TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3795-3795 18745356- 101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2016/5277 2016/ 5277
KARAR TARİHİ : 25/04/2017
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi
Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevde yükselme sınavı sonucu başarılı sayılan başvuranın Fen
Bilimleri Enstitüsü bünyesinde boşalan şef kadrosuna atanma talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 08/12/2016 8.12.2016
I. USUL
A. Başvuru Süreci 1. Başvuru, Kurumumuza elektronik ortamda gönderilen ve 08/ 12/ 2016 tarih ve 13539 sayı ile kayıt altına alınan gerçek kişiler için başvuru formu vasıtasıyla yapılmıştır Başvurunun karara bağlanması için 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 41/ 1-a maddesi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiştir .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Yapılan ön incelemesi neticesinde başvuranın 27/ 09/ 2016 tarihli ilk başvurusunun diğer şartları taşıdığı ancak 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve ilgili Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca 06/ 01/ 1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama
Usulü Kanununda öngörülen idari başvuru yolları ile özel kanunlarda yer alan zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmemiş olduğu görüldüğünden başvuru ve eklerinin bahsi geçen Yönetmeliğin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilmesine 17/ 11/ 2016 tarihinde karar verilmiştir . Gönderme kararı üzerine, idarece başvuruya 06/ 12/ 2016 tarihinde olumsuz cevap verilmesi üzerine başvuran bu kez 08/ 12/ 2016 tarihli başvuru dilekçesiyle
1 / 11Kurumumuza başvurmuştur . Kurumumuza yeniden yapılan başvurunun Kurumumuzun görev
alanına girdiği, başvuranın meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin olduğu, gönderme kararı üzerine yapılan başvurunun süresinde olduğu ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik bulunmadığı, bu nedenle başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun olmadığı tespit edilmiştir .
II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Başvuran, 29/ 11/ 2015 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca merkezi olarak yapılan görevde yükselme sınavında “şef” unvanı için 87,5 puan alarak başarılı olduğunu ancak alınan tercihler doğrultusunda Ziraat ve Doğa Bilimleri Fakültesinde yedek olarak belirlendiğini, 01/ 07/ 2016 tarihinde Fen Bilimleri Enstitüsünde şef kadrosunun boşaldığını, söz konusu kadroya atanmak üzere başvuruda bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini, sınav sonucu ile bahse konu kadronun boşaldığı tarih arasında 5 ay 28 gün olduğunu ve buna rağmen bu kadro için duyuruda bulunulmadığını, görevde yükselme sınavı sonucunda boşalan veya boş kalan Gölpazarı Meslek
Yüksekokulu, Bozüyük Meslek Yüksekokulu ile Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı birimlerinde şef kadrolarına 29/ 01/ 2016 tarihinde yedeklerden atamaların yapıldığını belirterek Fen
Bilimleri Enstitüsünde boşalan şef kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
B. İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 4. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Bilecik Şeyh Edebali
Üniversitesi Rektörlüğünün 02/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 4.1. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca merkezi olarak 29/ 11/ 2015 tarihinde yapılan sınav sonuçlarının 18/ 12/ 2015 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının web sayfasında başarı sıralamasına göre en yüksekten düşüğe doğru listelenmek suretiyle ilan edildiği, Üniversite web sayfasında da adayların birim bazındaki tercihleri esas alınmak suretiyle asil (atanacak) ve yedek aday listelerinin 04/ 01/ 2016 tarihinde ilan edildiği, 4.2. