığını ifade ederek
Kurumunun kendi hazırladığı mesai listesine uyarak 16.00’da mesaisinin sonlandırılmasını, fazla çalışma süresi için mesai ücreti ödenmesini veya mezkûr çalışmaların yıllık izne eklenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuranın mezkûr uyuşmazlık konusu ile ilgili 25.03.2024 tarihinde Kurumumuza yaptığı başvurusu üzerine Kurumumuzca Kamu Denetçiliği Kanunu hükümleri gereği iddia ve talebin incelenip bilgi verilmesini teminen 08.05.2024 tarih ve S. karar sayılı Gönderme Kararı verildiği, Gönderme
Kararı üzerine T.C. Bolu Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen bila tarih ve E– sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Bolu İl Sağlık Müdürlüğünün sayılı yazısının ekinde bulunan Sağlık Bakanlığı Strateji
Geliştirme Başkanlığının 14.05.2024 tarih ve sayılı yazısına istinaden; İlgi yazıda bahsi geçen
Hemşire yazılı talebi üzerine 01.11.2023 tarihi itibariyle servisinde görevlendirildiği, servisinde gündüz 08:00 – 16:30 gündüz mesaide bir sorumlu hemşire ve iki servis hemşiresi olarak çalışmakta olduğunu, Nisan ayı itibariyle Sağlık Bakanlığı KPSS ile 79 sözleşmeli hemşirenin başlamış olması üzerine Mayıs 2024 tarihi itibariyle servisine 1 hemşire verilerek 08:00
-16:30 mesaisinde çalışan hemşire sayısının idare kararıyla ihtiyaca binaen üçe çıkarıldığı, bu çalışan hemşire sayısı ile öğle yemeği ve dinlenme ihtiyacını giderme hususunda sıkıntı yaşanmadığı,
2.2. Devlet Memurları Kanununun 99 uncu maddesine göre “Memurların çalışma saatleri 40 saat olup 24 saat hizmet devamlılığı gösteren kurumlarda devlet memurunun çalışma usulü kurumlarınca düzenlenir” hükmü düzenlendiği, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından 2014/1 sayılı ve
“Sağlık Personelinin Öğle Yemek Tatili” başlıklı Genelgesinde ise;
1. Kurumumuza bağlı yataklı sağlık tesislerinde çalışan personele hizmeti aksatmamak kaydı ile saat 12:0013:00 arasında yemek ve dinlenme süresi verilmesi,
2. Genel kaide bu olmakla beraber, yoğun bakım, ameliyathane, acil servis. doğumhane gibi servislerde çalışan ve hizmet gereği bu dinlenme süresinden istifade edemeyen ve bu durumu idarece tespit edilen personele. mesai bitiminden bir saat evvel izin verilmesi,
3. Yine hizmetin kesintisiz sunulması gereken birimlerde çalışan ve yemek için münavebeli olarak İzin verilebilen personele de öğle dinlenme saatinden arta kalan izin süresinin mesai sonunda kullandırılarak mesai bitiminden yarım saat evvel izin verilmesi, şeklinde açıklanan usule göre Kurumumuzda öğle yemek tatili planlanarak uygulandığı,
2.3. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 38 nci maddesinde; “Yataklı tedavi kurumlarında tüm personelin mesai başlama ve bitiş saatleri, hizmetin ve mahallin özelliği ve kurum personel kadrosu göz önüne alınarak İlgili kanunlara göre Valilikçe belirlenir, Hastane Baştabipleri, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebilir” şeklinde belirtildiği, Hastanenin de bu doğrultuda poliklinikler ve yataklı tedavi alanlarında nöbet saatlerinin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinde belirtilen usule göre ve sağlık personelinin öğle yemek tatili de planlanarak: mesai 08.00’da başlayıp 17.00’da bitecek şekilde düzenlendiği ve öğle yemek arası 12.00-13.00 olarak belirlendiği, ilgili personelin çalıştığı serviste mesai sabah 08.00’da başladığı ve hizmet devamlılığı nedeni ile öğle yemek arası sağlık personeline 30 dakika kullandırıldığı, Öğle dinlenmesinden kullanılmayan 30 dakikalık zaman diliminin izni mesai bitiminde kullandırılarak; sağlık personelinin mesaiden 17.00’da çıkması gerekirken (30 dakika erken çıkması sağlanarak) 16.30′ da çıkmasının sağlandığı, Bu minvalde mevcut öğle tatilinde kullanılmayan izin mesai çıkış saatinde kullandırıldığı ve ilgili personelin herhangi bir fazla mesai yapma durumunun oluşmadığı bu nedenle de ek mesai ücreti ödenmesinin söz konusu olmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesi “… Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”