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlan Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 11 inci maddesinde sadece “unvan değişikliğine” ilişkin düzenlemenin yapıldığı ve “görevde yükselme” sınavına yapılacak başvuruların, yönetmelik düzenleme yetkisine sahip idare tarafından bilinçli olarak düzenlenmeyerek boş bırakıldığı, boşluğun hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla sınavı yapacak kurum tarafından doldurması yolunun zımni olarak benimsendiği, madde metninde yer alan düzenlemenin kıyasen uygulanamayacağı ya da başvuruda sınırlama yapılamayacağına ilişkin genel ve özel yönetmelik metninde engelleyici bir hükmün bulunmadığı, 4.3. Üniversite Fen Bilimleri Enstitüsünde 1 adet 6. derece şef kadrosuna ataması yapılan ilgilinin naklen tayin yoluyla gitmiş olması sebebiyle anılan şef kadrosunun 01/ 07/ 2016 tarihinde boşaldığı, başvuru kılavuzunda yer verilen açıklamalar nedeniyle bu kadro için ikinci defa ayrıca bir duyurunun yapılmadığı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Yönetmeliğin 12/C maddesinin (b) bendinde yer verilen hüküm ile atama yapılıp yapılmaması hususunun Kurumun takdirine bırakılmasından dolayı hizmetin gerekleri esas alınarak boşalan kadroya atamanın yapılmadığı, 4.4. İlana çıkılan 26 adet şef kadrosundan 23 adet şef kadrosuna atamanın yapıldığı, 3 adet şef kadrosuna atama yapılamamış olduğundan boş kaldığı, hizmetin gerekleri doğrultusunda, ihtiyaç
2 / 11duyulan 3 adet şef kadrosu ( 1 adet 6. derece, 2 adet 4.derece) için yedek adaylar arasından genel
başarı puan sırasına göre en yüksek puan alan adaydan itibaren sıralama yapılarak atanmaya hak kazanacak adayların tespiti yoluna gidildiği, 4.5. Gölpazarı Meslek Yüksekokulunda 6. derece boş kalan şef kadrosuna atama yapılabilmesi için atanma şartlarına sahip tüm yedek adaylar genel başarı puan sıralamasına göre sıralandığında 1 adet 6. derece şef kadrosu için ataması yapılabilecek kişiler arasında 2 nci sırada yer alan başvurucu puanı diğer adaya göre düşük olduğundan atamasının yapılamadığı, 29/ 01/ 2016 tarihinde ilgili personelin atamasının yapıldığı, 4.6. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığında 1 adet 4. derece şef kadrosu ve Bozüyük
Meslek Yüksekokulunda 1 adet 4. derece şef kadrosuna atama yapılabilmesi için adaylar genel başarı puan sıralamasına göre sıralandığında başvuru sahibi 4. dereceye atanabilme şartlarına sahip olmadığından, 29/ 01/ 2016 tarihinde 4. derece şef kadrosuna atanma şartlarına sahip 2 adayın 2 adet boş şef kadrosuna atandığı ve ilana çıkılan kadroların tamamı için atamaların yapıldığı ve ilana çıkılıp da boş kalan bir kadronun bulunmadığı, 4.7. Başvuranın 22/ 07/ 2016 tarihli ve 2826 sayılı dilekçesi ile “ 01/ 07/ 2016 tarihinde ilgili personelden boşalan Fen Bilimleri Enstitüsü 6. derece şef kadrosuna atanmak istediğini” bildirdiği ancak söz konusu talep dilekçesi ile 04/ 01/ 2016 ilan tarihi arasında ilgili yönetmelikte belirtilen 6 aylık sürenin aşılmış olması sebebiyle atama işleminin yapılamayacağının bildirildiği belirtilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
C. Olaylar
5. Başvuru formu ve ekleri ile idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi
neticesinde olaylar özetle şöyledir :
5.1. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi adına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca merkezi olarak 29/ 11/ 2015 tarihinde yapılan görevde yükselme sınav sonuçları 18/ 12/ 2015 tarihinde Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığının web sayfasında başarı sıralamasına göre en yüksekten düşüğe doğru listelenmek suretiyle ilan edilmiş; adı geçen Üniversitenin web sayfasında da adayların birim bazındaki tercihleri esas alınmak suretiyle asil (atanacak) ve yedek aday listeleri 04/ 01/ 2016 tarihinde ilan edilmiştir .
5.2. Görevde yükselme sınavı sonucu asil olarak atamaya hak kazananlar ile yerleştirme sonucu boşalan ve boş kalan Gölpazarı Meslek Yüksekokulu, Bozüyük Meslek Yüksekokulu ve Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığında bağlı şef kadrolarına uygun niteliklere haiz olanlar arasından başarı sıralamasına göre atanmaya hak kazananların 29/ 01/ 2016 tarihinde atamaları yapılmıştır .
5.3. Başvuran farklı tarihli dilekçeler ile farklı birimlere bağlı şef kadrolarına atanma talebinde bulunmuş, başvuranın gerekli şartları taşımaması ve başarı sıralaması nedenleriyle ilgili idare tarafından talepleri reddedilmiştir .
5.4. Başvuran 22/ 07/ 2016 tarihli dilekçe ile bu defa 01/ 07/ 2016 tarihinde boşalan Fen Bilimleri
Enstitüsüne bağlı şef kadrosuna atanma talebinde bulunmuş , adı geçen idare tarafından dilekçe tarihi ile ilan tarihi arasında öngörülen ilgili mevzuatta belirtilen 6 aylık sürenin aşılmış olması nedeniyle talebi reddedilmiştir .
.
3 / 115.5. Başvuran 27/ 09/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvuruda bulunmuş, 17/ 11/ 2016 tarihinde
Gönderme Kararı verilmesi üzerine ilgili idare tarafından 06/ 12/ 2016 tarihli yazı ile başvuranın talebi reddedilmiş, bunun üzerine başvuran 08/ 12/ 2016 tarihinde Kurumumuza yeniden başvuruda bulunmuştur .
D. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın İnceleme ve Araştırma Bulguları 6. Başvurunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 30/ 01/ 2017 tarihli ve E .667 sayılı yazıyla
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talep edilmiş, ilgili idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerine “İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları” ve “Olaylar” bölümünde yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat 7. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
8. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde, “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…
…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…” hükmü yer almaktadır .
9.14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü düzenlenmiştir .
10. 18/ 4/ 1999 tarihli ve 23670 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 10.1. “Başarı sıralaması” başlıklı 12/B maddesinde, “ Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır . Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir .
Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir .
.
4 / 11Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro veya pozisyon sayısı
nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, kurumlarca ihtiyaç duyulması halinde başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenebilir .”, 10.2. “Görevde yükselme suretiyle atanma” başlıklı 12/C maddesinde, “Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır .
Kurumlarca tercih alınması durumunda ise başarı sıralaması esas alınarak ilgili personelin tercihlerine göre atamaları yapılır .
Duyurulan kadro veya pozisyonlardan; a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadro veya pozisyonlara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadro veya pozisyonlar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 12/B maddesine göre kurumlarca belirlenmiş olması halinde yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabilir .
Görevde yükselme sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadro veya pozisyonlara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir .” düzenlemeleri yer almaktadır .
11. 12/ 04/ 2014 tarihli ve 28970 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim
Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 11.1. “Başarı sıralaması” başlıklı 14 üncü maddesinde, “( 1)Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır . Başarı puanı, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle tespit edilir ve kurumların resmi internet sitesinde ilan edilir . Başarı puanlarının eşit olması hâlinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b) Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, c) Üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara, öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir .
( 2) Görevde yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir .” hükmü, 11.2. “Yazılı sınav” başlıklı 12 inci maddesinde, “( 1) Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir . Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına veya
Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır . Sınavın, Başkanlıkça merkezi olarak yaptırılması halinde, yazılı sınav Başkanlıkça belirlenecek konularda ve 11 inci madde çerçevesinde, talebin yapıldığı yıl içinde gerçekleştirilir . Sınavın şekli, yürütülmesi ve itirazlara ilişkin hususlar, Başkanlıkla sınavı yapacak kurum arasında düzenlenecek protokol çerçevesinde yürütülür . Yazılı sınavın kurumlarca müstakil olarak yapılması durumunda ise yazılı sınav konuları kurumlarca belirlenir…
.
5 / 11( 3) Yazılı sınavın Başkanlıkça merkezi olarak yapılması durumunda, sınav sonuçlarının, sınavı
yapan kurum tarafından Başkanlığa intikal ettirilmesini müteakip beş iş günü içinde Başkanlığın resmî internet sitesinde ilan edilmesi esastır…” hükmü, 11.3. “Görevde yükselme suretiyle atanma” başlıklı 15 inci maddesinde, “( 1) Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip üç ay içinde en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır .
( 2) Duyurulan kadrolardan; a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralaması listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 14 üncü maddeye göre yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılır .
( 3) Görevde yükselme sınavına herhangi bir sebeple katılmayanlar ile başarısız olan veya yedeklerden altı ay içindeki müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar atanmamış olanlar ya da atanma haklarından herhangi bir sebeple feragat edenler, aynı unvanlı kadrolara yapılacak atamalar için bu Yönetmelikte öngörülen bütün usul ve esaslara tabidir .” hükmü düzenlenmiştir .
12. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tavsiye kararı” başlıklı 32 nci maddesinde; “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir . Kararda idare hakkında aşağıdaki tavsiyelerden
bir veya birkaçına yer verilir :
d) İşlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi .”, hükmü yer almaktadır .
13. 20/ 05/ 2016 tarihinde Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğü tarafından ilan edilen
Görevde Yükselme Başvuru Kılavuzunun 13.1. 7 nci maddesinde, “Görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanı esas alınır . Başarı puanı . Şube Müdürü kadrolarına atanacaklar için yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması; diğer kadrolara atananlar için yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edilir ve Üniversitemizin (www .bilecik .edu .tr) web sayfasında ilan edilir . Başarı puanlarının eşit olması halinde, sırasıyla; a) Hizmet süresi fazla olanlara, b)Daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara c)Üst öğrenin mezuniyet notu yüksek olanlara .
Öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir .
Görevde Yükselme sınavında başarılı olmalarına rağmen, ilan edilen kadro sayısı nedeniyle ataması yapılamayacak personelden en fazla asıl aday sayısı kadar personel, başarı sıralaması listesinde yedek olarak belirlenir .”; 13.2. 8 inci maddesinde, “Atanmaya hak kazanan personel, başarı sıralaması listesinin kesinleşmesini müteakip üç ay içinde en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen başarı sıralamasındaki başarı puanlarına göre atanır . Duyurulan kadrolardan;
.
6 / 11a) Atanma şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamalarının
iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi, b) Emeklilik ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma, sebepleriyle boş kalan veya boşalanlara, başarı sıralaması listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava ilişkin duyuruya kadar, 14 üncü maddeye göre yedekler arasından başan sıralamasına göre atama yapılır .” açıklamalarına yer verilmiştir .
B. Şikâyet Konusuna İlişkin Uygulamalar
14. Danıştay 2. Dairesinin 26/ 12/ 2013 tarihli ve E:2013 / 1250, K :2013 / 12266 sayılı Kararı :
“Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi ışığında; ilan edilen kadrolarda sonradan boşalmaların olması halinde, ilgililerin istekleri ve atamaya yetkili merciin uygun görmesi şartıyla boş bulunan kadro unvanı için görevde yükselme sınavını kazanarak atamayı bekleyen tüm adaylara duyuru yapılması ve başvuran adaylar arasından puan sıralamasına göre atama yapılacağının anlaşılması gerektiği açıktır . Olayda, Yozgat İli için ayrılan şeflik kadrosuna atanmak için tercihte bulunan 9 kişiden 1’inin şeflik hakkından feragat etmesi üzerine boşalan bu kadroya, idare tarafından objektif kriterlere uygun olarak görevde yükselme sınavını kazanarak atanamamış olan tüm adayların bilgilendirilmesine yönelik bir duyuru yapılması ve bu duyuru üzerine anılan kadro için başvuracak adaylar arasından en yüksek puana sahip olan adayın atamasının yapılması gerektiğinden, Yozgat dışında bir ile atanmak istemediği için tercih yapmayarak şeflik hakkından vazgeçen davacının, Yozgat İlindeki boşalan bu kadroya atanma istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır .”
C. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
15. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruda ilgili mevzuatta görevde yükselme sınavı sonucu boşalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılmasına ilişkin bağlı yetki bulunduğundan başvuranın Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde boşalan şef kadrosuna atamasının yapılarak mağduriyetin makul sürede giderilmesi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
D. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 16. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğünde görev yapan başvuran ( 3) numaralı paragrafta açıklandığı üzere, 29/ 11/ 2015 tarihinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca merkezi olarak yapılan görevde yükselme sınavında başarılı olduğunu ancak alınan tercihler doğrultusunda Ziraat ve Doğa
Bilimleri Fakültesinde yedek olarak belirlendiğini, 01/ 07/ 2016 tarihinde Fen Bilimleri Enstitüsünde şef kadrosunun boşaldığını, söz konusu kadroya atanmak üzere başvuruda bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek Fen Bilimleri Enstitüsünde boşalan şef kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
17. Bilindiği üzere, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve
.
7 / 11esaslar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına
Dair Genel Yönetmelik ile düzenlenmiş; bu kapsamda da üniversiteler bünyesinde görev yapmakta olan memurların görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere
Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur .
18. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği gereğince Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 20/ 05/ 2015 tarihinde görevde yükselme sınavı ilanına çıkıldığı ve 29/ 11/ 2015 tarihinde görevde yükselme sınavının bahsi geçen Rektörlük adına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca yapılarak 18/ 12/ 2015 tarihinde başarı sıralamasının ilan edildiği ve 04/ 01/ 2015 tarihinde de ilgili
Rektörlük tarafından adayların birim bazındaki tercihleri esas alınmak suretiyle asil ve yedek aday listesinin açıklandığı anlaşılmıştır .
19. Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, 17/ 04/ 2008 tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı kararı) .
20. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilmiş olması durumunda, idari işlemin hukuka uygun olabilmesi için, idarenin aldığı kararın bu sebebe dayanması ve bunun da kararda açıkça gösterilmesi gerekir . İdarenin, bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir .
21. Başvuruya konu olayda, ilgili idare tarafından görevde yükselme sınavı sonucunda atanmaya hak kazanan personelin başarı sıralaması listesinin, Üniversite tarafından açıklandığı 04/ 01/ 2015 tarihinde kesinleştiği, ilana çıkılan 26 şef kadrosundan 3 adet şef kadrosuna tercihler nedeniyle atamaların yapılamadığı ve boş kalması üzerine başarı sıralaması dikkate alınarak 29/ 01/ 2016 tarihinde atanmaya hak kazanan ilgililerin tamamının atamasının yapıldığı, başvuranın atanmayı talep ettiği Fen Bilimleri Enstitüsünde boşalan şef kadrosunun ise ilgili Yönetmelikte öngörülen 6 aylık süre dolmadan boşaldığı, ancak ilgili idarenin söz konusu kadroya atama yapma konusunda takdir yetkisinin olduğu ve başvuranın talebine ilişkin dilekçesini 6 aylık süreyi geçtikten sonra verdiği gerekçeleriyle boşalan kadroya atama yapmaya yönelik herhangi bir işlem tesis etmediği anlaşılmıştır .
22. Her ne kadar, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte görevde yükselme sınavı sonucu boş kalan veya boşalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılabileceği konusunda kamu kurum ve kuruluşlarına takdir yetkisi verilmiş olsa da yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumları personeline yönelik yürürlüğe konulan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim
Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde ve buna
8 / 11dayanılarak ilana çıkılan Görevde Yükselme Kılavuzunda söz konusu düzenlemeye ilişkin
bağlı yetkinin öngörüldüğü ve Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğü personelinin de bu
Yönetmeliğe tabi olduğu açık olup, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren 6 aylık süre dolmadan Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki şef kadrosunun boşalması üzerine ilgili idarenin hak düşürücü sürenin kısalığı nedeniyle gerekli tedbirleri alarak başarı sıralaması çerçevesinde boşalan kadroya atanmaya hak kazanan personelin atanma işlemlerini tesis etmesi gerektiği anlaşılmıştır . Bu nedenle, başvuranın hatasından kaynaklanmayan bir durumdan dolayı mağdur edilmemesi ve 6 aylık süre içerisinde atama işlemini yapmayan idarenin bu işleminin gerekli tedbirleri almaması nedeniyle kendi hatasından ve kusurundan kaynaklandığından atama işlemini yapması gerektiği değerlendirilmektedir .
23. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Bilecik Şeyh
Edebali Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren 6 aylık süre dolmadan Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki şef kadrosunun boşalması üzerine atanmaya hak kazanan başvuranın atamasının yapılmamasının hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
E. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme 24. 2709 sayılı T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, uluslararası sözleşmelerde yazılı ve güvence altına alınmış olan diğer haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
F . İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
26. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .” hükmü yer almaktadır . Ayrıca, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde geçen “iyi bir yönetim hakkı”nın uygulamada ne anlama geldiğini açıklayan ve ülkemizin de Aday Üye olduğu
Avrupa Birliğinin müktesebatının bir parçası olan Avrupa Doğru İdare Davranış Yasasında iyi yönetişim ilkeleri ortaya konulmuştur .
27. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul
.
9 / 11sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı;
ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 28. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar, 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu 29. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı
40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve
mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili idarenin işlemine karşı 60 günlük dava açma süresinden varsa arta kalan süre içinde Sakarya İdare
Mahkemesine yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ İLE
İlgili mevzuatta görevde yükselme sınavı sonucu boşalan kadrolara, başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere yedekler arasından başarı sıralamasına göre atama yapılmasına ilişkin bağlı yetki bulunduğundan başvuranın Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde boşalan şef kadrosuna atamasının yapılarak mağduriyetin makul sürede giderilmesi yönünde
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Bu kararın BAŞVURANA VE BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğünce bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.
10 / 11.