3.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde, “Devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” ,
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun “Çalışma Saatleri” başlıklı 99 uncu maddesinde;
“Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir. Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.” ,
6. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin;
6.1. 1 inci maddesinde; “Yataklı Tedavi Kurumlarında çeşitli hizmetlerin uygulama esaslarını, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek ve modern çağın icaplarına ve memleket gerçeklerine uygun, süratli, kaliteli, ekonomik bir hastane işletmeciliği sağlamaktır.” ,
6.2. 12 inci maddesinde; “Poliklinik muayene başlama ve bitiş saatleri baştabiplikçe belirlenerek duyurulur ve belirlenen saatler içerisinde kesintisiz olarak sürdürülür. Polikliniklerde bakılacak günlük hasta adedi branşlara, tabip sayısına ve hizmetin gereğine göre baştabip tarafından tespit edilebilir.
Poliklinik ve tedavi hizmetleri mesai saatleri dışında ve tatil günlerinde de verilebilir. Bu durumda gerekli düzenlemeler baştabipçe yapılır.”,
6.3. 37 nci maddesinde; “Yataklı tedavi kurumlarında çalışmalar günün 24 saatinde kesintisiz devam eder. Normal mesai saatleri dışındaki hizmetler, acil vak’aların muayene ve tedavisini acil ameliyat ve müdahalelerin yapılmasını ve yatmakta olan hastaların bakımlarının devamını kapsar.” ,
6.4. 38 inci maddesinde; “Yataklı tedavi kurumlarında tüm personelin mesai başlama ve bitiş saatleri, hizmetin ve mahallin özelliği ve kurum personel kadrosu göz önüne alınarak ilgili kanunlara göre Valilikçe belirlenir.
Hastane baştabipleri, sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve kesintiye uğramaması amacıyla personel sayısını da dikkate alarak vardiya ve nöbet gibi hizmetlerde farklı çalışma saatleri belirleyebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
7. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından yayınlanan “Sağlık Personelinin
Öğle Yemek Tatili” başlıklı ve 2014/1 sayılı Genelgesinde;
“Mâlum olduğu üzere, kamu personelinin haftalık çalışma saatleri genel olarak 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununda düzenlenmiş ve mezkûr Kanunun 99 uncu maddesinde; memurların haftalık çalışma sürelerinin genel olarak 40 saat olduğu, bu sürenin cumartesi ve pazar günleri tatil olmak üzere düzenleneceği, ancak özel kanunlarda yahut bu Kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma sürelerinin tespit olunabileceği, 101 inci maddesinde de günün yirmi dört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan devlet memurlarının çalışma saat ve usulünün Kurumlarınca düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
/
Keza 13/01/1983 tarihli ve 17927 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinin 37 nci ve 38 inci maddelerinde de yataklı tedavi kurumlarında çalışan personelin çalışma saat ve usulüne ilişkin düzenlemelere yer verilmiş ve bu çerçevede Bakanlığımızın 2010/55 sayılı ve 2010/65 sayılı Genelgeleri ile yataklı tedavi kurumlarında çalışan personelin günlük mesaisinin ne şekilde tanzim edileceği belirlenerek teşkilatımıza tamim edilmiş idi.
Bu defada 24 saat esasına göre ve kesintisiz hizmet veren yataklı sağlık tesislerinde görev yapan personelin öğle dinlenme saatlerine ilişkin aşağıdaki hususların açıklanarak duyurulmasında fayda mülahaza edilmiştir. Şöyle ki;
Kurumumuza bağlı yataklı sağlık tesislerinde yoğun bakım, ameliyathane, acil servis, doğumhane gibi hususiyet arz eden servislerde görev yapan personelin zaman zaman öğle dinlenme saatlerinden istifade edemediği ve ayrıca poliklinikler dışındaki servislerde görev yapan sair personelin de kendilerine tanınan bu dinlenme saatlerinin bir kısmım -hizmet gereği- çalışarak geçirdiği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede;
1. Kurumumuza bağlı yataklı sağlık tesislerinde çalışan personele hizmeti aksatmamak kaydı ile saat 12.00
– 13.00 arasında yemek ve dinlenme süresi verilmesi,
2. Genel kaide bu olmakla beraber; yoğun bakım, ameliyathane, acil servis, doğumhane gibi servislerde çalışan ve hizmet gereği bu dinlenme süresinden istifade edemeyen ve bu durumu idarece tespit edilen personele, mesai bitiminden bir saat evvel izin verilmesi,
3. Yine hizmetin kesintisiz sunulmasını gerektiren birimlerde çalışan ve yemek için münavebeli olarak izin verilebilen personele de -öğle dinlenme saatinden arta kalan izin süresinin mesai sonunda kullandırılarakmesai bitiminden yarım saat evvel izin verilmesi, Personel arasında eşitliğin ve adaletin temini bakımından gerekli görülmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran 1 no.lu paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda, özetle; fazla mesai yaptığını ifade ederek Kurumunun kendi hazırladığı mesai listesine uyarak 16.00 da mesaisinin sonlandırılmasını, fazla çalışma süresi için mesai ücreti ödenmesini veya mezkûr çalışmaların yıllık izne eklenmesini talep etmektedir.
10. İlgili idare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazı ve ekleri incelendiğinde ise, başvuranın yazılı talebi üzerine 01.11.2023 tarihi itibariyle servisinde görevlendirildiği, servisinde gündüz 08:00 – 16:30 gündüz mesaide bir sorumlu hemşire ve iki servis hemşiresi olarak çalışmakta
olduğunu, Nisan ayı itibariyle Sağlık Bakanlığı KPSS ile 79 sözleşmeli hemşirenin başlamış olması üzerine
Mayıs 2024 tarihi itibariyle servisine 1 hemşire verilerek 08:00 -16:30 mesaisinde çalışan hemşire sayısının idare kararıyla ihtiyaca binaen üçe çıkarıldığı, bu çalışan hemşire sayısı ile öğle yemeği ve dinlenme ihtiyacını giderme hususunda sıkıntı yaşanmadığı,
10.1.Hastanenin poliklinikler ve yataklı tedavi alanlarında nöbet saatlerinin Yataklı Tedavi Kurumları
İşletme Yönetmeliğinde belirtilen usule göre ve sağlık personelinin öğle yemek tatili de planlanarak:
mesainin 08.00’da başlayıp 17.00’da bitecek şekilde düzenlendiği ve öğle yemek arası 12.00-13.00 olarak belirlendiği, ilgili personelin çalıştığı serviste mesai sabah 08.00’da başladığı ve hizmet devamlılığı nedeni ile öğle yemek arası sağlık personeline 30 dakika kullandırıldığı, Öğle dinlenmesinden kullanılmayan 30 dakikalık zaman diliminin izni mesai bitiminde kullandırılarak; sağlık personelinin mesaiden 17.00’da çıkması gerekirken (30 dakika erken çıkması sağlanarak) 16.30′ da çıkmasının sağlandığı, bu doğrultuda mevcut öğle tatilinde kullanılmayan izin mesai çıkış saatinde kullandırıldığı ve ilgili personelin herhangi bir fazla mesai yapma durumunun oluşmadığı bu nedenle de ek mesai ücreti ödenmesinin söz konusu olmadığı, ifade edilmiştir.
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 101 inci maddesi gereğince günün 24 saati devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan personel için genel kural dışında özel çalışma saatlerinin düzenlenebileceği hüküm altına alındığı ve bu hususta düzenleme yetkisinin personelin bağlı olduğu kurumlara bırakılmıştır. Kolluk ve sağlık hizmeti gibi günün 24 saati devam eden kamu hizmetleri bakımından Anayasal haklar olan
“dinlenme hakkı” ve “angarya yasağının” ihlal edilmemesi için gerekli düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Danıştay çeşitli kararlarında; dinlenmenin çalışanlar için anayasal bir hak olduğu; Anayasa’nın 50 nci maddesi uyarınca ücretli hafta ve bayram tatilleri ile izin haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiği; gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda gerekse 4857 sayılı İş Kanunu’nda çalışanların izin haklarına yönelik getirilen düzenlemelerle, ücretli izinlerde çalışanların mali ve sosyal haklarının korunduğu ve bu izinlerde geçirilen sürelerin fiilen çalışılmış sayılmasının öngörüldüğü; ücretli izinde geçen sürelerin, çalışma ve emeklilik hizmet sürelerine dahil edildiği; ayrıca fiili olarak işbaşında geçirilmeyen izin sürelerinin haftalık çalışma süresinden sayılmayacağına ilişkin yasal bir düzenleme de bulunmadığı, (…) çalışma günlerinde (kural olarak hafta içi) yasal izin hakkını kullanan personelin, çalışma günleri dışında (kural olarak hafta sonu) mesaiye çağrılması halinde, haftalık 40 saatlik çalışma süresini dolduramaması nedeniyle, fazla çalışma ücretinden yararlanamayacağı; bu durumun, çalışma günlerinde izin hakkını kullanan personelin, çalışma günleri dışında mesai yaptırılmak ve bu mesaisine karşılık fazla çalışma ücreti ödenmemek suretiyle, Anayasal ve yasal düzenlemelerle tanınan izin ve dinlenme hakkının ortadan kaldırılması sonucunu doğurduğuna karar vermiştir. Ülkemizde sunulan kamu hizmetlerinin gereği için mevzuatımızda; Devlet Memurları Kanununda belirtilen haftalık 40 saatlik çalışma süresinden farklı olarak belirlenen uygulamalar bulunmaktadır. Nitekim Danıştay mevzuat hükümleri çerçevesinde, bir kamu iktisadi kuruluşu olan ve bu statüsü gereğince verimlilik ilkesini dikkate alarak faaliyette bulunmak zorunda olan idarenin, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, gelişen durumlara ayak uydurma ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda takdir yetkisinin bulunduğuna hükmetmiştir.( Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu 2020/1478E. ,
2021/1086 K.)
12. Benzer şekilde Danıştay; 2368 sayılı Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunun
2 nci maddesinde günlük çalışma saatlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Karnunu hükümlerine göre tespit
edileceğinin hükme bağlandığı, 657 sayılı Yasanın 99 uncu maddesinde de memurların haftalık çalışma sürelerinin 40 saat olduğu, ancak özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma sürelerinin tespit edileceği
/
kuralının yer aldığı, yasa koyu tarafından Devlet memurlarının haftalık çalışma sürelerini tüm kamu personeli yönünden ortak bir esasa mutlak olarak bağlamamış kurumların ve hizmetlerin özelliklerine göre genel esastan ayrılarak farklı çalışma süreleri saptanmasına izin verildiği, röntgen ve radyumla tedavi müesseselerinde görevli personelin sağlıklarının yakın ve ağır bir tehlike altında bulunması nedeniyle bu personel yönünden 657 sayılı Kanun ve Devlet memurları için öngörülen haftada 40, günde 8 saat çalışma süresinden farklı bir düzenlemeye gidilmesinin hizmetin bir gereği olduğu şeklinde hükme bağlamıştır.
(Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, 2003/66E. , 2005/207K.) Mezkûr karardan da anlaşıldığı üzere; Danıştay hizmetin niteliği ve gereğini göre Devlet Memurları Kanunun 99 ve 101 inci maddesi uyarınca genel kuraldan farklı düzenleme yapılabileceğini, bu noktada ilgili idarelerin; normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, gelişen durumlara ayak uydurma ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda takdir yetkisinin bulunduğuna ve kimi hallerde bu yetkinin kullanılmasının yükümlülük olduğunu ifade etmektedir. Aktarılan mevzuat hükümlerinden ve Danıştay kararlardan yola çıkarak, idarelerin genel sürelerden farklı çalışma ve istirahat süreleri belirleme hususunda takdir yetkisi bulunduğu, bu takdir yetkisinin mevzuata uygun olarak, kamu hizmetinin niteliği ve personel sayısı gözetilmek suretiyle, rasyonel esaslara dayalı bir biçimde, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda 1 kullanılması gerektiğini anlaşılmaktadır.
13. Somut olayda; başvuran fazla mesai yaptığını ifade ederek Kurumunun kendi hazırladığı mesai listesine uyarak 16.00 da mesaisinin sonlandırılmasını, fazla çalışma süresi için mesai ücreti ödenmesini veya mezkûr çalışmaların yıllık izne eklenmesini talep ettiği, ilgili idare tarafından gönderilen cevabi yazıda ise; hastanenin poliklinikler ve yataklı tedavi alanlarında nöbet saatlerinin Yataklı Tedavi Kurumları İşletme
Yönetmeliğinde belirtilen usule göre ve sağlık personelinin öğle yemek tatili de planlanarak: mesainin 08.00’da başlayıp 17.00’da bitecek şekilde düzenlendiği ve öğle yemek arası 12.00-13.00 olarak belirlendiği, ilgili personelin çalıştığı serviste mesai sabah 08.00’da başladığı ve hizmet devamlılığı nedeni ile öğle yemek arası sağlık personeline 30 dakika kullandırıldığı, Öğle dinlenmesinden kullanılmayan 30 dakikalık zaman diliminin izni mesai bitiminde kullandırılarak; sağlık personelinin mesaiden 17.00’da çıkması gerekirken (30 dakika erken çıkması sağlanarak) 16.30′ da çıkmasının sağlandığı, bu doğrultuda mevcut öğle tatilinde kullanılmayan izin mesai çıkış saatinde kullandırıldığı ve ilgili personelin herhangi bir fazla mesai yapma durumunun oluşmadığı bu nedenle de ek mesai ücreti ödenmesinin söz konusu olmadığı, ifade edilmiştir.
14. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları, uygulama örnekleri ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından iddia edilen hususlar ile ilgili olarak; kamu yararı ve hizmeti gereklerine aykırı bir husus tespit edilemediği ve ilgili idare tarafından yapılan uygulamaların ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebepler dışında bir sebebe dayanmadığı görüldüğünden hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında Kurumumuzca
1
Çınar Can EVREN, Günün Yirmi Dört Saati Devam Eden Kamu Hizmetlerinde Memurların Çalışma Süreleri, Politik
Ekonomik Kuram 2024, s. 309-310.
istenilen bilgi ve belgelerin ilgili idare tarafından zamanında ve gerekçeli olarak iletildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak başvuranın talebine ilişkin verilen ret kararına karşı hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu yüzden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup idareye bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA,
16. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bolu İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi